เมืองพระบาง ในประวัติศาสตร์นครสวรรค์

แผนท่ีประเทศไทยจดัทำระหวางพ.ศ.๒๔๓๕–๒๔๓๖
คดัมานำเสนอเฉพาะทรี่ะบุชอื่แมน้ำนานวาแมน้ำโพ(NamPho)ตรงภาพลกูศรช้ี

(ที่มา:เอช.วาริงตนัสมิธ.บนัทึกการเดนิทางสูแมน้ำโขงตอนบนประเทศไทย.
แปลโดยพระพรรณทองตัน.กรงุเทพฯ:กรมศลิปากร.๒๕๔๔)
~๕~







พระบรมราชานุสาวรียพระญาศรีสุริยพงศรามมหาธรรมราชาธริาช(พระญาไทย)
ประดิษฐานหนาพระมหาธาตุเมอืงนครชุมจงัหวดักำแพงเพชร
ถายโดยกติตสิุวฒันามงักร
วนัท่ี๒สิงหาคมพ.ศ.๒๕๖๑

~๙~











~๑๕~

~๑๖~



















รอยพระพทุธบาท(ขางขวา)ประดษิฐานในมณฑปวดัตระพงัทอง
อำเภอเมืองสุโขทัยจังหวดัสโุขทัย
ถายโดยนิพัทธพงศพุมมา
วนัที่๒๐กรกฎาคมพ.ศ.๒๕๕๙

~๒๖~

(บน)รอยพระพุทธบาท(ขางซาย)เขานางทอง
เมอืงบางพานอำเภอพรานกระตายจังหวัดกำแพงเพชร

มีภาพเทวดานบไหวรอยพระพุทธบาทอยทูางดานขวา
จดัแสดงที่พระทน่ี่งัอศิราวินิจฉยัพิพิธภัณฑสถานแหงชาติพระนครกรงุเทพฯ

ถายโดยนิพทัธพงศพมุมา
วันที่๑๒มีนาคมพ.ศ.๒๕๖๑

~๒๗~

รอยพระพุทธบาท(ขางซาย)ประดิษฐานในวิหารวดัทาทอง
ตำบลเมอืงบางยมอำเภอสวรรคโลกจงัหวดัสุโขทยั

รอยพระพทุธบาท(ขางขวา)ประดิษฐานในศาลาหนาพระอโุบสถ
วดัพระศรรีตันมหาธาตรุาชวรวหิารตำบลศรีสัชนาลัยอำเภอศรีสัชนาลยัจังหวัดสโุขทยั

ถายโดยนิพทัธพงศพุมมา
วันท่ี๙มกราคมพ.ศ.๒๕๖๒

~๒๘~

(ซาย)เจดยีทรงระฆังขณะบูรณะวัดวรนาถบรรพต(วดัเขากบ)
อำเภอเมืองนครสวรรคจังหวัดนครสวรรค

(ขวา)รอยพระพุทธบาท(ขางซาย)บนยอดเขากบวัดวรนาถบรรพต
อำเภอเมืองนครสวรรคจงัหวดันครสวรรค
ถายโดยนพิัทธพงศพมุมา
วนัท่ี๒๐กมุภาพันธพ.ศ.๒๕๖๑

~๒๙~













บริเวณรอบซากพระเจดียกลางเมืองไดกลายมาเปนวัดวรนาถบรรพตหรือวัดเขากบแนวกำแพงและคู
เมอืงดานทศิตะวนัตกกลายเปนถนนอรรถกวีกำแพงทศิใตมมุตะวนัตกอยใูนโรงเรยีนเทศบาลวดัวรนาถ
บรรพตตั้งทับซอนอยูสวนที่เหลือเปนแนวถนนซอยธรรมวิถี๔แนวกำแพงฝงทิศตะวันออกเปนถนน
ของซอยธรรมวิถี๓สวนแนวกำแพงทางทิศเหนือกลายเปนถนนปาริชาติผานหนาโรงเรียนอนุบาล
สมบูรณตอกับถนนโกสิย๓๖(มุมเมืองฝงทิศตะวันออกเฉียงเหนือนี้ถูกไถออกกอนปค.ศ.๑๙๕๕
แลว)

~๓๖~

ภาพถายโดยวลิเลยีมฮนัทปค.ศ.๑๙๔๕(พ.ศ.๒๔๘๘)

ภาพถายทางอากาศเมืองโบราณพระบาง
ถายโดยMr.PeterWilliamsHuntปพ.ศ.2494(ค.ศ.1951)

~๓๗~

สณัฐานเมอืงพระบาง(นครสวรรค)
โดยวรณยัพงศาชลากร

~๓๘~

ภาพถายทางอากาศปค.ศ.1955(พ.ศ.2498)สงัเกตบริเวณเขากบและตวัตลาดปากน้ำโพใกลกบั
ตนแมนำ้เจาพระยาตัวเมืองนครสวรรคไดเรม่ิขยายตัวเมอืงเร่มิรุกลำ้เขาไปใกลเคียงตัวเมืองพระบาง

บางสวนแลวสอดคลองกับคำบอกเลาของคนเกาแกวาพน้ืท่ีแถบนน้ัเดมิเปนปารกราง
บางสวนก็เปนทีท่้ิงขยะไมมีใครจบัจองจนจะมีพวกพอคาในตัวตลาดปากนำ้โพเร่ิมจบัจอง

และจัดสรรพ้ืนทแ่ีบงขายสงัเกตแนวคูเมืองทางดานทิศตะวนัออกเฉยีงเหนือ
ไดถูกไถทำลายจนหายไปหมดแลว

~๓๙~

การพงัทลายขององคระฆงัเจดยีกลางเมอืงพระบางนี้จะมลีกัษณะแบบเดยีวกบั
เจดียยักษทน่ีครศรีธรรมราชคอืผวิองคระฆังดานนอกแตกออกเปนแทงพงัลงมา

ภาพโดยวรณัยพงศาชลากร

~๔๐~