Book21 อาชญาวิทยาและงานยุติธรรม

๔๒

ยิ่งไปกวาน้ันเมื่อทําการละเมิดเร่ืองเล็กๆ แลวไมเปนไร ตอไปก็จะหันไปทําการละเมิดเร่ืองใหญๆ
ท่ีใหผลเปนความเสียหายมากกวา นอกจากนี้ความเสียหายและความเส่ือมโทรมท่ีเกิดจากฝมือของ
นกั ทาํ ลายที่ไรเหตผุ ล ยงั มีสว นทาํ ใหค วามศกั ดิส์ ิทธิ์ของกฎระเบียบ และกฎหมายในสงั คมเสื่อมถอย
ลงอกี ดว ย เหตผุ ลสาํ คญั อกี ประการหนงึ่ คอื เมอ่ื ปลอ ยใหค วามเสยี หายเพม่ิ มากขนึ้ กระทง่ั มสี ภาพเปน
แหลง เสอ่ื มโทรม สจุ รติ ชนคนดกี ม็ กั หลกี เลย่ี งทจี่ ะเขา ใกล/ เกย่ี วขอ งกบั พน้ื ทน่ี น้ั ๆ ในทสี่ ดุ พนื้ ทดี่ งั กลา ว
กถ็ กู ยดึ ครองโดยกลมุ มจิ ฉาชพี หรอื กลมุ คนผชู อบทาํ ตวั ถว งสงั คม เหตนุ ้ี หลกั ปฏบิ ตั สิ าํ คญั อกี ประการหนง่ึ
ของทฤษฎี จึงกําหนดการดําเนินการของตํารวจ ดวยการพยายามเปดโอกาสใหประชาชนคนดี
เขา ครอบครองพนื้ ทใี่ หไ ดม ากทส่ี ดุ ทง้ั นี้ เพอื่ ปอ งกนั การยดึ ครองของคนทจุ รติ ไปในตวั ดว ย (แนวทฤษฎนี ้ี
คลา ยคําพงั เพยของไทยท่ีวา “ตัดไฟแตต น ลม”)

การดาํ เนนิ การตามแนวทางของทฤษฎหี นา ตา งแตก เปน การปฏบิ ตั ทิ ม่ี งุ ขจดั ความไรร ะเบยี บ
“ความไรร ะเบยี บ” ในทางสงั คมศาสตร หมายถงึ ความไมส ภุ าพ เกะกะ และแสดงอาการคกุ คาม/รบกวน
การดํารงชีวิต โดยเฉพาะชีวิตคนในสังคมเมือง ซ่ึงมีลักษณะตองอยูตอหนาคนแปลกหนามากมาย
และอยใู นสถานการณท ป่ี ระชาชนตอ งการความเปน ระเบยี บเรยี บรอ ยในระดบั ตาํ่ (Minimum Levels
Of Order) ไมว า การใชพ น้ื ทเ่ี พอ่ื การอยอู าศยั เพอื่ เปด รา นคา เพอ่ื ใหบ รกิ าร เพอื่ การจดั งานชนื่ ชมยนิ ดี
ในโอกาสตางๆ ทางวัฒนธรรมหรือทําพ้ืนที่ไวใหลูกๆ หลานๆ ว่ิงเลนตามตองการของประชาชน
นกั นครวทิ ยา (Urbanologist) ชอ่ื เจน จาคอบส (Jane Jacobs) เรียกวา เปนการเปล่ยี นแปลงเล็กๆ
นอยๆ ของชีวิตคนเมือง เปนสิ่งที่ชวยทําใหคนแปลกหนาสามารถอาศัยอยูดวยกันไดอยางสงบสุข
ดว ยความเจรญิ มีอารยธรรม สงา ภมู ิฐาน แตก็เปนเงอื่ นไขที่สาํ คญั และมขี อ จํากัด

จากประสบการณของตํารวจผูปฏิบัติตางยอมรับทั่วกันวา ปญหาอาชญากรรมสวนใหญ
ผูกระทําความผิดมักไมไดเร่ิมตนสรางพฤติกรรมอาชญากรรมท่ีรายแรงหรือคดีอุกฉกรรจโดยทันที
แตมักเร่ิมตนจากไมยึดถือระเบียบแบบแผน ไมเคารพกติกาและไมรักษาวินัยกอนแลวจึงจะขยายไป
สูการประกอบอาชญากรรมท่ีรายแรงมากข้ึน นอกจากนี้มีขอสังเกตที่นาสนใจวาคนรายหรือคนที่
กระทําความผิดโดยสันดานเหลาน้ีจะไมจํากัดการกระทําความผิดเฉพาะเรื่องอาชญากรรมรายแรง
เทานั้น โดยมากคนเหลานี้มักจะคิดในทางไมรับผิดชอบตอสังคมลักษณะที่วาเรื่องใหญยังทําได
แลวเรื่องเล็กๆ นอยๆ แคน้ีจะตองไปสนใจทําไมกัน ดังนั้นจึงอาจขับรถฝาฝนสัญญาณไฟจราจร
สง เสยี งเอะอะโวยวายตามตรอกซอกซอย เมาสรุ าและเดนิ เกะกะระรานชาวบา น เรอื่ งเหลา นต้ี าํ รวจหวั เกา
อาจเหน็ เปน เรอื่ งเลก็ ๆ นอ ยๆ ไมน า มผี ลอะไร แตใ นความเปน จรงิ ประชาชนทมี่ ปี ระสบการณโ ดยตรง
เหน็ เปน เรอ่ื งใหญน า กลวั และตอ งการใหต าํ รวจจดั การกบั การกระทาํ ดงั กลา วดว ยเหมอื นกนั ถา ตาํ รวจ
ไมจัดการ เมื่อเกิดความไรระเบียบ ไมเคารพกฎเกณฑกติกาของสังคมขึ้นมากๆ จะทําใหประชาชน
เกิดความหวาดระแวงกลัวภัยจะมาถึงตน นําไปสูการเปดชองโอกาสใหเกิดการกระทําความผิด
พืน้ ทใ่ี ดไรระเบยี บมากถงึ ขนาดประชาชนคนดไี มอ าจครอบครองพ้นื ที่นน้ั ตาํ รวจก็ไดช อ่ื วา ไมส ามารถ
ครอบครองไดเชนกัน (พ้ืนที่ดังกลาวยอมอยูในครอบครองของคนราย) เพ่ือมิใหเกิดเหตุการณเชนนี้

๔๓

ตํารวจจะตองขจัดความไรระเบียบและการไมเคารพกติกาของสังคมดวยวิธีคิดงายๆ วา ทําอยางไร
กไ็ ด เพอื่ ใหป ระชาชนคนดรี สู กึ ปลอดภยั ในการใชพ นื้ ท่ี (ขณะเดยี วกนั กจ็ ะทาํ ใหค นรา ยรสู กึ หวาดระแวง
ในพืน้ ทีด่ งั กลาวโดยอัตโนมัต)ิ ซงึ่ จะมผี ลดานการลดการเกิดอาชญากรรมท่ีนบั เปนคดีๆ หรือ Index
Crime เชน ลักทรพั ย ชงิ ทรัพย ฆา ผอู นื่ ทตี่ ํารวจสว นใหญในมมุ มองเดมิ มกั จะกังวล

การปฏิบัติตามหลักการของทฤษฎีหนาตางแตก ตํารวจตองปฏิบัติงานรวมกับประชาชน
ดงั นนั้ กอ นลงมอื ดาํ เนนิ การ จาํ เปน ตอ งศกึ ษาสาเหตขุ องปญ หาตา งๆ เชน ศกึ ษาปญ หาอาชญากรรม
ศกึ ษาระเบียบ กฎเกณฑ/ กตกิ าสงั คมและศกึ ษาขอกฎหมาย จากน้นั ก็ใหความรูแ ละสรางความเขา ใจ
กับประชาชน

แบรทตั้น (William Bratton) อดีตผูบัญชาการตํารวจนิวยอรค ซ่ึงวงการตํารวจทั่วไป
ยกยอ งวา เปน หนงึ่ ในสดุ ยอดผจู ดั การตาํ รวจในศตวรรษที่ ๒๐ เปน ผนู าํ หลกั การของทฤษฎหี นา ตา งแตก
มาใชอ ยา งจรงิ จงั ใน ค.ศ.๑๙๘๙ (พ.ศ.๒๕๓๒) ภายใตก ารสนบั สนนุ ของ ลเู ลยี น่ี (Rudoiph C.luliani)
นายกเทศมนตรีของนิวยอรค เร่ิมแรกท่ีนํามาใช แบรทตั้นประกาศวาจะลดอาชญากรรมในนิวยอรค
ลงใหไ ด ซง่ึ ไมม ใี ครเชอ่ื และเหน็ เปน เรอื่ งขบขนั ดว ยซา้ํ ไป (ตาํ รวจคนใดหรอื หนว ยงานใดกต็ ามทบ่ี อกวา
สามารถลดอาชญากรรมไดใ นชว งหนง่ึ จะถอื เปน เรอ่ื งนา ขบขนั เพราะเปน ทรี่ กู นั ทว่ั ไปวา ยงั ไมม ตี าํ รวจ
ในยโุ รปและอเมรกิ าหรอื ในเอเชยี เคยทาํ ไดม ากอ น) โดยเฉพาะตาํ รวจนวิ ยอรค เองกใ็ หค วามเหน็ วา ไมม ี
อํานาจจัดการเพียงพอกับงานลักษณะท่ีแบรทต้ันกําลังจะทํา นอกจากน้ียังเปนงานสังคม/เปนปญหา
สังคม ไมใชงานหลักของตํารวจและตาํ รวจไมม กี าํ ลงั เพียงพอ (ตํารวจนิวยอรคแจง วาขาดกําลังตาํ รวจ
อยูถึง ๖,๐๐๐ นาย) ตํารวจเองก็เคยระดมกําลังกวาดลางมากอน (เชน ปดทางเขาออกรถไฟใตดิน
แลวตรวจคนพวกตองสงสัย) แบรทตั้น กลาววา “ท่ีเคยระดมกวาดลางปดลอมตรวจคนกันมาแลว
ปญ หายงั คงมอี ยู ประชาชนยงั คงไดร บั ความเดอื ดรอ น ตาํ รวจกย็ งั ตอ งทาํ งานหนกั แกป ญ หาแบบเดมิ ๆ
ซาํ้ แลว ซา้ํ เลา แถมถกู ตาํ หนวิ จิ ารณอ ยเู ชน นี้ แลว จะยงั คงทาํ เชน เดมิ ตอ ไปหรอื อยา งไร ทาํ ไมไมเ ปลย่ี น
วธิ กี ารหาวธิ ใี หมๆ ดบู า ง” ในทส่ี ดุ ตาํ รวจนวิ ยอรค กเ็ สนอหลกั การงานตาํ รวจพฒั นาและแกป ญ หาทพี่ ลกิ ผนั
ตามแนวทางของชมุ ชน เมอ่ื เรม่ิ ดาํ เนนิ การ แบรทตน้ั ไดแ นะนาํ ใหเ อาหลกั การของทฤษฎหี นา ตา งแตก
เขามาผสมผสาน ตํารวจนิวยอรคจึงไดหันมาใชหลักการของทฤษฎีหนาตางแตกตามคําแนะนําของ
แบรทตั้น (แบรทตั้นไมไดสั่งหรือบังคับ) ตอมาคร้ันถึง ค.ศ.๑๙๙๒ (พ.ศ.๒๕๓๕) ไดมีการสํารวจ
สถิติอาชญากรรมในนิวยอรคอยางจริงจัง ปรากฏวาอาชญากรรมโดยเฉล่ียลดลงถึงรอยละ ๔๒
และแมว าแบรทต้ันจะลาออกจากตาํ รวจไปแลว แตผ บู ญั ชาการตาํ รวจนวิ ยอรคคนตอๆ มา ก็ยังคงใช
หลักการของทฤษฎีหนาตางแตกอยูและอาชญากรรมก็ไมสูงข้ึน ปจจุบันนิวยอรคไดรับการยอมรับวา
เปนเมอื งหน่งึ ที่มีความปลอดภยั สงู ตางจากอดีตแบบพลกิ ฝามอื

ทฤษฎีตางๆ ยอมมีท้ังจุดเดนและจุดดอย จุดเดนของทฤษฎีหนาตางแตกคือ จะไดผลดี
ในพื้นท่ีที่ควบคุมไดงาย เชน พื้นท่ีสถานีรถไฟใตดิน สถานีขนสงหรือพ้ืนท่ีชุมชนท่ีมีขอบเขตแนนอน
หมบู า นจดั สรร ทฤษฎนี เี้ ปน ทฤษฎที ส่ี อดรบั กบั ความคนุ เคยในการปฏบิ ตั งิ านของตาํ รวจ คอื เปน ทฤษฎี

๔๔

จากบนลงลา ง (Top Down) และการดาํ เนนิ การตามหลกั การของทฤษฎีน้จี ะมีผลใหเ หน็ เปน รูปธรรม
เพราะอาชญากรรมรายแรงจะลดลงมากโดยอตั โนมตั ิ ในสว นจุดดอ ยของการดําเนนิ การตามหลกั การ
ของทฤษฎนี กี้ ม็ อี ยหู ลายประการ เชน จะมปี ญ หากบั ความรสู กึ ของประชาชน เพราะตอ งเขม งวดมากขนึ้
จนอาจดูเหมือนวาไมใสใจกับคนยากไร คนดอยโอกาสทางสังคม เปนหลักการที่ลอแหลมตอสิทธิ
มนษุ ยชนและมมี มุ มองคอ นขา งแตกตา งจากนกั อาชญาวทิ ยาโดยทว่ั ไปทมี่ องวา อาชญากรรมเกดิ จาก
ความยากจน ความขัดแยงทางความคิด/วัฒนธรรมและความไมเทาเทียมกันทางสังคม ฉะนั้น
การจัดการและการดําเนินการจึงตองใชเทคนิคสูง โดยผูปฏิบัติตองเปนตํารวจมืออาชีพที่มีทักษะ
และประสบการณดี อยางไรก็ตาม เมื่อใชการวิเคราะหทางภูมิศาสตรงานตํารวจ (Geographic
Policing) เขาชวยก็ทําใหมีขอโตแยงกับทฤษฎีนี้อยูบางวา กรณีท่ีเคยนําหลักการตามทฤษฎีนี้
มาใชแ ลว ทาํ ใหอาชญากรรมลดลงอาจเปน เพราะเหตผุ ลอืน่ เชน คนวยั รุน ลดลง คนมีงานทาํ มากข้นึ
หรือคนในปจจุบนั สวนใหญไมน ิยมความรนุ แรงกเ็ ปน ได

Broken Windows Model เปนรปู แบบใหมของกระบวนทัศนตํารวจชุมชนยดึ ปรชั ญา
การทํางานเชิงรุก “เนนความสามารถในการแกปญหาควบคูไปกับการบังคับใชกฎหมาย” วิธีการน้ี
มองวา ประชาชนเปนหุนสวนในการควบคุมปญหาอาชญากรรม และในขณะเดียวกันก็เปนลูกคา
ของตํารวจดวย การแกปญหาอาชญากรรมดวยการทํางานรวมกับชุมชนและอาศัยพลังชุมชนเขามา
มสี ว นรว มในการกาํ หนดพนั ธกิจการปฏิบัติ ทาํ ใหตํารวจอยใู นแนวหนา ตลอดมา

¡ÅÂØ·¸สํา¤Ñޢͧ Broken Windows Model ์¹ãËŒ¼ÙŒ¡ÃÐทํา¼Ô´สํา¹Ö¡¼Ô´
áÅÐÃѺ¼Ô´ªÍºàÂÂÕ ÇÂÒ ª´ãª¤Œ ÇÒÁàÊÕÂËÒÂ

- เนนความปลอดภัยสาธารณะ
- ทํางานในชุมชน สาํ นักงานเปน ทีบ่ รหิ ารจัดการ
- สรา งหนุ สวนในชุมชน
- ใชทรพั ยากรอยางคมุ คา
- บังคบั เงอ่ื นไขอยา งจริงจงั
- เนนการวดั ผลดวยตัวชี้วดั
- เนนภาวะผนู ําทเี่ ขม แขง็
Broken Windows Model ä´ŒàʹÍá¹ÐËÅÑ¡¡ÒÃÊÌҧËØŒ¹Ê‹Ç¹ (partnership)
㹪ÁØ ª¹ ´Ñ§¹éÕ
- สรางการมสี วนรว มอยางมคี วามหมายจากเหย่อื อาชญากรรมและชมุ ชน
- หุนสวน เนน จากกลุม เพ่อื นบา น โรงเรยี น กลมุ ธุรกจิ กลมุ ความเช่ือ ใหน ําผูกระทาํ ผิด
เขารบั การสนับสนนุ และชวยเหลือจากกลมุ เหลานน้ั
- สรางกระบวนการทํางานแบบเคียงบาเคียงไหลกับหนวยงานในกระบวนการยุติธรรม
ตามธรรมดาในลกั ษณะหุน สว น มงุ เปาที่ความปลอดภัยสาธารณะและความสงบสขุ

๔๕

- เปนหุนสวนกับองคกรเพ่ือบริการชุมชนและบริการสังคมทั้งหลาย หนวยงานบําบัด
รักษายาเสพตดิ และองคก รทไ่ี มแ สวงหากาํ ไรเพ่ือการฟน ฟูและดแู ลผูกระทาํ ผดิ

- พัฒนาระบบการส่ือสารกับชุมชนใหความรูและขอมูลขาวสาร เพื่อเพิ่มความรวมมือ
จากชุมชนเปน สําคญั
¡ÒûÃÐÂØ¡μãªŒá¹Ç¤Ô´·ÄÉ®·Õ èàÕ ¡èÕÂÇ¢ŒÍ§¡Ñº¡Òû‡Í§¡Ñ¹»ÃÒº»ÃÒÁÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ

ในการปฏิบัติหนาท่ีของผูที่สําเร็จการศึกษาตามหลักสูตรนักเรียนนายสิบตํารวจแลว
จะไดร บั การบรรจแุ ตง ตง้ั เปน ขา ราชการตาํ รวจชน้ั ประทวนทาํ หนา ทเี่ ปน ตาํ รวจระดบั ปฏบิ ตั กิ ารประจาํ
หนว ยงานตา ง ๆ ทม่ี ภี ารกจิ ในการดาํ เนนิ การเกยี่ วกบั การปอ งกนั ปราบปรามอาชญากรรมของสาํ นกั งาน
ตาํ รวจแหง ชาตโิ ดยเฉพาะอยางยิ่งประจําสถานตี ํารวจ ซึง่ ไมว า จะไดม อบหมายใหป ฏิบัติหนา ท่ีงานใด
ของสถานตี าํ รวจกต็ อ งมหี นา ทใ่ี นการปอ งกนั ปราบปรามอาชญากรรม และมคี วามจาํ เปน ทจี่ ะตอ งศกึ ษา
ทําความเขาใจถึงแนวคิดทฤษฎีที่เก่ียวของกับการปองกันปราบปรามอาชญากรรม และตองสามารถ
นาํ แนวคิดทฤษฎีเหลา นนั้ ไปปรบั ใชในการปฏบิ ตั ิหนาทเ่ี พอ่ื ใหง านมีประสทิ ธิภาพเพิ่มขนึ้ ตวั อยางเชน

๑. ผบู งั คับหมงู านปอ งกนั ปราบปราม
๑.๑ ในการทาํ หนาที่สายตรวจ
- ตํารวจสายตรวจทุกคนตองมีการปรากฏกายใหสังคมชุมชนไดเห็นชัดเจน

ในจังหวะเวลาและความถี่ท่ีเหมาะสม ตรวจตราดูแลเอาใจใส ยานพาหนะ สถานท่ีสาธารณะ
เคหสถานของประชาชน ไมใ หเ กดิ สภาวะลอ แหลมเสยี่ งตอ การเกดิ อาชญากรรมตามทฤษฎหี นา ตา งแตก
(Broken windows theory)

- ในขณะออกตรวจนนั้ ตอ งคอยสงั เกตและเกบ็ ขอ มลู สภาพแวดลอ มในลกั ษณะ
ตาง ๆ ท่ีอาจสงเสริมสนับสนุนใหมีการเกิดอาชญากรรมเกิดขึ้นแลวรายงานใหผูบังคับบัญชาทราบ
เพอื่ จดั การบรหิ ารจดั การสภาพแวดลอ มนน้ั ๆ ตอ ไปตามทฤษฎคี วบคมุ อาชญากรรมจากสภาพแวดลอ ม
(Crime Control Through Environmental Design)

- ในการออกตรวจชมุ ชนหมูบา นตา ง ๆ ตาํ รวจสายตรวจมีความจาํ เปน ท่จี ะ
ตอ งพบปะพดู คยุ สรา งความสมั พนั ธท ดี่ กี บั ประชาชนในพนื้ ทใ่ี หม ากขน้ึ ตามทฤษฎตี าํ รวจชมุ ชนสมั พนั ธ
(Police Community Relation Theory) และตอ งสรางความไวเ นือ้ เชอ่ื ใจใหบ รกิ ารชวยเหลอื สังคม
จนเปนสวนหนึ่งของสงั คมชมุ ชนตามแนวทฤษฎตี าํ รวจชมุ ชน (Community Policing)

- ในขณะท่ีตํารวจสายตรวจออกตรวจตราทองท่ีน้ันมีโอกาสที่ตองเผชิญเหตุ
หรือไดรับแจงใหเขาระงับเหตุการณการกระทําผิดกฎหมาย ดวยเหตุนี้เองผูที่จะสําเร็จออกไปเปน
นายสบิ ตาํ รวจมคี วามจาํ เปน อยา งยง่ิ ทจ่ี ะตอ งมอี งคค วามรทู างดา นกฎหมายทแี่ มน ยาํ โดยเฉพาะอยา งยง่ิ
ในเรื่องฐานะความผิดอาญา การจับ การคน การแจงสิทธิผูตองหาหรือผูถูกจับ และความรอบรู
ในเรอื่ งกฎหมายประกอบอน่ื ๆ เพอื่ จะไดป ฏบิ ตั ติ ามทฤษฎกี ารบงั คบั ใชก ฎหมาย (Law Enforcement
Theory) ไดอ ยา งมปี ระสิทธิภาพ

๔๖

๑.๒ ในการทําหนาที่อ่ืน ๆ เชน ทําหนาที่คุมผูตองหาบนสถานีทําหนาที่
ประชาสัมพันธ ทําหนาท่ีพิมพลายน้ิวมือ ทําหนาท่ีเสมียนประจําธุรการ ทําหนาท่ีพนักงานวิทยุ
เปน ตน การทาํ หนา ทเี่ หลา นก้ี ม็ คี วามจาํ เปน ทจ่ี ะตอ งมคี วามรคู วามเขา ใจถงึ แนวคดิ ทฤษฎที เี่ กยี่ วขอ งกบั
การปอ งกนั ปราบปรามอาชญากรรม เพอ่ื เกอื้ หนนุ การดาํ เนนิ การดา นปอ งกนั ปราบปรามอาชญากรรม
และในการปฏบิ ตั หิ นา ทสี่ มั ผสั ใหบ รกิ ารประชาชนกม็ คี วามจาํ เปน ทจี่ ะตอ งนาํ แนวคดิ ทฤษฎตี าํ รวจชมุ ชน
สมั พันธ (Police Community Relation Theory) และทฤษฎีตาํ รวจชมุ ชน (Community Policing)
มาใชใ นการปฏิบตั ิหนา ที่

๒. ผูบงั คบั หมงู านจราจร
๒.๑ ในการทําหนา ท่ปี ระจําจุดบริการอาํ นวยความสะดวกดา นการจราจร
- การทําหนาท่ีในสวนนี้ถือวาเปนการปรากฏกายเพ่ือปองกันปราบปราม

อาชญากรรมใหส งั คมชมุ ชนไดเ หน็ ชดั เจนเชน เดยี วกนั กบั ตาํ รวจสายตรวจดงั นี้ จงึ ตอ งมกี ารสงั เกต ดแู ล
เอาใจใส ยานพาหนะ สถานทตี่ า ง ๆ ไมใ หเ กดิ สภาวะลอ แหลมเสย่ี งตอ การเกดิ อาชญากรรมตามทฤษฎี
หนา ตางแตก (Broken windows theory)

- ในการอํานวยความสะดวกดานการจราจรนี้ กม็ คี วามจําเปน ทจ่ี ะตอ งสราง
ความสัมพันธท่ีดีพรอม ๆ กับการเปนสวนหน่ึงของสังคมชุมชนตามแนวทฤษฎีตํารวจชุมชนสัมพันธ
(Police Community Relation Theory) และตอ งสรางความไวเน้อื เชอ่ื ใจใหบรกิ ารชวยเหลือสงั คม
จนเปนสวนหน่งึ ของสงั คมชุมชนตามแนวทฤษฎตี ํารวจผรู ับใชชมุ ชน (Community Policing)

๒.๒ ในการทาํ หนา ทจี่ ุดตรวจกวดขันวนิ ัยจราจร
- ในการทาํ หนา ทน่ี แ้ี มค วามผดิ ตามกฎหมายจราจรจะไมถ งึ ขนั้ เปน อาชญากรรม

ก็ตามแตในบางกรณีอาจเกี่ยวเนื่องเช่ือมโยงกับความผิดที่เปนอาชญากรรมอ่ืน ๆ ได เชน
การโจรกรรมรถ ยาเสพติด การขนสงเคล่ือนยายสิ่งผิดกฎหมาย เปนตน ดังนี้ตํารวจจราจรตองมี
ความรอบรูในกฎหมายจราจร และกฎหมายอาญาอ่ืน ๆ อยางแมนยํา ซึ่งในสวนนี้เปนการปฏิบัติ
ตามทฤษฎีการบงั คบั ใชก ฎหมาย (Law Enforcement Theory)

๒.๓ การเผยแพรและใหความรูเกี่ยวกับกฎหมายจราจรแกเยาวชนและประชาชน
ท่วั ไป

- การทาํ หนา ทผี่ ถู า ยทอดความรเู กย่ี วกบั กฎหมายจราจรถอื เปน งานสาํ คญั หลกั
อีกอันหน่ึงของตํารวจจราจรซ่ึงเปนการใหความรูพรอมช้ีแจงทําความเขาใจ สรางความสัมพันธ
ทด่ี กี บั สงั คมชมุ ชนและการใหบ รกิ ารชมุ ชนตามแนวทฤษฎตี าํ รวจชมุ ชนสมั พนั ธ (Police Community
Relation Theory) และตอ งสรา งความไวเ นอ้ื เชอื่ ใจใหบ รกิ ารชว ยเหลอื สงั คมจนเปน สว นหนงึ่ ของสงั คม
ชุมชนตามแนวทฤษฎีตาํ รวจชมุ ชน (Community Policing)

๔๗

๓. ผูบังคบั หมงู านสืบสวน
๓.๑ ในการทาํ หนาทสี่ ืบสวนจบั กุม
- แมก ารทาํ หนา ทขี่ องชดุ สบื สวนจะมใิ ชก ารปรากฏกายอยา งตาํ รวจสายตรวจ

และตํารวจจราจร แตการสบื สวนจบั กมุ จะมีประสทิ ธิภาพไดน น้ั ตองอาศัยความรวมมือจากประชาชน
ในการใหเ บาะแสขอ มลู ดงั นน้ั ตาํ รวจงานสบื สวนนอกจากจะตอ งใชท ฤษฎกี ารบงั คบั ใชก ฎหมาย (Law
Enforcement Theory) แลว ยังตอ งใชน าํ แนวคดิ ทฤษฎตี ํารวจชุมชนสมั พนั ธ (Police Community
Relation Theory) และทฤษฎตี ํารวจชุมชน (Community Policing) ดวย

๓.๒ ในการทําหนาทีแ่ สวงหาขาวและขอ มูล
- ตาํ รวจงานสบื สวนนอกจากจะแสวงหาขา วและขอ มลู เพอื่ การสบื สวนแสวงหา

ขอเท็จจริงของคดีแลว ยังตองมีหนาท่ีในการหาขาวและขอมูลเกี่ยวกับทฤษฎีหนาตางแตก (Broken
windows theory) และทฤษฎีควบคุมอาชญากรรมจากสภาพแวดลอม (Crime Control Through
Environmental Design) นําเสนอหรือรายงานผูบังคับบัญชาเพื่อสนับสนุนงานของฝายปองกัน
ปราบปรามดวย

๔. ผูบังคับหมูงานอื่น ๆ เชน งานอํานวยการ ผูชวยพนักงานสอบสวน เปนตน
ก็มีความจําเปนท่ีจะตองศึกษาทําความเขาใจแนวคิดทฤษฎีท่ีเก่ียวของกับการปองกันปราบปราม
อาชญากรรม เพราะงานปองกันปราบปรามอาชญากรรมถือเปนงานของตํารวจทุกคนทุกสายงาน
เพราะฉะน้ันหากมีขอมูลเกี่ยวของเก่ียวโยงกับการปองกันปราบปรามอาชญากรรมก็จะตองให
ผูบังคับบัญชาทราบ และในการปฏิบัติหนาที่สัมผัสกับประชาชนสังคมชุมชนน้ัน ตองรูจักใชหลักการ
แนวคิดทฤษฎีที่เกย่ี วของกับการปองกนั ปราบปรามอาชญากรรมเปน ประยุกตใชใหเ กิดประโยชน

¡¨Ô ¡ÃÃÁ·ŒÒº·

๑. ทําแบบทดสอบประเมนิ ผลการเรียนรู
๒. คําถามใหผูเรียนอธิบายทฤษฎีการบังคับใชกฎหมาย ทฤษฎีการควบคุมทางสังคม
ทฤษฎีชุมชนสัมพันธ ทฤษฎีการควบคุมอาชญากรรมโดยสภาพแวดลอม ทฤษฎีตํารวจรับใชชุมชน
ทฤษฎีหนา ตา งแตก

๔๘

๔๙

º··Õè ó

ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ¾àÔ ÈÉ

ÇÑμ¶»Ø ÃÐʧ¤

๑. ผูเรียนเขาใจประเภทของอาชญากรรมพิเศษ อันไดแก อาชญากรรมเศรษฐกิจ
อาชญากรรมขามชาติ อาชญากรรมคอมพวิ เตอร และอาชญากรรมการคา มนุษย

๒. ผูเรียนสามารถอธิบายประเภทของอาชญากรรมพิเศษ อาชญากรรมเศรษฐกิจ
อาชญากรรมขามชาติ อาชญากรรมคอมพิวเตอร และอาชญากรรมการคามนษุ ย

º·นาํ

สถานการณอาชญากรรมในสังคมปจจุบันไดทวีความรุนแรงและมีความสลับซับซอนของ
การกระทาํ ผดิ ขน้ึ เปน ลาํ ดบั โดยเฉพาะอาชญากรรมพเิ ศษ มกี ารเปลยี่ นแปลงวธิ กี ารตา งๆ ไปอยา งมาก
มีผลกระทบตอความม่ันคงทางเศรษฐกิจและสังคมท้ังภายในและตางประเทศตามกระแสโลกาภิวัตน
ท่ีเปลี่ยนแปลงอยางรวดเร็ว โดยอาศัยเคร่ืองมือเทคโนโลยีท่ีทันสมัยประกอบกับผูกระทําความผิด
ทมี่ คี วามรคู วามสามารถในการอาศยั ชอ งวา งกฎหมายทอ่ี อกมาใชบ งั คบั เพอื่ ลงโทษผกู อ อาชญากรรม
พิเศษเหลานี้ไดทันทวงที ทําใหผูกระทําผิดหลุดพนจากการถูกลงโทษตามกฎหมายเปนจํานวนมาก
ดวยเหตุนี้ในแตละประเทศ จึงไดหารือรวมกันเพ่ือหามาตรการในการปองกันและปราบปราม
อาชญากรรมพิเศษท่ีเกิดข้ึน

๕๐

»ÃÐàÀ·¢Í§ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ¾àÔ ÈÉ

อาชญากรรมพเิ ศษสามารถแบงออกเปนประเภทๆ ดงั น้ี

ñ. ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁàÈÃÉ°¡¨Ô
อาชญากรรมเศรษฐกจิ คอื อาชญากรรมทเี่ กดิ ผลเสยี หายแกเ ศรษฐกจิ ของปจ เจกชน

และประเทศชาติสงั คมสว นรวม ทาํ ลายความเชอื่ ถอื ความมน่ั คงทางเศรษฐกิจ

¢ŒÍáμ¡μÒ‹ §¢Í§ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁàÈÃÉ°¡Ô¨áÅзÑèÇä»

ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁàÈÃÉ°¡Ô¨ ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ·èÇÑ ä»

๑. ไมปรากฏเปน รูปธรรม ๑. ปรากฏเปน รปู ธรรม

๒. ไมเพงเล็งเหยอ่ื โดยเฉพาะเจาะจง ๒. เพง เล็งเหยอื่ โดยเฉพาะเจาะจง

๓. ผลกระทบ ไมชัดเจนทันที ๓. ผลกระทบชัดเจนทนั ที

๔. ความเสียหาย *มหาศาล ๔. ความเสียหายนอยกวา

๕. ใชความคนุ เคย ความนุม นวล ๕. ใชความโหดรา ย
ทาํ ÃŒÒÂàËÂÍ×è ทาํ ÃŒÒÂàËÂèÍ×

»˜ÞËÒÍÒªÞÒ¡ÃÃÁàÈÃÉ°¡¨Ô
๑. ความผดิ เกี่ยวกบั การปลอมแปลง เชน เงนิ ตรา บัตรเครดติ เงินประกัน
๒. การปน หนุ
๓. ความผดิ เกี่ยวกับภาษีอากร เชน โกงใบกาํ กบั ภาษี สินคา หนีภาษี
๔. ความผดิ เก่ยี วกับธรุ กิจบานจดั สรร เชน การปลอยสนิ เชือ่
๕. ความผดิ เก่ียวกบั สถาบันการเงิน เชน การปลอยสินเช่ือ
๖. ธุรกจิ Time Sharing เชน ขายตรงแบบลูกโซ M.L.M.
๗. ความผดิ เกย่ี วกบั ทรพั ยส นิ ทางปญ ญา เชน สนิ คา ปลอมแปลง เครอื่ งหมายการคา
๘. การฉอโกงในการซ้อื ขายผลิตผลลวงหนา (Commodity trade)
๙. ความผดิ เกีย่ วกับเงินนอกระบบ เชน แชร ทรัสตเถ่อื น
๑๐. ความผดิ เก่ียวกับการคา เงนิ เถ่ือน (ฟอลเลค็ ) เชน เก็งกําไร เงนิ ตราตางประเทศ + ไทย
๑๑. อาชญากรรมทรพั ยากรและสิ่งแวดลอม เชน ปา ไม สิ่งแวดลอมเปน พษิ
๑๒. การผูกขาดสนิ คา , กักตุนสินคา
๑๓. อาชญากรรมทด่ี าํ เนนิ การในรปู สถาบนั เชน รบั สนิ บน ฉอ โกง ยกั ยอก กระทรวง
สาธารณสขุ โกงคา ยากระทรวงเกษตรฯ

๕๑

๑๔. อาชญากรรมทางคอมพวิ เตอร เชน โจรกรรมขอ มลู สรา งขอ มลู เทจ็ (วายรา ย ATM)
๑๕. ความผิดเก่ียวกบั การฟอกเงิน
ÍÒªÞҡ÷ҧàÈÃÉ°¡¨Ô
๑. มบี คุ ลิกภาพดี
๒. มีสติปญญา
๓. การศกึ ษาและฐานะทางเศรษฐกจิ ดี มอี ทิ ธิพล
Í»Ø ÊÃä㹡ÒÃดําà¹¹Ô ¤´Õ
๑. ผูก ระทําผดิ ไมใ ชบ คุ คลคนเดียว
๒. มคี วามสลบั ซับซอน
๓. พสิ จู นความผิด
๔. ความรว มมือของพยานนอ ย เนอ่ื งจากอทิ ธพิ ลของผูกระทําผดิ
๕. อาชญากรไมมหี นาตา
ò. ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ¢ŒÒÁªÒμÔ
อาชญากรรมขามชาติ หมายถึง การกระทําความผิดโดยละเมิดกฎหมายอาญา
โดยผกู อกระทําขนึ้ ในประเทศหนงึ่ มีผลเสียหายเช่ือมโยงอกี ประเทศหนึง่
»Þ˜ ËÒÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ¢ÒŒ ÁªÒμÔ
๑. โสเภณี
๒. ยาเสพตดิ
๓. ลกั ทรพั ย
๔. อาชญากรรมทางคอมพิวเตอร
๕. แรงงานขามชาติ
๖. การฉอโกง เชน ฉอ โกงประกันภัย
àËμؼŷäÕè ·ÂÁÕÍÒªÞҡâҌ ÁªÒμÔÁÒ¡ (สาธารณปู โภคพื้นฐานสําหรบั โจรครบครัน)
๑. ยาเสพตดิ หางา ย
๒. อาวุธหางา ย
๓. พาสปอรต วซี าปลอม
๔. กฎหมาย สง เสรมิ การทองเทยี่ ว
๕. ใชเ งนิ ซอ้ื ไดทกุ อยา ง
๖. ศนู ยกลางคมนาคม
๗. ท่พี กั คาครองชพี ไมแพง

๕๒

ó. ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ¤ÍÁ¾ÔÇàμÍÏ
อาชญากรรมคอมพวิ เตอร คอื การกระทําใดๆ เกย่ี วกบั คอมพิวเตอร ทําใหผูอ่ืนเสียหาย
¡Ãкǹ¡ÒÃทํา¼´Ô
๑. ทําใหคอมพิวเตอรท าํ งานผดิ พลาด
๒. การใชค อมพวิ เตอรในการกระทําผดิ
๓. การใชคอมพวิ เตอรห าผลประโยชน
ÍÒªÞҡ÷ҧ¤ÍÁ¾ÇÔ àμÍÏ
๑. พวกมือใหม
๒. นกั เจาะขอมูล (Hacker)
๓. อาชญากรในรูปแบบเดิม ใชเทคโนโลยเี ปนเคร่อื งมือ
๔. อาชญากรมืออาชีพ
๕. พวกหัวรุนแรงคลงั่ ลัทธิ
»˜ÞËÒÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ·Ò§¤ÍÁ¾ÇÔ àμÍÏ
๑. การเปลย่ี นแปลง ตดั ตอ ทําลายขอ มลู เชน เวลาทาํ งาน, บญั ชี
๒. การเจาะระบบ (Hacking) เชน ระเบดิ โทมาฮอค ๑๔๑ Hackers สาธารณปู โภค,

War Game สงครามปรมาณู
๓. ไวรัสคอมพิวเตอร เชน Yahoo “Logic Bomb/Warm” Ex. Worm : Stone,

Undicd, Michealangallo, ลาวดวงเดือน
๔. การโจรกรรมขอมูล เชน ทางทหาร, การคา , ความลบั
๕. การหลอกเคร่ืองคอมฯ เชน วายราย ATM
๖. การคาขายหลอกลวงโฆษณาเกนิ จรงิ
๗. การละเมดิ สทิ ธสิ ว นบคุ คล สอื่ ลามก,อนาจารเชน ภาพถา ยผหู ญงิ เขา หอ งนาํ้ ,ละเมดิ เดก็ ,

เช่อื มเวบ็ ไซต
๘. การคา ประเวณี เชน นัดหมายทาง E – mail
๙. การเลน การพนัน
๑๐. การฟอกเงินผานอินเทอรเน็ต
๑๑. การบงการประกอบอาชญากรรม
๑๒. การปลกุ ระดมผา นอนิ เทอรเน็ต เชน การลมลา งรฐั บาล
๑๓. การหม่ินประมาท
๑๔. การสง่ั ฆา คนผานอินเทอรเน็ต
๑๕. ปญหา Y2K เชน ธนาคาร, สถาบนั การเงิน, โรงพยาบาล เครอื่ งชวยหายใจ,

ฉดี ยาอตั โนมตั ,ิ ภาษ,ี บตั รประชาชน, โทรศพั ท, หอบงั คบั การบนิ , การปอ งกนั ประเทศ แตป ญ หาสาํ คญั
ท่เี กดิ จาก Y2K คือ ปญหาโปรแกรมม่ัว

๕๓

๑๖. การรบกวนการทํางานคอมพวิ เตอรทง้ั ระบบ เชน สง E-mail ๘,๐๐๐ ฉบบั ,
โรงพยาบาลกรุง Stockholm

»Þ˜ ËÒÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ·Ò§¤ÍÁ¾ÇÔ àμÍÏ
๑. การปอ งกนั เสียคาใชจ า ยสูง เชน รว มมอื แจง E-mail
๒. พิสูจนก ระทาํ ผิด (Internet) เชน ทําผิดทอ่ี เมริกาแตผลเกดิ ทไ่ี ทย ปญ หาคือ
การพิสจู นก ารกระทําผดิ
๓. รับฟงพยานหลักฐาน
๔. การบังคบั ใชก ฎหมาย : ขา มชาติ
๕. การขาดกฎหมายทเี่ หมาะสม เชน อะไรคอื ทรพั ย, ใครคอื ผปู กปอ ง, ดาํ เนนิ การกบั ใคร
๖. ความไมรเู กย่ี วกับเทคโนโลยใี หมๆ ของเจา หนา ท่ี
๗. การเปลย่ี นแปลงทางเทคโนโลยีสมยั ใหม

๔. อาชญากรรมการคา มนษุ ย
การคา มนษุ ย ถอื วา เปน การละเมดิ สทิ ธมิ นษุ ยชนหรอื การไมเ คารพในศกั ดศิ์ รคี วามเปน

มนุษยอยางรายแรง ย่ิงนับวันปญหาการคามนุษยย่ิงทวีความรุนแรงและมีความสลับซับซอน
มากขึ้น สง ผลกระทบตอ การพฒั นาดานเศรษฐกจิ สังคม การทองเทย่ี วและการลงทนุ จากตางประเทศ
รวมถงึ ความสมั พนั ธร ะหวา งประเทศอยา งกวา งขวาง ทาํ ใหห ลายประเทศตระหนกั และใหค วามสาํ คญั
กับการแกไขปญหาการคามนุษยมากข้ึนเชนกัน โดยจัดประชุมหาแนวทางแกไขปญหาท้ังในระดับ
ประเทศ ระดับทวิภาคี และระดับภูมิภาค สําหรับประเทศไทยไดจัดประชุมหลายคร้ังระหวาง
พ.ศ. ๒๕๔๐ จนถึงปจ จุบัน และไดมีการนาํ ผลมาปรับปรุงงานดานการตอ ตานการคามนษุ ยต ามลําดับ
ซ่ึงเมื่อวนั ที่ ๑๒ กนั ยายน ๒๕๕๗ พลเอก ประยทุ ธ จนั ทรโ อชา นายกรัฐมนตรี ไดแถลงนโยบายของ
คณะรัฐมนตรีตอสภานิติบัญญัติแหงชาติ โดยกําหนดนโยบายใหการคามนุษยเปนปญหาเฉพาะหนา
ที่ตองไดรับการปองกันปราบปรามและแกไขอยางจริงจัง จากนั้นเมื่อวันที่ ๓ เมษายน ๒๕๕๘
ณ ตึกสันติไมตรี ทําเนียบรัฐบาล พลเอก ประยุทธ จันทรโอชา นายกรัฐมนตรี เปนประธาน
มอบนโยบาย“การปอ งกนั ปราบปรามการคา มนษุ ย” เปน วาระแหง ชาติ โดยมรี ฐั มนตรแี ละผบู รหิ ารระดบั สงู
จากทุกหนวยงานที่เก่ียวของเขารวมรับฟง สรุปสาระสําคัญไดวา ตองเรงรัดบูรณาการการทํางาน
ของทุกหนวยงานท่ีเก่ียวของ เพ่ือชวยกันสรางความเขาใจใหเกิดขึ้นทั้งในประเทศและตางประเทศ
เรง สรา งมมุ มองสงั คมไทยใหต ระหนกั วา การคา มนษุ ยเ ปน ภยั ใกลต วั และเปน การกระทาํ ทผี่ ดิ กฎหมาย
ตองเคารพในสิทธิมนุษยชนของเพ่ือนมนุษยด ว ยกนั เรง ปรับปรงุ แกไขกฎหมายตา ง ๆ ทเี่ ปน อุปสรรค
เพ่ือใหทุกหนวยงานท่ีเก่ียวของทํางานรวมกันอยางเปนระบบไดอยางแทจริงและกวดขันการบังคับใช
กฎหมายอยางจรงิ จงั ไมวาจะเปนสถานทีท่ อ งเท่ียว สถานประกอบการ โรงงาน การประมง พรอมท้ัง
ดําเนินการกบั ผูก ระทาํ ความผิดทั้งขาราชการและพลเรือนอยา งเดด็ ขาด

๕๔

ความหมายของการคา มนษุ ย พธิ สี ารเพอื่ ปอ งกนั ปราบปราม และลงโทษการคา มนษุ ย
โดยเฉพาะสตรีและเด็ก (Protocol to Prevent, Suppress and Punish Trafficking in Persons,
Especially Women and Children) แนบทาย อนสุ ญั ญาสหประชาชาตเิ พอ่ื ตอ ตา นอาชญากรรม
ขา มชาตทิ จี่ ดั ตง้ั ในลกั ษณะองคก ร (United Nations Convention against Transnational Organized
Crime) ไดนิยามความหมายของการคามนุษยวา “การคามนุษย” หมายถึง การจัดหา การขนสง
การสงตอ การจดั ใหอยอู าศัยหรือการรบั ไวซึง่ บคุ คล ดว ยวิธกี ารขเู ขญ็ หรือดว ยการใชก าํ ลัง หรอื ดว ย
การบบี บงั คบั ในรปู แบบอน่ื ใด ดว ยการลกั พาตวั ดวยการฉอ โกง ดวยการหลอกลวง ดวยการใชอาํ นาจ
โดยมิชอบหรือดวยการใชสถานะความเส่ียงภัยจากการคามนุษยโดยมิชอบ หรือมีการให หรือรับเงิน
หรือผลประโยชนเพื่อใหไดมาซ่ึงความยินยอมของบุคคล ผูมีอํานาจ ควบคุมบุคคลอ่ืนเพ่ือความ
มุงประสงคใ นการแสวงประโยชน การแสวงประโยชนอยางนอ ยท่ีสดุ ใหร วมถงึ การแสวงหาประโยชน
จากการคาประเวณีของบุคคลอ่ืนหรือการแสวงประโยชนทางเพศในรูปแบบอื่น การบังคับใชแรงงาน
หรือบริการ การเอาคนลงเปนทาสหรือการกระทําอ่ืนเสมือนการเอาคนลงเปนทาส การทําใหตกอยู
ใตบังคับ หรือการตัดอวัยวะออกจากรางกาย (ศูนยตอตานการคามนุษยระหวางประเทศ, ๒๕๕๘)
พระราชบัญญัติปองกันและปราบปรามการคามนุษย พ.ศ. ๒๕๕๑ ไดบัญญัติถึงการกระทําท่ีเปน
ความผิดฐานคามนุษยไ วใ นมาตรา ๖ วา “มาตรา ๖ ผูใดเพอ่ื แสวงหาประโยชนโ ดยมิชอบ กระทาํ การ
อยา งหนง่ึ อยา งใด ดงั ตอ ไปนี้ (๑) เปน ธรุ ะจดั หา ซอ้ื ขาย จาํ หนา ย พามาจากหรอื สง ไปยงั ทใ่ี ด หนว งเหนยี่ ว
กักขัง จัดใหอยูอาศัย หรือรับไวซ่ึงบุคคลใด โดยขมขู ใชกําลังบังคับ ลักพาตัว ฉอฉล หลอกลวง
ใชอํานาจโดยมิชอบ หรือโดยใหเงิน หรือผลประโยชนอยางอ่ืนแกผูปกครองหรือผูดูแลบุคคลน้ัน
เพ่ือใหผูปกครองหรือผูดูแลใหความยินยอมแกผูกระทําความผิดในการแสวงหาประโยชนจากบุคคล
ท่ีตนดแู ล หรอื (๒) เปน ธุระจัดหา ซื้อ ขาย จําหนาย พามาจาก หรอื สงไปยงั ทใี่ ด หนว งเหน่ยี วกกั ขัง
จดั ใหอ ยอู าศยั หรอื รบั ไวซ งึ่ เดก็ * ผนู น้ั กระทาํ ความผดิ ฐานคา มนษุ ย” จากลกั ษณะของการกระทาํ ทเี่ ปน
ความผดิ ฐานคา มนษุ ยต ามพระราชบญั ญตั ปิ อ งกนั และปราบปรามการคา มนษุ ย พ.ศ.๒๕๕๑ เหน็ ไดว า
มีความสอดคลองในลักษณะเดียวกันกับนิยามความหมายตามพิธีสารฯ อันเปนพันธกรณี
ระหวางประเทศในดานสิทธิมนุษยชนและหลักมนุษยธรรมที่ประชาคมระหวางประเทศยึดถือ ซึ่งการ
กระทาํ ทจี่ ะเปน ความผดิ ฐานคา มนษุ ยต ามบทบญั ญตั ใิ นมาตรา ๖ นนั้ จะตอ งเปน การกระทาํ ทมี่ เี จตนา
เพอ่ื แสวงหาประโยชนโ ดยมชิ อบอยา งหนงึ่ อยา งใดดงั ตอ ไปน้ี ๑.การแสวงหาประโยชนจ ากการคา ประเวณี
๒.การผลิตหรือเผยแพรวัตถุหรือสื่อลามก ๓.การแสวงหาประโยชนทางเพศในรูปแบบอื่น
๔.การเอาคนลงเปน ทาส ๕.การเอาคนมาขอทาน

* “เด็ก” หมายความวา บคุ คลผมู ีอายตุ า่ํ กวา สบิ แปดป

๕๕

¡¨Ô ¡ÃÃÁ·ŒÒº· :

๑. ทําแบบทดสอบประเมนิ ผลการเรียนรู
๒. คําถามใหผูเรียนอธิบายประเภทของอาชญากรรมพิเศษ อาชญากรรมเศรษฐกิจ
อาชญากรรมขา มชาติ อาชญากรรมคอมพิวเตอร อาชญากรรมการคามนษุ ย

๕๖

๕๗

º··èÕ ô

ÊÀÒ¾¡Òó͏ ÒªÞÒ¡ÃÃÁÂ¤Ø ãËÁ‹

ÇμÑ ¶»Ø ÃÐʧ¤

๑. ผูเรียนเขาใจความแตกตางของอาชญากรรมในอดีต ปจจุบัน และแนวโนมของ
อาชญากรรมในอนาคต อาชญากรรมยุคใหมทางคอมพิวเตอร คุณสมบัติตํารวจในสถานการณ
อาชญากรรมยุคใหม

๒. ผูเรียนสามารถอธิบายใจความแตกตางของอาชญากรรมในอดีต ปจจุบัน
และแนวโนมของอาชญากรรมในอนาคต อาชญากรรมยุคใหมทางคอมพิวเตอร คุณสมบัติตํารวจ
ในสถานการณอ าชญากรรมยุคใหม

º·นาํ

อาชญากรรมในปจจุบันมีแนวโนมของความรุนแรงและซับซอนมากขึ้นตามความเจริญ
ของเทคโนโลยี และความทนั สมยั ของการสอื่ สารแขนงตา ง ๆ สง่ิ ทจ่ี ะยนื ยนั ไดก ค็ อื สถติ คิ ดอี าชญากรรม
ท่ีเพ่ิมข้ึนในแตละป ขาวอาชญากรรมจากสื่อตาง ๆ หนวยงานทางดานกระบวนการยุติธรรม
ท่ีตั้งขึ้นมาใหมหรือมีการปรับปรุงระบบการทํางานแบบใหม เพื่อรองรับปญหาอาชญากรรมและ
จาํ นวนนกั โทษทเี่ พมิ่ ขนึ้ ในแตล ะป ขอบเขตและปรมิ าณความรา ยแรงของอาชญากรรม เปน เรอ่ื งทอ่ี ยใู น
ความสนใจของบุคคลโดยท่ัวไป เพราะขอบเขตของอาชญากรรมเปนตัวบงช้ีถึงความรายแรง
ของอาชญากรรมที่สามารถนําไปเปรียบเทียบกับจํานวนอาชญากรรมในอดีตหรือคาดคะเนปญหา
อาชญากรรมในอนาคต

ÊÇ‹ ¹ÍÒŒ §ÍÔ§
ปญหาอาชญากรรม – gamgoldfish/ปญ หาอาชญากรรม/
...เพราะขอบเขตของอาชญากรรมเปน ตวั บง ชถี้ งึ ความรา ยแรงของอาชญากรรมทส่ี ามารถนาํ ไปเปรยี บเทยี บกบั จาํ นวน

อาชญากรรมในอดีตหรอื คาดคะเนปญหาอาชญากรรมในอนาคต https://gamgoldfish.wordpress.com ๔ กนั ยายน ๒๕๖๐

๕๘

¤ÇÒÁáμ¡μÒ‹ §¢Í§ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁã¹Í´μÕ »¨˜ ¨ºØ ¹Ñ áÅÐá¹Çâ¹ÁŒ ¢Í§ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ
ã¹Í¹Ò¤μ

อาชญากรรมในอดีตโดยสวนใหญจะปรากฏใหเห็นในรูปแบบของอาชญากรรมพ้ืนฐาน
(Street Crime) เปน อาชญากรรมทพ่ี บเหน็ โดยทว่ั ไป ไมม คี วามสลบั ซบั ซอ นของรปู แบบอาชญากรรม
ผปู ระกอบอาชญากรรมมกั มจี าํ นวนเพยี งคนเดยี ว หรอื แมจ ะมกี ารรวมกลมุ ในการประกอบอาชญากรรม
กม็ ีจํานวนไมมากนกั เปนผมู ีการศกึ ษาไมสูงหรือเปน ผูดอยโอกาสในสงั คมเปนสาํ คญั และไมม ีการใช
เทคโนโลยีข้ันสูงในการประกอบอาชญากรรม

ตัวอยางของอาชญากรรมในอดีต ไดแก การกระทําเกี่ยวกับทรัพยหรือเกี่ยวกับชีวิต
รางกายมีลักษณะไมซับซอน เชน ลักทรัพย ชิงทรัพย วิ่งราวทรัพย ปลนทรัพย ตามเคหสถาน
หรือสาธารณสถานทั่วๆ ไป หรอื การทํารา ยรา งกาย การฆา การขม ขืน เปน ตน

อาชญากรรมในปจจุบันไดเปล่ียนแปลงไป คือ มีความสลับซับซอนของการประกอบ
อาชญากรรมมากขน้ึ มลี กั ษณะของอาชญากรรมขน้ั สงู มกี ารรวมกลมุ ในลกั ษณะขององคก รอาชญากรรม
หรือเครือขายอาชญากรรมท่ีมีการขามชาติไปกออาชญากรรมมากข้ึน ตลอดจนความรุนแรงและผล
กระทบของอาชญากรรมจะมีมากกวาในอดีต นอกจากนี้อาชญากรรมในปจจุบันมีการใชเทคโนโลยี
สมัยใหมโดยเฉพาะคอมพิวเตอรในการกระทําผิดมากข้ึน และผูประกอบอาชญากรรมอาจไมใช
ผูที่ไมมีการศึกษาสูงหรือผูดอยโอกาสทางสังคมอีกตอไป ในบางครั้งอาจเปนผูที่มีการศึกษา
หรือมีโอกาสทางสังคมท่ดี ี

แนวโนมของอาชญากรรมในอนาคต อาชญากรรมจะมีลักษณะไรพรมแดนมากข้ึน
จะมกี ารประกอบอาชญากรรมในลกั ษณะขา มชาติ จะมกี ารรวมกลมุ เปน เครอื ขา ยอาชญากรรมมากขน้ึ
รปู แบบของอาชญากรรมจะมคี วามสลบั ซบั ซอ น มกี ารใชเ ทคโนโลยขี นั้ สงู ในการประกอบอาชญากรรม
โดยกอใหเกิดผลกระทบท่ีมีความเช่ือมโยงไปยังประเทศตาง ๆ ทั่วโลก ซึ่งมีความจําเปนตองใช
ความรว มมอื กันระหวา งประเทศในการปอ งกันและแกไ ขปญ หาอาชญากรรม

ʋǹÍÒŒ §ÍÔ§
ความแตกตางของอาชญากรรมในอดีต ปจ จุบนั และแนวโนม ของอาชญากรรมใน...
ความแตกตางของอาชญากรรมในอดีต ปจจุบัน และแนวโนมของอาชญากรรมในอนาคต อาชญากรรมในอดีต

โดยสว นใหญจะปรากฏใหเ ห็นในรูปแบบของอาชญากรรมพนื้ ฐาน (Street…
www.polsci.chula.ac.th/sumonthip/crime-different.htm ๕ กนั ยายน ๒๕๖๐

๕๙

ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁÂ¤Ø ãËÁ·‹ Ò§¤ÍÁ¾ÔÇàμÍÏ

อาชญากรรมทางคอมพิวเตอร (Cyber-Crime) เปนการกระทําท่ีผิดกฎหมายโดยใช
วธิ กี ารทางอเิ ลก็ ทรอนกิ สเ พอ่ื โจมตรี ะบบคอมพวิ เตอรแ ละขอ มลู ทอี่ ยบู นระบบดงั กลา ว สว นในมมุ มอง
ท่ีกวางข้ึน “อาชญากรรมท่ีเก่ียวเน่ืองกับคอมพิวเตอร” หมายถึง การกระทําที่ผิดกฎหมายใด ๆ
ซง่ึ อาศยั หรือมีความเกีย่ วเนอ่ื งกับระบบคอมพิวเตอรหรอื เครือขาย

โครงการอาชญากรรมทางคอมพิวเตอรและการโจรกรรมทรัพยสินทางปญญา
(Cyber-Crime and Intellectual Property Theft) พยายามที่จะเก็บรวบรวมและเผยแพรขอมูล
และคน ควา เกย่ี วกบั อาชญากรรมทางคอมพวิ เตอรท เ่ี กดิ ขน้ึ บอ ยและสง ผลกระทบโดยตรงตอ ประชาชน
และผูบรโิ ภค ๖ ประเภท ไดแก

๑. การเงิน - อาชญากรรมที่ขัดขวางความสามารถขององคกรธุรกิจในการทําธุรกรรม
e - commerce หรอื พาณิชยอิเลก็ ทรอนกิ ส

๒. การละเมดิ ลขิ สทิ ธ์ิ - การคดั ลอกผลงานทมี่ ลี ขิ สทิ ธิ์ ในปจ จบุ นั คอมพวิ เตอรส ว นบคุ คล
และอนิ เทอรเ นต็ ถกู ใชเ ปน สอ่ื ในการกอ อาชญากรรมแบบเกา โดยการโจรกรรมทางออนไลนห มายรวมถงึ
การละเมดิ ลิขสิทธ์ใิ ด ๆ ทเี่ กยี่ วขอ งกบั การใชอินเทอรเนต็ เพ่ือจาํ หนา ยหรือเผยแพรผลงานสรางสรรค
ทไ่ี ดรบั การคุมครองลิขสิทธิ์

๓. การเจาะระบบ - การใหไดมาซ่ึงสิทธิในการเขาถึงระบบคอมพิวเตอรหรือเครือขาย
โดยไมไดรับอนุญาต และในบางกรณีอาจหมายถึงการใชสิทธิการเขาถึงนี้โดยไมไดรับอนุญาต
นอกจากนกี้ ารเจาะระบบยงั อาจรองรบั อาชญากรรมทางคอมพวิ เตอรใ นรปู แบบอนื่ ๆ (เชน การปลอมแปลง
การกอ การรา ย ฯลฯ)

๔. การกอการรา ยทางคอมพวิ เตอร - ผลสืบเนอ่ื งจากการเจาะระบบ โดยมจี ุดมงุ หมาย
เพอ่ื สรา งความหวาดกลวั เชน เดยี วกบั การกอ การรา ยทวั่ ไป โดยการกระทาํ ทเี่ ขา ขา ยการกอ การรา ยทาง
อิเลก็ ทรอนกิ ส (e-terrorism) จะเกยี่ วของกับการเจาะระบบคอมพิวเตอรเ พอ่ื กอเหตรุ ุนแรงตอบุคคล
หรอื ทรัพยส นิ หรอื อยา งนอ ยกม็ จี ุดมุงหมายเพ่ือสรา งความหวาดกลัว

๕. ภาพอนาจารทางออนไลน - ตามขอกําหนด 18 USC 2252 และ 18 USC 2252A
การประมวลผลหรอื การเผยแพรภ าพอนาจารเดก็ ถอื เปน การกระทาํ ทผ่ี ดิ กฎหมาย และตามขอ กาํ หนด
47 USC 223 การเผยแพรภาพลามกอนาจารในรปู แบบใด ๆ แกเยาวชนถอื เปน การกระทาํ ทีข่ ัดตอ
กฎหมาย อนิ เทอรเ นต็ เปน เพยี งชอ งทางใหมส าํ หรบั อาชญากรรมแบบเกา อยา งไรกด็ ี ประเดน็ เรอ่ื งวธิ ี
ทเ่ี หมาะสมทสี่ ดุ ในการควบคมุ ชอ งทางการสอื่ สารทคี่ รอบคลมุ ทว่ั โลกและเขา ถงึ ทกุ กลมุ อายนุ ไี้ ดก อ ให
เกิดการถกเถยี งและการโตแยงอยา งกวา งขวาง

๖๐

๖. ภายในโรงเรียน - ถึงแมวาอินเทอรเน็ตจะเปนแหลงทรัพยากรสําหรับการศึกษา
และสันทนาการ แตเยาวชนจําเปนตองไดรับทราบเก่ียวกับวิธีการใชงานเคร่ืองมืออันทรงพลังน้ี
อยา งปลอดภยั และมคี วามรบั ผดิ ชอบ โดยเปา หมายหลกั ของโครงการนค้ี อื เพอื่ กระตนุ ใหเ ดก็ ไดเ รยี นรู
เกีย่ วกบั ขอกําหนดทางกฎหมาย สทิ ธขิ องตนเอง และวธิ ที ่ีเหมาะสมในการปอ งกันการใชอินเทอรเ นต็
ในทางทผี่ ดิ

ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ·Ò§¤ÍÁ¾ÇÔ àμÍÃᏠÅÐÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ·àèÕ ¡ÂèÕ Ç¡ºÑ â·ÃÈ¾Ñ ·à ¤ÅÍ×è ¹·Õè (Computer
Crimes & Mobile Phone Related Crimes)

ภารกิจหนาที่ที่สําคัญอยางหน่ึง คือ การสืบสวน สอบสวน รวบรวมพยานหลักฐาน
นาํ เสนอขนึ้ สศู าล เพอ่ื ใหศ าลพพิ ากษาลงโทษผกู ระทาํ ความผดิ โดยหากแบง ลกั ษณะของพยานหลกั ฐาน
ทส่ี าํ คญั ทจ่ี ะใชใ นการสบื สวนสอบสวนนน้ั สามารถสรปุ ใหเ ขา ใจไดง า ยเปน ๔ ลกั ษณะ คอื พยานหลกั ฐาน
ท่ีใชย ืนยนั เหตกุ ารณท ีเ่ กดิ ขึ้น พยานหลกั ฐานท่ใี ชยืนยนั การกระทําความผิด พยานหลักฐานยืนยันตวั
ผกู ระทาํ ความผดิ และพยานหลกั ฐานทใ่ี ชย นื ยนั ทอี่ ยขู องเปา หมาย (ในทน่ี ห้ี มายถงึ ทงั้ คน สตั ว สงิ่ ของ
หรือขอมลู ตา ง ๆ ที่เปน ประโยชน) ซง่ึ หากตาํ รวจสามารถรวบรวมพยานหลักฐานตาง ๆ ที่กลาวมาได
ครบถวนและกระทําอยางนาเชื่อถือ ก็จะทําใหการบังคับใชกฎหมาย และการเอาผูกระทําความผิด
มาลงโทษเกิดประสิทธิภาพ และประสทิ ธิผลอยางสงู สุด

เม่อื กลาวถอื โทรศพั ทเ คลอื่ นที่ (Mobile Phone) หรอื ทค่ี นุ เคยกันในชอื่ ของ “โทรศัพท
มือถือ” ในปจจุบันมีการใชกันอยางแพรหลาย ที่ทุกคนจะตองใหอยูใกลตัวแทบจะตลอดเวลา อีกทั้ง
ไดม กี ารพัฒนาขนึ้ อยา งมาก โดยโทรศพั ทเ คลอื่ นท่หี ลาย ๆ รุน ทเ่ี ปน สมารทโฟน (Smart Phone)
มีประสิทธิภาพมากกวาคอมพิวเตอรตั้งโตะหรือคอมพิวเตอรโนตบุก จึงถือไดวาโทรศัพทเคล่ือนที่
ในปจจุบันเปนคอมพิวเตอรชนิดหน่ึงไดดวย ดังนั้นเพื่อใหเขาใจบริบทดานอาชญากรรมท่ีเก่ียวของ
กับโทรศัพทเคลื่อนที่ท้ังหมด นอกจากท่ีจะตองเขาใจในรายละเอียดที่เกี่ยวกับโทรศัพทเคล่ือนท่ีแลว
มีความจําเปนอยางย่ิงท่ีจะตองเขาใจเร่ืองอาชญากรรมทางคอมพิวเตอรและเร่ืองพยานหลักฐาน
ทางดิจิทัลเปนพื้นฐานดวย อันเปนพยานหลักฐานสําคัญสวนหนึ่งตามลักษณะพยานหลักฐาน
ทีก่ ลา วไวแลว ขางตนทีม่ อี ยเู กอื บทุกคดี

ดังนั้น หากตองการทําความเขา ใจคดีอาญาทเ่ี ก่ยี วขอ งกับโทรศัพทเคลอื่ นท่ี และการนาํ
พยานหลกั ฐานทเี่ กยี่ วขอ งไปใชใ หเ กดิ ประสทิ ธภิ าพและประสทิ ธผิ ลอยา งสงู สดุ ในคดตี า ง ๆ ทเ่ี กดิ ขนึ้ และ
เปน ไปตามกรอบของกฎหมายทถี่ กู ตอ ง ทง้ั ยงั ทาํ ใหพ ยานหลกั ฐานตา ง ๆ ทใี่ ชใ นคดเี กดิ ความนา เชอื่ ถอื

ÊÇ‹ ¹ÍŒÒ§ÍÔ§
กลุม พนั ธมติ รธุรกิจซอฟตแวร อาชญากรรมทางคอมพิวเตอรป ระเภทตาง ๆ – Microsoft
โครงการอาชญากรรมทางคอมพิวเตอรแ ละการโจรกรรมทรัพยส นิ ทางปญญา (Cyber-Crime and…
อนิ เตอรเ นต็ เปน เพยี งชอ งทางใหมส าํ หรบั อาชญากรรม แบบเกา อยา งไรกด็ .ี ..https://www.Microsoft.com/thailand/
piracy/cybercrime.aspx ๖ กันยายน ๒๕๖๐

๖๑

เราควรจะตองทําความเขาใจในเร่ืองตาง ๆ โดยจะไมใชขอมูลในเชิงวิชาการและคําศัพททางเทคนิค
มากนัก เพ่อื ใหเกดิ ความงา ยในการทําความเขา ใจ ดังน้ี

๑. ลักษณะของพยานหลักฐานทีส่ ําคญั ในการสบื สวนสอบสวนคดีอาญา
๒. อาชญากรรมทางคอมพวิ เตอรและกฎหมายที่เก่ยี วขอ ง
๓. การทาํ งานของโทรศัพทเคลื่อนที่
๔. พยานหลักฐานทางดิจิทัลทส่ี ามารถพบไดในโทรศพั ทเ คลือ่ นที่
๕. วิธกี ารเกบ็ รวบรวมพยานหลกั ฐานท่ีเปนโทรศพั ทเคลอ่ื นท่ี
ñ. Å¡Ñ É³Ð¢Í§¾ÂÒ¹ËÅÑ¡°Ò¹·Õèสํา¤ÞÑ ã¹¡ÒÃÊº× ÊǹÊͺÊǹ¤´ÍÕ ÒÞÒ

เมื่อกลาวถึงการจัดประเภทของพยานหลักฐานที่สําคัญในการสืบสวนสอบสวน
คดอี าญานน้ั จะมวี ธิ กี ารแบง ไดใ นหลากหลายลกั ษณะ เพอื่ จะใหส ามารถตอบคาํ ถามไดว า ใคร ทาํ อะไร
ทไ่ี หน เมอ่ื ไหร ทาํ ไม อยา งไร (5W1H : Who What Where When Why How) แตเ พื่อใหงาย
ในการทําความเขาใจและเปนหลักคิดสําคัญในการรวบรวมพยานหลักฐาน ในกรณีนี้ที่จะตอง
รวบรวมพยานหลักฐานเราจะคํานึงถึงพยานหลักฐานในลักษณะใดบาง ซ่ึงในที่นี้ขอแบงลักษณะของ
พยานหลักฐานออกเปน ๔ ลักษณะดวยกัน คือ

ñ.ñ ¾ÂÒ¹ËÅÑ¡°Ò¹·èÕ㪌Â×¹ÂѹàËμØ¡Òó·èÕà¡Ô´¢éÖ¹ ในสวนนี้หมายถึงกรณีที่มี
การกระทาํ ความผดิ เกดิ ขนึ้ นนั้ จาํ เปน จะตอ งมเี หตกุ ารณต า ง ๆ เขา มาประกอบมากมาย ซง่ึ เหตกุ ารณ
เหลาน้ันอาจจะไมใชเหตุการณที่ระบุวา มีการกระทําความผิดเกิดขึ้นแลว หากแตเปนเหตุการณ
แวดลอมตาง ๆ ที่แสดงใหเห็นถึงที่มาที่ไป หรือเปนเหตุการณท่ีจะเช่ือมโยงไปยังเหตุการณที่เกิด
การกระทาํ ความผดิ ขน้ึ ไดอ ยา งไร ซงึ่ มคี วามจาํ เปน อยา งยง่ิ ในการอธบิ ายการกระทาํ ความผดิ ทเ่ี กดิ ขน้ึ
สง ผลใหพ ยานหลกั ฐานทจ่ี ะใชอ ธบิ ายการเกดิ ขนึ้ ของเหตกุ ารณ เปน พยานหลกั ฐานทส่ี าํ คญั อยา งหนง่ึ
และเปนประโยชนอ ยางย่งิ ในทางการสบื สวนสอบสวน

ñ.ò ¾ÂÒ¹ËÅ¡Ñ °Ò¹·ãÕè ªÂŒ ¹× Â¹Ñ ¡ÒáÃÐทาํ ¤ÇÒÁ¼´Ô ในสว นนห้ี มายถงึ พยานหลกั ฐาน
ท่ีสําคัญที่สามารถแสดงไดวามีการกระทําความผิดเกิดข้ึนจริงและเกิดขึ้นอยางไร โดยสามารถแสดง
ใหเหตุรายละเอียดของการกระทําความผิดที่เกิดขึ้นตามองคประกอบที่กฎหมายกําหนด ซึ่งจะตอง
รวบรวมใหครบถวนตามองคประกอบความผิดของกฎหมายที่เกี่ยวของ หรืออาจจะกลาวในอีก
นยั หนง่ึ คอื เอาองคป ระกอบความผดิ ของกฎหมายเปน ตวั ตงั้ และจะตอ งรวบรวมพยานหลกั ฐานทย่ี นื ยนั
หรอื สนบั สนนุ ตามองคประกอบความผิดของกฎหมายนั้น ๆ

ñ.ó ¾ÂÒ¹ËÅ¡Ñ °Ò¹·ãÕè ªÂŒ ¹× Â¹Ñ μÇÑ ¼¡ŒÙ ÃÐทาํ ¤ÇÒÁ¼´Ô ในสว นนห้ี มายถงึ พยานหลกั ฐาน
ท่ีสําคัญที่จะใชยืนยันไดวา ใครเปนผูกระทําความผิดหรือกลุมบุคคลใดบางที่เกี่ยวของกับการกระทํา
ความผิดทีเ่ กดิ ข้ึน และมีการกระทาํ ความผิดรวมกนั อยางไร

๖๒

ñ.ô ¾ÂÒ¹ËÅ¡Ñ °Ò¹·ãèÕ ªÂŒ ¹× Â¹Ñ ·ÍÕè ¢‹Ù ͧà»Ò‡ ËÁÒ ในสว นนกี้ ลา วถงึ พยานหลกั ฐาน
ทีจ่ ะบง ช้ีไดว า เปา หมายทีเ่ ราใหค วามสนใจ มที ่ีอยอู ยูทีใ่ ด ซีึ่งเปาหมายในท่ีนีไ้ มไ ดหมายความเฉพาะ
ทีเ่ ปน ตัวบุคคลเทา น้ัน แตย งั หมายรวมถงึ คน สตั ว สง่ิ ของ หรือขอ มลู ตาง ๆ ทม่ี ีความสําคัญคดดี วย

ò. ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ·Ò§¤ÍÁ¾ÔÇàμÍÏáÅС®ËÁÒ·Õèà¡ÕÂè Ǣ͌ §
เมื่อกลาวถึงอาชญากรรมทางคอมพิวเตอรจะพบวามีการใหความหมายและจัดแบง

ประเภทในหลากหลายลักษณะ แตในที่นี้ขอใหความหมายและจัดประเภทตามที่มาที่ไปของ
พ.ร.บ.วา ดว ยการกระทาํ ความผดิ เกย่ี วกบั คอมพวิ เตอร พ.ศ.๒๕๕๐ ซง่ึ เปน กฎหมายหลกั สาํ คญั ในการ
บงั คบั ใชก บั อาชญากรรมทางคอมพวิ เตอร รวมถงึ การแกไ ขเพมิ่ เตมิ ตาม พ.ร.บ.วา ดว ยการกระทาํ ความผดิ
เกี่ยวกบั คอมพวิ เตอร (ฉบบั ที่ ๒) พ.ศ.๒๕๖๐

พ.ร.บ.วา ดว ยการกระทาํ ความผดิ เกย่ี วกบั คอมพวิ เตอร พ.ศ.๒๕๕๐ มที ม่ี าสาํ คญั จาก
อนุสัญญาดานอาชญากรรมทางไซเบอรที่สหภาพยุโรปและประเทศเครือขายไดจัดประชุมและจัดทํา
เปนอนุสญั ญาข้นึ เม่อื วนั ท่ี ๒๓ พฤศจกิ ายน ๒๕๔๔ ท่เี มอื งบูดาเปส ประเทศฮงั การี หรอื ทเ่ี รารูจัก
กันในนาม “Budapest Convention on Cybercrime” โดยเน้ือหาสําคัญท่ีจะกลาวถึงคือลักษณะ
ความผิดท่ีจัดเปนอาชญากรรมทางคอมพิวเตอร ที่เปนแนวคิดในการจัดทํากฎหมายฉบับดังกลาว
รวมท้ังเปนแนวคิดสําคัญในการจัดตั้งหนวยงานที่มีความรับผิดชอบหลักในดานนี้ คือ กองบังคับการ
ปราบปรามการกระทําความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ปอท.)

เนอ้ื หาตาม Budapest Convention on Cybercrime มกี ารจดั แบง ประเภทอาชญากรรม
ทางคอมพวิ เตอรแ ละเกยี่ วพนั กบั พ.ร.บ.วา ดว ยการกระทาํ ความผดิ เกย่ี วกบั คอมพวิ เตอร พ.ศ.๒๕๕๐
และท่แี กไ ขเพมิ่ เตมิ พ.ศ.๒๕๖๐ ดังนี้

Title 1 - Offences against the confidentiality, integrity and availability
of computer data and systems เปน ลักษณะความผดิ ตอ การกระทําโดยตรงตอ ระบบคอมพวิ เตอร
กลา วคอื ในการจดั ทาํ ระบบคอมพวิ เตอรน น้ั จะตอ งคาํ นงึ ถงึ องคป ระกอบหลกั ๓ องคป ระกอบดว ยกนั
คือ การรักษาความลบั ของระบบและขอมลู (Confidentiality), การรกั ษาความถกู ตอง ครบถวนของ
ขอมูล (Integrity) และการรกั ษาความสามารถในการทาํ งานของระบบ (Availability) ซ่งึ หากการ
กระทาํ ใดทล่ี ะเมดิ ตอ ๓ องคป ระกอบนี้ เราถอื วา เปน อาชญากรรมทางคอมพวิ เตอร หรอื เรยี กวา “ระบบ
คอมพิวเตอรต กเปนเปา หมายในการกระทําความผิด (Computer as Target) โดยตาม พ.ร.บ.วาดว ย
การกระทาํ ความผดิ เกย่ี วกบั คอมพิวเตอรฯ ไดบญั ญตั ิไวในรายละเอียดโดยสรปุ ดังน้ี

ñ. ¡ÒáÃÐทํา¤ÇÒÁ¼Ô´ã¹ÅѡɳТͧ¡ÒÃà¨ÒÐÃкºËÃ×Í¢ŒÍÁÙŤÍÁ¾ÔÇàμÍÏ
(Hacking, Cracking)

- มาตรา ๕ เขาถึงระบบคอมพิวเตอรโดยมิชอบ โดยมีเง่ือนไขคือ ระบบ
คอมพิวเตอรนั้นจะตองมีมาตรการในการปองกันการเขาถึงดวย เชน อาจจะปองกันไวดวยการใช
ช่อื ผูใช (Login) และรหัสผาน (Password)

๖๓

- มาตรา ๖ ลวงรูมาตรการการปองกนั ตามมาตรา ๕ แลวนาํ ไปเปด เผย
- มาตรา ๗ เขาถึงขอมูลคอมพิวเตอรโดยมิชอบ โดยมีเงื่อนไขคือ ระบบ
คอมพวิ เตอรน ้ันจะตองมมี าตรการในการปองกนั การเขาถึงดว ย
ò. ¡ÒáÃÐทํา¤ÇÒÁ¼Ô´ã¹ÅѡɳТͧ¡Òô¡Ñ ÃºÑ ¢ÍŒ ÁÙŤÍÁ¾ÔÇàμÍÏ (Sniffing)
- มาตรา ๘ การดักรับขอมูลคอมพิวเตอรโดยมิชอบ โดยมีเง่ือนไขคือ
ตอ งกระทาํ ดว ยวธิ กี ารทางอเิ ลก็ ทรอนกิ ส และขอ มลู คอมพวิ เตอรน นั้ อยรู ะหวา งการสง ในระบบคอมพวิ เตอร
โดยขอ มูลคอมพิวเตอรน ัน้ มไิ ดม ไี วเพอ่ื ประโยชนสาธารณะหรือเพือ่ ใหบ ุคคลท่วั ไปใชประโยชนได
ó. ¡ÒáÃÐทาํ ¤ÇÒÁ¼´Ô ã¹Å¡Ñ ɳРá¡äŒ ¢ à»ÅÂÕè ¹á»Å§ ทาํ ãËàŒ ÊÂÕ ËÒ ËÃÍ× ทาํ ÅÒÂ
«§Öè ¢ÍŒ ÁÅÙ ¤ÍÁ¾ÇÔ àμÍÏ (Data didling, Logic bomb, Cyber war)
- มาตรา ๙ การทําใหเสียหาย ทําลาย แกไข เปลี่ยนแปลง หรอื เพม่ิ เติม ไมว า
ทงั้ หมดหรอื บางสว นซ่งึ ขอมูลคอมพวิ เตอรโ ดยมิชอบ โดยมีเหตเุ พม่ิ โทษ คือ กอ ใหเกดิ ความเสยี หาย
แกป ระชาชน, เสยี หายตอ ขอ มลู คอมพิวเตอร หรือระบบคอมพิวเตอรทเ่ี กี่ยวกับการรักษาความม่ันคง
ปลอดภัยของประเทศ ความปลอดภัยสาธารณะ ความมั่นคงในทางเศรษฐกิจของประเทศ หรือ
การบริการสาธารณะ หรือเปนการกระทําตอขอมูลคอมพิวเตอรหรือระบบคอมพิวเตอรที่มีไว
เพื่อประโยชนสาธารณะ และทาํ ใหผูอ่นื ถงึ แกค วามตาย (มาตรา ๑๒)
ô. ¡ÒáÃÐทาํ ¤ÇÒÁ¼´Ô ã¹Å¡Ñ ɳТ´Ñ ¢ÇÒ§ËÃÍ× Ãº¡Ç¹¡ÒÃทาํ §Ò¹¢Í§Ãкº¤ÍÁ¾ÇÔ àμÍÏ
(DoS, DDoS, Spamming)
- มาตรา ๑๐ การระงับ ชะลอ ขัดขวาง หรือรบกวนการทํางานของระบบ
คอมพวิ เตอรโดยมิชอบจนทาํ ใหระบบคอมพวิ เตอรน ั้นไมส ามารถทํางานเปนปกติได
- มาตรา ๑๑ การสงขอ มลู คอมพวิ เตอรหรือจดหมายอเิ ลก็ ทรอนกิ สโดยปกปด
หรอื ปลอมแปลงแหลง ทม่ี าของการสง ขอ มลู อนั เปน การรบกวนการใชร ะบบคอมพวิ เตอรข องบคุ คลอนื่
โดยปกติสขุ
õ. ¡ÒÃà¼Âá¾Ã‹ËÃÍ× จํา˹ҋ Âà¤ÃÍè× §ÁÍ× ·èÕ㪌´íÒà¹¹Ô μÒÁ¢ÍŒ ñ - ô
- มาตรา ๑๓ จาํ หนา ยหรือเผยแพรช ุดคําสงั่ ทจี่ ดั ทาํ ขึน้ โดยเฉพาะเพอ่ื นําไปใช
เปน เครื่องมือในการกระทาํ ความผิดตามมาตรา ๕ - ๑๑
Title 2 - Computer-related offences เปน ลกั ษณะของใชร ะบบคอมพวิ เตอรเ ปน
เครอ่ื งมอื ในการกระทาํ ความผดิ หรอื เรยี กวา “Computer as Tools” และ Title 3 - Content-related
offences เปน ลกั ษณะของการใชร ะบบคอมพวิ เตอรใ นการสรา งเนอื้ หาทไ่ี มเ หมาะสมในลกั ษณะตา ง ๆ
หรือเรียกวา “Bad Contents” โดยท้ัง ๒ สวนนีไ้ ดถูกบัญญัติไววา
- มาตรา ๑๔ (๑) - (๓) เปนกรณที นี่ าํ เขา ขอมลู อันเปน เท็จทจี่ ะสรา งความเสยี หายให
กบั ผูอน่ื ประชาชนท่วั ไป หรือความมน่ั คงของชาติ โดยตามเจตนารมณข องกฎหมายไมไดหมายความ
รวมถึงการหมิ่นประมาทกันทางส่ือออนไลนตาง ๆ ซึ่งไดทําใหมีความชัดเจนข้ึนในการแกไขเพ่ิมเติม
ในป พ.ศ.๒๕๖๐ ที่ระบอุ ยางชัดเจนวาการหมิน่ ประมาทไมเปนความผิดตาม

๖๔

- มาตรา ๑๔ (๔) เปนกรณีความผิดในลักษณะเผยแพรส่ือลามกอนาจารท่ีทําให
ประชาชนอาจเขาถึงได โดยตอมาไดมีการแกไขเพ่ิมเติมประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๘๗
เพ่ิมเติมมาตรา ๒๘๗/๑ ท่ีระบุใหการครอบครองสื่อลามกอนาจารเด็กเปนความผิดดวย และหากมี
การสง ตอ สอื่ ลามกอนาจารเดก็ กม็ โี ทษเพม่ิ ขน้ึ สว นในมาตรา ๒๘๗/๒ จะเปน กรณเี พอื่ การคา หรอื ทาํ ใหเ กดิ
การแพรห ลายซึ่งสื่อลามกอนาจารเดก็ กจ็ ะมีโทษเพิ่มขึ้นอกี เปน ลาํ ดบั

- มาตรา ๑๔ (๕) เปนการกระทําความผิดในลักษณะการนําขอมูลท่ีรูอยูแลววา
เปนความผดิ ตามมาตรา ๑๔ (๑) - (๕) ไปเผยแพรตอ

- มาตรา ๑๖ เปนการกระทําความผิดในลักษณะเผยแพรภาพตัดตอท่ีจะเกิด
ความเสียหายใหกบั บคุ คลตา ง ๆ

จากเนื้อหาท่ีกลาวไวขางตนโดยสรุปจะเห็นไดวา ลักษณะของอาชญากรรมทาง
คอมพวิ เตอรจ ะมอี ยู ๒ ประเภทดว ยกนั คอื ระบบคอมพวิ เตอรต กเปน เปา หมายในการกระทาํ ความผดิ
และการใชร ะบบคอมพวิ เตอรเ ปน เครอื่ งมอื ในการกระทาํ ความผดิ แตด ว ยความกา วหนา ทางเทคโนโลยี
โดยเฉพาะเทคโนโลยีโทรศัพทเคลื่อนท่ีสงผลใหมีการใชกันอยางแพรหลายและกวางขวาง ซ่ึงแทบ
จะถอื ไดว า เปน ปจ จยั ที่ ๕ ในการดาํ รงชวี ติ ของคนในปจ จบุ นั จงึ สามารถทจ่ี ะสรปุ ประเภทของอาชญากรรม
ทเ่ี ก่ยี วขอ งกบั ระบบคอมพิวเตอรแ ละโทรศพั ทเคล่ือนทไ่ี ด ดงั น้ี

ñ. Ãкº¤ÍÁ¾ÔÇàμÍÏËÃ×Íâ·ÃÈѾ·à¤Å×è͹·èÕμ¡à»š¹à»‡ÒËÁÒ¢ͧÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ
เชน Hacking, Email Scam, ขโมย, แกไข, เปลี่ยนแปลงขอ มูล, โจมตี และทําลายระบบ

ò. ãªÃŒ кº¤ÍÁ¾ÇÔ àμÍÃˏ ÃÍ× â·ÃÈ¾Ñ ·à ¤ÅÍè× ¹·àÕè »¹š à¤ÃÍ×è §ÁÍ× ã¹¡ÒáÃÐทาํ ¤ÇÒÁ¼´Ô
เชน Romance Scam, หลอกขายของ, ขายของผิดกฎหมาย, การเผยแพรสื่อลามกอนาจาร
และการพนนั ออกไลน

ó. ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ·àèÕ ¡ÂèÕ Çà¹Íè× §¡ºÑ Ãкº¤ÍÁ¾ÇÔ àμÍÃᏠÅÐâ·ÃÈ¾Ñ ·à ¤ÅÍè× ¹·Õè กลา วคอื
อาชญากรรมท่ัวไปที่มีอุปกรณหรือระบบคอมพิวเตอรหรือโทรศัพทเคลื่อนที่เขาไปเกี่ยวของดวย เชน
ใชคอมพิวเตอรในการติดตอสื่อสารระหวางกัน หรือมีขอมูลที่อยูในอุปกรณ หรือระบบคอมพิวเตอร
หรือโทรศพั ทเ คลอ่ื นทที่ เี่ ปน ประโยชนในทางคดี ซึ่งจะมีเนือ้ หาในสว นถดั ไป

ó. ¡ÒÃทํา§Ò¹¢Í§â·ÃÈѾ·à¤Å×è͹·Õè
โทรศพั ทเ คลอื่ นทใ่ี นปจ จบุ นั จะสามารถพบเหน็ ไดใ น ๒ รปู แบบดว ยกนั คอื โทรศพั ท

เคลอื่ นทที่ ี่เนน โทรเขาโทรออกเปน หลกั เพยี งอยา งเดยี ว (Feature Phone) และโทรศัพทเ คลอ่ื นทท่ี ่มี ี
ความสามารถเหนอื คอมพวิ เตอร ซึง่ สามารถตดิ ตง้ั โปรแกรมเสรมิ การทาํ งานในรูปแบบตาง ๆ ไดด วย
(Smart Phone) ซึง่ โดยสรปุ แลวระบบท่ีใชในโทรศพั ทเ คล่ือนท่มี ี ๒ ระบบดว ยกัน คือ

ñ. ÃкºÍ¹ÒÅçÍ¡ (Analog) เปนระบบการโทรเขา - โทรออกทั่วไปผานทาง
เครอื ขายโทรศัพทเ คล่ือนที่ ซง่ึ จะมลี กั ษณะการทาํ งานโดยการรบั สงขอมลู ผา นทางคลื่นวทิ ยคุ ลา ย ๆ

๖๕

กับวิทยุสื่อสารท่ีตํารวจใชงานกัน และจําเปนจะตองมีเสาวิทยุเปนสวนท่ีทวนหรือขยายสัญญาณ
ใหสามารถส่ือสารไดไกลมากยิ่งขึ้น เพียงแตจะแตกตางกันในเรื่องของความถี่ของคล่ืนวิทยุที่ใชกับ
รปู แบบการบรหิ ารจดั การ

ò. Ãкº´¨Ô ·Ô ÅÑ (Digital) เปน ระบบทที่ าํ งานเหมอื นคอมพวิ เตอรท ม่ี รี ะบบปฏบิ ตั กิ าร
ของเคร่ืองที่สามารถติดต้ังโปรแกรมเสริมการทํางาน (Apps) และสามารถติดตอผานทางระบบ
อนิ เทอรเ นต็ ได โดยจะใชก บั รบั สง สญั ญาณดว ยคลนื่ วทิ ยเุ หมอื นระบบอนาลอ็ กทกุ ประการ ตา งกนั เพยี ง
ในการรับสงขอมูลไดจะมีอุปกรณชวยในการแบงไปมาระหวางระบบอนาล็อก (สัญญาณวิทยุทั่วไป)
ใหเปนขอมูลดจิ ิทลั (รูปแบบขอ มูลของคอมพวิ เตอรท ัว่ ไป)

รูปแบบการตดิ ตอ สื่อสารของระบบโทรศพั ทเ คลื่อนท่ี

¢ŒÍÁÅÙ ËÃ×Íคาํ ÈѾ·· ҧ෤¹¤Ô ·èÕ¤ÇÃÃÙàŒ ¡èÂÕ Ç¡ºÑ â·ÃÈѾ·à¤Å×Íè ¹·èÕ
ñ. ËÁÒÂàÅ¢ IMEI (International Mobile Equipment Identity)
เปรยี บเสมอื นเปน หมายเลขบตั รประชาชนของโทรศพั ทร นุ นนั้ ๆ ทแี่ สดงหรอื บง บอกตวั ตนของตวั เครอื่ ง
เปน การเฉพาะไมซ้ํากัน (กด *#06# เพ่อื ตรวจสอบหมายเลข IMEI) และเมอ่ื ไดหมายเลข IMEI ของ
เครื่องโทรศัพทเคลื่อนที่มาสามารถตรวจสอบย่ีหอและรุนไดที่ http://www.imei.info โดยจะมีเลข
ตวั เลข ๑๕ หลัก แบง เปน ๔ กลุม ดังน้ี

- เลข ๖ ตวั แรก จะอยใู นกลมุ TAC (Type Approval Code) โดยจะบง บอกถงึ
รหสั ของประเทศนั้น ๆ ซงึ่ จะดไู ดจากเลข ๒ ตัวแรกจากใน ๖ ตวั แรก

- เลขลําดับท่ี ๗ และ ๘ จะอยูในกลุม FAC (Final Assembly Code)
จะบง บอกถงึ แหลง ผลิตหรอื โรงงานท่ีผลิตข้นึ มา

- เลขลําดบั ที่ ๙ ถึง ๑๔ จะอยใู นกลุม SNR (Serial Number) จะเปนรหัส
ซเี รยี ล หรอื หมายเลขประจําของตวั เครอื่ งนนั้

- เลขลําดับท่ี ๑๕ จะอยใู นกลุม SP (Spare) จะเปน เลขสํารองหลักสุดทา ย
ò. ËÁÒÂàÅ¢ IMSI (International Mobile Subscriber Identity) ทจ่ี ะไมซ า้ํ
กนั เลยทวั่ ทง้ั โลก และผใู หบ รกิ ารเครอื ขา ยโทรศพั ทจ ะนาํ หมายเลข IMSI นไี้ ปผกู กบั หมายเลขโทรศพั ท
โดยขอ มลู จะถูกเกบ็ ที่ HLR (Home Location Register) ของผใู ชบริการเองโดยทัว่ ไปซมิ การด จะมี

๖๖

ระบบปองกันการถูกสําเนา เนื่องจากซิมการดนอกจากจะใชในการติดตอและใชในการระบุตัวตน
กบั ผใู หบ รกิ ารเครือขายแลวนนั้ ยงั มกี ารเก็บขอมูลตาง ๆ ท่ีสําคญั ๆ เชน ขอมูลสว นตวั ของผใู ชงาน
ยา นความถใ่ี ชงาน รหสั PIN (Personal Identification Number) และ PUK (PIN Unlock Key)
โดยรหสั ท่ีใชในการปองกนั สําเนาดงั กลา ว เรียกวา คา Ki ซึ่งปกติแลว ไมส ามารถเขาถงึ คาน้ีได

ó. MCC (Mobile Country Code) เปนตวั เลข ๓ หลกั ทใี่ ชบงบอกรหัสของ
ประเทศ ซึ่งประเทศไทยคือ ๕๒๐ และ MNC (Mobile Network Code) เปนตัวเลข ๒ หลัก
ใชบอกผูใหบริการเครือขายโทรศัพทเคลื่อนที่เปนเจาของซิมการด (ดูรายละเอียดเพิ่มเติมไดที่
https://en.wikipedia.org/wiki/Mobile_country_code)

Thailand - TH [edit]

MCC MNC Brand Operator Status Bands (MHz) References and notes

520 00 TrueMove H & my by CAT Telecom Operational UMTS 850 Former Hutch Thailand; inbound roaming for
CAT TrueMove H[135]

520 01 AIS Advanced Info Service Not operational GSM 900 / UMTS 900 UMTS 900 shut down in 2013;[135][273] GSM
900 shut down in February 2016[274]

520 02 CAT CDMA CAT Telecom Not operational CDMA 800 Network shut down in April 2013;[275][276]
frequency re-farmed for UMTS 850 network
520-00

520 03 AIS Advanced Wireless Network Company Ltd. Operational UMTS 2100 / LTE 900 / LTE 1800 / LTE 2100 [275][4]

520 04 TrueMove H Real Future Company Ltd. Operational UMTS 2100 / LTE 900 / LTE 1800 / LTE 2100 UMTS roaming with network 520-00[275]

[277][278]

520 05 dtac TriNet DTAC Network Company Ltd. Operational UMTS 850 / UMTS 2100 / LTE 1800 / LTE 2100 GSM roaming with network 520-18[275][279]
520 15 TOT 3G
520 18 dtac TOT Public Company Limited Operational UMTS 2100 Former Thaimobile 1900, ACT Mobile[135][275]

520 20 ACeS Total Access Communications Public Operational GSM 1800 GSM 1800 to shut down in 2018[275][274]
Company Ltd.
Satellite [275]
ACeS Unknown

520 23 AIS GSM 1800 Digital Phone Company Ltd. Not operational GSM 1800 Owned by AIS; network shut down in January
2016[275][274]
520 25 WE PCT True Corporation Not operational PHS 1900 In Bangkok area
520 47
Telephone Organization of Thailand (TOT) Unknown Unknown [275]

520 99 TrueMove True Corporation Not operational GSM 1800 Network shut down in January 2016[275][274]

ô. LAC (Location Area Code) รหัสตําแหนงพื้นท่ีที่อยูที่ใชคนหาวา
เครือ่ งโทรศพั ทเ คร่อื งน้ันอยูใ นเขตพนื้ ทบ่ี ริเวณใด CID (Cell ID) รหสั ของ cell หรือชว งครอบคลุม
ของสถานสี ง (เสาสญั ญาณ) ทส่ี ามารถรบั สญั ญาณจากโทรศพั ทเ ครอื่ งนน้ั ๆ ได โดยคา ตวั เลขทง้ั ๒ สว น
สามารถใชในการอางอิงท่ีอยูของโทรศัพทเคล่ือนที่ได ซึ่งอาจทําความเขาใชการทํางานในการอางอิง
ทอี่ ยจู ากภาพดา นลา งทแ่ี สดงใหเ หน็ ถงึ การตดิ ตอ กนั ระหวา งเครอื่ งโทรศพั ท ๒ เครอ่ื ง (อา งองิ https://
www.slideshare.net/riswan78/introducing-to-location-area-code-cell-id)

๖๗

นอกจากขอมูลขางตนแลว สิ่งที่จําเปนตองทราบเกี่ยวกับโทรศัพทเคล่ือนท่ีอีก คือ
ทอี่ ยขู องขอ มลู ของโทรศพั ทเ คลอ่ื นทที่ เี่ ราสามารถนาํ มาใชป ระโยชนใ นเชงิ สบื สวนสอบสวนได โดยในทนี่ ี้
ไดแบงท่ีอยขู องขอ มลู โทรศพั ทเ คลอ่ื นท่ไี ดเปน ๒ สวน คือ

ñ. ¢ÍŒ ÁÙÅ·èÍÕ ÂÙ·‹ Õ¼è Œã٠˺Œ ÃÔ¡ÒÃâ·ÃÈ¾Ñ · ซ่งึ จะแบงเปน ๒ ลักษณะ ไดแก
๑.๑ ขอมูลการโทรเขาโทรออกในระบบอนาล็อก จะประกอบไปดวยขอมูล

ทสี่ าํ คญั คอื วนั ท,่ี เวลา, เบอรต น ทาง, เบอรป ลายทาง, ระยะเวลาการโทร, หมายเลข IMEI, หมายเลข
IMSI, LAC, Cell ID และทต่ี ง้ั ของเสาสัญญาณโทรศพั ท

๑.๒ ขอมลู การใชง านระบบอินเทอรเ นต็ ในระบบดจิ ิทลั หรอื ทเี่ รยี กวา “ขอ มูล
จราจรทางคอมพิวเตอร” หมายความวา ขอมูลเก่ียวกับการติดตอสื่อสารของระบบคอมพิวเตอร
ซงึ่ แสดงถึงแหลง กําเนดิ ตน ทาง ปลายทาง เสนทาง เวลา วันท่ี ปริมาณ ระยะเวลา ชนิดของบรกิ าร
หรืออื่น ๆ ที่เกี่ยวของกับการติดตอสื่อสารของระบบคอมพิวเตอร (ในท่ีนี้ตนทางและปลายทาง
มกั จะหมายถึงหมายเลขไอพี (IP Address)

ò. ¢ŒÍÁÙÅ·èÕÍÂÙ‹ã¹à¤Ãè×ͧâ·ÃÈѾ·à¤Åè×͹·èÕ ซ่ึงมีท้ังขอมูลการใชงานระบบตาง ๆ
ขอ มลู การติดตอส่อื สาร และขอ มลู ทเี่ ปน รูปภาพ เสยี ง วดิ ีโอ หรอื เอกสารตา ง ๆ ท่สี ามารถนําไปใช
ประโยชนใ นทางคดีได

๖๘

ในสวนของโทรศัพทเคลื่อนที่แบบสมารทโฟนนั้น สวนหลักท่ีทําใหเครื่องโทรศัพท
สามารถใชง านไดอ ยา งสะดวกสบายและสามารถทาํ งานไดห ลากหลาย จะตอ งมโี ปรแกรมประเภทหนง่ึ
เขามาชวยเปนพื้นฐานสําคัญ ซ่ึงเราจะรจู กั กันในชอ่ื ของ “โปรแกรมปฏิบตั ิการ (Operating Systems
: OS) ซงึ่ มอี ยูหลากหลายมาก แตส าํ คญั ๆ และตอ งใหความสนใจเปนพิเศษ คอื โปรแกรม iOS ของ
บรษิ ทั Apple, โปรแกรม Android ของบรษิ ทั Google และโปรแกรม Windows ของบรษิ ทั Microsoft
ซงึ่ ความแตกตา งกนั ของแตล ะโปรแกรมอยทู ห่ี นา ตาโปรแกรม รปู แบบการใชง าน ระบบการจดั การไฟล
ภายในเครื่อง และวธิ กี ารจดั การดา นความปลอดภัย

ô. ¾ÂÒ¹ËÅ¡Ñ °Ò¹·Ò§´¨Ô ·Ô ÑÅ·ÕèÊÒÁÒö¾ºä´ãŒ ¹â·ÃÈѾ·à¤ÅÍè× ¹·èÕ
เน่ืองจากในปจจุบันคนสวนใหญใชโทรศัพทเคล่ือนที่ในการอํานวยความสะดวก

และการติดตอส่ือสารกันอยางแพรหลาย และแทบจะไมหางจากโทรศัพทเคล่ือนท่ีเลย ดังนั้นขอมูล
ตาง ๆ ที่อยูในโทรศัพทเคลื่อนท่ีจึงเปรียบเสมือน “¢ŒÍÁÙÅ·ÕèáÊ´§¾ÄμÔ¡ÃÃÁ¡ÒÃ㪌ªÕÇÔμ»ÃÐจําÇѹ
áÅоÄμ¡Ô ÃÃÁ¡ÒÃãªâŒ ·ÃÈѾ·à¤ÅÍè× ¹·èÕ” ของเจา ของเลยก็วา ได ซงึ่ หากสามารถทําความเขาใจขอ มลู
แตละประเภทได กส็ ามารถทีจ่ ะนาํ ขอ มลู เหลานน้ั ไปใชใ นทางคดีไดอยางมีประสิทธภิ าพ โดยในสว นนี้
จะยกตัวอยา งขอมลู สําคญั ๆ ทจี่ ะสามารถพบได ดงั นี้

ñ. ¢ÍŒ ÁÙÅ·àèÕ ¡ÕèÂÇ¢ŒÍ§¡ºÑ â·ÃÈ¾Ñ ·à ¤ÅÍ×è ¹·Õè (Information about device) ไมว า
จะเปน ขอ มลู ยหี่ อ รนุ หมายเลข IMEI หมายเลข IMSI ระบบปฏบิ ตั กิ ารทใ่ี ช สเปกของเครอ่ื งโทรศพั ท
เคล่อื นที่ ขอ มูลสํารองของการพิมพ (Keyboard Cache) ฯลฯ

ò. ¢ŒÍÁÙÅ¡ÒÃ㪌§Ò¹â·ÃÈѾ·à¤Åè×͹·èÕ (Event Log) ซ่ึงจะบอกวาโทรศัพท
เคร่ืองน้ันไดใชงานเครื่องคอมพิวเตอรเมื่อไหร อยางไรบาง โดยเฉพาะอยางยิ่งเขาการเขาถึงเคร่ือง
และการเปด โปรแกรมตา ง ๆ ขนึ้ มาใชงาน

ó. ¢ŒÍÁÙÅ¡ÒÃ㪌§Ò¹´ŒÒ¹à¤Ã×Í¢‹Ò (Network Information) ซึ่งจะบอกวา
โทรศพั ทเคล่ือนทีเ่ ครือ่ งน้ใี ชเขาไปใชง านเครอื ขา ยอะไรบาง เชน เคยใชเครอื ขา ยอะไรบา ง หรือเคยใช
Wifi ทีไ่ หนบาง เปน ตน

ô. ¢ÍŒ ÁÅÙ ¡ÒÃμ´Ô μ§Ñé â»Ãá¡ÃÁ (Installed Apps) โดยขอ มลู สว นนเี้ ปน ขอ มลู สาํ คญั
ทแ่ี สดงใหเราเหน็ วาเจาของเครื่องไดใชง านเคร่ืองอยา งไรบาง เพราะแอปพลเิ คชันแตละแอปพลิเคชนั
จะมลี กั ษณะการทาํ งานเฉพาะตวั การทเ่ี ราทราบวา มแี อปพลเิ คชนั ใดตดิ ตง้ั อยบู า งจะทาํ ใหเ ราทราบวา
มขี อ มลู อะไรทเี่ ราจะตอ งใหค วามสนใจ ซง่ึ อาจถอื เปน จดุ เรมิ่ ตน สาํ คญั ในการดขู อ มลู ในเครอื่ งโทรศพั ท
เคลอ่ื นท่ี

õ. ¢ŒÍÁÙÅ·Ò§ºÑÞªÕÍ͹äŹÊ‹Ç¹μÑÇμ‹Ò§ æ (Account Information) ในที่นี้
หมายถึง บัญชีออนไลนที่ใชผานแอปพลิเคชันตาง ๆ ภายในเครื่อง เชน บัญชีอีเมล บัญชีเฟซบุก
หรอื บญั ชแี อปเปลไอดี เปนตน

๖๙

ö. ¢ÍŒ ÁÅÙ μ´Ô μÍ‹ (Contact) เปน ขอ มลู ทรี่ ะบชุ อื่ หมายเลขโทรศพั ท หรอื ขอ มลู อน่ื ๆ
ที่สาํ คัญของบุคคลที่เจา ของเครื่องโทรศัพทต ิดตอ ดว ย

÷. ¢ÍŒ ÁÅÙ ¡ÒÃâ·ÃÈ¾Ñ ·μ ´Ô μÍ‹ (Calls) เปน ขอ มลู ทแี่ สดงใหเ หน็ การโทรเขา โทรออก
หรือเบอรท ่ีไมไดรบั สายของผใู ชงานเคร่ืองโทรศัพท

ø. ¢ÍŒ ÁÙÅ¢ŒÍ¤ÇÒÁʹéÑ (SMS) áÅТŒÍÁÙÅ¢ŒÍ¤ÇÒÁÊèÍ× ¼ÊÁ (MMS)
ù. ¢ŒÍÁÙÅ¡Òþٴ¤Ø (Chat) เปนขอมูลการพูดคุยติดตอส่ือสารของผูใชเครื่อง
โทรศัพทใ นแอปพลเิ คชันตา ง ๆ เชน Line, WeChat, iMassenger ฯลฯ
ñð. ¢ŒÍÁÙÅà¡ÕèÂǡѺʶҹ·ÕèÍÂÙ‹ (Location) ที่เปนขอมูลทั้งในแบบของพิกัดทาง
ภมู ิศาสตร, ขอมูลการคนหาขอมลู แผนท่ี หรือบางครั้งอาจพบขอมูล LAC Cell ID ดว ย
ññ. ¢ÍŒ ÁÅÙ ¡ÒÃ㪧Œ Ò¹Í¹Ô à·ÍÃà ¹μç (Internet Log) เปน ขอ มลู การเขา ดเู วบ็ ไซตต า ง ๆ,
การคนหาขอมูลในอินเทอรเน็ต หรือแมกระทั่งขอมูลที่กรอกลงในแบบฟอรมออนไลนตาง ๆ
ท่รี ะบบบันทกึ ไว
ñò.¢ŒÍÁÙÅ·Õàè »¹š ä¿Åμ‹Ò§ æ ทจ่ี ะประกอบไปดวย ไฟลร ูปภาพ เสยี ง วิดโี อ เอกสาร
ฐานขอมลู หรือไฟลอน่ื ๆ ท่ีมีอยูในเครื่องโทรศัพทเคลอื่ นที่
การที่จะไดมาซึ่งขอมูลที่กลาวมาแลวขางตนน้ัน จําเปนจะตองใชโปรแกรมพิเศษ
ในการดึงขอมูลเหลาน้ันออกมา โดยโปรแกรมที่นิยมใชในเชิงการตรวจพิสูจนหลักฐานมีอยู
หลายโปรแกรม เชน XRY, Cellebrite, Oxigen, Mobile Edit ฯลฯ ซงึ่ หากทาํ ความเขา ใจการทาํ งาน
ของระบบปฏิบัติการและแอปพลิเคชันของโทรศัพทเคลื่อนที่จะพบวาทุกโปรแกรมทุกแอปพลิเคชัน
จะทาํ งานและเกบ็ ขอ มลู ดว ยไฟลค อมพวิ เตอรท มี่ อี ยหู ลากหลายประเภท แตพ อทจ่ี ะแบง ไดส งั เขป ดงั นี้
ñ. ä¿Å⏠»Ãá¡ÃÁËÃÍ× ä¿ÅÏ кº ทจ่ี ะทาํ หนา ทส่ี รา งความสามารถใหโ ปรแกรมนน้ั
วาจะทาํ อะไรไดบาง เมนูตา ง ๆ ของโปรแกรมอยูตรงไหน สั่งงานโปรแกรมอยา งไร
ò. ä¿Å° Ò¹¢ÍŒ ÁÅÙ เมอ่ื โปรแกรมหรอื แอพทาํ งานดว ยไฟลโ ปรแกรมแลว เพอื่ ใหง า ย
ในการบรหิ ารจดั การโปรแกรม โครงสรา งของโปรแกรมตา ง ๆ จงึ ใชไ ฟลฐ านขอ มลู ในการเกบ็ ขอ มลู ตา ง ๆ
เชน ขอมลู การใชงานระบบ ขอมลู โทรเขา โทรออก ขอมลู ผูตดิ ตอ หรอื ขอ มูลการพดู คยุ ติดตอสื่อสาร
ผานแอพตาง ๆ เปน ตน
ó. ä¿Å¢ŒÍÁÙÅ ซ่ึงในที่น้ีหมายถึง ไฟลขอมูลที่เปนไฟลเอกสาร ไฟลมีเดียตาง ๆ
(รูปภาพ เสยี ง วิดโี อ) หรือไฟลบบี อัดตา ง ๆ เปนตน
จากการใชง านโปรแกรมดา นตรวจพสิ จู นท ก่ี ลา วมาขา งตน นน้ั ความสามารถหลกั ของ
โปรแกรม คอื การดงึ ไฟลต า ง ๆ ออกมาจากเครอื่ งโทรศพั ท แลว นาํ ขอ มลู ทมี่ อี ยใู นไฟลต า ง ๆ ออกมา
แสดงผลใหผูใชโปรแกรมเขาใจไดงาย ซึ่งจะขึ้นอยูกับความสามารถของโปรแกรมในดานการตรวจ
พิสูจนวาจะดึงขอมูลออกมาจากไฟลประเภทตาง ๆ ออกมาแสดงผลไดมากนอยแคไหน แตส่ิงหนึ่ง
ท่เี ปน แนวคดิ สาํ คัญในการเขาถึงขอ มูลและขอมลู ท่ีอยใู นโทรศพั ทเ คลื่อนทมี่ าใชป ระโยชน คือ เม่อื เรา
ทราบดอี ยแู ลววาขอ มูลทกุ อยางถกู เก็บไวในไฟลทีอ่ ยูในเครอื่ งโทรศัพทเ คล่อื นท่ี แมบางครง้ั โปรแกรม
ตรวจพสิ จู นไ มส ามารถดงึ ขอ มลู จากไฟลต า ง ๆ ออกมาแสดงใหเ ราเหน็ แบบงา ย ๆ ได กไ็ มไ ดห มายความ

๗๐

วา ไมมีขอ มลู เหลา นน้ั อยู โดยเรายังสามารถเขา ถึงไฟลนนั้ โดยตรง แลว นาํ โปรแกรมทส่ี ามารถเปด ไฟล
น้นั ไดม าเปดดูขอ มูลของไฟลน น้ั ๆ ยกตวั อยางเชน เราเห็นวา มกี ารติดต้ังโปรแกรม BeeTalk แตใ น
สว นของขอ มลู การพดู คยุ (Chat) ไมพ บวา มกี ารพดู คยุ จากโปรแกรม BeeTalk เรากส็ ามารถไปหาไฟล
ฐานขอ มลู ของโปรแกรม BeeTalk มาเปด ดว ยโปรแกรมฐานขอ มลู เพอื่ ดขู อ มลู การพดู คยุ ดว ยโปรแกรม
BeeTalk ไดเชน กนั

“¡ÒÃäÁà‹ Ë¹ç ¢ŒÍÁÅÙ ã¹â»Ãá¡ÃÁμÃǨ¾ÊÔ Ù¨¹ä Áä‹ ´ŒËÁÒ¤ÇÒÁÇÒ‹ ¢ÍŒ ÁÙŹ¹Ñé äÁÁ‹ ÕÍ‹Ù
¶ŒÒËÒä¿Åà¡çº¢ÍŒ ÁÙÅàËÅÒ‹ ¹Ñé¹ãËŒà¨Í áÅÐà»´ ¢Ö¹é ÁÒãËäŒ ´Œ àÃÒ¡ç¨Ðä´Œ¢ŒÍÁÙÅ·àèÕ ÃÒμŒÍ§¡ÒÔ

õ. ÇÔ¸¡Õ ÒÃࡺç ÃǺÃÇÁ¾ÂÒ¹ËÅ¡Ñ °Ò¹·èÕ໚¹â·ÃÈѾ·à ¤Å×Íè ¹·Õè
เน่ืองจากโทรศัพทเคลื่อนที่ในปจจุบันถือไดวาเปนอุปกรณคอมพิวเตอรอยางหนึ่ง

ซึง่ ขอ มลู ตาง ๆ ที่อยูใ นโทรศัพทเคลอ่ื นทตี่ า ง ๆ สามารถทาํ ใหเ กดิ การเปลยี่ นแปลงไดโดยงา ย ดงั นัน้
เพอื่ ใหไ ดข อ มลู ทคี่ รบถว นและเกดิ ความนา เชอ่ื ถอื ในการใชข อ มลู จากเครอื่ งโทรศพั ทเ คลอ่ื นที่ จงึ มคี วามจาํ เปน
อยางยิ่งท่ีจะตองเขาใจหลักของการจัดการกับพยานหลักฐานทางดิจิทัล และเพ่ือใหงายในการ
ทํางานความเขาใจ สามารถนําไปศึกษาขยายผลหรือนําแนวคิดเหลาน้ีไปปรับใชกับการทํางานใหเกิด
ความเหมาะสม จึงขอสรุปหลกั การสาํ คญั ที่เก่ยี วของกับพยานหลกั ฐานทางดจิ ทิ ลั ไวดังนี้

ñ. ËÅÑ¡¤ÇÒÁ¹Ò‹ àªè×Ͷ×ͧ͢¾ÂÒ¹ËÅ¡Ñ °Ò¹
ñ.ñ ¹Ò‹ àªèÍ× ¶Í× ·Ò§´ŒÒ¹à·¤¹¤Ô
- ยนื ยนั วา เปน พยานหลกั ฐานทแี่ ทจ รงิ (Authentication Of Evidence)
- รักษาหว งโซของพยานหลักฐาน (Chain of Custody)
- ยนื ยันในความถกู ตองของพยานหลกั ฐาน
- ตองไมทําใหพ ยานหลกั ฐานเกดิ การเปล่ียนแปลงหรอื ปนเปอน
- หากพยานหลักฐานเกิดการเปล่ียนแปลงหรือปนเปอนตองสามารถ

อธบิ ายได (ตองใหปนเปอ นนอ ยที่สุด)
- ใชเ ครอ่ื งมืออนื่ ท่มี ีมาตรฐานเดยี วกันจะตองไดผ ลเหมอื นกัน

ñ.ò ¹Ò‹ àª×èͶÍ× ·Ò§´ÒŒ ¹¡®ËÁÒÂ
- มีอํานาจในการตรวจยดึ และเกบ็ พยานหลกั ฐาน
- มีอาํ นาจในการเขาถงึ ขอ มูล

ò. ËÅÑ¡¤ÇÒÁÊÁºÃÙ ³¢Í§¾ÂÒ¹ËÅ¡Ñ °Ò¹
- การเก็บรวบรวมพยานหลักฐานสามารถทาํ ใหม คี วามสมบูรณไ ดอ ยา งไร
- มีปจจัยอะไรบางที่จะทําลายความสมบูรณของพยานหลักฐาน หรือทําให

พยานหลกั ฐานเกิดความเสยี หาย

๗๑

จากหลักการน้ีจะเห็นไดวา นอกจากท่ีเราจะตองใหความสําคัญกับวิธีการทางเทคนิค
ที่ไมทําใหพยานหลักฐานเกิดการปนเปอนแลว สิ่งที่ขาดไมไดคือความนาเชื่อถือทางดานกฎหมาย
ซึ่งหมายความวา เราใชอํานาจอะไรในการยดึ หรือเก็บพยานหลกั ฐาน และใชอ าํ นาจอะไรในการเขา ถงึ
ขอ มลู ทอี่ ยใู นเครอ่ื งโทรศพั ทด ว ย ซง่ึ ในทน่ี จี้ ะสามารถใชอ าํ นาจได ๓ สว นดว ยกนั คอื อาํ นาจตามประมวล
กฎหมายวธิ พี จิ ารณาความอาญา อาํ นาจตาม พ.ร.บ.วา ดว ยการกระทาํ ความผดิ เกยี่ วกบั คอมพวิ เตอรฯ
(มาตรา ๑๘ ประกอบ ๑๙) และอาํ นาจตามอาํ นาจหนา ทขี่ องผูท าํ หนาทตี่ รวจพสิ ูจนพยานหลักฐาน
ทางอิเล็กทรอนิกส และในการปฏิบัติหากตองการเก็บพยานหลักฐานที่เปนเครื่องโทรศัพทเคล่ือนที่
เพื่อสงตรวจพิสูจนโดยใหคํานึงถึงหลักการสําคัญที่เกี่ยวของกับพยานหลักฐานทางดิจิทัลที่กลาว
มาแลวขางตน และคิดถึงหลักการท่ีจะนําขอมูลที่ไดจากโทรศัพทเคล่ือนที่ไปใชเปนพยานหลักฐานใน
๔ ลักษณะ กลาวคือ ยืนยันเหตุการณท่ีเกิดข้ึน ยืนยันการกระทําความผิด ยืนยันผูกระทําความผิด
และยืนยนั ท่ีอยูของเปา หมายนนั้ สามารถปฏิบัตไิ ดดังน้ี

๑. ใชถงุ มือในการเกบ็ พยานหลกั ฐานทีเ่ ปนโทรศัพทเคล่อื นที่ เพอื่ ปองกันการปนเปอ น
พยานหลักฐานสําคญั ทจี่ ะใชย ืนยนั ตวั ผูใชงานเครื่องโทรศพั ทเคลอื่ นท่ี

๒. หากมอื ถอื เปด อยูอ ยาปด มอื ถอื น้นั ตรวจสอบวามกี ารล็อกเคร่อื งหรอื ไม ปลดลอ็ ก
ไดหรอื ไม

๓. ถาเครื่อง “ไมล็อก” ใหปดสัญญาณมือถือ หรือสมารทโฟนใหเปดโหมดเครื่องบิน
เพื่อตัดการติดตอส่ือสาร ซึ่งอาจจะทําใหพยานหลักฐานเกิดการปนเปอน หรือการถูกทําลายขอมูล
จากการระยะไกล

๔. ถาเครื่อง “ล็อก” ใหสอบถามเจาของหรือผูที่นาจะรูวิธีการปลดล็อก แลวบันทึกไว
(เปนไปไดใหติดวิธีการปลดล็อกไวกับเคร่ืองโทรศัพทเคล่ือนที่) เปนไปไดควรจะรีบสอบถามในทันที
และเมอื่ ปลดลอ็ กไดใ หด าํ เนนิ การเหมอื นกบั ขอ ๓. และหากเปน ไปไดอ าจทาํ การยกเลกิ การลอ็ กเครอื่ งดว ย

๕. ถา ทาํ ไดใ หต รวจสอบหมายเลข IMEI และหมายเลข Serial ของเครอื่ ง และบนั ทกึ ไว
๖. นําโทรศัพทเคล่ือนที่บรรจุหีบหอใหรัดกุมและเกิดความนาเชื่อถือตามกระบวนการ
จดั เกบ็ พยานหลกั ฐานทวั่ ไป เชน การปด ผนกึ หบี หอ ใหเ จา ของเซน็ กาํ กบั เปน ตน เพอ่ื นาํ สง ตรวจพสิ จู น
๗. ในการสง ตอ เปลย่ี นมอื พยานหลกั ฐานทเ่ี ปน เครอ่ื งโทรศพั ทเ คลอ่ื นทใ่ี หค าํ นงึ ถงึ หลกั
Chain of Custody โดยใหมีการบนั ทึกการเปลย่ี นมอื ดว ยทกุ ครงั้ เพ่ือรกั ษาความนา เช่อื ถือ
๘. บนั ทกึ เปนภาพนิง่ และวิดีโอในทกุ ขนั้ ตอนการจดั เก็บ
โดยสรปุ ในเรอื่ งของโทรศพั ทเ คลอ่ื นทเ่ี ราจาํ เปน จะตอ งทาํ ความเขา ใจเกยี่ วกบั อาชญากรรม
ทางคอมพวิ เตอรป ระกอบดว ย เพอื่ ใหท ราบถงึ ลกั ษณะการกระทาํ ความผดิ ทอี่ าจจะเกดิ ขนึ้ และมโี ทรศพั ท
เคลอื่ นทเ่ี ขา ไปเกยี่ วขอ ง โดยจะมผี ลอยา งยง่ิ ในเรอ่ื งของอาํ นาจทางกฎหมายตา ง ๆ ในการดาํ เนนิ การ
กับพยานหลักฐานของโทรศัพทเคลื่อนที่น้ัน และเพ่ือใหเขาใจการทํางานของโทรศัพทเคล่ือนที่
รวมทั้งขอมูลตาง ๆ ที่จะเปนประโยชนในการใชเปนพยานหลักฐานใน ๔ ลักษณะที่กลาวไวขางตน

๗๒

ซึ่งสุดทายในการจัดเก็บพยานหลักฐานเคร่ืองโทรศัพทเคลื่อนที่เพ่ือสงตรวจพิสูจนจําเปนจะตองยึด
หลักการจัดเก็บพยานหลักฐานทางดิจิทัลเขามาประกอบเพื่อใหเกิดความนาเช่ือถือ ซ่ึงท้ังหมด
ที่กลาวมาน้ีก็เพื่อใหสามารถนําพยานหลักฐานที่ไดจากเครื่องโทรศัพทเคล่ือนท่ีไปใชในทางคดีใหเกิด
ประสิทธภิ าพและประสทิ ธผิ ลอยา งสงู สดุ

ÊÇ‹ ¹ÍÒŒ §ÍÔ§¢ÍŒ ÁÅ٠㹺·¤ÇÒÁ
- พ.ร.บ.วา ดว ยการกระทาํ ความผดิ เกยี่ วกบั คอมพิวเตอร พ.ศ.๒๕๕๐
- พ.ร.บ.วาดว ยการกระทําความผิดเก่ียวกับคอมพวิ เตอร (ฉบับท่ี ๒) พ.ศ.๒๕๖๐
- Convention on Cybercrime (Budapest, 23.XI.2001)
- คาํ บรรยายของ พล.ต.ต.ศิรพิ งษ ตมิ ุลา และ พ.ต.ท.นันทวุฒิ รอดมณี
- คาํ บรรยายของ นายณัฐพงษ ลม้ิ แดงสกุล และ นายจรญั คาํ เวโล

๗๓

¤Ø³ÊÁºμÑ Ôตาํ ÃǨã¹Ê¶Ò¹¡Òó͏ ÒªÞÒ¡ÃÃÁÂ¤Ø ãËÁ‹

สภาพการณท อี่ าจสง ผลตอ การเกดิ อาชญากรรมในปจ จบุ นั มกี ารเปลย่ี นแปลงอยตู ลอดเวลา
ไมวาจะเปนการเปล่ียนแปลงในเร่ืองสภาพสังคม เศรษฐกิจ สภาพแวดลอม และความกาวหนา
อยา งกา วกระโดดของการพฒั นาเทคโนโลยี ดงั นเี้ พอ่ื ใหเ ทา ทนั กบั สถานการณข องอาชญากรรมยคุ ใหม
ตํารวจควรตอ งมคี ณุ สมบัติดังตอไปน้ี

๑. สามารถปรบั ตวั ใหเ หมาะสมกบั สภาพการณท เี่ ปลยี่ นแปลง ตาํ รวจนอกจากจะทาํ งานเกง
แลว ยงั ตอ งเปน ผทู พี่ รอ มจะรบั มอื กบั ความเปลยี่ นแปลงไดด ี ซง่ึ ในการดาํ เนนิ งานเกยี่ วกบั อาชญากรรม
ตองสามารถยืดหยุน ประยุกตแ ละหรือบูรณาการกลวิธกี ารปฏิบตั ิไดอยางเหมาะสมมปี ระสิทธิภาพ

๒. สามารถทํางานไดในหลาย ๆ ดานในการรับมือกับอาชญากรรมยุคใหมท่ีมี
ความหลากหลายซับซอน ตํารวจจะตองสามารถทํางานไดในหลาย ๆ ดาน แบบ Multi-Tasks
การที่ตํารวจมีความสามารถที่หลากหลาย หากมีสถานการณคับขับหรือมีความจําเปนท่ีตองมีการ
ปรับเปล่ียนตําแหนงงานหนาที่ ภารกจิ งานตาง ๆ กย็ งั คงดาํ เนินการตอไปได

๓. ตาํ รวจยคุ ใหมต อ งเปน ผรู อบรทู เี่ ทา ทนั สมยั ตอ งรบั รขู า วสารรอบดา นไมว า ขา วสารนน้ั
จะเกี่ยวของโดยตรงกับงานที่กระทําและขอมูลขาวสารทั่วไป การทํางานเก่ียวกับการปองกัน
ปราบปรามอาชญากรรมหากตาํ รวจมกี ารตดิ ตามขอ มลู ขา วสารอยา งสมาํ่ เสมอรบั มอื กบั การเปลย่ี นแปลง
ไดทันเวลา เชน การไดทราบถึงสถานการณการขาดแคลนแรงงานในระดับลางของประเทศท่ีจําเปน
ตองอาศยั การนาํ เขา แรงงานจากประเทศเพอื่ นบานมากข้นึ การเคลื่อนยา ยแรงงานดังกลา วอาจสงผล
ตอ อาชญากรรมประเภทใดไดบ า ง พน้ื ทใี่ ดบา ง การไดร บั ทราบขอ มลู เหลา น้ี กจ็ ะทาํ ใหส ามารถดาํ เนนิ การ
ปองกันอาชญากรรมไดมปี ระสิทธิภาพเพ่ิมข้นึ เปนตน

๔. ตํารวจตองนําเทคโนโลยีมาปรับใชในการทํางานใหไดมากที่สุด ในสังคมปจจุบัน
มกี ารนาํ เทคโนโลยมี าใชใ นการทาํ งานในทกุ ๆ ภาคสว น รวมถงึ การกอ อาชญากรรมสมยั ใหมก ม็ กี ารใช
เทคโนโลยที ท่ี นั สมยั มวี ธิ กี ารทหี่ ลากหลายและสลบั ซบั ซอ นมากยงิ่ ขนึ้ ดงั นนั้ การทจี่ ะเทา ทนั อาชญากรรม
ยุคใหมตํารวจจึงจําเปนอยางย่ิงที่จะตองพัฒนาท้ังองคความรูและอุปกรณเพ่ือใหการดําเนินงาน
เก่ยี วกบั อาชญากรรมมปี ระสทิ ธิภาพมากขึ้น

ʋǹÍÒŒ §ÍÔ§
HR ยคุ ใหมทีอ่ งคก รตองการเปนแบบไหน /จอบสดีบี ประเทศไทย – JobsDB
https://th.jobsdb.com บทความงาน บทความตามสายงาน งานบุคคล
๑๙ มิ.ย. ๒๕๕๘ – HR ยุคใหมท ่อี งคการตองการเปน แบบไหน มาดูกนั วา HR…ตองปรับตัวใหเขากบั แนวคิดใหม

เพ่อื นํามาสรางความสาํ เร็จใหเกิดกบั องคกร...เร่ืองอน่ื ๆ ทน่ี าสนใจ

๗๔

¡Ô¨¡ÃÃÁ·ŒÒº·

๑. ทําแบบทดสอบประเมินผลการเรยี นรู
๒. คาํ ถามใหผ เู รยี นอธบิ ายใจความแตกตา งของอาชญากรรมในอดตี ปจ จบุ นั และแนวโนม
ของอาชญากรรมในอนาคต อาชญากรรมยุคใหมทางคอมพิวเตอร คุณสมบัติตํารวจในสถานการณ
อาชญากรรมยคุ ใหม

๗๕

ºÃóҹ¡Ø ÃÁ

กองบญั ชาการศกึ ษา.สาํ นกั งานตาํ รวจแหง ชาติ ¤Á‹Ù Í× ตาํ ÃǨ àÅÁ‹ ö (ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ.๒๕๕๖). กรงุ เทพฯ:
โรงพิมพต าํ รวจ,๒๕๕๖

ชยั สทิ ธิ กาญจนกจิ .พล.ต.ต.¤Á‹Ù Í× ตาํ ÃǨàÅÁ‹ ö (ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ.๒๕๕๖).กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พต าํ รวจ:,
๒๕๕๖

ธนกฤต ชูสงั ข, พ.ต.อ.และคณะ,ËÅÑ¡¡Òû‡Í§¡¹Ñ »ÃÒº»ÃÒÁÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ.¹¤Ã»°Á:
โรงเรียนนายรอยตาํ รวจ,๒๕๕๔

ปุระชัย เปย มสมบรู ณ. ¡ÒäǺ¤ØÁÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ¨Ò¡ÊÀÒ¾áÇ´ÅŒÍÁ : ËÅ¡Ñ ·ÄÉ®áÕ ÅÐÁÒμáÒÃ.
กรงุ เทพฯ:สาํ นักพมิ พโ อเดยี นสโตร, ๒๕๒๖

พงศพ ฒั น ฉายาพนั ธ,ุ พ.ต.ท.,¤ÇÒÁÃÙàŒ º×Íé §μŒ¹à¡èÂÕ Ç¡ºÑ ตาํ ÃǨªØÁª¹ÊÑÁ¾Ñ¹¸áÅÐตาํ ÃǨ¼ŒÃÙ ºÑ 㪪Œ ÁØ ª¹
หนา ๑๒๕ – ๑๕๐.กรงุ เทพฯ: สํานักพิมพว นั ใหม,๒๕๔๒

สพุ ฒั น หอมจันทร, พ.ต.ท., ¡Òû͇ §¡Ñ¹ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁàª§Ô Ã¡Ø â´Â㪌·ÄÉ®ÊÕ ÒÁàËÅÂÕè ÁÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ.
นครปฐม:บริษัทเพชรเกษมพร้ินติ้ง กรุป จํากดั ,๒๕๕๓

พงษน คร นครสนั ตภิ าพ,พ.ต.ท.ดร.,º·¤ÇÒÁàÃÍ×è § º·ºÒ·¢Í§ตาํ ÃǨμÃǨ¤¹à¢ÒŒ àÁÍ× §´ÒŒ ¹¡ÒÃá¡äŒ ¢
»Þ˜ ËÒ¡ÒäҌ Á¹Øɏ,๒๕๕๕

เสกสัณ เครอื คํา. พ.ต.ต., ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ ÍÒªÞÒÇÔ·ÂÒ áÅЧҹÂμØ Ô¸ÃÃÁ·Ò§ÍÒÞÒ. หนา ๕๕ - ๕๘.
นครปฐม : เพชรเกษมการพมิ พ, ๒๕๕๘

https://adunparvitchai.wordpress.com
http://www.stock2morrow.com/forums/forum
http://metropolicediv6.com

๗๖

นันทวุฒิ รอดมณี, พ.ต.ท. ÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ·Ò§¤ÍÁ¾ÔÇàμÍÏ áÅÐÍÒªÞÒ¡ÃÃÁ·Õèà¡ÕèÂǡѺâ·ÃÈѾ·
à¤Åè×͹·.èÕ คําบรรยาย ๒๕๖๐.

http://ffcandy.blogspot.com/p/iii-lll-1.html
http://digi.library.tu.ac.th/thesis/sw/2813/03chapter๒.pdf
http://www.polsci.chula.ac.th/sumonthip/cri-com.htm
http://library๒.parliament.go.th/ejournal/content_af/2558/jun2558-3.pdf
สํานกั งานเลขาธกิ ารสภาผูแทนราษฎร, วาระแหงชาติ เอกสารวิชาการอเิ ลก็ ทรอนิกส,

http://www.parliament.go.th/library

จดั พิมพโดย
โรงพิมพตํารวจ ถ.เศรษฐศริ ิ ดุสิต กรงุ เทพฯ ๑๐๓๐๐ โทรศพั ท ๐-๒๖๖๘-๒๘๑๑-๓ โทรสาร ๐-๒๒๔๑-๔๖๕๘

“เปนหลักประกันความยุติธรรมและความปลอดภัยในชีวิต
และทรัพยสินของประชาชนที่มีมาตรฐานสากล”

พลตํารวจเอก จักรทิพย ชัยจินดา
ผูบัญชาการตํารวจแหงชาติ