ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 46 ที่มาของภาพ การแลกเปลี่ยนแกสออกซิเจนและแกสคารบอนไดออกไซดในถุงลมปอด [ออนไลน]. เขาถึงไดจาก : http://www.mwit.ac.th/~jat/contents/30102/Waste%20disposal% 20system_files/image014.jpg. (วันที่สืบคนขอมูล 30 มีนาคม 2566). การหายใจเขา [ออนไลน]. เขาถึงไดจาก : http://www.pw.ac.th/bodysystem/res/page/p1.html. (วันที่สืบคนขอมูล 29 มีนาคม 2566). การหายใจออก เขาถึงไดจาก : http://www.pw.ac.th/bodysystem/res/page/p1.html. (วันที่สืบคนขอมูล 29 มีนาคม 2566). คุณภาพอากาศ คา AQI และ PM2.5[ออนไลน]. เขาถึงไดจาก: https://f.lnwfile.com/_/f/_raw/12/9i/x2.png (วันที่สืบคนขอมูล 30 มีนาคม 2566) โครงสรางจมูก เขาถึงไดจาก : http://vet.kku.ac.th/physio/rs/image/picrs/strsupper.jpg. (วันที่สืบคนขอมูล [ออนไลน]. 28 มีนาคม 2566). โครงสรางที่ใชแลกเปลี่ยนแกสของแมลง [ออนไลน]. เขาถึงไดจาก : http://www.vcharkarn.com/ userfiles/102893/1%20(43).jpg. (วันที่สืบคนขอมูล 30 มีนาคม 2556). โครงสรางปอด [ออนไลน]. เขาถึงไดจาก : http://kanchanapisek.or.th/kp6/pictures8/s8-64.jpg. (วันที่สืบคนขอมูล 29 มีนาคม 2566). คอหอย [ออนไลน]. เขาถึงไดจาก : http://www.siamca.com/UserFiles/Image/anotomy% 20of%20larynx(1).jpg. (วันที่สืบคนขอมูล 28 มีนาคม 2566). ชนิดของหลอดลม [ออนไลน]. เขาถึงไดจาก : http://upload.wikimedia.org/wikipedia/ commons/thumb/4/4c/Blausen_0865_TracheaAnatomy.png/640px- Blausen_ 0865_TracheaAnatomy.png. (วันที่สืบคนขอมูล 30 มีนาคม 2566). ลักษณะถุงลม [ออนไลน]. เขาถึงไดจาก : http://nkw05217.circlecamp.com/upload/ e0b8abe0b8a5e0b8ade0b894e0b8a5e0b8a1e0b980e0b894e0b987e0b881% 5B2%5D_1391756306.jpg. (วันที่สืบคนขอมูล 30 มีนาคม 2566). เศรษฐีเรือนในชวยดูดสารพิษในอากาศไดดี[ออนไลน]. เขาถึงไดจาก : https://www.gowabi.com/blog/wp-content/uploads/2023/02/spider- plant.png [30 มีนาคม, 2566] PM2.5 มีขนาด 1 ใน 25 ของขนาดเสนผมมนุษย[ออนไลน]. เขาถึงไดจาก : https://shorturl.asia/UYqr6 (วันที่สืบคนขอมูล 30 มีนาคม 2566)
ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 47 ภาคผนวก
ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 48 ระบบหายใจ ขอที่ คำตอบ 1. ข. 2. ง. 3. ค. 4. ข. 5. ก. 6. ก. 7. ข. 8. ก. 9. ง. 10. ง. บัตรเฉลยแบบทดสอบกอนเรียน
ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 49 บัตรเฉลยคำถามที่ โครงสรางของระบบหายใจ 1 จุดประสงค - อธิบายโครงสราง หนาที่ของระบบหายใจของมนุษยได คำชี้แจง จากการศึกษาบัตรความรูแลวใหนักเรียนบอกชื่อและหนาที่ของอวัยวะในระบบหายใจ โดยเติมขอความลงในชองวาง (10 คะแนน) 1 2 3 4 5 หมายเลข 1 คือ จมูก . หนาที่ เปนทางผานเขา ออกของ อากาศ . หมายเลข 2 คือ หลอดลม . หนาที่ นำสงอากาศจากภายนอกสู ปอด . หมายเลข 3 คือ ปอด . หนาที่ ที่แลกเปลี่ยนแกสออกซิเจน กับคารบอนไดออกไซด . หมายเลข 4 คือ เยื่อหุมปอด . หนาที่ ลดแรงเสียดทานที่จะเกิดขึ้น ระหวางปอดกับอวัยวะอื่น . หมายเลข 5 คือ ถุงลม . หนาที่ แลกเปลี่ยนแกสออกซิเจนกับ คารบอนไดออกไซด .คะแนนเต็ม คะแนนที่ได 10
ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 50 บัตรเฉลยคำถามที่ กลไกการหายใจ 2 จุดประสงค - อธิบายเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนแกสภายในปอดได - ตระหนักถึงความสำคัญของอวัยวะในระบบหายใจของมนุษย ตลอดจน การดูแลรักษา คำชี้แจง ใหนักเรียนศึกษาบัตรความรูแลวตอบคำถามตอไปนี้ 1. กำหนดให 1 = หลอดเลือดฝอย 2 = หลอดลม 3 = ถุงลม 4 = จมูก 5 = คอหอย 6 = แขนงขั้วปอด 7 = ขั้วปอด จงเรียงลำดับการลำเลียงแกสออกซิเจนในทางเดินหายใจของคน ( 2 คะแนน) 4 5 2 7 6 3 1 . 2. อธิบายการแลกเปลี่ยนแกสออกซิเจนและคารบอนไดออกไซดที่เกิดขึ้นที่ถุงลมในปอด ( 3 คะแนน) อากาศเมื่อเขาสูปอดไปยังถุงลม ถุงลมจะมีหลอดเลือดฝอยมาหอหุมไว การแลกเปลี่ยน แกสผานเขาออกถุงลมโดยผานเยื่อบางๆ ของถุงลม เลือดจากหัวใจมาสูปอดเปนเลือดที่มี ออกซิเจนต่ำ คารบอนไดออกไซดสูง เมื่อมาสูถุงลมจะมีการแลกเปลี่ยนแกสโดยออกซิเจนใน ถุงลมจะแพรเขาสูเสนเลือด ขณะเดียวกันคารบอนไดออกไซดในเสนเลือดจะผานเขาสูถุงลม แลวขับออกทางลมหายใจออก . 3. ปริมาณออกซิเจนของอากาศในถุงลมจะลดลงต่ำมาก เพราะสงใหเม็ดเลือดแดงไปเกือบหมด ใชหรือไม (1 คะแนน) ใช . 4. เม็ดเลือดแดงจับกับออกซิเจนไดอยางไร (1 คะแนน) เพราะในเม็ดเลือดแดงมีฮีโมโกลบินชวยจับกับออกซิเจน .
ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 51 5. นักเรียนจะมีวิธีปฏิบัติตนอยางไรเพื่อปองกันและดูแลรักษาอวัยวะในระบบหายใจใหทำงานได อยางเปนปกติ และมีสุขภาพที่ดี (2 คะแนน) 1. อยูในสถานที่ที่อากาศบริสุทธิ์ เพราะมีออกซิเจนมาก . 2. ไมสูบบุหรี่หรืออยูในที่มีผูสูบบุหรี่เพราะเปนสาเหตุของโรคระบบทางเดินหายใจ . 3. ออกกำลังกาย เพื่อใหรางกายแข็งแรงอยูเสมอ . 4. ควรรักษาความอบอุนของรางกายอยูเสมอ โดยเฉพาะเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงของ อากาศ 5. ถาตองอยูในที่ที่มีควันหรือฝุนละออง ควรใชผาปดปากและจมูก . 6. เมื่อเกิดความผิดปกติตอระบบทางเดินหายใจ ควรรีบพบแพทยทันที . 7. ระวังการกระแทกอยางแรงกับอวัยวะการหายใจ ไดแกหนาอก และปอด . คะแนนเต็ม คะแนนที่ได 10
ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 52 บัตรเฉลยคำถามที่ PM2.5 3 จุดประสงค - อธิบายอันตรายของPM 2.5 และบอกวิธีการปองกัน และนำไปใชในชีวิตประจำวันได คำชี้แจง ใหนักเรียนศึกษาบัตรความรูแลวตอบคำถามตอไปนี้ (10 คะแนน) นักเรียนโยงเสนจับคูระหวางขอความทางซายและขวามือ (10 คะแนน) 1. ขนาดเสนผมของคนเราปกติ อุณหภูมิสูงขึ้น 2.สามารถนำพาสารอันตรายอื่น ๆ สวมหนากาก N95 หรือหนากากอนามัยที่มี เชน ตะกั่ว สารกอมะเร็ง ฟลเตอร3 ชั้น มาเคลือบบนผิวและพาเขาสูปอด 3. การปองกันตนเองจาก PM 2.5 คารบอนไดออกไซด 4. สาเหตุการรวมตัวของฝุนละออง ยานพาหนะ ในอากาศ 5. มลพิษทางอากาศ ชวยดูดซับฝุน 6. แหลงการเกิดฝุน PM 2.5 หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจง 7. คา AQI PM2.5 8. คา PM2.5 91 ขึ้นไป 10-20 ไมครอน 9. เศรษฐีเรือนใน ดัชนีคุณภาพอากาศ 10. ไอ จาม หรือเกิดภูมิแพ ผลกระทบตอสุขภาพ คะแนนเต็ม คะแนนที่ได 10
ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 53 ปฏิบัติการทดลอง เรื่อง การเคลื่อนที่ของอากาศเขาและออกจากปอด บัตรเฉลยบันทึกผลกิจกรรม ชื่อ....................................................................................ชั้น.....................เลขที่................ สมาชิกในกลุมไดแก 1. ................................................................................................................เลขที่.............. 2. ................................................................................................................เลขที่.............. 3. ................................................................................................................เลขที่.............. 4. ................................................................................................................เลขที่.............. 5. ................................................................................................................เลขที่.............. ผลการปฏิบัติการทดลอง กิจกรรมที่ทำ ผลการสังเกต ดึงแผนยางลง ลูกโปงพองออก ปลอยแผนยางปกติ ลูกโปงกลับสูสภาพเดิม ดึงแผนยางเขาไปขางใน ลูกโปงแฟบ ใชนิ้วอุดปากหลอดแกว แลวดึงแผนยางลง ไมมีการเปลี่ยนแปลง สรุปและอภิปรายผลปฏิบัติการทดลอง การเปลี่ยนแปลงความดันของอากาศภายในกลองพลาสติกที่บรรจุลูกโปง สงผลใหมีการเคลื่อนที่ ของอากาศเขาและออกจากลูกโปงโดยเมื่อความดันอากาศภายในกลองลดลง จะทำใหอากาศ . เคลื่อนเขาสูลูกโปงและเมื่อความดันอากาศภายในกลองเพิ่มขึ้นอากาศจะเคลื่อนออกจากลูกโปง .
ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 54 คำถามทายกิจกรรม 1. เมื่อดึงแผนยางลง ลูกโปงมีการเปลี่ยนแปลงอยางไร ลูกโปงพองออก . 2. เมื่อดันแผนยางขึ้น ลูกโปงมีการเปลี่ยนแปลงอยางไร ลูกโปงแฟบลง . 3. การที่ลูกโปงมีการเปลี่ยนแปลงนั้น เกี่ยวของกับปริมาตรและความดันของอากาศอยางไร เมื่อดึงแผนยางลง ลูกโปงจะพองออก เนื่องจากปริมาตรของอากาศภายในกลอง พลาสติกเพิ่มขึ้น สงผลใหความดันของอากาศลดลง อากาศจากภายนอกจึงเคลื่อนเขาสู ลูกโปง ทำใหลูกโปงภายในกลองพลาสติกพองออก เมื่อดันแผนยางขึ้น ปริมาตรของ อากาศภายในกลองลดลง ทำใหความดันอากาศเพิ่มขึ้น อากาศภายในลูกโปงจึงเคลื่อนที่ ออกสูภายนอก มีผลทำใหลูกโปงแฟบลง . 4. จากการทดลองจะอธิบายการทำงานของปอดและอวัยวะที่เกี่ยวของไดอยางไร เมื่อดึงแผนยางลงเปรียบไดกับกะบังลมเคลื่อนต่ำลง ทำใหปริมาตรของอากาศภายในชอง อกเพิ่มขึ้น และความดันของอากาศลดลง อากาศจึงเคลื่อนเขาสูปอด ในทางกลับกัน เมื่อ ดันแผนยางขึ้น เปรียบไดกับกะบังลมเคลื่อนสูงขึ้น ทำใหปริมาตรของอากาศภายในชองอก ลดลง ความดันของอากาศเพิ่มขึ้น อากาศจึงเคลื่อนออกจากปอด . 5. การที่ใชนิ้วอุดปากหลอดแกว แลวดันแผนยางขึ้น ลูกโปงมีการเปลี่ยนแปลงหรือไม เพราะเหตุใด ไมมีการเปลี่ยนแปลงของลูกโปง ถึงแมความดันในกลองจะเพิ่มขึ้น แตอากาศเขาลูกโปง. ไมได จึงไมมีการเปลี่ยนแปลง . 6. นักเรียนสามารถนำการทดลองในขอ 5 ไปเปรียบเทียบกับเหตุการณที่เกิดขึ้นในชีวิต ประจำวันกรณีใดบาง เปรียบไดกับกรณีที่เรารับประทานอาหารหรือสิ่งของที่มีขนาดใหญ แลวไปติดบริเวณทอ ลม ทำใหอากาศไมสามารถเขาไปยังปอดได ทำใหขาดอากาศหายใจ . คะแนนเต็ม คะแนนที่ได 10
ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 55 บัตรเฉลยคำถามที่ แผนผังความคิด 4 คำชี้แจง : ใหนักเรียนเขียนแผนผังความคิด (Mind Mapping) เรื่อง ระบบหายใจ คะแนนเต็ม คะแนนที่ได 10 ระบบย่อยอาหาร ระบบหายใจ (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน)
ชุดกิจกรรมการเรียนรู เรื่องระบบหายใจ หนา 56 ระบบหายใจ ขอที่ คำตอบ 1. ง. 2. ง. 3. ข. 4. ก. 5. ข. 6. ค. 7. ก. 8. ง. 9. ข. 10. ค. บัตรเฉลยแบบทดสอบหลังเรียน
โ ร ง เ รี ย น น ค ร ไ ต ร ต รึ ง ษ์ สำ นั ก ง า น เ ข ต พื้ น ที่ ก า ร ศึ ก ษ า มั ธ ย ม ศึ ก ษ า กำ แ พ ง เ พ ช ร น ค ร ไ ต ร ต รึ ง ษ์