สาสุข อุ่นใจ เล่มที่ 2 HOW TO สร้างการมีส่วนร่วม

HOW TO

สรา้ งการมีส่วนรว่ มจากเจ้าหน้าที่่
และผใู้ ช้บริการสาหรบั การประเมิน

องคก์ รรอบรดู้ ้านสขุ ภาพ

บทเรยี นจากการขบั เคลอ่ื นองค์กรรอบรดู้ า้ นสขุ ภาพ
สาสุข อนุ่ ใจ 2565

กล่มุ พัฒนาวชิ าการและนวตั กรรม กองส่งเสริมความรอบรแู้ ละส่ือสารสขุ ภาพ
กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อเี มล์: [email protected]

HOW TO สรา้ งการมสี ว่ นร่วมจากเจ้าหนา้ ทแ่ี ละผใู้ ช้บริการ
สำหรับการประเมนิ องคก์ รรอบรดู้ ้านสุขภาพ

บทเรยี นจากการขับเคลอ่ื นองค์กรรอบรดู้ า้ นสขุ ภาพ สาสุข อนุ่ ใจ 2565

ผูอ้ ำนวยการผลิต: นักวิชาการสาธารณสุขทรงคณุ วฒุ ิ
นางวิมล โรมา (ดา้ นการส่งเสรมิ สุขภาพ)
ผ้อู ำนวยการกองส่งเสรมิ ความรอบรู้
นายแพทยศ์ ุภฤกษ์ สอ่ื รงุ่ เรอื ง และสอื่ สารสุขภาพ

ผเู้ รยี บเรียง:
นางสาวภารจุ ีร์ เจรญิ เผ่า

ทีมถอดบทเรียน: นักวชิ าการสาธารณสขุ ชำนาญการ
นางสาวกรรณิการ์ มณวี รรณ นักวิชาการสาธารณสขุ ปฏิบัติการ
นางสาวกมลวรรณ สขุ ประเสรฐิ นักวิชาการพสั ดุ
นางสาวฐานิตา คณุ ารักษ์

บรรณาธิการ: นักวชิ าการสาธารณสขุ ชำนาญการ
นายสายชล คล้อยเอ่ียม

หนว่ ยงาน:
กองสง่ เสริมความรอบรแู้ ละส่อื สารสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสขุ

กล่มุ พัฒนาวชิ าการและนวตั กรรม กองส่งเสริมความรอบร้แู ละส่ือสารสุขภาพ
กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล์: [email protected]

คำนำ

การสร้างให้เกิดการมีส่วนร่วมในการดูแลด้านสุขภาพ
จากผู้ใช้บริการนับเป็นสิ่งที่เจ้าหน้าที่สาธารณสุข หวังจะให้เกิดขึ้นในการ
ทำงานอยู่เสมอ หากแต่สภาพการทำงานในปัจจุบนั อาจทำให้ขาดการมีส่วน
ร่วมจากประชาชน และมีความยากลำบากมากขึ้น โดยมีปัจจัย
มาจากหลากหลายสาเหตุดว้ ยกนั เชน่ สภาพแวดลอ้ มความเป็นชมุ ชนเมอื งท่ี
เพิ่มมากขึ้น การอยู่อาศัยในรูปแบบครอบครัวเดี่ยว แบบปัจเจกบุคคล และ
สถานการณ์การระบาดของโรคโควิด 19 ฯลฯ ดังนั้น การจัดกิจกรรมการ
ประ เมินองค์กรรอบรู้ด ้านสุข ภ าพ ในครั้งน้ี เจ้าหน้าท ี่หรื อ
ผู้ให้บริการต้องสร้างแรงกระตุ้นให้เกิดขึ้นกับผู้ใช้บริการ ทั้งการสร้าง
การเรียนรู้ การเน้นย้ำ การส่งต่อองค์ความรู้และการสร้างความตระหนักถึง
ความสำคัญของความรอบรู้ด้านสุขภาพ เพื่อให้ผู้ใช้บริการเข้ามา
มีบทบาท และได้มีส่วนร่วมที่สำคัญในการพัฒนาองค์กรรอบรู้
ด้านสุขภาพในชุมชนของตนเองมากยิ่งขึ้นเพื่อช่วยพลักดันให้เกิดการดูแล
สุขภาพของตนเองและชมุ ชนอยา่ งย่ังยืน

ดังนั้น กระบวนการมีส่วนร่วม และการแลกเปลี่ยน และเรียนรู้
คือ หัวใจสำคัญ ที่จะช่วยให้การประเมนิ องค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพสามารถ
ป ร ะ ส บ ค ว า ม ส ำ เ ร ็ จ ไ ด ้ ห า ก แ ต ่ จ ะ ต ้ อ ง เ ก ิด ก า ร ร ่ ว ม ม ือกั น

กลุ่มพัฒนาวชิ าการและนวัตกรรม กองส่งเสริมความรอบรู้และสือ่ สารสุขภาพ
กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล์: [email protected]

ของทั้ง 2 ฝ่าย ทั้งเจ้าหน้าที่ และผู้เข้ารับบริการ เพื่อร่วมกันพัฒนา และ
ขับเคลื่อนองค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพในชุมชน สามารถสร้างกระบวนการ
เรยี นรู้ การดแู ลสุขภาพของตนเอง การส่งเสรมิ และส่งต่อให้คนในชมุ ชน มี
ความรอบรู้ด้านสุขภาพ สามารถดูแลสุขภาพตนเอง และครอบครัว ให้
แข็งแรง มีคุณภาพชีวิตท่ดี ีในชุมชนของตนเองตอ่ ไป

หนังสือ “HOW TO สร้างการมีส่วนร่วมจากเจ้าหน้าที่และ
ผู้ใช้บริการ สำหรับการประเมินองค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพ บทเรียนจาก
การขับเคลื่อนองค์กรรอบรู้ด้านสุขภาพ สาสุข อุ่นใจ 2565”
ได้รวบรวมประสบการณ์ตรงจากศนู ย์อนามัยท่ีร่วมกิจกรรมในการส่งเสรมิ
และสนับสนุนให้หน่วยบริการสาธารณสุขทั่วประเทศเข้าร่วมกิจกรรม สา
สุข อุ่นใจ ที่จะช่วยให้การทำงานเกิดการมีส่วนร่วม และการแลกเปลี่ยน
เรยี นรู้ ประสบความสำเร็จมากขึ้น

ดว้ ยความปรารถนาดี
กลมุ่ พัฒนาวชิ าการและนวตั กรรม
กองสง่ เสรมิ ความรอบรแู้ ละส่อื สารสุขภาพ
กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

กลุ่มพัฒนาวิชาการและนวตั กรรม กองสง่ เสริมความรอบรู้และสอื่ สารสขุ ภาพ
กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล์: [email protected]

สารบญั 29

1. การสรา้ งการมสี ่วนรว่ มภายในองค์กร 32
2. ผู้บริหารสรา้ งใหเ้ กิดความรว่ มมือร่วมใจ 35
3. การส่อื สารท่ีดีสรา้ งให้เกดิ การมีส่วนรว่ ม 38
4. เครือขา่ ยในพน้ื ทแ่ี ละผใู้ ชบ้ รกิ าร
41
5. บทสรุป

กลุ่มพัฒนาวชิ าการและนวตั กรรม กองสง่ เสริมความรอบร้แู ละสอ่ื สารสขุ ภาพ
กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล์: [email protected]

การสรา้ งการมีสว่ นรว่ ม
ภายในองค์กร

29
กลมุ่ พัฒนาวิชาการและนวตั กรรม กองส่งเสริมความรอบรูแ้ ละสื่อสารสขุ ภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อเี มล์: [email protected]

การสร้างให้คนในองค์กรเกิดการมีส่วนร่วมในกิจกรรมใด ๆ
ในองค์กรก็ตาม สิ่งสำคัญคือการสร้างบทบาทให้แก่เจ้าหน้าที่ได้มีส่วน
ร่วมในการรับรู้ ร่วมแสดงความคิดเห็น และร่วมตัดสินใจในกิจกรรม
นั้น ๆ เพื่อให้พวกเค้าเหล่านั้นได้ร่วมลงมือทำและเข้าใจถึงบริบท
การทำกิจกรรมตั้งแต่ต้นทาง หากพวกเค้าเหล่านั้นได้ร่วมมือ ร่วมแรง
ร่วมใจ งานต่างๆก็จะประสบผลสำเร็จได้ Erwin (อ้างอิงใน ยุพาพร
รูปงาม 2545, หน้า 6) กล่าวไว้ว่า การมีส่วนร่วม คือ กระบวนการ
ใหบ้ ุคคลเขา้ มามีส่วนเกี่ยวข้องในการดำเนนิ งานพฒั นา ร่วมคดิ ตัดสินใจ
แก้ไขปัญหาด้วยตนเอง เน้นการมีส่วนร่วมเกี่ยวข้องอย่างแข็งขันของ
บุคคล แก้ไขปัญหาร่วมกับการใช้วิทยาการที่เหมาะสมและสนับสนุน
ตดิ ตามการปฏิบัติงานขององคก์ รและบคุ คล

ปจั จยั หลกั ในการสร้างการมสี ่วนร่วมคือ การทำให้เจ้าหน้าที่รู้สึก
ว่าตนเองได้เข้ามาอยู่ร่วมในกระบวนการตั้งแต่เริ่มต้น ให้เค้าเป็นผู้ที่มี
ความสำคญั ในการดำเนนิ งานในกิจกรรม เมอ่ื ใดท่ีเกดิ ความ

30
กลมุ่ พัฒนาวชิ าการและนวัตกรรม กองสง่ เสริมความรอบรแู้ ละส่ือสารสขุ ภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล:์ [email protected]

รว่ มมอื รว่ มใจ และได้รว่ มกันลงมอื ทำ ก็จะสามารถช่วยใหก้ ิจกรรมนั้นๆ
ประสบความสำเร็จ โดยจะต้องแน่ใจด้วยว่า เจ้าหน้าที่เหล่านั้นมี
ความรู้สึกอย่างแท้จริงว่าพวกเค้ากำลังมีส่วนร่วมในการสร้างบางอยา่ งท่ี
สำคัญผ่านการทำกิจกรรมในครง้ั น้ี

การสร้างการมีส่วนร่วมในกิจกรรม หากเราสามารถพาพวกเค้า
เหล่านั้นเข้ามามีส่วนร่วมได้ แค่เพียงขั้นตอนใดขั้นตอนหน่ึง
เพียงเท่านี้ก็สามารถสร้างให้พวกเค้าเกิดความรู้สึกได้มีส่วนร่วม และได้
เปน็ สว่ นหนงึ่ ของกิจกรรมนนั้ ๆ ได้อยา่ งแนน่ อน

31
กลุ่มพัฒนาวิชาการและนวัตกรรม กองสง่ เสริมความรอบรู้และสือ่ สารสขุ ภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อเี มล์: [email protected]

ผู้บรหิ ารสรา้ งใหเ้ กิด
ความรว่ มมือร่วมใจ

32
กลุ่มพัฒนาวชิ าการและนวตั กรรม กองส่งเสริมความรอบรูแ้ ละสื่อสารสุขภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อเี มล:์ [email protected]

เม่ือผู้บรหิ ารเข้ามามีบทบาทสำคัญในกิจกรรม

การได้รับการสนับสนุนอย่างเตม็ ที่จากผู้บริหาร หรือหัวหน้างาน
จะเปน็ สิ่งสำคัญอย่างยิ่งทส่ี ่งผลต่อการทำกิจกรรมต่างๆ ใหส้ ำเร็จ ลุล่วงได้
มากยิ่งขึ้น โดยผู้บริหารสามารถสนับสนุนให้เกิดบรรยากาศในการทำงาน
ร่วมกัน เพื่อช่วยให้การดำเนินงานในองค์กรราบรื่นและเป็นไปได้ง่ายมาก
ยิ่งข้ึน ส่งผลให้เจ้าหน้าที่มีทิศทางการทำงานที่ชัดเจน สามารถพูดคุย
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการทำงาน ทำให้การประสานงานเป็นไปด้วยความ
ร่วมมือ ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลให้เจ้าหน้าที่เกิดความร่วมมือ และร่วมดำเนิน
กิจกรรมต่างๆ ในทิศทางเดยี วกัน ส่งผลให้การดำเนินกจิ กรรมยอ่ มประสบ
ความสำเรจ็ ไดม้ ากยิ่งขนึ้ ดว้ ยแรงสนบั สนนุ ของผ้บู ริหาร

หากผ้บู ริหารเข้ามามีบทบาท ในการวางแผน กำกบั และติดตาม
ในกิจกรรมนั้นๆ ความเอาจริงเอาจัง และการสนับสนุนอย่างเต็มที่จาก
ผู้บริหาร จะส่งผลดีต่อการจัดกิจกรรม ดังนั้น กิจกรรมการประเมินองค์
รอบรู้ด้านสุขภาพ หากผู้บริหาร หรือผู้นำองค์กรให้ความสำคัญก็ย่อม
นำพาองค์กรใหเ้ กดิ ความรว่ มมอื รว่ มใจกันสรา้ งองคก์ รรอบร้ดู า้ นสุขภาพที่
สะท้อนใหเ้ ห็นถงึ บรทิ บของชุมชนนัน้ ๆ ได้อย่างแท้จรงิ

33
กล่มุ พัฒนาวชิ าการและนวัตกรรม กองสง่ เสริมความรอบรแู้ ละส่ือสารสขุ ภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อเี มล์: [email protected]

“หัวหนา้ งานแตล่ ะกลมุ่ งานมกี ารช้แี จง
แบบสอบถามใหก้ ับเจา้ หนา้ ที่แตล่ ะหนว่ ยงาน
โดยจะมีการสง่ ลิงกไ์ ปทางไลนก์ ลมุ่ ชว่ งของการประเมิน
ก็จะมกี ารกระตนุ้ ใหเ้ จ้าหนา้ ที่ตอบแบบสอบถาม
อย่างต่อเน่ืองเปน็ ระยะ ๆ ในไลนก์ ลมุ่ คะ่ ”

เสยี งสะทอ้ นจากเจ้าหน้าทีศ่ ูนยอ์ นามยั

34
กลมุ่ พัฒนาวชิ าการและนวตั กรรม กองส่งเสริมความรอบรูแ้ ละสอ่ื สารสุขภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อเี มล:์ [email protected]

การสอ่ื สารทด่ี ี
สร้างให้เกดิ การมีสว่ นร่วม

35
กล่มุ พัฒนาวชิ าการและนวัตกรรม กองส่งเสริมความรอบรแู้ ละสือ่ สารสขุ ภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล:์ [email protected]

การสื่อสารถือเป็นหัวใจสำคัญของการทำงานในทุกระดับ
โดยเฉพาะผู้ที่เป็นผู้นำ หรือหัวหน้างานจำเป็นจะต้องมีทักษะ
การส่อื สารทีส่ ามารถนำไปสู่จดุ มุ่งหมายได้ การสอื่ สารทีด่ สี ามารถทำให้คน
ในทีมเข้าใจไปในทิศทางเดียวกัน และมองเป้าหมายเดียวกันได้อย่าง
ชัดเจน ดังนั้นการสื่อสารอย่างเจาะจง และตรงไปตรงมาทำให้เกิดการ
ทำงานที่มคี วามชดั เจน และลดความสับสนทอ่ี าจเกดิ ข้นึ ได้

ดงั น้นั เมือ่ หวั หนา้ งานมคี วามชัดเจน สามารถอธิบายในส่ิงที่ตนเอง
สื่อสารได้อย่างละเอียดครอบคลุม ทำให้การสื่อสารเป็นไ ป
ในลักษณะที่เข้าใจง่าย สามารถตอบคำถามได้เสมอหากเจ้าหน้าที่ต้องการ
ความชัดเจน หรือต้องการความช่วยเหลือ เมื่อเกิดความเข้าใจ เกิดการร่วม
เรียนรู้ในกิจกรรม และการนำไปปฎิบัติในงานได้ ผลลัพท์ทีจ่ ะไดก้ ลบั มาคอื
ผลสำเร็จของการร่วมมือร่วมใจกันทำงาน และสามารถเป็นจุดเริ่มต้นของ
การสร้างทักษะที่ดีในการทำงานร่วมกัน และสามารถกระตุ้นให้เกิด
แรงจูงใจในการทำงานได้จากการสอ่ื สารท่ีมปี ระสทิ ธภิ าพได้อกี ด้วย

36
กล่มุ พัฒนาวชิ าการและนวตั กรรม กองส่งเสริมความรอบรแู้ ละสือ่ สารสุขภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล:์ [email protected]

“เรามีการประชมุ ท้ังในทีมเลก็ ทมี ทข่ี ับเคลอื่ น และทมี ท่ี
เป็นกรรมการ Health literacy ของโรงพยาบาลเพ่อื ส่ือสาร

ท้งั ในส่วนที่เปน็ ผใู้ ห้บริการ และบุคลากร”

“เรามบี ุคลากรคอ่ นข้างเยอะ 3,000 กวา่ คน กจ็ ะมีชอ่ งทาง
ของการสือ่ สารในช่องทางไลน์ กไ็ ด้รบั ความร่วมมอื เป็นอย่างดยี งิ่
โดยเฉพาะกรรมการทมี ขบั เคลื่อนของเรากอ็ ย่ใู นส่วนของทมี นำองคก์ ร
ซง่ึ เป็นทีมใหญ่ ก็ช่วยกระจายในการแชร์ขอ้ มูลไป ก็คอ่ นขา้ งได้เยอะคะ่ ”

เสียงสะท้อนจากเจา้ หนา้ ที่โรงพยาบาลขอนแกน่

การสื่อสารภายในองค์กรจะประสบผลส ำเร็จและมี
ประสิทธิภาพได้น้ัน จะต้องอยู่กับการมีส่วนร่วมของผู้บริหารและบคุ ลากร
ในทุกระดับ ตลอดจนบุคคลภายนอกองค์ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
การติดต่อสื่อสารที่จะทำให้สมาชิกทุกคนร่วมมือกัน ดังนั้นผู้บริหารก็ต้อง
รู้จักใช้การสื่อสารเป็นเครื่องมือในการบริหาร และส่งเสริมให้มีการ
ติดต่อสื่อสารระหว่างกันของผู้ปฏิบัติงานจึงจะทำให้การบริหารงานของ
องค์กรเป็นไปอย่างมีประสิทธภิ าพ

37
กลุม่ พัฒนาวิชาการและนวัตกรรม กองส่งเสริมความรอบรู้และสอ่ื สารสุขภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล:์ [email protected]

เครือข่ายในพนื้ ที่
และผู้ใช้บริการ

38
กลมุ่ พัฒนาวชิ าการและนวตั กรรม กองสง่ เสริมความรอบร้แู ละส่ือสารสขุ ภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล์: [email protected]

การสร้างเครือข่ายในพื้นที่ในงานด้านสุขภาพ ถือเป็นการ
ขับเคลื่อนงาน ที่สร้างการเรียนรู้ และพัฒนางานด้านสุขภาพร่วมกัน
เป็นการเชื่อมโยงหน่วยงาน และองคก์ รต่างๆ ใหเ้ กดิ ความร่วมมือ เกิดการสื่อสาร
และการแลกเปลี่ยนข่าวสาร เพื่อช่วยให้มีการส่งต่อข้อมูล แลกเปลี่ยน
ความรู้ และประสบการณ์ ท่ีสำคญั ในการดูแลสุขภาพของคนในชุมชน เม่ือ
ชุมชนมีเครือข่ายที่เข้มแข็ง สามารถดูแลสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ได้
แล้วนั้น จะยิ่งส่งผลให้คนในพื้นที่มีพลังและสามารถร่วมมือกันในการทำ
กิจกรรมตา่ งๆ ตามเป้าหมายทม่ี ีรว่ มกนั ได้

กาญจนา แก้วเทพ ได้ให้ความหมายว่า “เครือข่าย” หมายถึง
รปู แบบหนึ่งของการประสานงานของบุคคล กลุ่ม หรอื องค์กรหลายๆ องค์กร
ที่ต่างมีทรัพยากรของตนเอง มีเป้าหมายมีวิธีการทำงาน และกลุ่มเป้าหมาย
ของตนเอง บุคคลหรือกลุ่มเหล่านี้ได้มาประสานงานกันมีระยะเวลานาน
พอสมควร แมอ้ าจจะไม่มีกิจกรรมรว่ มกันอย่างสม่ำเสมอกต็ าม

“พอเรามคี วามเข้าใจเกีย่ วกบั กจิ กรรมปฏิบตั ิการสาสุขอุ่นใจแลว้
เราก็ไปพูดบอกต่อ ทงั้ เจา้ หน้าที่ อสม. แลว้ กป็ ระชาชนท่มี ารบั บริการวา่
มกี จิ กรรมนเี้ ขา้ มาในพื้นท่ี อยากใหท้ กุ คนเข้าร่วมกิจกรรม และกฝ็ าก
อสม. ใหช้ าวบ้าน หรือคนท่ี อสม. ดูแลในพ้นื ทีช่ ่วยประเมนิ ดว้ ยครับ”

39

กล่มุ พัฒนาวชิ าการและนวตั กรรม กองสง่ เสริมความรอบรูแ้ ละสือ่ สารสุขภาพ
กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล์: [email protected]

“คนสำคญั สุดในการขับเคล่ือน HL ก็คอื อสม. ในพนื้ ท่ีค่ะ ท่ีได้ไปดูงานท่ี
รพ.สต.ศรหี มวดเกลา้ เหน็ พลงั ของ อสม. ในการทำงาน”

“พลังของ อสม. คือมีความรว่ มไมร้ ่วมมือกัน จับมอื กนั ป๊ปุ
เขาทำทกุ เรอื่ งไดห้ มดเลย เขามีการแชรก์ ัน มีการไลฟ์สดด้วยนะ

ให้รวู้ า่ ทำอะไรกันบ้าง เกิดปญั หาอะไรกบั ชมุ ชนบา้ ง”

“อสม. ทน่ี ีน่ ะคะ เป็น อสม. ดีเด่นระดบั เขต ปรากฎว่าเขาทำงานด้วย
หวั ใจ ทำงานโดยใชค้ วามเสยี สละ เงนิ เดือนนอ้ ย แตว่ า่ ทำงานเยอะ”

เสยี งสะท้อนจากเจ้าหนา้ ทีศ่ ูนย์อนามยั

การทำงานเครือข่ายเป็นการเชื่อมโยงกลุ่มบุคคล องค์กร/หน่วยงาน
ต่างๆ ที่มีความต้องการร่วมกัน มีรูปแบบการทำงานที่สามารถเชื่อมโยงได้
โดยลักษณะสำคัญของเครือข่ายด้านสุขภาพจะเป็นเครือข่ายที่มีการ
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีการติดต่อสื่อสาร และมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน
เนื่องจากงานดูแลด้านสุขภาพให้กับประชาชนต้องอาศัยความร่วมมือเชิง
พื้นที่เป็นหลัก เป็นเครือข่ายที่มีความสามารถในการเข้าถึงชุมชนได้อย่าง
ใกล้ชิด มีการประสานงานที่รวดเร็วละทั่วถึง ดังนั้นการพัฒนาระบบงาน
เครือข่าย จึงจำเป็นที่จะต้องอาศัยความร่วมมือ ร่วมใจ ร่วมลงมือทำ
ร่วมรับผิดชอบ และร่วมตดิ ตามประเมนิ ผล

40

กล่มุ พัฒนาวชิ าการและนวัตกรรม กองส่งเสริมความรอบรู้และส่อื สารสุขภาพ
กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล:์ [email protected]

บทสรปุ

การสร้างการมีส่วนร่วมในองค์กรเพื่อดำเนินงานโครงการ หรือ
กิจกรรม ใดๆก็ตาม สิ่งที่สำคัญ คือ ผู้นำ ผู้บริหาร หรือ หัวหน้างานในทุก
ระดับจะต้องเข้ามามีบทบาทในการร่วมกันพัฒนา และพลักดัน
ให้เจ้าหน้าที่เข้ามามีส่วนร่วม ในทุกๆขั้นตอนให้ได้มากที่สุด ตั้งแต่
การร่วมกันวางแผน ร่วมดำเนินการ ร่วมตัดสินใจ และร่วมประเมินผล
ซ่ึงถือเป็นปัจจยั สำคัญท่ีสร้างให้เกิดการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง และส่งผล
ให้การดำเนินงานต่างๆ ในกิจกรรมสามารถพัฒนาไปในทางที่ดี
ประสบความสำเรจ็ และเกดิ ผลดีสงู สุดต่อผ้รู ับบรกิ ารได้

ดังนั้นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการมีส่วนร่วม และเป็นแรงกระตุ้น
ที่สำคัญในองค์กร คือ ปัจจัยผลักดันจากผู้นำ และปัจจัยการสนับสนุน
การทำงานจากผู้นำ หากทุกๆหน่วยงานได้รับการสนับสนุนจากผู้นำ
อย่างเต็มที่ ปัญหาและอุปสรรคในการทำงานก็จะมีลดลง ดังนั้นผู้นำ
อ ง ค ์ ก ร ต ้ อ ง ม ี ก า ร ท บ ท ว น บ ท บ า ท ภ า ร ก ิ จ ก า ร ส ร ้ า ง ค ว า ม ส ั ม พ ั น ธ์
ในหน่วยงานนั้นๆ ว่ามีปัจจัยภายในองค์กรใดบ้างที่ยังคงเป็นปัญหา และ
ส่งผลกับการมีส่วนร่วมของเจ้าหน้าที่ เมื่อทราบถึงสาเหตุของปัญหาแล้ว
นั้นจึงควรปรับเปลี่ยน และหาช่องทางการสื่อสาร การดำเนินงานที่
สามารถสรา้ งการมสี ่วนร่วมใหเ้ กดิ ข้ึนได้อย่างแทจ้ ริง

41

กลุ่มพัฒนาวิชาการและนวัตกรรม กองสง่ เสริมความรอบรู้และสื่อสารสขุ ภาพ
กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อเี มล์: [email protected]

เอกสารอา้ งองิ

1. ยุพาพร รูปงาม. (2545). การรส่วนร่วมของข้าราชการสำนัก
งบประมาณ ในการปฏิรูป ระบบราชการ. ภาคนิพนธ์ศิลปศาสตรม
หาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบรหิ ารศาสตร์.

2. กาญจนา แก้วเทพ, เครื่องมือการทำงานแนววัฒนาชุมชน
,(กรงุ เทพมหานคร : สภาคาทอลิกแหง่ ประเทศไทยเพ่อื การพัฒนา,
2538), หน้า 35.

42
กลมุ่ พัฒนาวิชาการและนวัตกรรม กองสง่ เสริมความรอบรู้และส่อื สารสุขภาพ

กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อเี มล:์ [email protected]

43

กลุ่มพัฒนาวชิ าการและนวัตกรรม กองสง่ เสริมความรอบรู้และสือ่ สารสขุ ภาพ
กรมอนามัย โทร. 02 590 4705 อีเมล์: [email protected]