ใบความรู้เวอร์เนียร์

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 1/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 4
เวอร์เนียร์ (Vernier)

4.1 ชนิดของเวอร์เนียร์ สามารถแบ่งไดด้ งั น้ี

4.1.1 เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ (Vernier Calipers)
4.1.2 เวอร์เนียร์ไฮเกจ (Vernier Height Gauge)
4.1.3 เวอร์เนียร์วดั ลึก (Vernier Depth Gauge)

4.1.1 เวอร์เนียร์คาลปิ เปอร์ (Vernier Calipers)
เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ เป็นเครื่องวดั ความยาวอยา่ งละเอียดที่ใชห้ ลกั ของเวอร์เนียร์สเกล โดยการแบ่ง

สเกลตามแนวยาวคลา้ ยไมบ้ รรทดั แต่มีการแบง่ สเกลรองโดยการใชส้ เกลเลื่อนเพ่ือใหส้ ามารถวดั ไดล้ ะเอียดมาก
ข้ึน ซ่ึงเครื่องมือวดั น้ีคิดข้ึนโดย ปิ แอร์ เวอร์เนียร์ (Pierre Vernier) ชาวฝร่ังเศส เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2174 หรือ
ค.ศ. 1637 ซ่ึงเดิมท่ีทาการคิดเกี่ยวกบั การใชง้ านสเกลเลื่อน 2 ชิ้น มาทาใหเ้ กิดระยะการเล่ือนขยาย เรียกวา่ เวอร์
เนียร์สเกล หลกั จากน้นั นายโจเซฟ อาร์บราวน์ ไดม้ าทาการประยกุ ตเ์ พ่มิ ปากวดั งาน (Caliper) เพื่อให้สามารถใช้
งานไดด้ ีข้ึน จึงไดเ้ ปลี่ยนชื่อเรียกเป็ น เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ (Vernier Caliper) ตามช่ือของนายเวอร์เนียร์ และชื่อ
เรียกปากวดั งาน

สาหรับเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ที่มีใช้กนั ในปัจจุบนั มีหลายแบบหลายชนิด ซ่ึงก็แลว้ แต่ผูผ้ ลิตจะทา
ออกจาหน่าย โดยบางชนิดอาจใช้กบั งานวดั เฉพาะดา้ น แต่ในเบ้ืองตน้ ชนิดที่เราจะศึกษากนั เป็ นแบบท่ีใชง้ าน
ทวั่ ไป (Universal Vernier Caliper) ซ่ึงมีลกั ษณะดงั ภาพท่ี 4-1

ภาพที่ 4-1 แสดงเวอร์ เนียร์คาลิปเปอร์แบบทั่วไป

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 2/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

4.1.2 เวอร์เนียร์ไฮเกจ (Vernier Height Gauge)
เวอร์เนียร์วดั ความสูงใช้เมื่อต้องการวัด

ตรวจสอบความสูงของงานและขีดขนาดความสูง
ของงานได้ขนาดถูกต้องแม่นยา ใช้ขีดร่างแบบ
(Lay out) ตามขนาดแบบงานเน่ืองจากเวอร์เนียร์
ไฮเกจมีหลกั การแบ่งสเกลเช่นเดียวกบั เวอร์เนียร์
คาลิปเปอร์

ขนาดความยาวในระบบเมตริก 300, 500,
600 และ 1,000 มม. มีค่าความละเอียด 0.02 มม.

ขนาดความยาวในระบบองั กฤษ12 นิ้ว 18 นิ้ว
24 นิ้ว และ 40 นิ้ว มีคา่ ความละเอียด 0.001 นิ้ว
ภาพที่ 4-2 เวอร์ เนียร์ไฮเกจ

4.1.3 เวอร์เนียร์วดั ลกึ (Venier Depth Gauge)
จุดประสงค์ของการใชเ้ วอร์เนียร์วดั ลึก เพ่ือใชว้ ดั ความลึกของรูเจาะ ความลึกของบ่างาน ร่องลึก

ตา่ งระดบั การวดั สามารถอ่านค่าจากสเกลไดเ้ ช่นเดียวกบั การใชเ้ วอร์เนียร์คาลิปเปอร์ แตกต่างกนั ท่ีการวดั สเกล
หลกั จะเป็นตวั เคล่ือนท่ี ส่วนสเกลเลื่อนจะอยกู่ บั ท่ีสามารถอ่านค่าไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ งแม่นยา

ภาพที่ 4-3 เวอร์ เนียร์วดั ลึกลกั ษณะต่าง ๆ ภาพท่ี 4-4 เวอร์ เนยี ร์วัดลึก

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 3/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

4.2 ส่วนประกอบและหน้าที่

4.2.1 เวอร์เนียร์คาลปิ เปอร์ (Vernier Caliper)

ภาพท่ี 4-5 แสดงส่วนประกอบของเวอร์ เนยี ร์ คาลิปเปอร์

ช่ื อส่ วนประกอบ หน้าที่

1. ปากวดั นอก (Outside Caliper Jaws) วดั ขนาดภายนอกของชิ้นงาน
2. เข้ียววดั ใน (Inside Caliper Jaws) วดั ขนาดภายในของชิ้นงาน
3. กา้ นวดั ลึก (Depth Probe) วดั ขนาดความลึกของชิ้นงาน
4. สเกลหลกั (Main Scale) เป็นค่าสเกลหยาบท่ีอยบู่ นลาตวั เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์
5. สเกลเล่ือน (Vernier Scale) เป็นคา่ สเกลขยายค่าความละเอียดอยบู่ นปากวดั เล่ือน
6. สกรูล็อค หรือป่ ุมลอ็ ค (Locking Screw) ล็อคตาแหน่งของปากวดั ใหค้ งท่ี

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 4/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

4.2.2 เวอร์เนียร์ไฮเกจ (Vernier Height Gauge)

ภาพท่ี 4-6 แสดงส่วนประกอบของเวอร์ เนยี ร์ไฮเกจ

ช่ื อส่ วนประกอบ หน้าท่ี
เป็นฐานรองรับน้าหนกั และเคล่ือนท่ีในการร่างแบบบนโตะ๊ ระดบั
1. ฐาน เป็ นคานท่ีกาหนดความสูงและการเคล่ือนท่ีของเวอร์เนียร์ไฮเกจ
2. บรรทดั สเกลหลกั เป็นคา่ สเกลหยาบท่ีอยบู่ นบรรทดั สเกลหลกั
3. สเกลหลกั เป็นตวั บงั คบั การเคล่ือนที่ของสเกลเล่ือน
4. ตวั เล่ือน เป็ นค่าสเกลหยาบค่าความละเอียดของสเกลหลกั
5. สเกลเล่ือน ใชข้ ีดทาเครื่องหมายบนชิ้นงาน
6. มีดทาเคร่ืองหมาย เป็นตวั เลื่อนประคองเกลียวปรับละเอียด
7. ตวั เลื่อนปรับละเอียด ลอ็ คตวั เลื่อนปรับละเอียด
8. สกรูล็อคปรับละเอียด ปรับความละเอียดของสเกลการวดั
9. เกลียวปรับละเอียดและ
แป้นเกลียว ลอ็ คตาแหน่งของปากวดั ใหค้ งท่ี
10. สกรูลอ็ คตาแหน่ง

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 5/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

4.2.3 เวอร์เนียร์วดั ลกึ (Vernier Depth Gauge)

ภาพที่ 4-7 ส่วนประกอบของเวอร์เนียร์วดั ลึก

ช่ื อส่ วนประกอบ หน้าท่ี

1. แกนวดั ลึก วดั ความลึกของชิ้นงานเพือ่ ป้องกนั การหนุนของครีบ

บริเวณมุมงานหรือรัศมีโคง้

2. ผวิ แนบงานของสะพานยนั เพ่อื บงั คบั ใหแ้ นวแกนของบรรทดั วดั ลึกอยรู่ ่วมกบั

แนวแกนวดั ของชิ้นงาน

3. สะพานยนั เป็นฐานบงั คบั แนวแกนบรรทดั วดั ลึก

4. แป้นเกลียว เพ่ือยดึ หรือปรับแต่งความฝื ดของการเลื่อนระหวา่ ง

บรรทดั แกนวดั ลึกกบั สะพานยนั

5. ขีดเวอร์เนียร์ เป็นคา่ สเกลขยายค่าความละเอียดบนสะพานยนั

6. ขีดมาตราหลกั เป็นคา่ สเกลขยายท่ีอยบู่ นบรรทดั แกนวดั ลึก

7. ตวั เลขบอกขนาดของเวอร์เนียร์วดั ลึก เป็นตวั เลขหน่วยหลกั ของการวดั

8. บรรทดั แกนวดั ลึก วดั ความลึกของชิ้นงาน

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 6/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

4.3 หลกั การแบ่งสเกลและการอ่านค่า
4.3.1 หลกั การแบ่งสเกลและการอ่านค่าระบบองั กฤษ
 หลกั การแบ่งสเกลและการอา่ นคา่ ระบบองั กฤษ 1/128 นิ้ว

ภาพท่ี 4-8 การแบ่งค่าความละเอียด 1/128 นิว้

จากภาพที่ 4-8 : 1 ช่องของสเกลหลกั มีค่า = 1/16 นิ้ว

นา 7/16 นิ้ว มาแบง่ เป็น 8 ช่องเท่า ๆ กนั = (7/16)/8 = 7/16 x 1/8 = 7/128 นิ้ว
= 1/128 นิ้ว
ดงั น้นั มีคา่ ความแตกต่าง = 1/16 – 7/128 = 8 – 7/128

1 ช่อง ของสเกลเลื่อนมีคา่ เท่ากบั 1 /128 นิ้ว

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 7/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

 วธิ ีอา่ นเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์วดั ละเอียด 1/128 นิ้ว
วธิ ีอ่าน จะอ่านเป็นเศษส่วน โดยอา่ นคา่ วดั จากสเกลมาตราหลกั ก่อน แลว้ นามาบวกกบั คา่ ของ
เวอร์เนียร์สเกล ดงั ตวั อยา่ งภาพท่ี 4-9 ตามลาดบั ดงั น้ี

ภาพที่ 4-9 ค่าวดั จากเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ ชนิด 1/128 นิว้

1. อ่านจากบรรทดั สเกลหรือสเกลมาตราหลกั ได้ = 1 (2/16) นิ้ว

2. อ่านจากเวอร์เนียร์สเกล = 3/128 นิ้ว

3. รวมคา่ วดั ท่ีอ่านได้ 1(2/16) + 3/128 = 1(19/128) นิ้ว

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 8/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

 หลกั การแบง่ สเกลและการอ่านคา่ ระบบองั กฤษ1/1000 นิ้ว

ภาพที่ 4-10 การแบ่งค่าความละเอียด 0.001 นิว้

จากภาพที่ 4-10 : 1 ช่องสเกลหลกั มีคา่ = 0.025 นิ้ว
4 ช่องสเกลหลกั มีค่า
= 4 x 0.025 นิ้ว = 0.100 นิ้ว
นา 1.225 นิ้ว มาแบ่งเป็น 25 ช่องเทา่ ๆ กนั
ดงั น้นั มีคา่ ความแตกต่าง = 1.225/25 = 0.049 นิ้ว

= 0.05 – 0.149 = 0.001 นิ้ว

1 ช่องของสเกลเลื่อนมีค่าเทา่ กบั 0.001 นิ้ว

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 9/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

 วธิ ีอา่ นเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์วดั ละเอียด 1/1000 นิ้ว
เนื่องจากสเกลมาตราหลกั ในระยะ 1 นิ้ว แบ่งออกเป็ น 40 ช่อง ดงั น้นั ในแต่ละช่องจะมี

ค่าเท่ากบั 1/40 เทา่ กบั 0.025 นิ้ว (ดงั ภาพท่ี 4-10) เวลาอ่านคา่ วดั กอ็ า่ นค่าท่ีสเกลมาตราหลกั ก่อน แลว้ จึงอ่านค่า
จากเวอร์เนียร์สเกล และรวมคา่ วดั เขา้ ดว้ ยกนั ดงั ภาพที่ 4-11

ภาพที่ 4-11 ค่าวดั เวอร์เนยี ร์คาลิปเปอร์ชนิด 1/1000 นิว้

1. อา่ นจากบรรทดั สเกลหรือสเกลมาตราหลกั ได้ = 2.300 นิ้ว
นิ้ว
2. อ่านจากเวอร์เนียร์สเกล ตรงกบั ขีดที่ 16 = 16(0.001) = 0.016 นิ้ว

3. รวมคา่ วดั ที่อา่ นได้ 2.650 + 0.016 = 2.316

4.3.2 หลกั การแบ่งสเกลและการอ่านค่าระบบเมตริก

 หลกั การแบง่ สเกลและการอา่ นคา่ ระบบเมตริก 1/20 มม. (0.05 มม.)

อา่ นคา่ วดั ไดล้ ะเอยี ด 0.5 เช่น 20.15 มม. 30.05 มม. ฯลฯ ซงึ่ เกิดจากการแบง่ ชอ่ งมาตราเลอื่ นออกเป็น 20 ช่อง ใน

ความยาว 19 มม. ของชอ่ งมาตราหลกั

20 ช่องมาตราบนแผน่ มาตราเล่ือนมีระยะทาง = 19 มม.

1 ช่องมาตราบนแผน่ มาตราเล่ือนมีระยะทาง = 19 มม. = 0.95 มม.
20

เมื่อขีดสเกลศูนยท์ ้งั สองอยตู่ รงกนั

ขีดท่ี 1 ของขีดมาตราเลื่อนอยเู่ ย้อื งกบั ขีด 1 มม. = 1 – 1(0.95) = 0.05 มม.

ขีดที่ 2 ของขีดมาตราเลื่อนอยเู่ ย้อื งกบั ขีด 2 มม. = 2 – 2(0.95) = 0.1 มม.

ขีดที่ 3 ของขีดมาตราเล่ือนอยเู่ ย้อื งกบั ขีด 3 มม. = 3 -3(0.95) = 0.15 มม.

ฯลฯ

ขีดที่ 20 ของขีดมาตราเลื่อนอยเู่ ย้อื งกบั ขีด 20 มม. = 20 – 20(0.95) = 1 มม.

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 10/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

ภาพที่ 4-12 แสดงการแบ่งสากล 1/20 มม.

เม่ือเล่ือนปากเวอร์เนียร์ออกขีดสเกลศูนยท์ ้งั สองจะอยเู่ ย้อื งกนั

ถา้ ขีดสเกลที่ 1 อยตู่ รงกนั ขีดสเกลศูนยอ์ ยเู่ ย้อื งกนั

= 1 – 0.95 = 0.05 มม.

ถา้ ขีดสเกลท่ี2 อยตู่ รงกนั ขีดสเกลศูนยอ์ ยเู่ ย้อื งกนั = 2 – 1.9 = 0.1 มม.

ถา้ ขีดสเกลท่ี3 อยตู่ รงกนั ขีดสเกลศูนยอ์ ยเู่ ย้อื งกนั = 3 – 2.85 = 0.15มม.

ฯลฯ

ถา้ ขีดสเกลท่ี20 อยตู่ รงกนั ขีดสเกลศูนยอ์ ยเู่ ย้อื งกนั = 20 – 19.0 = 1 มม.

ภาพท่ี 4-13 ขดี สเกลที่ 10 ตรงกนั ขดี สเกลศนู ย์เยือ้ งกัน 0.5 มม.

ภาพที่ 4-14 ขดี สเกลที่ 11 ตรงกัน ขดี สเกลศนู ย์เยือ้ งกัน 0.55 มม.

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 11/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

 วธิ ีอา่ นค่าวดั จากเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ขนาด 1 มม. ใหก้ ระทา 4 ข้นั คือ รวม
20
อ่านได้

ข้นั ที่ 1 อ่านค่าวดั เป็ น 10 ซ.ม. 100 มม.
เซนติเมตรจากขีดมาตราหลกั

ข้นั ที่ 2 อา่ นคา่ วดั เป็ น 3 ซ.ม. 103 มม.
มิลลิเมตรจากขีดมาตราหลกั

ข้นั ท่ี 3 อา่ นคา่ วดั ที่ละเอียด 0.6 มม. 103.6 มม.
0.1 จากขีดมาตราเล่ือน

ข้นั ท่ี 4 อา่ นค่าวดั ท่ีละเอียด 0.05 มม. 103.65 มม.
0.05 จากขีดมาตราเลื่อน

ภาพที่ 4-15 ตวั อย่างการอ่านค่า
จากรูปอ่านคา่ วดั ไดเ้ ท่ากบั 57.25 มม.

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 12/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

 หลกั การแบ่งสเกลและอ่านค่าระบบเมตริก 1/50 มม. (0.02 มม.)

อา่ นคา่ วดั ไดล้ ะเอียด 0.02 มม. เช่น 20.62 มม. 15.04 มม. ฯลฯ ซ่ึงเกิดจากการแบ่งช่องมาตรา

เลื่อนออกเป็ น 50 ช่อง ในความยาว 49 มม. ของช่องมาตราหลกั

50 ช่องมาตราบนแผน่ มาตราเลื่อนมีระยะทาง = 49 มม.

1 ช่องมาตราบนแผน่ มาตราเลื่อนมีระยะทาง = 49 มม.
50

= 0.98 มม.

เม่ือขีดสเกลศูนยท์ ้งั สองอยตู่ รงกนั

ขีดที่ 1 ของขีดมาตราเล่ือนอยเู่ ย้อื งกบั ขีด 1 มม. = 1 – 1(0.98) = 0.02 มม.

ขีดที่ 2 ของขีดมาตราเลื่อนอยเู่ ย้อื งกบั ขีด 2 มม. = 2 – 2(0.98) = 0.04 มม.

ขีดที่ 3 ของขีดมาตราเล่ือนอยเู่ ย้อื งกบั ขีด 3 มม. = 3 – 3(0.98) = 0.06 มม.

ฯลฯ

ขีดท่ี 50 ของขีดมาตราเลื่อนอยเู่ ย้อื งกบั ขีด 50 มม. = 50 – 50(0.98) = 1 มม.

ภาพที่ 4-16 แสดงการแบ่งสเกล1/50 มม.

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 13/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

เมื่อเล่ือนปากวดั ออกขีดสเกลศูนยท์ ้งั สองจะอยเู่ ย้อื งกนั ดงั น้ี
ถา้ ขีดท้งั สองของสเกลท่ี 1 ตรงกบั ขีดสเกลศูนยเ์ ย้ืองกนั = 1 – 1(0.98) = 0.02 มม.
ถา้ ขีดท้งั สองของสเกลท่ี 2 ตรงกบั ขีดสเกลศูนยเ์ ย้ืองกนั = 2 – 2(0.98) = 0.04 มม.
ถา้ ขีดท้งั สองของสเกลท่ี 3 ตรงกบั ขีดสเกลศูนยเ์ ย้อื งกนั = 3 – 3(0.98) = 0.06 มม.

ฯลฯ

ถา้ ขีดท้งั สองของสเกลที่ 50 ตรงกบั ขีดสเกลศูนยเ์ ย้ืองกนั = 50 – 50(0.98) = 1 มม.

ภาพที่ 4-17 เมื่อขีดสเกลท่ี 26 ตรงกัน ขีดสเกลศูนย์เยือ้ งกัน = 0.52 มม.

ภาพที่ 4-18 เม่ือขดี สเกลท่ี 35 ขดี สเกลศนู ย์เยือ้ งกัน = 0.74 มม.

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 14/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

 วธิ ีอ่านค่าวดั ของเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ขนาด 1 มม. ใหก้ ระทา 4 ข้นั คือ

50 รวม

อ่านได้

ข้นั ท่ี 1 อา่ นคา่ วดั เป็ นเซนติเมตร 8ซม.(80 มม.)

จากขีดมาตราหลกั

ข้นั ท่ี 2 อ่านคา่ วดั เป็ นมิลลิเมตร 5 มม. 85 มม.
จากขีดมาตราหลกั

ข้นั ที่ 3 อา่ นคา่ วดั ที่ละเอียด 0.1 อ่านได้ รวม
จากขีดมาตราเล่ือน 0.5 มม. 85.50 มม.

ข้นั ที่ 4 อา่ นค่าวดั ท่ีละเอียด 0.02 0.06 มม. 85.56 มม.
จากขีดมาตราเล่ือน

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 15/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

ภาพท่ี 4-19 แสดงตัวอย่างการอ่านค่า
จากรูปอ่านค่าวดั ไดเ้ ทา่ กบั 68.32 มม.

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 16/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

4.4 การใช้งานของเวอร์เนียร์

4.4.1 การใช้งานของเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ (Vernier Caliper)
เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์สามารถใชว้ ดั งานได้ 3 ลกั ษณะ คือ
 ใชว้ ดั ขนาดภายนอก ก่อนวดั ใหก้ างปากวดั ท้งั คู่กวา้ งกวา่ ความโตงานเล็กนอ้ ยแลว้ ค่อย ๆ บีบปาก

วดั เล่ือนเขา้ จนปากวดั ท้งั คู่สัมผสั กบั ผวิ งาน

ภาพที่ 4-20 วิธีใช้เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์วัดขนาดงาน

ภาพท่ี 4-21 วิธีใช้ปลายปากวดั นอกวัดความโตนอกที่มลี กั ษณะตกร่องแคบ ๆ

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 17/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

 ใชว้ ดั ความโตในของงานโดยใชเ้ ข้ียวไขวส้ าหรับวดั ในหรือปากวดั ใน ก่อนวดั ให้ ปากวดั
ท้งั คูแ่ คบกวา่ ความโตในงานเล็กนอ้ ยแลว้ เล่ือนเข้ียวไขวอ้ อกจากสมั ผสั ผวิ งาน

ภาพท่ี 4-22 วิธีใช้เขยี้ วไขว้สาหรับวดั ในงานความโตในงาน

 ใชว้ ดั ความลึกงานโดยใชก้ า้ นวดั ลึกก่อนวดั ใหป้ ลายของกา้ นวดั ลึกอยเู่ หนือผวิ งาน
เล็กนอ้ ย แลว้ ค่อย ๆ เล่ือนกา้ นวดั ลึกลงจนสัมผสั ผวิ งาน ดงั ภาพที่ 4-23

ภาพที่ 4-23 วิธีใช้ก้านวดั ลึกวดั ความลึกงาน

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 18/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

ข้นั ตอนในการใช้เวอร์เนียร์คาลปิ เปอร์ในการวดั ขนาดงาน

1. ตรวจสอบเคร่ืองมือวดั ดงั น้ี
1.1 ใชผ้ า้ เช็ดทาความสะอาด ทุกชิ้นส่วนของเวอร์เนียร์ก่อนใชง้ าน
1.2 คลายล็อคสกรู แล้วทดลองเลื่อนเวอร์เนียร์สเกลไป – มาเบา ๆ เพ่ือตรวจสอบดูว่า

สามารถใชง้ านไดค้ ล่องตวั หรือไม่

1.3 ตรวจสอบปากวดั ของเวอร์เนียร์โดยเลื่อนเวอร์เนียร์สเกลให้ปากเวอร์เนียร์วดั นอก
เลื่อนชิดติดกนั จากน้นั ยกเวอร์เนียร์ข้ึนส่องดูวา่ บริเวณปากเวอร์เนียร์มีแสงสวา่ งผา่ นหรือไม่ ถา้ ไม่มีแสดงว่า
สามารถใชง้ านไดด้ ี กรณีท่ีแสงสวา่ งสามารถลอดผา่ นได้ แสดงวา่ ปากวดั ชารุดไม่ควรนามาใชว้ ดั ขนาด

2. การวดั ขนาดงาน ตามลาดบั ข้นั ดงั น้ี
2.1 ทาความสะอาดบริเวณผวิ งานที่ตอ้ งการวดั
2.2 เลือกใช้ปากวดั งานให้เหมาะสมกบั ลกั ษณะงานที่ตอ้ งการ เช่น ถ้าตอ้ งการวดั ขนาด

ภายนอกเลือกใชป้ ากวดั นอกวดั ขนาดดา้ นในชิ้นงานเลือกใชป้ ากวดั ใน ถา้ ตอ้ งการวดั ขนาดงานที่เป็ นช่องเล็ก ๆ
ใชบ้ ริเวณส่วนปลายของปากวดั นอก ซ่ึงมีลกั ษณะเหมือนคมมีดท้งั 2 ดา้ น

2.3 เล่ือนเวอร์เนียร์สเกลให้ปากเวอร์เนียร์สัมผสั ชิ้นงาน ควรใชแ้ รงกดให้พอดี ถา้ ใชแ้ รง
มากเกินไป จะทาใหข้ นาดงานท่ีอา่ นไมถ่ ูกตอ้ งและปากเวอร์เนียร์จะเสียรูปทรง

2.4ขณะวดั งาน สายตาตอ้ งมองต้งั ฉากกบั ตาแหน่งท่ีอ่าน แลว้ จึงอ่านค่า
3. เม่ือเลิกปฏิบัติงาน ควรทาความสะอาด ชโลมด้วยน้ามัน และเก็บรักษาด้วยความ
ระมดั ระวงั ในกรณีท่ีไม่ไดใ้ ชง้ านนาน ๆ ควรใชว้ าสลีนทาส่วนที่จะเป็นสนิม

ข้อควรระวงั ในการใช้เวอร์เนียร์คาลปิ เปอร์
1. ตอ้ งทาความสะอาดและลบคมชิ้นงานก่อนใชเ้ คร่ืองมือวดั ทุกคร้ัง
2. ตรวจสอบความสมบูรณ์ของปากเวอร์เนียร์ก่อนวดั
3. อยา่ วดั ชิ้นงานในขณะท่ีชิ้นงานกาลงั หมุนอยู่
4. อยา่ วดั ชิ้นงานขณะที่ชิ้นงานยงั ร้อนอยู่
5. อยา่ เลื่อนหรือลากปากวดั ไป – มาบนชิ้นงาน จะทาใหป้ ากของเวอร์เนียร์สึกได้
6. อยา่ ใชป้ ากวดั นอกหรือปากวดั ในขีดขนาดงาน เวลาร่างแบบ หรือขณะวดั งาน

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 19/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

4.4.2 การใช้งานของเวอร์เนียร์ไฮเกจ (Vernier Height Gauge)
เวอร์เนียร์ไฮเกจ เป็นเคร่ืองมือวดั ที่ใชก้ บั งานร่างแบบ (Lay – out) เป็ นส่วนใหญ่ โดยจะขีดให้เป็ น

รอยท่ีมีระยะหรือขนาดความสูงต่าง ๆ บนผวิ งาน โดยใชค้ ู่กบั โตะ๊ ระดบั หรือแทน่ ระดบั (Surface plate)

ภาพที่ 4-24 การใช้เวอร์ เนยี ร์ ไฮเกจขดี ความสูงของงาน

ภาพที่ 4-25 เวอร์ เนยี ร์ไฮเกจมเี ลนส์ขยาย ภาพที่ 4-26 การใช้เวอร์ เนียร์ ไฮเกจ
ทาให้อ่านค่าได้ง่าย ส่วนปลายของสเกลหลัก วดั ความสูงของงาน
สามารถปรับเล่ือนได้

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 20/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

ข้อควรระวงั การใช้เวอร์เนียร์ไฮเกจ
ก่อนที่จะใชเ้ วอร์เนียร์ไฮเกจ ควรตรวจความเรียบร้อย และความสมบูรณ์ใหด้ ีเสียก่อน คือ
1. ทาความสะอาดผวิ โตะ๊ ระดบั หรือผวิ แทน่ ระดบั ใหเ้ รียบร้อย
2. ทาความสะอาดฐานของเวอร์เนียร์ไฮเกจ
3. ควรมีน้ามนั หล่อล่ืนระหวา่ งผิวโต๊ะระดบั และฐานของเวอร์เนียร์ไฮเกจขณะใชง้ านเพื่อลด

การสึกหรอ
4. เล่ือนปากวดั หรือตวั ขีดให้สัมผสั กบั ผิวโต๊ะระดบั ตรวจดูขีดศูนยข์ องเวอร์เนียร์สเกล ปกติ

จะตรงกบั ขีดศูนยข์ องสเกลมาตราหลกั ถา้ ไมต่ รงกนั ปรับใหต้ รงกนั

4.4.3 การใช้งานของเวอร์เนียร์วดั ลกึ (Vernier Depth Gauge)

ลกั ษณะงานท่ีใชว้ ดั ดว้ ยเวอร์เนียร์วดั ลึก

วธี ีวดั งานที่มีลกั ษณะเป็ นส่วนลดบ่า เช่น งานกลึงลดบ่าภายนอก งานกดั ฯลฯ และส่วนลึกของ
รูเจาะ รูควา้ น และร่องลึกต่าง ๆ สามารถทาไดห้ ลายวธิ ี วธิ ีหน่ึงท่ีสะดวกรวดเร็ว มีค่าผดิ พลาดนอ้ ย และไดค้ ่า
วดั ท่ีละเอียดปานกลาง คือใช้ “เวอร์เนียร์วดั ลึก” ตามลกั ษณะงานตวั อยา่ ง

ภาพที่ 4-26 การวดั ความลึกของเพลา ภาพที่ 4-27 การวดั ความลึกของรูใน

ภาพท่ี 4-28 การวดั ความลึกของรูขนาดเลก็

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 21/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

ถึงแมว้ า่ ลกั ษณะสร้างของเวอร์เนียร์วดั ลึกไดอ้ อกแบบมาอยา่ งเหมาะสม เพื่อลดคา่ ผดิ พลาดต่าง ๆ
ได้ แตข่ อ้ ผดิ พลาดก็อาจมาจากสาเหตุอ่ืน ๆ ซ่ึงผวู้ ดั จะตอ้ งระมดั ระวงั คือ

 ลกั ษณะงานทไ่ี ม่ได้ลบรอยเยนิ ต่าง ๆ ให้เรียบร้อย
ก่อนวดั จะตอ้ งลบรอยเยนิ ต่าง ๆ ดว้ ยตะไบหรือกระดาษทราย มิฉะน้นั แลว้ รอยเยนิ จะหมุน

ผวิ แนบงานทาใหค้ ่าวดั ท่ีอ่านไดม้ ากกวา่ ความลึกจริง

ภาพที่ 4-29 แสดงลักษณะงานท่ีไม่ได้ลบรอยเยิน
 แรงกดทมี่ ากเกนิ ไป

ผวู้ ดั จะตอ้ งอาศยั ความรู้สึกสมั ผสั วา่ เม่ือใดปลายวดั งานสัมผสั กบั ผวิ งานแลว้ และแรงกด
ระหวา่ งปลายวดั งานกบั ผวิ งานจะตอ้ งพอดี ซ่ึงถา้ มากเกินไปจะทาใหผ้ วิ แนบงานของสะพานยนั ลอยตวั สูงข้ึน
วธิ ีฝึกใหเ้ กิดแรงกดท่ีพอเหมาะ ใชฝ้ ึกวดั กบั งานท่ีทราบคา่ ความลึกจนวดั ไดค้ ่าความลึกท่ีถูกตอ้ ง

ภาพท่ี 4-30 แสดงแรงกดท่ีมากเกินไป

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 22/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

 ผวิ แนบงานของสะพานยนั ไม่แนบกบั ผวิ งาน
ผวู้ ดั จะตอ้ งออกแรงกดสะพานยนั ใหแ้ นบสนิทกบั ผวิ งานจริง ๆ ดงั รูปผวิ แนบงานของสะพานดา้ นซา้ ยมือ
ไมแ่ นบสนิทกบั ผวิ งานทาใหค้ า่ วดั ท่ีไดผ้ ดิ ไป

ภาพท่ี 4-31 แสดงผิวของสะพานยนั ไม่แนบกับผิวงาน

 เกดิ จากลกั ษณะของขอบงานทไี่ ม่ถูกต้อง
ก่อนวดั ผูว้ ดั จะตอ้ งตรวจดูว่าลกั ษณะของงานสมบูรณ์

และถูกตอ้ งหรือไม่ ดงั ภาพขอบของงานสูงไม่เท่ากนั ทาให้
วดั ความลึกไมไ่ ด้

ภาพท่ี 4-32 แสดงลักษณะของขอบงานไม่ถกู ต้อง

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 23/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

 ลกั ษณะการวางปลายวดั ลกึ
ในกรณีที่จาเป็ นจะตอ้ งใหป้ ลายวดั ลึกชิดกบั ขอบงานดา้ นใดดา้ นหน่ึง ใหป้ ลายวดั ลึกวางดงั

ภาพที่ 4-33 เพอ่ื หลบรอยเยนิ ท่ีมุม

ภาพที่ 4-33 แสดงลักษณะการวางปลายวดั ลึก

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 24/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

 เกดิ จากแนวแกนก้านวดั ลกึ ไม่อย่ใู นแนวแกนงาน
ทาใหค้ ่าวดั ที่ไดม้ ากกว่าความลึกจริง ผวู้ ดั จะตอ้ งกดผิว

แนบงานของสะพานยนั ให้แนบสนิทกบั ผิวงานจริง ๆ และ
วดั หลาย ๆ คร้ังเพ่ือเปรียบเทียบค่าวดั ท่ีได้

ภาพท่ี 4-34 แสดงแกนก้านวัดลึกไม่อย่ใู นแนวแกนงาน

 เกดิ จากปลายวดั งานสึก
เมื่อใชเ้ วอร์เนียร์วดั ลึกวดั งานท่ีผิวไม่เรียบบ่อย ๆ ปลายวดั ลึกอาจจะลึก ดงั น้นั ก่อนวดั งานทุก

คร้ังผูว้ ดั จะตอ้ งตรวจดูความถูกตอ้ ง โดยกดสะพานยนั กบั ผิวโต๊ะระดบั เล่ือนปลายวดั ลึกลงจนสัมผสั ผิวโต๊ะ
ระดบั สงั เกตขีดสเกลศูนยท์ ้งั สอง ถา้ ปลายวดั ไม่สึกขีดสเกลศูนยจ์ ะอยตู่ รงกนั ดงั ภาพบน แตถ่ า้ ปลายวดั ลึกสึกไป
ขีดสเกลศูนยจ์ ะอยู่เย้ืองกนั ดงั ภาพล่าง การวดั ลึกคร้ังต่อไปจะตอ้ งลบดว้ ยค่าที่ปลายวดั ลึกไป จึงจะเป็ นค่าความ
ลึกที่แทจ้ ริง

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 25/26
หน่วยการเรียนท่ี 4 : เวอร์เนียร์

ภาพที่ 4-35 แสดงภาพปลายวดั งานสึกหรอ

 มาจากสาเหตุอื่น ๆ เช่น ความสะอาดของงาน ก่อนวดั จะตอ้ งเช็ดและทาความสะอาดผวิ งานให้
สะอาดปราศจากฝ่ นุ ผง และคราบน้ามนั เสียก่อน ความชดั เจนของขีดสเกลหลกั และขีดเวอร์เนียร์ ความแม่นยา
จากการอ่านขีดสเกล อุณหภูมิ แสงสวา่ ง เสียงรบกวนและการวดั ในท่าท่ีไม่ถนดั ทาใหไ้ ม่สามารถอ่านค่าวดั ได้
ถูกตอ้ ง ฯลฯ

วชิ า : การวดั ละเอยี ด ใบเนื้อหา 26/26
หน่วยการเรียนที่ 4 : เวอร์เนียร์

4.5 การบารุงรักษา

1. ควรเก็บเวอร์เนียร์ไวบ้ นผา้ ฟองน้า หรือกล่องเฉพาะ
2. อยา่ เกบ็ เวอร์เนียร์ในท่ีร้อน หรือเยน็ จดั เกินไป
3. ถา้ ปากวดั นอก หรือเข้ียววดั ในเยนิ ใหข้ ดั ดว้ ยหินน้ามนั
4. ไม่ควรนาเวอร์เนียร์ใส่กระเป๋ าหลงั ของกางเกง อาจทาใหค้ ดงอได้
5. ตอ้ งทาความสะอาด และชโลมน้ามนั กนั สนิมทุกคร้ังหลงั การใชง้ าน
6. ก่อนเก็บเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ ควรหมุนลอ็ คต้งั ระยะห่างของปากวดั ประมาณ 2–3 มม. ทุกคร้ัง
7. ในการเกบ็ ควรแยกเกบ็ เวอร์เนียร์ไวต้ ่างหาก หา้ มวางปนกบั เครื่องมือมีคม
8. ควรล็อคแป้นเกลียวยดึ แกนวดั ลึกตลอดเวลาเพ่ือป้องกนั การหลุดร่องของแกนวดั ลึก
9. ก่อนเกบ็ เวอร์เนียร์ไฮเกจควรถอดเหลก็ ขีดออกจากตวั เวอร์เนียร์ก่อน