คำบ่าเก่า ชุดที่ 1

โครงงานภาษาไทย
เรื่อง

กำสอนบ่าเก่า สืบสานภาษา(ชดุ ที่ ๑)
วิถีล้านนาคนเมือง

โดย ๑. เด็กหญิงณิชานนั ท์ ไชยมุกเจริญศิลป์
๒. เดก็ หญิงอภิญญา กิตติรัตนโชติ
๓. เดก็ หญิงอักษราภคั วงศ์วิลาศ
โรงเรียนชุมชนเทศบาลวดั ศรดี อนไชย

เทศบาลนครเชียงใหม่ จังหวดั เชียงใหม่

รายงานฉบับน้เี ป็นส่วนประกอบของโครงงานภาษาไทย ระดบั มธั ยมศึกษา
ในการประกวดโครงงาน จดั โดยสำนักการศึกษา เทศบาลนครเชียงใหม่



ชดุ ท่ี ๑

กำบ่าสอนเกา่

๑. ก๋กหางป่อยวัด
ความหมาย ตัดขาดไมเ่ กี่ยวขอ้ ง

สภุ าษติ ไทย

ตดั หางปล่อยวัด
ความหมาย ตดั ขาดไมเ่ ก่ยี วขอ้ ง

กำสอนบา่ เก่า

๒. กนิ๋ กอ่ นตาน มานก่อนแต่ง
ความหมาย ทำไมถ่ กู ตามขนั้ ตอน

ท่คี วรทำ

สภุ าษติ ไทย

ชงิ สุกกอ่ นห่าม
ความหมาย ดว่ นทำสิ่งทีย่ งั ไม่

สมควรแกว่ ัย

กำสอนบ่าเกา่

๓. ก๋นิ นำ้ พริกปูต๋ ๋ำ บ่ลำด่ังเกา่
ความหมาย คนแกล้งลมื ตัวลืม

อดตี กอ่ นเกา่

สภุ าษติ ไทย

วัวลืมตีน
ความหมาย คนทไี่ ด้ดลี ืมตวั

กำสอนบา่ เก่า

๔. ก๊ึมง้ึมดมื่ ใน น้ำบอ่ ไหลเจ้ียวปน๊ื
ความหมาย ลักษณะภายนอกของคน

อาจตรงขา้ มกับลกั ษณะภายใน

สภุ าษิตไทย

นำ้ น่ิงไหลลึก
ความหมาย คนที่มที ่าหงิมๆมกั มี

ความคิดลึกซ้ึง

กำสอนบ่าเกา่

๕. แก่นตา๋ ตัว๋ ควักออก
เอาแก่นบ่ากอกเขา้ ยัด
ความหมาย ของดี ๆ เอาออกทง้ิ แต่
กลับรับเอาทเ่ี ลวกวา่ มาใสแ่ ทน

สภุ าษิตไทย

เห็นกงจกั รเป็นดอกบัว
ความหมาย เหน็ ผดิ เป็นชอบ

กำสอนบา่ เก่า

๖. กบ๋ ใก้ปากงู หนูใกบ้ อกไม้
จนิ๊ เนา่ ใก้ดังแมว

ความหมาย ชายหญิงท่ีใกล้กันมาก
ย่อมยากหักห้ามใจ ไมใ่ ห้รักกนั ไดย้ าก

สุภาษิตไทย

น้ำตาลใกล้มดใครจะอดได้
ความหมาย ชายหญิงท่ใี กลก้ นั
มากยอ่ มยากหกั ห้ามใจ ไมใ่ หร้ กั

กนั ไดย้ าก

กำสอนบา่ เกา่

๗. กว๋ั แตจ๊ า่ งตา๋ ย อายแต๊จา่ งต้าว
ความหมาย กลัวมากเกนิ ไป

สภุ าษิตไทย

ขีห้ ดตดหาย
ความหมาย กลัวมาก

กำสอนบา่ เกา่

๘. ก้วยก๊ำงา่ ม งา่ มกำ๊ ก้วย
ความหมาย คนเราตอ้ งพ่งึ พาอาศยั

สุภาษิตไทย

น้ำพ่งึ เรอื เสือพึ่งป่า
ความหมาย ต่างคนต่างพึ่งพา

อาศยั กนั

กำสอนบา่ เกา่

๙. กำปากวา่ แต๊ ใจ๋ในบ่ต๋าม
ความหมาย พูดจาออ่ นหวานแต่ไม่

จรงิ ใจ

สภุ าษติ ไทย

ปากหวานกน้ เปรีย้ ว
ความหมาย พดู จาออ่ นหวานแต่

ไม่จรงิ ใจ

กำสอนบา่ เกา่

๑๐. กำปากว่าแต๊ ใจใ๋ นกอ่ เติ๋ม
ความหมาย คิดอยา่ งไรกพ็ ดู อยา่ งน้นั

สภุ าษิตไทย

ปากกับใจตรงกัน
ความหมาย คิดอยา่ งไรก็พูดอยา่ งน้นั

กำสอนบ่าเกา่

๑๑. ก๋ำข้ีดกี ว่ากำ๋ ตด
ความหมายไดบ้ ้างดกี ว่าไมไ่ ดอ้ ะไรเลย

สภุ าษติ ไทย

สิบเบี้ยใกล้มอื
ความหมาย ของหรือประโยชนท์ ่ี

ควรได้ก็เอาไวก้ ่อน

กำสอนบา่ เก่า

๑๒.ไก่งามเปื้อขน คนงามเปื้อผา้
ต๊าวพะยางามเปอ้ื ยศ

ความหมาย คนงามของแตล่ ะสิ่งย่อม
ข้นึ กับความเหมาะสมเฉพาะตน

สุภาษิตไทย

ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง
ความหมาย เตอื นให้รจู้ ักแตง่ ตวั ให้

น่าดู

กำสอนบา่ เก่า

๑๓. ขคี้ วายไหลตวยนำ้
ความหมาย โลเล ไมแ่ น่นอน

สภุ าษิตไทย

ไม้หลกั ปกั ขีค้ วาย
ความหมาย โลเล ไม่แนน่ อน

กำสอนบ่าเกา่

๑๔. ขนี้ กั หมาบ่กนิ๋
ความหมาย คนทีช่ อบคุยฟุ้งถงึ
สรรพคณุ ตนเองนัน้ ไม่มีใครอยากฟงั

สภุ าษิตไทย

ยกหางตัวเอง
ความหมาย ยกตนเองวา่ ดกี วา่ เก่ง
กว่า

กำสอนบ่าเก่า

๑๕. .เข็มเหล้มเดยี ว หาบเป๋นซาว
ความหมาย เร่อื งนิดเดยี วกลายเปน็

เรื่องใหญ่โต

สภุ าษิตไทย

ขี่ชา้ งจบั ต๊ักแตน
ความหมาย สงิ่ ทจี่ ะทำเพยี งเลก็ นอ้ ย

แตก่ ระทำเสียใหญโ่ ต