โครงงานภาษาไทย
เรื่อง
กำสอนบา่ เกา่ สืบสานภาษา(ชดุ ที่ ๓)
วิถีล้านนาคนเมือง
โดย ๑. เดก็ หญิงณชิ านันท์ ไชยมุกเจรญิ ศิลป์
๒. เด็กหญิงอภิญญา กิตตริ ัตนโชติ
๓. เด็กหญิงอกั ษราภคั วงศ์วลิ าศ
โรงเรียนชุมชนเทศบาลวัดศรีดอนไชย
เทศบาลนครเชยี งใหม่ จงั หวดั เชียงใหม่
รายงานฉบับน้เี ป็นส่วนประกอบของโครงงานภาษาไทย ระดบั มัธยมศึกษา
ในการประกวดโครงงาน จดั โดยสำนักการศึกษา เทศบาลนครเชียงใหม่
ชดุ ท่ี ๓
กำสอนบา่ เกา่
๑.ถา่ นไฟเก่า ขเ้ี ตา้ มนั ยงั
ความหมาย คนทเี่ คยรกั กันแมว้ ่า
ตา่ งฝา่ ยจะมคี รอบครวั ไปแลว้ แต่
ความรักยังคงฝังแนน่ ไม่รู้ลมื
สุภาษิตไทย
ถา่ นไฟเก่า
ความหมาย ชายหญิงทีเ่ คยรกั ใคร่
กนั แม้เลกิ ร้างกันไปเม่อื มาพบกันใหม่
ยอ่ มรกั ใคร่ปลงใจกันง่ายข้ึน
กำสอนบ่าเกา่
๒.เปิน้ ไขปากซา้ หื้อเฮาอ้าปากเป้ยี ด
ความหมาย มโี อกาสให้รบี ทำ
สภุ าษติ ไทย
น้ำขึ้นใหร้ ีบตกั
ความหมาย มีโอกาสทำอะไรให้เปน็
ประโยชนแ์ ก่ตนไดใ้ หร้ บี ทำ
กำสอนบา่ เก่า
๓.ไปน่ ำ้ ข้นึ ดอย
ความหมาย อยา่ ทำอะไรเกนิ ตวั
สุภาษติ ไทย
เข็นครกขึ้นภูเขา
ความหมาย ทำงานท่ยี ากลำบาก
อย่างยิง่ หรอื บางทีก็เกินกำลัง
ความสามารถของตน
กำสอนบา่ เกา่
๔. ฝามหี ู ผะตมู๋ ปี าก
ความหมาย จะพดู อะไรจะทำอะไรให้
ระวงั อย่านกึ ว่าไม่มใี ครรู้
สภุ าษิตไทย
กำแพงมหี ู ประตมู ีชอ่ ง
ความหมาย การพดู หรอื ทำอะไรให้
ระมัดระวงั แม้จะเปน็ ความลับพยี งไรก็
อาจมคี นล่วงรูไ้ ด้
กำสอนบ่าเกา่
๕. ฟังกำเปน้ิ เล่า บ่เตา้ ตา๋ หัน
นอนหลบั ฝันหัน บ่กวนดีเจ้อื
ความหมาย ใหเ้ ป็นมเี หตุผลอย่าดว่ น
ตัดสินความโดยขาดพยานหลกั ฐาน
สภุ าษติ ไทย
สบิ ปากวา่ ไมเ่ ท่าตาเหน็
ความหมาย การทำสิง่ ใดก็ตามถา้ ได้
ทำหรอื เหน็ ด้วยตนเองแล้วจะเข้าใจ
ชัดเจนมากกวา่
กำสอนบา่ เกา่
๖. ฟ้าแจง้ กอ่ หนั ลาย ฟา้ ขวายกอ่ หนั แซง
ความหมาย เมือ่ หมดอำนาจความชั่วทที่ ำ
ไว้ก็ปรากฏ
สุภาษิตไทย
น้ำลดตอผุด
ความหมาย คำพดู ตรงไปตรงมาแบบ
ขวานผา่ ซาก อาจไม่ถกู ใจผฟู้ ัง
กำสอนบ่าเกา่
๗. ฟา้ ฮอ้ งกอ่ นฝน คนโวก่อนสรา้ ง
ความหมาย คนโม้ก่อนทำงานมกั จะ
ทำงานไม่สำเรจ็
สภุ าษิตไทย
รำไมด่ ีโทษปี่โทษกลอง
ความหมาย เมือ่ ผดิ พลาดจะโทษผ้อู ่นื
กำสอนบา่ เกา่
๙. มา้ ลดั คันนา หมาลดั ต๋ากา้
ผีบ้าด่าพะยา
ความหมาย ทัง้ สามน้ีโบราณไมใ่ หถ้ อื โทษ
สุภาษิตไทย
อยา่ ถือคนบ้า อย่าว่าคนเมา
ความหมาย อย่าถือโกรธคนที่ไมม่ สี ติ
กำสอนบ่าเก่า
๑๐. มคี ุณท่านบฆ่ า่
ความหมาย คนดีท่มี ฝี มี อื ย่อมเปน็ ที่
ต้องการ
สุภาษติ ไทย
ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไมไ่ หม้
ความหมาย ตกอยูใ่ นท่คี บั ขนั อยา่ งไรก็ไม่
เป็นอันตราย
กำสอนบ่าเกา่
๑๑. แมฮ่ ้างสามผวั งวั สามกาด
เจ้าอาวาสสามวัด
ความหมาย คนประเภทดังกล่าวไม่นา่ คบ
สุภาษติ ไทย
ชายสามโบสถ์
ความหมาย ผู้ที่บวชแล้วถงึ ๓ หน
กำสอนบา่ เก่า
๑๒. เลอื กตา๋ งแลกไดแ้ ซกกน้ ปุ๋ด
ความหมาย เลอื กมากมักจะได้ท่ีไมด่ ี
สุภาษิตไทย
เลือกนักมกั ไดแ้ ร่
ความหมาย เลือกมากมกั จะได้ท่ไี มด่ ี
กำสอนบา่ เก่า
๑๓. วดั หัวแล้วลูบงอ่ น
ความหมาย ทะเลาะกันแลว้ กลับมาทำดตี อ่
สุภาษติ ไทย
ตบหวั แลว้ ลูบหลงั
ความหมาย ทำหรือพูดให้
กระทบกระเทอื นไวใ้ นตอนแรกแล้วกลับ
ทำหรอื พูดเปน็ การปลอบใจในตอนหลงั
กำสอนบ่าเกา่
๑๔. เวรตนั ปนั ไคว่ เวรไต่ขอบดง้ ขอบเหิง
ความหมาย เวรกรรมตามทัน
สุภาษติ ไทย
ตบหวั แลว้ ลูบหลงั
ความหมาย ทำหรือพูดให้
กระทบกระเทอื นไวใ้ นตอนแรกแล้วกลับ
ทำหรอื พูดเปน็ การปลอบใจในตอนหลงั
กำสอนบา่ เกา่
๑๕. สม้ ก่อปอเกื๋อ
ความหมาย การไมย่ อมเสียเปรียบซง่ึ กนั
และกัน
สุภาษติ ไทย
เกลอื จม้ิ เกลือ
ความหมาย ไม่ยอมเสียเปรยี บกนั ,แกเ้ ผ็ด
ใหส้ าสมกัน