The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

Pentadbiran Negeri Kedah Berasaskan Surat Raja-Raja (1882-1911)

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by salmaaisyah100, 2021-12-14 04:30:14

Sejarah malaysia 1 (Tema 2)

Pentadbiran Negeri Kedah Berasaskan Surat Raja-Raja (1882-1911)

SEJARAH MALAYSIA 1

TEMA 2: SISTEM POLITIK
KERAJAAN MELAYU TRADISIONAL

PENTADBIRAN NEGERI KEDAH
BERASASKAN SURAT RAJA-RAJA

(1882-1911)

Nama: Salma Aisyah binti Mohd Nasaruddin
No Matriks: 286382

Nama Pensyarah:Dr. Haslinda binti Hassan

PENGENALAN

S



Surat menyurat atau warkah merupakan khazanah manuskrip yang sangat tinggi
nilai sejarahnya. Dahulu surat-surat lama dilakar dengan tulisan tangan yang
menyimpan segala unsur keindahan dalam suatu budaya, tamadun dan nilai
estetika suatu bangsa. Buat pengetahuan, setiap nukilan yang terkandung di
dalamnya melambangkan nilai sejarah dan keunikannya yang tersendiri. Isi
kandungannya merupakan cerminan susunan politik yang akan membentuk
identity ketamadunan sesuatu bangsa.

NEGERI KEDAH SENDIRI TELAH MEMILIKI KUMPULAN SALINAN
SURAT-MENYURAT ATAU WARKAH YANG TELAH TERSIMPAN DI
ARKIB NEGARA MALAYSIA CAWANGAN PERLIS KEDAH DAN
MUZIUM NEGERI KEDAH. SELAIN ITU JUGA, SURAT-MENYURAT
SULTAN ABDUL HAMID (SMSAH) YANG BEGITU MENDAPAT
PERHATIAN PARA PENGKAJI, KINI DITEMUI PULA KOLEKSI
SURAT RAJA-RAJA (SRR) SEBAGAI DOKUMEN KUMPULAN
KESULTANAN MELAYU KEDAH.

TERDAPAT TIGA BUAH JILID YANG DITULIS DALAM
HURUF JAWI BERTULISAN TANGAN BAGI SURAT RAJA-
RAJA. KOLEKSI INI HANYA MERANGKUMI TEMPOH
1882 SEHINGGA TAHUN 1911 SAHAJA. KESEMUA
KOLEKSI SURAT RAJA-RAJA INI AMATLAH BERKAIT
DENGAN PENTADBIRAN NEGERI KEDAH SENDIRI DARI
ASPEK POLITIK MEREKA DAN LAIN-LAIN LAGI.

PENULISAN SURAT RAJA-RAJA (SRR)

1)KEPALA SURAT 2)BAHASA DAN SASTERA
SUATU UNGKAPAN RINGKAS TELAH DITULIS SRR JUGA MENGANDUNGI PENGGUNAAN BAHASA
DALAM BAHASA ARAB IAITU KEPALA SURAT. YANG PELBAGAI. TERDAPAT BAHASA ASING
KEPALA SURAT INI TERLETAK DIBAHAGIAN YANG DICAMPURKAN DENGAN BAHASA MELAYU
PALING ATAS BAGI SETIAP HELAI SURAT. YANG AMAT JELAS TERKANDUNG SEPERTI
KEPALA SURAT YANG PENGIRIM GUNAKAN AKAN PERKATAAN SIAM IAITU “….PRAKURNIP URBAT
DAPAT MELAMBANGKAN DARJAT SESEORANG KAMBIT PRAK PERMIN TERMAHA CULALENKUN
PENGIRIM DAN PENERIMANYA MENURUT ANNABEL BUDIN TUNTIP MAHA MANGKUT PRAK JULHUM
THE GALLOP KLUCHU BHUN….”



3)PENGGU
NAAN TARIKH
SETERUSNYA, PERKARA YANG KAMI DAPATI
MENERUSI SRR ADALAH PENGGUNAAN PELBAGAI
JENIS TARIKH. KEBANYAKKAN SURAT
MNGGUNAKAN TAHUN HIJRAH TETAPI ADA JUGA
SURAT YANG MENGGUNAKAN TARIKH TAKWIM
BARAT, TAKWIM SIAM DAN JUGA MASIHI. ADA
JUGA TAHUN MASIHI YANG DITULIS SEKALI
DENGAN TAHUN HIJAH

SURAT RAJA-RAJA DARI
ASPEK

40 POLITIK DALAMAN

30 SURAT RAJA RAJA MERUPAKAN ASAS KEPADA PENTADBIRAN
20 DALAM ASPEK POLITIK YANG BERLAKU DI KEDAH. HAMPIR
10 KESEMUA PERJALANAN DAN HAL EHWAL SEMASA PENTADBIRAN
DI KEDAH PADA ABAD KE-19 HINGGA ABAD KE-20 TELAH
0 TERCATAT DI DALAM SURAT RAJA RAJA. DI DALAM SURAT INI
Item 1 Item 2 Item 3 Item 4 Item 5 MENCERITAKAN KEADAAN YANG BERLAKU KEPADA PENTADBIRAN
POLITIK DALAMAN KETIKA AWAL PEMERINTAHAN SULTAN ABDUL
HAMID HALIM SYAH. PADA WAKTU INI KEDAH MENGALAMI
MASALAH KEWANGAN DAN SULTAN ABDUL HAMID HALIM SYAH
MENGALAMI SAKIT TENAT ATAU YANG BERPANJANGAN SEHINGGA
MENJEJASKAN TUGASNYA SEBAGAI KETUA NEGERI KEDAH

MASALAH YANG DIALAMI PADA KETIKA

ITU MENYEBABKAN TUNKU ABDUL AZIZ

YANG BERTINDAK SEBAGAI PEMANGKU

RAJA ATAU RAJA MUDA KEDAH INI

DIPERTANGGUNGJAWABKAN UNTUK

MENYELESAIKAN KEMELUT POLITIK DAN

SOSIOEKONOMI YANG BERLAKU DI KEDAH

DENGAN KERJASAMA DARIPADA ORANG-

ORANG ISTANA SERTA KELUARGA DIRAJA

YANG LAIN. RAJA MUDA INI JUGA

BERPERANAN UNTUK MEMPERBAHARUI DAN

MEMANTAPKAN LAGI PENTADBIRAN DI

NEGERI KEDAH.

Tunku Abdul Aziz sebagai
Raja Muda

CONTOH
SURAT
RAJA-
RAJA

HUBUNGAN KEDAH-SIAM

Hubungan yang erat
antara kedua-dua negeri

ini memang tidak
disangkal lagi kerana

kedudukan yang
berdekatan.

CACATAN DALAM HIKAYAT MERONG

MAHAWANGSA MENGATAKAN BAHAWA

KEDAH PERNAH MENGHANTAR BUNGA

EMAS DAN PERAK KEPADA SIAM

SEBAGAI TANDA HADIAH KERANA RAJA

SIAM BARU MENDAPAT ANAK LELAKI.

IA SULIT UNTUK MEMBUKTIKAN BAHAWA

PEMBERIAN ITU BERUNSUR POLITIK

IAITU PENJAJAHAN SIAM SECARA

LANGSUNG.PENGHANTARAN BUNGA EMAS

INI DIKAITKAN DENGAN AMALAN

DIPLOMATIK SIAM DENGAN NEGERI-

Kandungan Hikayat NEGERI MELAYU TERMASUK KEDAH.
Merong Mahawangsat

Sultan Ahmad Tajuddin II

Pada zaman pemerintahan Sultan Ahmad
Tajuddin II iaitu sekitar tahun 1803
hingga 1842. Sebagai contoh pada
tahun 1808, Siam meminta Kedah untuk
membantu Singgora menyerang Patani.
Baginda membantu Siam adalah untuk
mengelakkan Kedah daripada diancam
oleh kuasa besar Siam pada ketika
itu.

Alasan lain mengapa Kedah masih menjaga hubungannya denagan
Siam adalah kerana ingin mempertahankan Kedah dari ancaman
kuasa lain seperti Burma. Sekiranya Kedah mempunyai hubungan
dengan Siam, secara tidak langsung status Kedah agak tinggi
kerana berhubungan dengan kuasa besar iaitu Siam pada ketika
itu disamping menjaga pemerintahan Kedah dari ancaman kuasa
luar. Dengan itu, kuasa-kuasa lain tidak berani untuk
menggangu pemerintahan Kedah pada ketika itu.

Dalam penulisan surat Kandungan dalam
bertarikh 1 Zulhijjah Surat-Surat Raja juga
1314H (2 Mei 1897M)
mencatatkan mengenai menyebut segala
penyatuan Kedah, Perlis lawatan diplomatik
dan Setul sebagai satu melibatkan hubungan
bawah ‘Mothon’. Di rasmi kerajaan turut
dalamnya menyebut segala berkaitan cadangan,
surat menyurat untuk tindakan, rancangan
Perlis dan Setul daripada
pihak Siam akan melalui dan keputusan
Kedah. melibatkan hal ehwal
politik pentadbiran,

ekonomi Kedah.

40

30

CAMPUR TANGAN DARI SIAM KE ATAS PENTADBIRAN 20
KEDAH DAPAT DIKURANGKAN DENGAN MEWUJUDKAN
HUBUNGAN ERAT MELALUI LAWATAN DIPLOMATIK. 10
KEDAH SERING MENGUNJUNGI BANGKOK DAN BEGITU
JUGA PIHAK SIAM MENGUNJUNGI KE KEDAH. SIAM
PADA ZAMAN PEMERINTAHAN KING CHULALONGKORN
MALAKUKAN LAWATAN DIPLOMATIK KE LANGKAWI DAN
ALOR SETAR SEPERTI YANG DINYATAKAN DALAM
SURAT BERTARIKH BULAN MEI PADA TAHUN 1890.

0 Item 2 Item 3 Item 4
Item 1

King Chulalongkorn

KEDAH INGIN SIAM MENGGANGAP
KEDAH SEBAGAI RAKAN
DIPLOMATIK BUKANNYA SEBAGAI
NEGERI JAJAHAN. PERHUBUNGAN
NAUNGAN ANTARA SIAM DAN
KEDAH TIDAK MELEMAHKAN
KEDUDUKAN SULTAN MALAH
MENGUKUHKAN LAGI
PEMERINTAHAN SULTAN.

HUBUNGAN KEDATANGAN FRANCIS LIGHT KE KEDAH
KEDAH- PADA AWALNYA MEWUJUDKAN HUBUNGAN
BRITISH KEDAH DAN BRITISH. HUBUNGAN INI
SUDAH BERLAKU SEJAK PERTAPAKAN
SYARIKAT HINDIA TIMUR INGGERIS FRANCIS LIGHT
DAN KAPTEN FRANCIS LIGHT. FRANCIS
LIGHT DITAWARKAN OLEH SULTAN
KEDAH IAITU SULTAN ABDULLAH
MUKARAM SHAH UNTUK MENDUDUKI
PULAU PINANG KERANA MENGANGGAP
PULAU PINANG TIDAK MEMPUNYAI
NILAI EKONOMI DAN TIDAK STRATEGIK
UNTUK PUSAT PERDAGANGAN SERTA
MENJADI SARANG LANUN. PERJANJIAN
SULTAN KEDAH DAN FRANCIS LIGHT
DIBUAT DAN PENDUDUKAN DI PULAU
PINANG OLEH FRANCIS LIGHT
DIISYTIHARKAN PADA 11 OGOS 1786
SELEPAS MENGHADAP SULTAN
ABDULLAH.

Terdapat pengaruh British di Kedah sudah mula bertapak George
semasa pemerintahan Sultan Abdul Hamid lagi dalam Maxwell

hubungan Kedah-British menerusi Surat-Surat Raja. Jika Mitchell
dilihat dan diteliti penulisan Surat-Surat Raja terdapat
beberapa orang pegawai British yang berkhidmat di Kedah.
Sebagai contoh George Maxwell (Superintendent Polis), J.
Gorman (Jurutera Kerajaan Kedah), Mitchell (Pesuruhjaya
Polis) dan lain-lain lagi. Selain itu, Penasihat Kewangan
Kedah yang berbangsa Inggeris seperti W.F. Williamson, G.C
Hart dan Meadow Frost sebagai konsul British di Kedah.
Hal demikian menunjukan Kedah mempunyai hubungan
yang rapat dengan pihak British yang ditemui dalam bukti

penulisan Salinan Surat-Surat Raja 3

HUBUNGAN KEDAH DENGAN BRITISH BOLEH DILIHAT
MELALUI PEMBERIAN HADIAH. SULTAN ABDUL HAMID
MENGHADIAHKAN TIGA BUNGKAL KERTAS EMAS
KEPADA F.G.C. ROSE LOYER SEMPENA PERKAHWINAN
ANAK BELIAU YANG DITULIS DAN DITULIS SEPUCUK
SURAT SULTAN ABDUL HAMID YANG BERTARIKH 24
SYAWAL 1318H (13 FEBRUARI 1901M)

SURAT ITU MENYATAKAN KETIDAKHADIRAN
SULTAN KE MAJLIS KERANA KEUZURAN.
SEBAGAI BALASAN, SULTAN HADIAHKAN
BUNGA KERTAS EMAS SEBAGAI TANDA
KEUTUHAN PERSAHABATAN KEDAH DAN
BRITISH.

.

Semasa Kedah di bawah naungan DI DINI DAPAT KITA LIHAT,
British, Kedah menghantar pelbagai SULTAN KEDAH CUBA UNTUK
permohonan melalui Surat-Surat Raja MENJAGA HUBUNGAN DENGAN
ketika pemerintahan Sultan Abdul BRITISH WALAU APA PUN
Hamid selama tempoh 1909 hingga CENGKAMAN YANG DIBERIKAN OLEH
1911. Permohonan ini mengenai BRITISH KE ATAS KEDAH DEMI
jawatan-jawatan tertentu dalam MENGUKUHKAN KEDUDUKANNYA DAN
pentadbiran Kedah.Antaranya, KEDAULATAN DI NEGERI KEDAH.
pelantikan jawatan Ketua Jurutera
Negeri Kedah yang berbangsa eropah,
pelantikan Tunku Ibrahim sebagai
Inspektor Janeral dalam majlis
Mesyuarat Negeri Kedah, memohon
seorang yang mahir dalam hal ehwal
Pejabat Tanah Negeri Kedah, memohon
perpindahan ‘Kinda Endersen’ dari
Perlis ke Kedah

HUBUNGAN KEDAH-PERAK

Sultan Idris Al-Murshid Al Azam Shah Sultan Kedah mempunyai hubungan yang akrab
Almarhum Raja Iskandar Shah. dengan Sultan Perak. Baginda pernah mengutuskan
sepucuk surat kepada Sultan Perak iaitu Sultan
Idris Al-Murshid Al Azam Shah Almarhum Raja
Iskandar Shah. Sepucuk surat yang membuktikan
Sultan Kedah menggambil berat dan bersifat
bertanggungjawab terhadap hubungan dengan
jirannya iaitu dengan memaklumkan keadaan
permasuri dan putera Perak semasa tiba di Kedah.

HUBUNGAN KEDAH DAN PERAK

DITERUSKAN ATAS DASAR PEMBANGUNAN

NEGERI BERSAMA. MISALNYA,

PEMBANGUNAN PEMBINAAN PAIP

DARIPADA BUKIT PANCHOR (KEDAH)

HINGGA KE PARIT BUNTAR (PERAK)

SEPERTI YANG TERKANDUNG DALAM

PERJANJIAN SULTAN HAMID IAITU

SULTAN KEDAH BERSAMA SULTAN PERAK

IAITU SULTAN IDRIS. DIBUKTIKAN

DENGAN SURAT BERTULIS OLEH

RESIDEN PERAK KEPADA SULTAN KEDAH

YANG BERTARIKH 12 ZULHIJJAH 1318H

(1 APRIL 1901M) UNTUK MEMINTA

KEBENARAN MEMBERSIHKAN PAIP

BERKENAAN. SULTAN KEDAH JUGA

MEMBERI KEBENARAN KEPADA NEGERI

PERAK UNTUK MEMBAWA MASUK PEKERJA

MENCUCI PAIP.

Sir Henry HUBUNGAN KEDAH DAN PERAK DIKATAKAN
Conway JUGA MELALUI RESIDEN-RESIDEN PERAK
Belfieldt YANG DIUTUSKAN OLEH BRITISH DI NEGER-
NEGERI MELAYU. HAL DEMIKIAN
Tuan Rojer DIBUKTIKAN DALAM DALAM SURAT-SURAT
Sir John RAJA APABILA TERCATAT BEBERAPA NAMA-
Pickersgill NAMA PEGAWAI BRITISH DI PERAK IAITU
Rodgert SIR HENRY CONWAY BELFIELD SEBAGAI
PEMANGKU RESIDEN BRITISH DI PERAK,
TUAN ROJER SIR JOHN PICKERSGILL
RODGER SEBAGAI RESIDEN NEGERI PERAK,
CHARLES WALTER HAMILTON COCHRANE ATAU
BERTRAM WALTER ELLES SEBAGAI ACTING
RESIDEN PERAK DAN J.R DRENNING
SEBAGAI SETIAUSAHA KERAJAAN NEGERI
PERAK.

HUBUNGAN KEDAH PERLIS-SETUL

KEDAH SERING MENJADI
PERANTARAAN ANTARA PERLIS

DAN SETUL. CONTOHNYA,
SURAT YANG BERTARIKH 13

RABIULAWAL 1306H
BERSAMAAN (17 NOVEMBER
1888M) YANG MENCERITAKAN
TENTANG MAKLUMAT YANG
MENGARAHKAN PIHAK KEDAH
MENGHANTAR SURAT KEPADA
PERLIS DAN SETUL DALAM

BAHASA SIAM.

MEREKA SENTIASA MEMBANTU ANTARA SATU SAMA
YANG LAIN TERUTAMANYA DALAM BIDANG

PENTADBIRAN DAN TIADA PERMASALAHAN ATAU
KONFLIK YANG BERLAKU ANTARA KEDAH DENGAN
PERLIS. CONTOHNYA, PADA 2 MUHARAM 1313H (24

JUN 1895M) YANG MENCERITAKAN TENTANG
KECURIAN LEMBU DAN KERBAU MILIK KEPUNYAAN

RAKYAT PERLIS. DENGAN ITU, SULTAN KEDAH
MEMINTA BANTUAN DARIPADA RAJA SYED AHMAD

UNTUK MENYELESAIKAN MASALAH TERSEBUT.
SELAIN ITU, ADUAN DARIPADA RAJA PERLIS
TENTANG RAKYAT KEDAH YANG BERNAMA MAT AJI
MEMBAWA LARI WANITA YANG BERASAL DARIPADA
PERLIS.KES INI BERJAYA DISELESAIKAN DAN
WANITA TERSEBUT TELAH DIHANTAR SEMULA KE

PERLIS.

HUBUNGAN KEDAH DENGAN Singgora juga berperanan sebagai
transit untuk penghantaran bunga
WILAYAH-WILAYAH SIAM emas dan bunga perak dari Kedah,
Perlis, Setul ke Bangkok. Hal ini
Berdasarkan Surat-Surat dapat dibuktikan dengan surat yang
Raja, tidak dapat bertarikh 6 Rabiulawal 1315 H
bersamaan dengan (4 Ogos 1997) yang
dinafikan bahawa wujudnya menceritakan tentang kiriman bunga
hubungan rapat antara emas ke Singgora. Kiriman ini
Kedah dengan Wilayah- berlaku ketika Sultan Abdul Hamid
Wilayah Siam seperti Halim Syah berada dalam keadaan
kegeringan yang berpanjangan.
Singgora, Yala, Raman dan
Patani. Pelbagai isu yang


merentasi sempadan
dibincangkan melalui

surat-surat yang
dikirimkan daripada pihak

Kedah kepada Wilayah-
Wilayah Siam.

HAL INI DAPAT DIBUKTIKAN Hubungan Kedah dengan wilayah
DENGAN SURAT YANG Siam iaitu Yala juga terkandung di
BERTARIKH 16 SYAWAL dalam Surat Raja-Raja. Kiriman surat
1313H (30 MAC 1986M) antara kedua-dua buah kerajaan ini
membincangkan pelbagai isu seperti
MENCERITAKAN TENTANG masalah politik dan jenayah yang
RAJA RAMAN YANG merentasi sempadan. Pada 2
MENGAMBIL BERAT Rabiulawal 1314 H (10 Ogos membuat
aduan tentang kehilangan gajahnya.
TENTANG SULTAN ABDUL Kemudiannya pada 7 Rabiulawal
HAMID DENGAN CARA 1314H (15 Ogos 1896M) gajah-gajah
MENGIRIMKAN milik rakyat Yala tersebut dijumpai
PEGAWAINYA UNTUK dan orang yang bernama Dollah
dijatuhkan hukuman kerana bersalah
MENGHANTAR PULANG KE mencuri gajah.
KEDAH. DENGAN ITU,
SULTAN ABDUL HAMID
MENGHANTAR SURAT
KEPADA RAJA RAMAN

DENGAN MENYATAKAN
UCAPAN TERIMA KASIH
ATAS KIRIMAN PEGAWAI

TERSEBUT.

KESIMPULAN

Suatu demensi baharu telah wujud sejak sekian lamanya dengan adanya koleksi surat-
menyurat ini dalam memahami pensejarahan tentang negeri Kedah. Kelebihan surat-
menyurat ini adalah ia telah menjadi salah satu sumber utama atau sumber primer yang
hari ini baru kita jumpai. Kesemua catatan ini datangnya daripada sesetengah golongan
pentadbir dari peringkat atasan, negeri serta daerah juga diambil. SRR telah menjadi
sumber pilihan utamadalam peneyelidikan ini kerana ia mampu menjadi kumpulan
sumber tertinggi dalam aspek politik negeri Kedah. Di samping itu, kita mampu
mengetahui maklumat tentang politik Kedah dahulunya di bawah pimpinan kuasa Siam
dan kemudiannya campur tangan oleh British.


Click to View FlipBook Version
Previous Book
Photobook SCiUS-TSU 1
Next Book
Kumpulan 4 (Sejarah Peradaban Alam Melayu)