แพร่

คำนำ

รายงานวเิ คราะห์สถานการณ์การจดั ท าข้อมลู เชงิ พืน้ ที่
จงั หวดั นี ้เป็นรายงาน
สถานการณ์ท่ีส านกั งานสถิติจงั หวดั แพร่ ได้จดั ท าขนึ ้ เพื่อ
รวบรวมประมวลข้อมลู ที่นา่ สนใจ
ตา่ งๆ ท่ีเก่ียวข้องกบั แผนยทุ ธศาสตร์การพฒั นาจงั หวดั 4 ปี
และวเิ คราะห์ข้อมลู สถานการณ์
แนวโน้มของยทุ ธศาสตร์ตามแผนพฒั นาจงั หวดั ดงั กลา่ ว
ด้วยการน าข้อมลู สารสนเทศ
มาประกอบการก าหนดผลิตภณั ฑ์ที่มีศกั ยภาพ

ผ้จู ดั ทา
วีรพงษ์ ตาลอาพร

สารบัญ หน้า
เร่ือง 1-26
สถานที่ท่องเที่ยว 27-32
ประเพณี/วฒั นธรรม 33-39
อาหาร 40
สารบญั

วดั พระธาตุช่อแฮ่

อนั ดบั แรกเม่ือมาถึงเมืองแพร่นนั้ ต้องแวะมา
นน่ั คือ วดั พระธาตชุ อ่ แฮ่ วดั ศกั ด์ิสิทธิ์ เก่าแก่
คบู่ ้าน คเู่ มืองจงั หวดั แพร่และเป็นวดั พระธาตุ
ประจาปี เกิดของผ้ทู ่ีเกิดปีขาล บคุ คลใดท่ีมา
เทย่ี วจงั หวดั แพร่แล้วจะต้องมานมสั การพระ
ธาตชุ อ่ แฮ เพ่ือเป็นศริ ิมงคล จนมีคากลา่ ววา่

ถ้ามาเท่ยี วจงั หวดั แพร่ แตไ่ ม่ได้มานมสั การพระ
ธาตชุ ่อแฮเหมือนไมไ่ ด้มาจงั หวดั แพร่

วดั พระธำตุดอยเลง็

วดั พระธาตุดอยเลง็ ในตาบลช่อแฮ อาเภอ
เมืองแพร่ เป็นปูชนียสถานท่ีสาคญั อีกแห่งหน่ึง
ของจงั หวดั แพร่ ดว้ ยภมู ิทศั น์ที่ต้งั อยบู่ น ภเู ขา
สูง ทาใหส้ ามารถมองเห็นววิ ทิวทศั น์ของเมือง
แพร่ซ่ึงโอบคลุมดว้ ยภูเขาและผนื ป่ าไดอ้ ยา่ ง
งดงาม โดยทางจงั หวดั แพร่ไดจ้ ดั ทาเป็น

ระเบียงชมวิวซ่ึงต้งั อยกู่ ่อนบนั ไดทางข้ึนไปยงั
วดั สามารถชมพระอาทิตยข์ ้ึนยามเชา้ และสาย
หมอกไดอ้ ยา่ งงดงาม

คุ้มวงศ์บุรี

คุม้ วงศบ์ ุรี หรือ บา้ นวงศบ์ ุรี อาคารสีชมพู
โดดเด่น อายกุ วา่ 100 ปี ต้งั อยทู่ ่ี ถนนคาลือ
อาเภอเมือง จงั หวดั แพร่ คุม้ วงศบ์ ุรี สร้างข้ึน
ตามดาริของแม่เจา้ บวั ถา ชายาองคแ์ รกในเจา้
หลวงพริ ิยเทพวงศ์ เจา้ ผคู้ รองนครแพร่องค์
สุดทา้ ย คุม้ หลงั น้ีอาคารแบบไทยผสมยโุ รปสี

ชมพอู อ่ น ซ่ึงเป็นสีโปรดของแม่เจา้ บวั ถา เป็น
เรือนไมส้ กั ทองขนาดใหญ่ 2 ช้นั ทรงไทย
ลา้ นนาผสมยโุ รป ประดบั ตกตกแต่งลวดลาย
ดว้ ยไมฉ้ ลุที่เรียกวา่ ลาย“ขนมปังขิง” ตามความ
นิยมกนั ใน รัชกาลท่ี 5 ที่ถูกสร้างไวอ้ ยา่ ง
สวยงามอยทู่ วั่ ตวั อาคาร

คุ้มเจ้ำหลวงเมอื งแพร่

คุม้ เจา้ หลวง ต้งั อยทู่ ี่ในอาเภอเมืองแพร่
คุม้ แห่งน้ีเป็นอาคารโอ่โถง มีประตู หนา้ ต่าง
ท้งั หมด 72 บาน งดงามดว้ ยลวดลายฉลุไมอ้ ยู่
ดา้ นบนป้ันลม และชายคาน้า เป็น
สถาปัตยกรรมสมยั รัชกาลท่ี 5 ยคุ ตน้ ซ่ึงมี
รูปทรงเป็นแบบสถาปัตยกรรมไทยผสมยโุ รป

วดั พงษ์สุนันท์

วดั พงษส์ ุนนั ท์ ต้งั อยบู่ นถนนคาลือ ตาบล
ในเวยี ง อาเภอเมือง จงั หวดั แพร่ ภายในวดั มี
พระนอนมีพระนอนสีทองอร่ามอยรู่ ิมกาแพง
เป็น สญั ลกั ษณ์ของวดั ใกลก้ บั ซุม้ ประตูมงคล
19 ยอด วดั พงษส์ ุนนั ท์ เป็นวดั ประจาตระกลู
วงศบ์ ุรี เดิมเป็นวดั ร้าง ชื่อ “วดั ปงสนุก”

วดั จอมสวรรค์

วดั เก่าแก่สร้างดว้ ยศิลปะพกุ าม (พม่า) มี
ศิลปวตั ถแุ ละโบราณวตั ถุที่สวยงามและ
ทรงคุณค่า วดั น้ีพเิ ศษ คือ มีเพียงอโุ บสถไมห้ ลงั
เดียวซ่ึงเป็นท้งั โบสถวหิ ารและกฏุ ิ อยใู่ นอาคาร
เดียวกนั ตวั อาคารสร้างดว้ ยไมส้ กั ท้งั หลงั มี
หลงั คาเลก็ ใหญ่ลดหลนั่ กนั เป็นช้นั รวม 9 ช้นั
ปัจจุบนั กรมศิลปากรไดท้ าการข้ึนทะเบียน

คุ้มวชิ ัยรำชำ

บา้ นวิชยั ราชา เร่ือนไมโ้ บราณที่เป็น
สถาปัตยกรรมอนั ลาค่าทางประวตั ิศาตร์ที่มีอายุ
กวา่ 100 ปี ต้งั อยใู่ นเขตกาแพงเมืองเก่าแพร่
ป็นเรือนไมท้ ่ีผสมผสานระหวา่ งเรือนไมแ้ บบ
มนิลา และเรือนขนมปังขิงร่วมกบั
สถาปัตยกรรมลา้ นนา ตวั อาคาร มีความงดงาม
ที่หาชมไดย้ ากในปัจจุบนั

วดั พระธำตุอนิ ทร์แขวนจำลอง

พระธาตุอินทร์แขวนจาลอง ต้งั อยทู่ ี่ศนู ย์
ปฏิบตั ิธรรมมหาโพธิวงศาจริยาราม พทุ ธ
อุทยานดอยผาสวรรค์ เฉลิมพระเกียรติ ร.9
อาเภอเมืองแพร่ จากตวั จงั หวดั ประมาณ 25
กิโลเมตร เป็นพระธาตุประจาปี เกิด ปี จอ
นอกจากจะไดส้ กั การบชู า พระธาตุอินทร์แขวน
จาลองแลว้ ยงั จะไดส้ มั ผสั องคพ์ ระผดุ ท่ีใหญ่

ที่สุดในประเทศไทย วดั ต้งั อยทู่ ่ามกลางขนุ เขา
ธรรมชาติ ที่เป็นแหล่งโอโซนติดอนั ดบั 7 ของ
ประเทศไทย มาไหวพ้ ระขอพรแลว้ ยงั จะไดส้ ูด
อากาศช้นั ดี ช่วยชาร์จพลงั ชีวติ

วดั นำคูหำ

ต้งั อยหู่ ่างจากตวั เมืองแพร่ประมาณ 25
กิโลเมตร เป็นวดั ที่ต้งั อยใู่ นหม่บู า้ นนาคหู า ซ่ึง
อยทู่ ่ามกลางขนุ เขาและธรรมชาติอนั แสน
บริสุทธ์ิ เป็นแหล่งโอโซนช้นั ดี ติดอนั ดบั 1 ใน
7 ของประเทศไทย โดยมีพระพทุ ธรูปพระเจา้
ทนั ใจขนาดใหญ่อยกู่ ลางทุ่งนา มีสะพานไมไ้ ผ่

ทอดยาวจากองคพ์ ระพาดผา่ นทุ่งนาสาหรับเดิน
เล่นรับลมชมววิ มองเห็นธรรมชาติรอบวดั ไดอ้
ยางสวยงาม

Slope Coffee บ้ำนเบ้ว

ร้านกาแฟชื่อดงั แห่งเมืองแพร่ ตวั ร้านเป็น
บา้ นไมเ้ ก่าที่มีอายกุ วา่ ร้อยปี บรรยากาศชิคๆ
ต้งั อยบู่ นถนนคาลือยา่ นเก่าในตวั เมืองแพร่ ตรง
ขา้ มวดัั พงษส์ ุนนั ท์ ร้านตกแต่งสวยออกแนววนิ
เทจ ดว้ ยเฟอร์นิเจอร์เกา้ อ้ีไม้ มีมุมถ่ายรูปสวยๆ
เพยี บ

วดั พระธำตุสุโทนมงคลครี ี

วดั พระธาตุสุโทนมงคลคีรี มีจุดเด่นคือเป็น
วดั ท่ีรวบรวมศิลปกรรมลา้ นนาประยกุ ตท์ ่ี
สวยงามมากที่สุดแห่งหน่ึง ในบริเวณวดั มีเจดีย์
ทรงลา้ นนากวา่ 30 องค์ ดา้ นหนา้ บนั ไดทาง ข้ึน
ทิศตะวนั ออกมีรูปป้ันสิงห์ขนาดใหญ่และพระ
นอนองคใ์ หญ่โดดเด่นอยดู่ า้ นหนา้ วดั

นอกจากน้ียงั มีอาคารพิพิธภณั ฑไ์ มส้ กั ทรง
ลา้ นนา ที่เกบ็ รวบรวมเร่ืองราวของลา้ นนาและ
เมืองแพร่ จดั แสดงเครื่องใชอ้ าวธุ ของนกั รบ
โบราณ รวมท้งั ภาพถ่ายของเจา้ นายฝ่ ายเหนือ
และ ภาพเหตุการณ์ต่าง ๆ ในลา้ นนา

สถำนีรถไฟบ้ำนปิ น

เป็นสถานีรถไฟที่มีอาคารมีเอกลกั ษณ์โดด
เด่นดว้ ยศิลปะยโุ รป มีอายกุ วา่ 100 ปี เป็น
สถานีรถไฟแห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศ
ไทยท่ีสร้างดว้ ยสไตล์ “เฟรมเฮา้ ส์” แบบบาวา
เรียน หรือแบบโครงไม้ ซ่ึงเป็นท่ีนิยมมากใน
แควน้ บาวาเรียของเยอรมนี ประกอบกบั เมือง

แพร่มีป่ าไมส้ กั อดุ มสมบรู ณ์ที่สุด ทาใหเ้ กิด
แนวคิดในการออกแบบผสมผสานใหเ้ ขา้ กบั
เรือนป้ันหยาแบบไทย ซ่ึงเป็นท่ีนิยมอยใู่ นยคุ
น้นั ไดอ้ ยา่ งลงตวั ถึงแมจ้ ะผา่ นมามากกวา่ ร้อยปี
แลว้ แต่อาคารกค็ งยงั ดูสวยงามทรงคุณคา่

พระธำตุดอยน้อย

พระธาตุเก่าแก่ท่ีมีตานานการเสดจ็ มาของ
พระพทุ ธเจา้ นอกจากองคพ์ ระธาตุแลว้ ยงั มี
หลวงพอ่ พทุ ธปิ่ นทองนาคราช พระพทุ ธรูป
ขนาดใหญ่ ประดิษฐานอยใู่ นเขตพ้นื ที่เดียวกนั
มีลานชมววิ ท่ีสามารถชมววิ ของอาเภอบา้ นปิ
นไดอ้ ยา่ งงดงาม ในยามเชา้ สามารถเห็นสาย
หมอกบางไดจ้ ากจุดชมวิวแห่งน้ีอีกดว้ ย

บ้ำนริมลอง

ที่พกั ในรูปแบบโฮมสเตยต์ กแต่งน่ารักสไตล์
คนั ทรี่ ในอาเภอลอง จงั หวดั แพร่ บรรยากาศร่ม
ร่ืนท่ามกลางตน้ ไมน้ อ้ ยใหญ่ มองเห็นววิ ทุ่งนา
หนา้ บา้ น และท่ีสาคญั มากกวา่ บรรยากาศ คือ
การตอ้ นรับท่ีเป็นกนั เองของเจา้ บา้ น ทาใหผ้ มู้ า
เยอื นมีรอยยมิ้ และรู้สึกอบอนุ่ เสมือนมาเยยี่ ม
ญาติในต่างจงั หวดั มาพกั ท่ีน่ีจะไดผ้ อ่ นคลายไป

กบั วถิ ีชนบทที่เรียบง่าย ไดท้ านอาหารอร่อย
แบบพ้นื เมืองท่ีปรุงดว้ ยใจ จากวตั ถุดิบที่มี
คุณภาพและปลอดภยั ที่หาไดจ้ ากในบา้ น เป็น
ความสุขในราคาหลกั ร้อยที่บอกไดเ้ ลยวา่ คุม้ เกิน
ราคากบั สิ่งท่ีไดร้ ับ

พระธำตุดอยก๊อ

พระธาตุมงคลแสงแกว้ มณีดอยก๊อสุบรรพต
หรือพระธาตุดอยก๊อ ต้งั เด่นเป็นสง่าอยบู่ นยอด
เขาดอยก๊อ ในอาเภอวงั ชิ้น จงั หวดั แพร่ ติดริม
แม่น้ายม นอกจากการไดส้ กั การะพระธาตุดอย
ก๊อ ยงั เป็นจุดชมทศั นียภาพอนั งดงามมองเห็น
ววิ ทิวทศั น์ภเู ขา แม่น้ายมที่ไหลพาดผา่ น

บา้ นเรือนของชาวบา้ นและของทุ่งนาเขียวขจีใน
ฤดูฝน หลงั จากฝนตกใหม่ยงั มีโอกาสไดเ้ ห็น
สายหมอกบางอีกดว้ ย และในฤดูหนาวถือเป็น
จุดชมทะเลหมอกซ่ึงสวยที่สุดแห่งหน่ึงใน
จงั หวดั แพร่

สะพำนไม้ไผ่บ้ำนปงท่ำข้ำม

สะพานไมไ้ ผบ่ า้ นปงท่าขา้ ม หรือขวั แตะ จุด
เชค็ อินแห่งใหม่ของจงั หวดั แพร่ ต้งั อยทู่ ่ี ดอยนา
ฟ้ าน้า บา้ นปงท่าขา้ ม อาเภอสูงเม่น เป็นสะพาน
ขวั แตะไมไ้ ผท่ ่ียาวที่สุดในจงั หวดั แพร่ มีความ
ยาวกวา่ 500 เมตร พาดผา่ นทุ่งนาเขียวขจีใน
พ้ืนท่ีบา้ นปงท่าขา้ ม เป็นภาพแบบพาโนรามา

กวา้ งไกลสุดตา โดยมีทิวเขาทอดยาวเป็นฉาก
หลงั ท่ีแสนงดงาม

ประเพณไี หว้พระธำตุช่อแฮ

เมืองแพร่แห่ตุงหลวงนอกจากจะมีขบวนแห่ท่ี
อลงั การตามแบบอยา่ งในอดีตแลว้ ภายในงานยงั
มีกิจกรรมอื่นอีกมากมาย เช่น กิจกรรมการ
สาธิตการทาตงุ โคม เคร่ืองสักการะลา้ นนา
การประกวดหนูนอ้ ยช่อแฮ รวมท้งั การออกร้าน
และจาหน่ายผลิตภณั ฑด์ ีเด่นทางดา้ นวฒั นธรรม

ซ่ึงลว้ นแลว้ แต่น่าสนใจและน่ามาสมั ผสั ความ
อลงั การดว้ ยตนเองท้งั สิ้น

งำนประเพณกี ำฟ้ ำไทยพวน

ประเพณีกาฟ้ าของไทยพวนบา้ นทุ่งโฮง้ เพอ่ื จะ
ใหเ้ ยาวชนรุ่นหลงั ไดร้ าลึกถึงบรรพบุรุษของ
ไทยพวนอยา่ งลึกซ้ึงและหวงแหน และสร้าง
ความสามคั คีในหมู่พวนใหแ้ น่นแฟ้ นยง่ิ ข้ึน
ประเพณีกาฟ้ าระหวา่ งวนั ท่ี1-4 กมุ ภาพนั ธ์ ของ
ทุกปี โดยประมาณ ฅประเพณีกาฟ้ าน้ี ชาวไทย

พวนทุ่งโฮง้ ไดถ้ ือปฏิบตั ิกนั มานานเป็นร้อยกวา่
ปี เท่ากบั การอพยพลงมาจากเวยี งจนั ทร์ และก็
ไม่เคยมีคนไทยพวนบา้ นทุ่งโฮง้ ถกู ฟ้ าผา่ ตาย
เลยเพื่ออนุรักษแ์ ละฟ้ื นฟปู ระเพณีอนั เก่าแก่ท่ี
สืบทอดมานานทางเทศบาลตาบลทุ่งโฮง้ โดย
นายกเทศมนตรี(นายวชิรพงศ์ โกสิน)และสภา
วฒั นธรรมตาบลทุ่งโฮง้ , ชมรมไทยพวนบา้ นทุ่ง
โฮง้ , องคก์ ารบริหารส่วนตาบลทุ่งโฮง้ และชาว
ไทยพวนบา้ นทุ่งโฮง้ ทุกคน จึงไดน้ าประเพณีกา
ฟ้ าอนั น้ีมา จากท่ีถือปฏิบตั ิแต่เดิมใหเ้ ขา้ สู่ยคุ
สมยั นาวถิ ีชีวติ ชาวไทยพวนทุกรูปแบบเขา้ สู่
สงั คมไทย และสงั คมโลก

งำนแอ่วสงกรำนต์นำ้ ใจเมืองแป้

นุ่งม่อฮ่อมแตง๊ ามตา จดั งานบริเวณศนู ย์
หตั ถกรรมเวยี งโกศยั ระหวา่ งวนั ท่ี ๑๓-๑๗
เมษายน ของทุกปี ในงานจะมีการแต่งกายดว้ ย
ชุดม่อฮ่อมลอ้ มวงกินขนั โตกและเล่นสงกรานต์
กนั

งำนเทศกำลลอยกระทง

เผาเทียนเล่นไฟพะเนียงเวยี งโกศยั จดั ข้ึน
ในวนั ข้ึน ๑๕ ค่าเดือน ๑๒ บริเวณท่าน้าศรีชุม
ภายในงานมีการจดั งานลอ้ มวงกินขนั โตกแต่ง
กายดว้ ยชุดม่อฮ่อ

นำ้ พริกผกั นึ่ง

เป็นอาหารท่ีชาวจงั หวดั แพร่นิยมกนั มาก
ประกอบดว้ ยน้าพริกและผกั น่ึง น้าพริก ไดแ้ ก่
น้าพริกหนุ่ม น้าพริกตาแดง น้าพริกแดง น้าพริก
เป้ อเหลอ้ น้าพริกอี่เก๋ น้าพริกปู น้าพริกผกั
น้าพริกปลา เป็นตน้ ผกั น่ึง คือ การนาเอาผกั
ชนิดต่างๆมาน่ึงรวมกนั เช่น ถวั่ ฝักยาว มะนอย

(บวบเหล่ียม) ผกั กาดเขียว ผกั จีหูด ฟักทอง ฟัก
เขียว ชะอม ผกั หวาน มะเขือ มะเขือพวง มะเขือ
มื่น(กระเจี๊ยบมอญ) เป็นตน้ น่ึงผกั ตามฤดูกาลที่
มีรับประทานกบั ขา้ วเหนียว ถา้ มีหมปู ิ้ งหรือปลา
หิ้ว(ปลาช่อนตากแหง้ ) ปลาสลิด ปิ้ งหรือน่ึง
แคบหมู ดว้ ยอีกก็ ยงิ่ อร่อยน่ากินมากยง่ิ ข้ึน
น้าพริกผกั น่ึงถา้ รับประทานกบั ผกั ลวก เรียกวา่
“น้าพริกผกั ลวก”

ยำหน่อไม้

เป็นอาหารประเภทยา ใชห้ น่อไมไ้ ร่ตม้ สุก ทา
เป็นฝอยเสน้ เลก็ ๆ ผสมเครื่องปรุงดว้ ยพริกหนุ่ม
หรือพริกข้ีหนูสด นาไปเผาใหส้ ุก กระเทียม
น้าปลาร้าตม้ สุก หรือปลาร้าสบั หมกไฟใหส้ ุก
อาจใส่งาควั่ ที่โขลกใหพ้ อแตกกไ็ ด้ โรยดว้ ย
ตน้ หอม ใบขิง ใบแมงลกั เวลารับประทาน อาจ

ปรุงดว้ ยน้าปู หรือไม่กไ็ ดแ้ ลว้ แต่ชอบ ผกั เคร่ือง
เคียง ไดแ้ ก่ ฝักมะริดไมเ้ ผา (มะริดไม้ เป็นภาษา
ถิ่นเหนือ ภาษากลางหมายถึง ฝักเพกา) ใบขิง
แมงดา ผกั ป่ ยู า่ ผกั แวน่ แตงกวา เป็นตน้

ยำเตำ

เป็นอาหารประเภทยา (แต่ชาวบา้ นนิยมเรียก
ต๋าเตา) โดยนาเตา (สาหร่ายชนิดหน่ึง) มาลา้ ง
สะอาดหลายๆคร้ังจะใชส้ ดหรือลวกกไ็ ด้ สบั ให้
ละเอียดผสมเคร่ืองปรุง คือ น้าพริก พริกสดเผา
กระเทียม ขา่ ตะไคร้ เกลือ มะเขือม่ืน และ

มะแวง้ โขลกรวมกบั เคร่ืองปรุงใส่น้าปู เติมน้า
เลก็ นอ้ ยแลว้ คนใหเ้ ขา้ กนั ใส่ตน้ หอมซอย

ยำไก่

เป็นอาหารประเภทยา ปรุงน้าพริกแบบคน
เมือง ใชเ้ น้ือไก่ตม้ สุกฉีกเป็นชิ้นเลก็ ๆ ผสม
คลุกเคลา้ กบั น้าพริกท่ีปรุงแลว้ มีส่วนผสมของ
พริกแหง้ ขา่ ตะไคร้ มะแข่วน กระเทียม
น้าปลาร้าตม้ อาจเติมเห็ดฟาง หวั ปลี หรือหยวก
กลว้ ยท่ีตม้ สุกอยา่ งใดอยา่ งหน่ึงลงไปโรยดว้ ย
ตน้ หอม ผกั ชี และผกั ชีฝร่ัง

บรรณานุกรม
1.https://www.paiduaykan.com/travel/%E0%B
8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B9%
80%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88
%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B9%81%
E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B9%88
2. https://sites.google.com/site/wachiranee29/5-
prapheni-wathnthrrm-kickrrm-khxng-
canghwad-phaer
3.https://sites.google.com/site/rhanphrae/home/
ya-ki