บทที่ 9 วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม

วิทยาการสิง่ แวดลอ้ ม บทที่ 9

วิทยาศาสตร์

ส่งิ แวดลอ้ ม

การเรียนรู้ธรรมชาติสง่ิ แวดล้อมโดยวธิ ีการทางวทิ ยาศาสตร์

บทนา

วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยมี คี วามเจรญิ อย่างยงิ่ ในปัจจบุ นั มนุษย์อาศัย
วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี เพอื่ มาใชใ้ นการจัดการทรัพยากรส่งิ แวดล้อมและ
ตอบสนองความต้องการของมนุษย์อยา่ งมากมาย จนเกดิ ปญั หาสิ่งแวดล้อมขึ้น
วทิ ยาศาสตรส์ ่ิงแวดลอ้ มจึงเปน็ สิง่ แวดล้อมแนวใหม่ ทพ่ี ยายามจะทาความเข้าใจ
และตระหนกั ถงึ ความสาคัญของส่งิ แวดลอ้ มและนาวธิ ีการทางวทิ ยาศาสตร์
มาเพือ่ ทจี่ ะเยียวยาและพัฒนาสง่ิ แวดลอ้ มอกี ครั้งนงึ

หัวข้อทีจ่ ะศึกษา
14
ความหมายของวทิ ยาศาสตรส์ ่ิงแวดลอ้ ม แนวคิดวทิ ยาศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อม

25
ขอบเขตของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดล้อม หลกั การของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดลอ้ ม
3
6
ปรัชญาวิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ ม
วิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ มกบั คุณภาพชวี ิต

วทิ ยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม

หัวข้อทีจ่ ะศึกษา
14
ความหมายของวทิ ยาศาสตรส์ ่ิงแวดลอ้ ม แนวคิดวทิ ยาศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อม

25
ขอบเขตของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดล้อม หลกั การของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดลอ้ ม
3
6
ปรัชญาวิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ ม
วิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ มกบั คุณภาพชวี ิต

วทิ ยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม

ความหมายของวทิ ยาศาสตรส์ ิ่งแวดลอ้ ม

1. วิทยาศาสตร์ 1.1 วทิ ยาศาสตร์ (Science)

วทิ ยาศาสตร์ (Science) หมายถึง ศาสตรข์ องการเรียนรูธ้ รรมชาติ
เนื่องจากธรรมชาติมีปรากฏการณธ์ รรมชาตอิ ยา่ งไร กเ็ ปน็ อย่างน้ันทกุ เม่ือ
จึงสามารถตง้ั เป็นกฎแหง่ ความจริงน้นั ๆได้

กลา่ วคอื วทิ ยาศาสตรเ์ ปน็ ศาสตรว์ ่าด้วยการเรยี นรคู้ วามจริงของส่ิงแวดลอ้ ม

อยา่ งเป็นระบบและเป็นกระบวนการที่มีแบบแผนเฉพาะส่ิงแวดล้อม

ความหมายของวทิ ยาศาสตร์ส่งิ แวดลอ้ ม

1. วิทยาศาสตร์ 1.2 กฎทางวิทยาศาสตร์)

นักวทิ ยาศาสตรต์ ง้ั แต่อดีตถงึ ปจั จบุ นั ไดค้ ้นพบกดวิทยาศาสตร์ท่สี าคญั 5 กฎคือ
1. สารและพลังงานย่อมไม่อาจสร้างหรอื ทาลายสญู สน้ิ ได้
2. ไมม่ กี ระบวนการใดทีม่ นุษยส์ รรสรา้ งข้นึ หรอื มีอยใู่ นธรรมชาตจิ ะมปี ระสิทธภิ าพ 100%
3. สรรพสง่ิ ในโลกย่อมมีความเก่ยี วพนั ซึ่งกนั และกัน
4. ไมม่ ีสง่ิ ใดทจ่ี ะไดม้ าโดยไม่มีส่ิงตอบแทน
5. ไมม่ ีวิธีใดท่ีจะแก้ปญั หาธรรมชาติไดด้ ีเท่ากบั ธรรมชาติ

ความหมายของวิทยาศาสตรส์ ่ิงแวดล้อม

1. วทิ ยาศาสตร์ 1.3 ประเภทของวิทยาศาสตร์

แบง่ ออกเปน็ 4 ประเภทคือ

1. วทิ ยาศาสตร์พื้นฐาน (Basic Science) หมายถงึ วทิ ยาศาสตรก์ ายภาพ และ
ชวี ภาพ เป็นศาสตรท์ เี่ น้นใหเ้ กดิ ความร้พู นื้ ฐานในการคน้ พบธรรมชาติที่ได้จาก
การค้นควา้ เฉพาะเร่ือง

2. วิทยาศาสตร์ประยุกต์ (Applied Science) หมายถงึ วิทยาศาสตร์ท่ปี ระยุกต์
ความรจู้ ากวทิ ยาศาสตรพ์ น้ื ฐาน กอ่ ให้เกิดการสรา้ งความร้แู ละความเขา้ ใจใหมๆ่

ความหมายของวทิ ยาศาสตร์ส่ิงแวดล้อม

1. วิทยาศาสตร์ 1.3 ประเภทของวทิ ยาศาสตร์

แบง่ ออกเป็น 4 ประเภทคือ

3. วิทยาศาสตรเ์ ทคโนโลยี (Technology) การนาความร้ทู างวทิ ยาศาสตรม์ า
ประยกุ ตใ์ ช้ให้เกิดความสงบสุขสบายของมนษุ ย์

4. ผลผลติ (Production) หมายถงึ วิทยาศาสตรข์ น้ั ผลิตกรรม ซึง่ เปน็ ส่วน
การใช้เทคโนโลยใี นการผลิต หรือใช้เทคโนโลยีทางปฏิบัตใิ ห้เกิดผล

ความหมายของวทิ ยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม

1. วทิ ยาศาสตร์ 1.4 วิธีการทางวทิ ยาศาสตร์

การเรียนรปู้ รากฏการณธ์ รรมชาตหิ รือวทิ ยาศาสตรน์ นั้ มีระบบแบบแผน และ
ข้ันตอนหรือกระบวนการทชี่ ัดแจง้ มิฉะน้นั แล้วความจริงทเี่ ปน็ จรงิ ตลอด จะไมส่ ามารถ
สรา้ งเป็นกฎได้ ดงั นี้

ความหมายของวทิ ยาศาสตร์สง่ิ แวดล้อม

1. วทิ ยาศาสตร์ 1.4 วธิ ีการทางวิทยาศาสตร์

ตรตจบแเวปต้ออ้ปเหปดบมันป้อรงงน็รรรจบทเมทา็นงอืะากไากมีจท้ังึกขปสเดิกทตฏกกีหดุั้น่เีตกฏอบาจกปกุ้อาากปตร้อาตกยกาารสรร็นสงากุรรงอก่าาระทมสังิ่งรระมทางรรนบกเอณีขงัดะกสถรณีรณดาตนัยวเัน้บณตละกูงธ์กรล่อ์นานข์ทคอตบบตรสต์ทองจอ้ันก์งึอรบ้องัจมงเี่าแเงๆมา(เนกงแากกกเีผ(Oลร(ชคิดกกRบิดกทมต้ศูEใะาbขรกาeขหบาxกเกีึากตื่อร้นึปาsรcนึ้pาไแเ้าษาิสeรงหมทรจo็นถรผรeชาสังบrหตนตอดrอ้าสนrvเ่วังนัdรกผจอ้iเผุอลนัรaเยแmปทือiกะตลงุปกอลดtnลกึน็เวใตแงนiแงeอับปะogหธิา(ททลไน้ับnย)มแ็นRnกีนดไ้ ะยี่ใ่ีาๆบดtรเีeเา)้วหคคอ)งชนจก้ผขรaจิชเ้ควมรน่ากือ่พลห้ันsยัดาื่อกวเรนางoขิสตตกปกมาเงบัาจรก้ีอจnูจาุผอามมน็ตรสาร็ตนเรนiลนสรือัง้ตกทังnทศอ้ตู้ใมอ์ังกเชผอ้ด็จgจกึกงเยา่าาว่้ศูงลกจใเตษงแPรา่ยบออชกึตรๆแบงลาrใงานั้เิงษแใoใหล้วันใแดนทนบาจะcจก้ตทลอกไธกึบใeกาาุผมว้รึกสยรดเวรsาะลจ่สแปรข่่าsบรตีิทบกามาตงน็อ)ศอนัยวเามหช่กคงปตึกนาราทานผาา่า้อจ็นษกสศรตึกรมศู้่งึจางราาถนิากึรทะ้าสจใตน้ัษงใรตหะชราาเ้รฐห้บ์ าตวนผุ ่าล

ความหมายของวิทยาศาสตรส์ งิ่ แวดล้อม

2. วิทยาศาสตร์สิง่ แวดลอ้ ม (Environmental Science)

วิทยาศาสตรส์ ่งิ แวดลอ้ ม หมายถงึ ศาสตร์ท่ีว่าดว้ ยการศกึ ษากระบวนการ
เพอื่ ให้ไดม้ าซงึ่ ปรากฏการณ์ หรอื ความจรงิ ทง้ั ทางดา้ นโครงสรา้ งและบทบาทหนา้ ท่ี
ท่ีเปลยี่ นแปลง จากสภาวะหนึ่งไปส่สู ภาวะตอ่ ไป อันบง่ ช้ีสถานภาพส่งิ แวดล้อมทีม่ ี
ศักยภาพต่อคณุ ค่าชวี ติ ของมนุษย์

วทิ ยาศาสตรส์ ่งิ แวดลอ้ ม หมายถึง การเรยี นรปู้ รากฏการณธ์ รรมชาติ
ของส่งิ แวดลอ้ มระบบและแบบแผนโดยเฉพาะอย่างยิง่ ปรากฏการณ์ทมี่ ีต่อ
ความเปน็ อยูข่ องมนุษย์

ความหมายของวทิ ยาศาสตร์สิง่ แวดล้อม

2. วทิ ยาศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อม (Environmental Science)

ดงั นนั้ วิทยาศาสตร์สิง่ แวดลอ้ มจึง
หมายถงึ การเรยี นรูป้ รากฏการณธ์ รรมชาติ
ของสิง่ แวดลอ้ ม อย่างมรี ะบบและแบบแผน
โดยระเบียบวธิ กี ารทางวิทยาศาสตร์

หัวข้อทีจ่ ะศึกษา
14
ความหมายของวทิ ยาศาสตรส์ ่ิงแวดลอ้ ม แนวคิดวทิ ยาศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อม

25
ขอบเขตของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดล้อม หลกั การของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดลอ้ ม
3
6
ปรัชญาวิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ ม
วิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ มกบั คุณภาพชวี ิต

วทิ ยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม

ขอบเขตของวิทยาศาสตรส์ ิง่ แวดล้อม

1. วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ (Natural Science)

เปน็ การศึกษาสิ่งแวดล้อมเก่ยี วกบั ความเปน็ ไปของธรรมชาติ
ในแงข่ องวตั ถุ (Matter) ปรมิ าณชนดิ (Diversity) พนื้ ที่ (Space) และเวลา (Time)
ซง่ึ สิ่งแวดล้อมเหลา่ นีจ้ ะเปล่ยี นแปลงไปตามเวลา แบ่งออกเป็นสองแขนงใหญ่ๆ คอื
วิทยาศาสตรช์ วี ภาพ และวิทยาศาสตรก์ ายภาพ

ขอบเขตของวิทยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม

2. วทิ ยาศาสตรส์ งั คม ( Social Science)

เป็นสาขาวทิ ยาศาสตรท์ ศ่ี ึกษาพฤตกิ รรมมนษุ ยท์ ีอ่ ยรู่ ว่ มกนั เป็นกลุม่ ศกึ ษา
พฤติกรรมท่มี นุษย์มีตอ่ สิ่งแวดลอ้ ม หรอื พฤตกิ รรมท่มี นุษยม์ ตี ่อมนษุ ย์ดว้ ยกนั เอง
โดยจะศึกษาความสมดลุ ของพฤติกรรมทีม่ ผี ลกระทบต่อสิง่ แวดลอ้ มทงั้ ทางปรมิ าณ
และคุณภาพ และผลกระทบจากธรรมชาตทิ ่มี ตี อ่ ชีวติ มนษุ ย์

หัวข้อทีจ่ ะศึกษา
14
ความหมายของวทิ ยาศาสตรส์ ่ิงแวดลอ้ ม แนวคิดวทิ ยาศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อม

25
ขอบเขตของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดล้อม หลกั การของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดลอ้ ม
3
6
ปรัชญาวิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ ม
วิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ มกบั คุณภาพชวี ิต

วทิ ยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม

ปรชั ญาวทิ ยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม

ปรัชญาวทิ ยาศาสตร์ส่งิ แวดล้อม (Philosophy of Environmental
Science) เป็นกรอบความคิดอย่างลุม่ ลึกทางวิทยาศาสตรส์ งิ่ แวดลอ้ ม กล่าวคอื การ
สร้างความเข้าใจส่ิงแวดล้อมท่ีมีศักย์การอย่รู ่วมกนั เปน็ ระบบ ในการควบคุมการ
เปลย่ี นแปลงทกุ ข้ันตอนอย่างลมุ่ ลึก โดยใชก้ ระบวนการธรรมชาตชิ ่วยธรรมชาติ หรือ
การจดั การด้วยเทคโนโลยี

ปรชั ญาวิทยาศาสตร์ส่ิงแวดลอ้ ม เป็นการตีกรอบหรือสร้างในเรอ่ื งของระบบ
ส่ิงแวดล้อมอย่างลุ่มลกึ ทมี่ กี ลไกควบคมุ ภายในระบบ ที่สามารถแปรสภาพ
สงิ่ นาเขา้ ท่ีเคลือ่ นไหลเขา้ ไปอยา่ งอตั โนมตั ิ จนไดส้ ่งิ นาออกที่ย่ังยนื

ปรัชญาวิทยาศาสตร์สง่ิ แวดล้อม

ดังนัน้ การทาความเขา้ ใจปรัชญาวิทยาศาสตรส์ ง่ิ แวดลอ้ มก็เท่ากับสามารถ
ควบคุมผลกระทบย้อนกลับได้ไม่มากกน็ อ้ ย กลา่ วได้วา่ ปรชั ญาวิทยาศาสตร์สง่ิ แวดล้อม
เปน็ การสรา้ งความลุม่ ลึกของกระบวนการวทิ ยาศาสตรส์ ง่ิ แวดลอ้ ม ต่อการสร้างศกั ย์
ความยั่งยนื ของระบบสิ่งแวดล้อม ใหท้ าหนา้ ที่เปน็ ผลผลติ กรรมรีไซเคลิ และแปรสภาพ
อยา่ งมีประสิทธภิ าพต่อไป

หัวข้อทีจ่ ะศึกษา

14
ความหมายของวทิ ยาศาสตรส์ ่ิงแวดลอ้ ม แนวคิดวทิ ยาศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อม

25
ขอบเขตของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดล้อม หลกั การของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดลอ้ ม
3
6
ปรัชญาวิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ ม
วิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ มกบั คุณภาพชวี ิต

วทิ ยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม

แนวคิดวทิ ยาศาสตร์ส่ิงแวดล้อม

1. ใชก้ ระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม ศึกษาชนดิ ปรมิ าณสัดส่วน
และการกระจายของสง่ิ แวดล้อมทั้งหลายทเี่ ปน็ องคป์ ระกอบในระบบสิ่งแวดลอ้ ม

2. ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตรส์ ่งิ แวดลอ้ ม ศึกษาส่ิงแวดล้อมในระบบ และ
กระบวนการทใี่ ห้เหน็ ข้อเทจ็ จรงิ ของส่ิงแวดลอ้ มน้ัน กลา่ วคือ ส่ิงแวดลอ้ มแตล่ ะชนิดน้นั มี
บทบาทหรอื หน้าท่ีทัง้ โดยตอ่ ตนเองต่อสิง่ ข้างเคยี งหรอื สง่ิ ตา่ งๆ ในระบบในลักษณะของ
การแสดงออกถึงความสมั พนั ธร์ ะหว่างกนั และกนั

แนวคดิ วิทยาศาสตรส์ ่ิงแวดล้อม

3. ใชก้ ระบวนการทางวิทยาศาสตร์ส่งิ แวดล้อม ศึกษากระบวนการเกดิ
มลพิษในระบบส่งิ แวดลอ้ มนนั้ ๆ ซ่งึ อาจเกิดจากการแสดงออกถงึ ความสมั พนั ธ์ระหวา่ ง
สง่ิ แวดล้อมต้งั แต่สองสิ่งข้ึนไป โดยใช้เทคโนโลยที ั้งการใช้ทรพั ยากรการแปรรูป หรอื
การบาบดั มลพิษสงิ่ แวดล้อม

แนวคดิ วิทยาศาสตร์สง่ิ แวดล้อม

4. ใชก้ ระบวนการวทิ ยาศาสตรส์ ิ่งแวดลอ้ ม ศกึ ษาบทบาทของมนุษย์ใน
กระบวนการทางเศรษฐสงั คมตอ่ กระบวนการใช้ทรพั ยากร ซง่ึ กระบวนการสรา้ งมลพษิ
และการเปลยี่ นแปลง อาจจะเปลยี่ นแปลงชนิดปริมาณและสัดส่วนของสง่ิ แวดลอ้ มใน
ระบบน้ันๆ หรอื การสร้างสง่ิ ใหมๆ่ ข้นึ กอ็ าจจะทาให้เกดิ ปญั หาส่ิงแวดลอ้ มได้

5. ใชก้ ระบวนการทางวิทยาศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อม ศึกษาเพอ่ื ปอ้ งกนั และกาจัด
ของเสียจากกระบวนการในระบบสง่ิ แวดลอ้ มให้หมดไป หรอื มีนอ้ ยมากจนไม่มีผลตอ่
การเกิดผลร้ายตอ่ คุณภาพชวี ติ ของมนุษย์

หัวข้อทีจ่ ะศึกษา

14
ความหมายของวทิ ยาศาสตรส์ ่ิงแวดลอ้ ม แนวคิดวทิ ยาศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อม

25
ขอบเขตของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดล้อม หลกั การของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดลอ้ ม
3
6
ปรัชญาวิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ ม
วิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ มกบั คุณภาพชวี ิต

วทิ ยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม

หลักการของวทิ ยาศาสตรส์ งิ่ แวดล้อม

หลักการ (Principles) คือ ข้อกาหนดในการปฏิบัติต่อการเรียนรู้ การสรา้ ง
ความเข้าใจและการสร้างแนวทางดาเนินการ

ดังนั้น หลักการวทิ ยาศาสตรส์ ง่ิ แวดลอ้ ม จงึ หมายถงึ ข้อกาหนดในการนาไป
ปฏิบตั ติ อ่ การเรยี นรู้ และการสรา้ งความเขา้ ใจกระบวนการเกดิ ปรากฏการณ์
อนั สามารถนาไปประยกุ ต์ใชใ้ นการสร้างแนวทางดาเนนิ การจดั การส่ิงแวดล้อม
ได้อยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพดงั นี้

CREDITS: This presentation template was
created by Slidesgo, including icons by Flaticon

and infographics & images by Freepik.

หลกั การของวิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ ม

1. วิทยาศาสตร์ส่ิงแวดล้อมตอ้ งใช้นิเวศวทิ ยาซง่ึ เป็นเครือ่ งมือ เพอ่ื สรา้ ง
ความเขา้ ใจปรากฏการณ์หรอื ขอ้ เทจ็ จริงของธรรมชาติ และความสมดุลของสิ่งแวดล้อม
จะมหี ลักการ และวธิ กี ารอนุรักษช์ แ้ี นะแนวทางดาเนนิ การ

2. สิง่ แวดล้อมทุกชนดิ เปน็ สว่ นหนงึ่ หรอื ทง้ั หมดของโครงสรา้ ง ตอ้ งแสดง

บทบาทหรอื หนา้ ท่ีเสมอ ในการเปลย่ี นแปลงจากสถานะภาพหนงึ่ ไปสู่สถานภาพ

ตอ่ ไป CREDITS: This presentation template was
created by Slidesgo, including icons by Flaticon

and infographics & images by Freepik.

หลกั การของวิทยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม

3. สถานภาพสง่ิ แวดลอ้ มทง้ั ชนดิ ปริมาณแต่ละชนิดสดั สว่ นระหว่างชนดิ และ
การกระจายของแต่ละชนดิ สิ่งแวดลอ้ มยอ่ มมอี ทิ ธพิ ลตอ่ การแสดงบทบาทหนา้ ที่
ทีแ่ ตกตา่ งกันเสมอ

4. สง่ิ แวดลอ้ มทุกชนดิ สามารถนามาเอือ้ ประโยชนต์ ่อมนษุ ย์ใหใ้ ช้ได้ตามกฎ
แหง่ การเปล่ยี นแปลงเพราะมสี มรรถนะฟื้นคืนสภาพไดโ้ ดยกระบวนการธรรมชาติ
ช่วยธรรมชาติหรือการใชเ้ ทคโนโลยีช่วย

CREDITS: This presentation template was
created by Slidesgo, including icons by Flaticon

and infographics & images by Freepik.

หลักการของวทิ ยาศาสตร์ส่งิ แวดลอ้ ม

5. การควบคมุ กิจกรรมท้ังในระบบและนอกระบบการจัดการส่ิงแวดล้อม
ยอ่ มสามารถทาใหก้ ารใชแ้ ละการฟน้ื คนื สภาพของของเสียมลพิษสง่ิ แวดล้อมและ
แหลง่ เสอื่ มโทรมใหแ้ ปรสภาพยง่ั ยืนได้

6. การจัดการสิ่งแวดลอ้ มเป็นกระบวนการผสมผสานระหวา่ งการสร้างศักย์
ความยัง่ ยืนและการควบคมุ กจิ กรรมการจัดการ

CREDITS: This presentation template was
created by Slidesgo, including icons by Flaticon

and infographics & images by Freepik.

หลักการของวทิ ยาศาสตร์ส่งิ แวดลอ้ ม

7. คณุ ภาพชีวิตเป็นผลพวงจากกระบวนการผสมผสานระหว่างกลไก
สิ่งแวดล้อมทง้ั ทเี่ ปน็ ธรรมชาติ และสงั คมวัฒนธรรม ทาให้มนษุ ยแ์ สดงบทบาทหน้าท่ี
อันเพ่งิ ประสงค์ของสังคมอยา่ งเปน็ เอกลักษณ์ และมรี ูปแบบ

CREDITS: This presentation template was
created by Slidesgo, including icons by Flaticon

and infographics & images by Freepik.

หัวข้อทีจ่ ะศึกษา

14
ความหมายของวทิ ยาศาสตรส์ ่ิงแวดลอ้ ม แนวคิดวทิ ยาศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อม

25
ขอบเขตของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดล้อม หลกั การของวิทยาศาสตรส์ ิ่งแวดลอ้ ม
3
6
ปรัชญาวิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ ม
วิทยาศาสตร์สงิ่ แวดลอ้ มกบั คุณภาพชวี ิต

วทิ ยาศาสตร์สิ่งแวดลอ้ ม

วทิ ยาศาสตรส์ ิง่ แวดล้อมกบั คุณภาพชีวติ

1. ส่ิงแวดล้อมเกี่ยวกับปัจจัยในการดารงชีวิตต่างๆ ไดแ้ ก่ อาหาร
เคร่ืองน่งุ ห่ม ทอ่ี ยูอ่ าศยั บริการทางการแพทย์ พลงั งานตา่ งๆ ความปลอดภยั ในชวี ติ
และทรพั ยส์ ิน และความสะดวกสบาย สงิ่ เหล่านีเ้ ป็นปจั จยั สาคัญในการดารงชีวิตของ
มนุษย์ เพราะส่งิ เหลา่ นเี้ ป็นท่ีตอ้ งการของมนษุ ย์ จงึ ทาให้เกดิ ปญั หาสง่ิ แวดลอ้ ม

2. ประชากรมนษุ ย์และการกระจายตวั มนษุ ย์เปน็ ทรพั ยากรธรรมชาตทิ ม่ี ี
บทบาทตอ่ การเปล่ียนแปลง และทาลายสงิ่ แวดล้อมมากทส่ี ุดวิทยาศาสตร์
ส่ิงแวดลอ้ มจงึ เนน้ หนกั ไปทีม่ นษุ ย์ ท้งั ทเี่ กย่ี วข้องโดยตรงและทางอ้อม

วทิ ยาศาสตรส์ ่ิงแวดล้อมกบั คณุ ภาพชวี ิต

3. การใชแ้ ละการวางแผนการใชท้ ดี่ ิน เป็นหลกั การที่นกั วิทยาศาสตร์
สิ่งแวดล้อมจะตอ้ งศกึ ษา เพราะการใชท้ ่ีดนิ ไม่ถกู หลกั วชิ าการ จะเปน็ เหตใุ ห้เกดิ มลพิษ
ส่ิงแวดล้อมได้ วทิ ยาศาสตรส์ ่งิ แวดล้อมจึงมีวตั ถุประสงค์ใหเ้ รียนรหู้ ลกั การใช้ทด่ี นิ

4. มลพิษสง่ิ แวดล้อมและการควบคุม มลพิษสิง่ แวดลอ้ มต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น
มลพษิ ทางอากาศ น้า ดนิ พชื สัตว์ เสยี ง แสงความรอ้ น สารกัมมันตรังสี โลหะหนกั
วิทยาศาสตรจ์ ะเนน้ ให้ศึกษาเพราะใหม้ นุษย์ สามารถปอ้ งกนั ตวั เองได้
รวมไปถึงการป้องกันทรัพยากรอื่นๆ ท่ีมนษุ ยไ์ ดร้ ับประโยชน์

วิทยาศาสตรส์ ง่ิ แวดล้อมกับคุณภาพชีวติ

5. การวิเคราะห์ประเมินผลกระทบและการจดั การสิ่งแวดล้อม
เป็นการศกึ ษาชนิดปริมาณสัดสว่ นและการกระจายปัญหาและลักษณะที่เปน็ อยขู่ อง
ทรัพยากรธรรมชาติทง้ั หลาย วิทยาศาสตร์ส่งิ แวดลอ้ มจาเป็นต้องบรรจเุ นอ้ื หา
การศึกษาการวิเคราะหก์ ารประเมินผลกระทบและการจดั การสง่ิ แวดล้อมเปน็
สาระสาคญั ท่ีสามารถเออ้ื อานวยใหท้ รพั ยากรสิ่งแวดล้อมมใี หม้ นุษย์ใชต้ ลอดไป

Thanks

CREDITS: This presentation template was
created by Slidesgo, including icons by Flaticon

and infographics & images by Freepik.



ความหมายของวทิ ยาศาสตร์สง่ิ แวดล้อม
11..ววทิ ิทยยาศาาศสาตสรต์ ร์ 1.4 วธิ ีการทางวิทยาศาสตร์

การสงั เกต การทดลอง

การบันทึก กระบวนการใหเ้ หตผุ ล

ความหมายของวทิ ยาศาสตร์สง่ิ แวดล้อม

1. วทิ ยาศาสตร์

กกาารรสสังเงักเตกต (Observation) ควกาามรรท้ตู ด่าลงอๆงในธรรมชาตนิ นั้

ตอ้ งเกดิ จากการสังเกตเปน็ อันดับแรก การสงั เกตแบบวทิ ยาศาสตร์

ตอ้ งมีจุดประสงค์ มีเครื่องชว่ ย และความต้ังใจเอาใจใสข่ องผูศ้ ึกษา

รวมท้งั ต้องมขี ั้นตอนกากราสรงับเนั กทตึกนน้ั ๆ กระบวนการใหเ้ หตุผล

ความหมายของวิทยาศาสตรส์ ่งิ แวดล้อม

1. วิทยาศาสตร์

กากราสรังบเกันตทึก (Recording) เน่อื งกจาารกทผดศู้ลอกึ งษาไมส่ ามารถจะ
จดจาทกุ สิ่งอยา่ งจากการสังเกตได้ จาเป็นตอ้ งบันทกึ แต่การ
บันทึกตอ้ งมรี ะบบแบบแผนและมีเคร่อื งมือชว่ ยใหก้ ารบนั ทึก
เป็นไปอยา่ งถกู ตอ้ ง มกี ารออกแบบขั้นตอนการบันทกึ การสรา้ ง
แบบทเ่ี ปน็ ระบบ และกกาารรบสันรทปุ ึกอย่างชัดเจน กระบวนการใหเ้ หตุผล

ความหมายของวิทยาศาสตรส์ ิง่ แวดล้อม

1. วิทยาศาสตร์

กการาสรงั ทเกดตลอง (Experiment) การทดลอง

การสังเกตและการศึกษา

ปรากฏการณธ์ รรมชาติ ถา้ จะให้ไดผ้ ลข้อเท็จจริงแล้วจาเป็น

ต้องมกี ารทดลองเกดิ ข้ึน หรอื วธิ ีการพิสูจนอ์ ยา่ งใดอยา่ งหน่ึง

การบันทึก กระบวนการใหเ้ หตผุ ล

ความหมายของวิทยาศาสตรส์ งิ่ แวดล้อม

1. วิทยาศาสตร์

กากรสรังะเบกตวนการให้เหตผุ ล (ReasoกาnรiทnดgลอPงrocess)
เปน็ ข้นั ตอนตอ่ จากการทดลองทใ่ี หเ้ หตุผลมาแลว้ จาเปน็ ต้องทราบว่า

ปรากฏการณน์ ้นั ๆ ทาไมตอ้ งเปน็ เช่นนี้ก็ตอ้ งใชเ้ หตุผล อาจจะใช้

ประสบการณ์ของผู้ศกึ ษา ผลงานวจิ ยั การศกึ ษาในอดตี คา่ มาตรฐาน

หรือเหตกุ ารณท์ เ่ี กดิ ขกนึ้ารจบนันเทปกึ ็นท่ียอมรบั กระบวนการให้เหตผุ ล