การกลายหรือเปอร์มิวเทชั่น

การกลาย
หรือเปอร์
มิวเทชัน

การกลายพันธุ์ หรือ มิวเทชัน
(mutation) หมายถึง การ
เปลี่ยนแปลงสภาพของสิ่งมีชีวิต
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การ
เปลี่ยนแปลงของยีน ทำให้สิ่งมีชีวิต
เกิดขึ้นมาใหม่มีลักษณะแตกต่าง
จากกลุ่มปกติ มิวเทชันเป็น
ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในสิ่งมีชีวิต

1. โครโมโซมมิวเทชั่น (Chromosome mutation) การเปลี่ยนไปของโครโมโซมมี 2 แบบ คือ
1.1 จำนวนโครโมโซมเปลี่ยนไป ตัวอย่างเช่น

- อะนิวพลอยดี้ (aneuploidy) การเพิ่มหรือลดโครโมโซมเป็นแท่ง คือจาก 46 แท่งอาจเพิ่มเป็น 47
หรือลดเป็น 45 แท่ง ได้แก่ โมโนโซมิค (momosomic), ไดโซมิค (disomic), ไตรโซมิค (trisomic), โพลิโซมิค

(polysomic)
- ยูพลอยดี้ (euploidy) การเพิ่มหรือลดโครโมโซมเป็นชุด ได้แก่ แฮพพลอยด์ (haploid=n) พบใน
เซลล์สืบพันธุ์ โมโนพลอยด์ (monoploid = n) พบในเซลล์ที่ไม่ใช่เซลล์สืบพันธุ์ ดิพลอยด์ (diploid = 2n) เซลล์
ปกติ ทริปพลอยด์ (triploid = 3n) ในแตงโมไม่มีเมล็ด โพลิพลอยด์ (polyploid = หลายๆ n) ในข้าวสาลี
1.2 โครงสร้างของโครโมโซมเปลี่ยนแปลง เช่น ดีลีชั่น (deletion) การที่โครโมโซมหายไป ซึ่งคือชิ้นส่วนหรือ
เบสหายไปนั่นเอง ดูพลิเคชั่น (duplication) การเพิ่มของโครโมโซม อินเวอร์ชั่น (inversion) การกลับหัวกลับหาง
ของโครโมโซม ทรานสโลเคชั่น (translocation) การที่ โครโมโซมไม่เป็นคู่ (non-homologous chromosome)

มาแลกเปลี่ยนชิ้นส่วนกัน

2. ยีนมิวเทชั่น (Gene mutation) คือ การที่เบสเปลี่ยนแปลง ได้แก่
1. นอนเซ็นต์ (nonsense) ทำให้เบสเปลี่ยนเป็นรหัสพันธุกรรมหยุดสร้างสายโพ

ลิเปปไทด์ คือ UAA, UAG, UGA
2. มิสเซ็นต์ (missense) เบสเปลี่ยนไป ทำให้เปลี่ยนแบบของกรดอะมิโนตัวใหม่

คล้ายๆ กับการ substitution
3. ดีลีชั่น (deletion) เบสหายไป

4. แอดดิชั่น (addition) เพิ่มเบสเข้าไป
5. เฟรมชิฟ มิวเทชั่น (frame-shift mutation) การเปลี่ยนเบสโดยการหายหรือ
การเพิ่มเพียง 1 ตัว ทำให้รหัสพันธุกรรมเปลี่ยน ทำให้โพลิเปปไทด์ตั้งแต่จุดเปลี่ยนเบส

เปลี่ยนแปลงไปตลอดสาย
6. เบสแทนที่กัน (base pair substitution) จะแทนที่แบบทรานซิชั่น
(transition) คือ จากพิวรีน(purine) ไปเป็น พิวรีน และจากไพริมิดีน (pyrimidine)
ไปเป็นไพริมิดีนหรือการแทนที่แบบทรานสเวอร์ชั่น(transversion) คือจากพิวรีนไป

เป็น ไพริมิดีน
7. การเกิด รีเวอร์สแทนต์ (revertant) ในรีเวอร์สชั่น (reversion) (เกิด แอด
ดิชั่น แล้วตามด้วยดีลีชั่น) โดยมีกรดอะมิโนไม่มากที่เปลี่ยนแปลงไป

การเกิดมิวเทชั่น แบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ

การต่อสู้1. เกิดมิวเทชั่นปกติ (Spontaneous mutation) เกิดเองตามธรรมชาติที่ควบคุมไม่ได้
ด้วยกา
รทายคำ

2. ชักนำให้เกิด (Induced mutation) โดยการกระตุ้นด้วยมิวทาเจน (mutagen = สารที่ก่อให้เกิดมิ
วเทชั่น) โดยคนเป็นผู้ทำ
สารก่อกลายพันธุ์ (มิวทาเจน = Mutagen)

1. รังสี (ionizing radiation) มีพลังงานสูง ผลิต Ions, x - ray และรังสีอื่นๆ
2. แสง (nonionizing radiation) มีพลังงานสูง มีแรงแทรกซึมต่ำ เช่น รังสี UV

3. สารเคมี (chemical mutagen) Nitrous acid, mustad gas
4. Alflatoxin B จากถั่วที่ขึ้นราจาก fungi

5. 2 - amino 5 - nitrophenol ที่พบใน Hair dye components
6. caffeine ใน Cola, tea, coffee, pain relievers (ยาแก้ปวด)

7. Sodium nitrite จากพวกเนื้อรมควัน

THANK YOU ✡️

https://5932131c-a-62cb3a1a-s-sites.googlegroups.com