รูปเล่มโครงงานสงกรานต์พาเพลิน

โครงงานภาษาไทย
เรื่อง สงกรานตพ์ าเพลิน

โดย
นายวรพงศ์ บญุ งาม เลขที่ ๗
นางสาวพชิ ญา แพรวัฒนะสุข เลขที่ ๑๗
นางสาวนนั ทชิ า แกว้ มณี เลขที่ ๒๖
นางสาวพชั รพร วงษารัฐ เลขที่ ๒๗

ช้ันมธั ยมศึกษาปที ่ี ๔/๑๐
เสนอ

คุณครูณัฏฐณชิ า แทบทาม

รายงานนีเ้ ป็นส่วนหนง่ึ ของวิชาโครงงานภาษาไทย รหสั ท ๓๐๒๐๑
ภาคเรียนท่ี ๒ ปกี ารศึกษา ๒๕๖๔
โรงเรยี นสงิ ห์บุรี

สำนกั งานเขตพน้ื ที่การศึกษามธั ยมศึกษา สิงห์บรุ ี-อา่ งทอง

ช่ือโครงงาน สงกรานต์พาเพลนิ

ผ้จู ดั ทำ ๑.นายวรพงศ์ บญุ งาม

๒.นางสาวพชิ ญา แพรวัฒนะสุข

๓.นางสาวนนั ทิชา แก้วมณี

๔.นางสาวพชั รพร วงษารฐั

อาจารยท์ ปี่ รึกษา คณุ ครูณฏั ฐณชิ า แทบทาม

ปีการศึกษา ๒๕๖๔

บทคัดยอ่

โครงงานภาษาไทย เร่ือง สงกรานต์พาเพลินจัดทำขึ้นเพื่อให้คนในสังคมรุ่นใหม่ได้เห็นถึง
ความสำคญั ของประเพณีสงกรานตแ์ ละความสวยงามมากกว่าเดิมและอาจจะนำไปเผยแพรต่ ่อให้คนรุ่นหลัง
ได้รู้ถึงความงามและความสำคัญของสงกรานต์ คณะผู้จัดทำจึงได้ทำการรวบรวมโดยการเรียบเรียงเนื้อหา
และอา้ งอิงข้อมลู ทีไ่ ดจ้ ากการศกึ ษาจากเวบ็ ตา่ งๆ โดยสรปุ มานำเสนอให้แกผ่ ู้สนใจ

กติ ติกรรมประกาศ

โครงงานภาษาไทยเร่ือง สงกรานตพ์ าเพลนิ เป็นอีกหนึ่งโครงงานท่ชี ว่ ยใหน้ กั เรยี นเกิดความคิดที่
อยากจะรักษาความสวยงามของประเพณีไว้

การจัดทำโครงงานนี้สำเรจ็ ลุล่วงไปไดด้ โี ดยไดร้ บั ความช่วยเหลือจากคนในครอบครัวและเว็บต่างๆ
สุดทา้ ยน้ที างคณะผู้จดั ทำหวังว่าโครงงานฉบบั น้จี ะเปน็ ประโยชนต์ ่อสงั คมไทยไม่มากก็น้อย

คณะผ้จู ัดทำ
๑๕ มกราคม ๒๕๖๔

สารบัญ

เรอื่ ง หนา้
กติ ติกรรมประกาศ ก
สารบัญ ข-ค
บทท่ี ๑ บทนำ ๑
๑
๑.ทีม่ าและความสำคัญ ๑
๒.วตั ถปุ ระสงค์ ๑
๓.ขอบเขตการศึกษา ๑
๔.สมมุติฐาน ๑
๕.ประโยชนท์ ่คี าดว่าจะไดร้ บั ๒
บทท่ี ๒ เอกสารท่ีเกีย่ วข้อง ๒-๓
๑.เร่อื งเลา่ ๓
๒.ความหมาย ๔
บทที่ ๓ วิธกี ารดำเนินการ ๔
๑.เครอ่ื งมือท่ีใช้ ๔
๒.แหลง่ การศกึ ษา ๔
๓.วธิ กี ารศึกษา ๕
บทท่ี ๔ ผลการศึกษา ๕
๑.ความเป็นมา ๕
๒.ความสำคัญ ๕
๓.กจิ กรรม
บทที่ ๕ สรุปผลการศกึ ษา ๖
๑.ประโยชน์ทีค่ าดวา่ จะได้รับ ๖
๒.การนำผลไปใช้ ๖
๓.ขอ้ เสนอแนะ ๗
บรรณานุกรม

๑

บทท่ี ๑
บทนำ
๑.ท่ีมาและความสำคัญของโครงงาน

ปัจจุบันในประเทศของเรามีประเพณีมากมายและหลายอย่างมากมาก โดยคนไทยเหล่านั้นน้นั ได้
ชว่ ยกันรักษาและอนรุ ักษม์ นั ไว้

ด้วยสภาพสังคมไทยในปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างฉับพลัน สภาพขอคนไทยในปัจจุบัน
ส่วนมากก็ใชช้ วี ติ อย่กู ับมอื ถือเปน็ สว่ นมากและทำใหใ้ สใ่ จในวฒั นธรรมไทยนอ้ ยลง

ประกอบดว้ ยเด็กไทยสมยั ใหมใ่ ช้เวลาอยกู่ ับการเล่นโทรศัพท์มือถือมากเกนิ ไป โครงงานนี้จึงจัดทำ
ข้นึ เพ่ือให้ใช้ประกอบเหน็ ถงึ ความสำคัญของวฒั นธรรมบา้ นเราและประเพณสี งกรานต์

ทัง้ นีแ้ นวคิดการแก้ปญั หาโดยการทำโครงงานน้นั เป็นการช่วยใหเ้ ด็กไทยได้เขา้ สงั คมและยังได้รับ
ความรู้จากการศึกษาโครงงานเล่มน้ใี นดา้ นของความสำคัญและความสนกุ ของประเพณีสงกรานต์

๒.วัตถปุ ระสงค์ในการศกึ ษา

๑.เพือ่ รักษาประเพณีสงกรานต์
๒.เพอ่ื ให้ทกุ คนเห็นความสำคญั ของประเพณีสงกรานต์
๓.เพ่อื ศึกษาความสำคัญและประวัตคิ วามเป็นมาของประเพณีสงกรานต์

๓.ขอบเขตการศกึ ษา

เนื้อหา ศึกษาและรวบรวมข้อมลู วนั สงกรานต์จากเวบ็ ไซต์ให้ได้มากที่สดุ
แหลง่ การศกึ ษา สำรวจข้อมูลผ่านทางเว็บไซต์ www.brh.go.th.com และใชเ้ ล่มโครงงานนี้ในการเจาะ
กลุ่มคนทีต่ ้องการให้ศึกษาและสนใจ เชน่ เด็กนกั เรยี นมธั ยมต้นและมธั ยมปลาย เป็นต้น
ระยะเวลา ใช้เวลาในการศึกษาระหวา่ งวันที่ ๘ มกราคม ๒๕๖๕ – ๑๔ มกราคม ๒๕๖๕

๔.สมมตุ ิฐานในการศกึ ษา

ประเพณสี งกรานตน์ ้ันมคี วามสำคญั และเป็นวฒั นธรรมที่ดีของประเทศไทย เพราะฉะนั้นการจัดทำโครงงาน
เร่อื งน้ีจะทำให้ทกุ คนทกุ วยั หันมาให้ค่าและความสนใจแกป่ ระเพณสี งกรานต์มากข้ึนกว่าเดมิ

๕.ประโยชน์ทีค่ าดว่าจะได้รบั

๑.ได้รับรูถ้ ึงความสำคญั ของวฒั นธรรมประเพณสี งกรานต์
๒.ไดเ้ รยี นรูแ้ ละรับความรู้เพิ่มขน้ึ เกีย่ วกบั ประเพณสี งกรานต์
๓.ทำใหป้ ระเพณีสงกรานต์มคี นให้ความสนมากขึ้นและสืบตอ่ วฒั นธรรมได้ยาวนาน

๒

บทที่ ๒
เอกสารอา้ งอิงที่เก่ียวข้อง

เรอ่ื งเลา่ ของสงกรานต์

ตำนานของสงกรานต์นี้มีปรากฎในศิลาจารึกที่วัดพระเชตุพน โดยยอ่ ว่า มบี ุตรของเศรษฐีคนหนงึ่ ช่ือ ธรรม
บาลกุมาร เป็นผู้ที่รูภ้ าษานกแล้ว เรียนไตรเพทจบ เมื่ออายุได้เจด็ ขวบ ได้เป็นอาจารย์บอกมงคลตา่ งๆ แก่
มนษุ ย์ทัง้ ปวง ซง่ึ ในขณะนั้น โลกทั้งหลายนบั ถอื ทา้ วมหาพรหมและกบิลพรหมองคห์ น่ึงว่า เปน็ ผแู้ สดงมงคล
แก่มนษุ ย์ท้ังปวง เมอ่ื กบลิ พรหมทราบ จึงลงมาถาม ปัญหาธรรมบาลกุมาร ๓ ขอ้ สญั ญาไว้วา่ ถ้าแก้ปัญหา
ไดจ้ ะตัดศีรษะบูชา ถ้าแก้ไมไ่ ดจ้ ะตัดศรี ษะธรรมบาลกุมารเสยี ปัญหานั้นว่า

ขอ้ ๑.เช้าราศีอยู่แห่งใด
ขอ้ ๒.เที่ยงราศอี ยู่แหง่ ใด
ขอ้ ๓. ค่ำราศีอยแู่ หง่ ใด

ธรรมบาลขอผลัด ๗ วัน ครั้นล่วงไปได้ ๖ วัน ธรรมบาลกุมารก็ยังคดิ ไม่ได้ จึงลงจากปราสาทไปนอนอยู่ใต้
ต้นตาลสองต้น มนี กอนิ ทรี ๒ ตวั ผวั เมยี ทำรงั อาศยั อยู่บนตน้ ตาลน้นั คร้งั เวลาคำ่ นางนกอินทรีจึงถามสามีว่า
พรุ่งน้ีจะไดอ้ าหารแห่งใด สามีบอกว่า จะได้กินศพธรรมบาลกุมาร ซึ่งท้าวกบิลพรหมจะฆ่าเสีย เพราะทาย
ปญั หาไม่ออก นางนกถามว่า ปัญหานน้ั อยา่ งไรสามีจึงบอกว่า ปญั หาว่าเช้าราศีอย่แู ห่งใด เท่ียงราศีอยู่แห่ง
ใด ค่ำราศีอยแู่ หง่ ใด นางนกถามวา่ จะแก้อยา่ งไร สามบี อกว่า เช้าราศีอยูห่ น้า มนุษยท์ ้ังหลายจึงเอาน้ำล้าง
หนา้ เวลาเท่ยี งราศีอยอู่ ก มนษุ ย์ท้งั หลายจงึ เอาเครือ่ งหอมประพรมทีอ่ ก เวลาคำ่ ราศอี ยูเ่ ทา้ มนษุ ยท์ ้งั หลาย
จึงเอาน้ำล้างเท้า

๓

ครั้นรงุ่ ข้ึนท้าวกบิลพรหมมาถาม ปญั หาธรรมบาลกุมารก็แก้ตามทไ่ี ดย้ ินมา ท้าวกบิลพรหมจึงตรัส
เรียกเทพธิดาทั้ง ๗ อันเป็นบริจาริกาพระอินทร์มาพร้อมกัน แล้วบอกว่า เราจะตัดศีรษะบูชาธรรมบาลกุ
มาล ศีรษะของเราถ้าจะต้ังไว้บนแผ่นดนิ ไฟก็จะไหม้ทว่ั โลก ถ้าจะท้งิ ขึ้นบนอากาศ ฝนกจ็ ะแล้ง ถ้าจะท้ิงไว้
ในมหาสมุทรน้ำก็จะแหง้ จงึ ให้ธดิ าท้ังเจด็ น้ันเอาพานมารบั ศรี ษะ แลว้ ก็ตัดศีรษะสง่ ใหธ้ ดิ าผู้ใหญ่ นางจงึ เอา
พานมารับพระเศยี รบิดาไวแ้ ลว้ แห่ทำประทักษิณ รอบเขาพระสุเมรุ ๖๐ นาที แล้วก็เชิญประดษิ ฐานไว้ใน
มณฑปถ้ำคันธลุ ีเขาไกรลาศ บูชาด้วยเคร่อื งทพิ ยต์ ่างๆพระเวสสกุ รรมกน็ ฤมิตรแล้วดว้ ย แกว้ เจ็ดประการชื่อ
ภควดีใหเ้ ปน็ ทป่ี ระชมุ เทวดา เทวดาทัง้ ปวงก็นำเอาเถาฉมุลาด ลงมาลา้ งในสระอโนดาตเจ็ดครั้งแล้วแจกกัน
สังเวยทกุ ๆ พระองคค์ รั้งถงึ ครบกำหนด ๓๖๕ วนั โลกสมมติว่า ปีหนึ่งเป็นสงกรานต์นางเทพธิดาเจด็ องค์ จงึ
ผลัดเวรกนั มาเชญิ พระเศยี รท้าวกบิลพรหม ออกแห่ประทกั ษณิ เขาพระสุเมรุทุกปี แล้วกลับไปเทวาโลก ซึ่ง
ลกู สาวท้ังเจด็ ของท้าวกบิลพรหมนั้น เราสมมตเิ รียกวา่ นางสงกรานต์ มชี อ่ื ตา่ งๆ ดังน้ี ทุงษเทวี, โคราดเทวี,
รากษสเทวี, มณั ฑาเทวี, กิรณิ ีเทวี, กิมทิ า และ มโหทรเทวี

ความหมายของวันสงกรานต์

สงกรานต์ ที่แปลว่า "ก้าวขึ้น" "ย่างขึ้น" นั้นหมายถึง การที่ดวงอาทิตย์ ขึ้นสู่ราศีใหม่ อันเป็นเหตุการณ์ที่
เกดิ ขึน้ ทุกเดอื น ที่เรยี กว่าสงกรานต์เดือน แต่เมอื่ ครบ ๑๒ เดอื นแลว้ ยา่ งขน้ึ ราศีเมษอกี จัดเป็นสงกรานต์ปี
ถือวา่ เปน็ วันข้ึนปีใหมท่ างสุริยะคติ ในทางโหราศาสตร์

มหาสงกรานต์ แปลว่า ก้าวขึ้นหรือย่างขึ้นครั้งใหญ่ หมายถึงสงกรานต์ปี คือปีใหม่อย่างเดียว กล่าวคือ
สงกรานตห์ มายถึง ไดท้ ง้ั สงกรานต์เดอื นและสงกรานตป์ ี แตม่ หาสงกรานต์ หมายถึง สงกรานต์ปีอยา่ งเดียว

วันเนา แปลว่า "วนั อยู"่ คำว่า "เนา" แปลวา่ "อยู่" หมายความว่าเป็นวนั ถัดจากวันมหาสงกรานต์มา ๑ วัน
วันมหาสงกรานตเ์ ปน็ วันที่ดวงอาทติ ย์ย่างสู่ราศีตงั้ ต้นปีใหม่ วันเนาเป็นวันท่ีดวงอาทิตย์เข้าที่เข้าทาง ในวัน
ราศีตัง้ ต้นใหม่เรยี บรอ้ ยแลว้ คอื อยปู่ ระจำที่แลว้

๔

บทท่ี ๓
วธิ กี ารดำเนินการศึกษา

๑.เคร่ืองมอื เครื่องใช้

๑.๑).โทรศพั ทม์ ือถือ
๑.๒)โน้ตบกุ๊
๑.๓).ไอแพด

๒.แหล่งการศึกษาคน้ คว้า

๒.๑).เวบ็ ไซต์

๓.วธิ ีการศึกษา

๓.๑).สอบถามขอ้ มูลจากในเว็บไซต์
๓.๒).สอบถามคณุ ครูหรอื ผู้ปกครองที่มีอายุและความรใู้ นเรื่องสงกรานต์
๓.๓).รวบรวมข้อมูลวเิ คราะหแ์ ละสรุปผล
๓.๔).นำขอ้ มูลทไ่ี ดม้ าตรวจสอบอีกครัง้ และบันทกึ ผลซำ้ อกี คร้ัง

๕

บทที่ ๔
ผลการศกึ ษา

ความเป็นมา

เมื่อคร้ังก่อนพิธีสงกรานต์เป็นพิธีกรรมท่ีเกิดขึน้ ภายในครอบครัวหรือชุมชนบ้านใกล้เรือนเคยี งแต่
ในปัจจุบันได้มีการเปลี่ยนแปลงให้พิธีสงกรานต์นั้นเป็นเทศกาลสงกรานต์โดยได้ขยายออกไปสู่คมเป็นวง
กว้างมากขึ้นและมีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนทัศคติตลอดจนความเชื่อไปแต่เดิมในพิธีสงกรานต์จะใช้น้ำเป็น
สญั ลกั ษณท์ ีเ่ ปน็ องคป์ ระกอบหลักของพิธีแก้กนั กับความหมายของฤดูร้อนช่วงเวลาทีพ่ ระอาทิตยเ์ คลื่อนเข้า
สูร่ าศเี มษในวนั น้จี ะใชน้ ำ้ รดให้แก่กันเพอื่ ความชุม่ ชื่นมีการขอพรจากผใู้ หญม่ กี ารรำลกึ และกตัญญูต่อบรรพ
บุรุษท่ีล่วงลับ ต่อมาในสังคมไทยสมัยใหม่เกิดเป็นประเพณีกลับบ้านในช่วงเทศกาลสงกรานต์นับว่าวัน
สงกรานต์เป็นวันครอบครัวอีกทง้ั ยังมปี ระเพณีท่สี บื ทอดมาต้งั แต่ดัง้ เดมิ อยา่ งการสรงนำ้ พระทน่ี ำมาซึ่งความ
เปน็ สริ ิมงคลเพ่อื ให้เป็นการเรม่ิ ตน้ ปใี หม่ท่ีมีความสุข

ความสำคัญ

๑. เปน็ วันหยุดประจำปี
๒. เปน็ วนั ที่ทำบญุ สร้างกศุ ลและประพิธี
๓. เป็นวันอนรุ ักษแ์ ละสบื สานวัฒนธรรมไทย
๔. เปน็ วนั ครอบครัว วันรวมญาติ
๕. เป็นวันท่ีแสดงความกตัญญูต่อผูม้ ีพระคณุ

กจิ กรรมในวันสงกรานต์

๑. การทำบุญตกั บาตร
๒. การรดน้ำ
๓. การรดน้ำผใู้ หญ่
๔. การกอ่ เจดยี ท์ ราย
๕. การปล่อยนกปลอ่ ยปลา
๖. การนำทรายเขา้ วดั

๖

บทท่ี ๕
สรปุ ผลการศกึ ษา

การศึกษาโครงงานเรื่อง สงกรานต์พาเพลิน เป็นไปได้อย่างราบร่ืนและไม่มีอุปสรรคมากนัก
โครงงานเลม่ นสี้ ่งเสริมใหเ้ ยาวชนไทยของเรานน่ั ได้เข้าใจความสำคญั และความเป็นมาของสงกรานต์ได้มาก
ขึน้ ทำให้เห็นคุณค่ามากข้นึ ขอขอบคุณเว็บไซต์ที่เราไปสืบหาข้อมูลและผู้มีความรู้ที่เราไม่ได้กล่าวไว้ใน ณ
ท่ีนี้ด้วย ขอขอบคุณครับ/ค่ะ

๑.ประโยชน์คาดวา่ จะได้รบั

๑.๑).ได้รับรูถ้ ึงความสำคญั ของวฒั นธรรมประเพณีสงกรานต์
๑.๒).ไดเ้ รียนรู้และรบั ความรเู้ พิ่มข้นึ เก่ียวกบั ประเพณีสงกรานต์
๑.๓).ทำใหป้ ระเพณีสงกรานต์มีคนใหค้ วามสนมากข้ึนและสบื ต่อวฒั นธรรมได้ยาวนาน

๒.การนำผลการศึกษาไปใช้

๒.๑).ได้นำความรไู้ ปเล่าต่อให้ทุกคนได้รบั รู้
๒.๒).เข้าใจถึงความเปน็ มาและความสำคญั ของสงกรานต์

๓.ข้อเสนอแนะ

จากการศกึ ษาเรื่องประเพณสี งกรานต์ ทำให้รู้ถงึ ความเปน็ มาท่ีเราไม่ร้จู ักหรอื ไม่เคยรมู้ าก่อน ถ้า
ทางเรามีโอกาสอกี ครั้งเราจะรวบรวมขอ้ มูลและสิ่งที่น่าสนใจมาให้มากกว่านีค้ รับ/คะ่

๗

บรรณานกุ รม

๑.กล่มุ งานสขุ ศึกษา. (๒๐๑๙). วนั สงกรานต์. [ออนไลน์]. เข้าถงึ ไดจ้ าก :
http://www.brh.go.th/index.php/. (วันที่คน้ ขอมูล : ๖ มกราคม ๒๕๖๕)