หน่วย 1.3 ผลงานของบุคคลสำคัญ (ขุนนางและชาวต่างชาติ)

1หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 1.ผลงานของบคุ คลสาคญั ในการสรา้ งสรรคช์ าตไิ ทย

1.3 ขนุ นางและชาวตา่ งชาติทม่ี ีบทบาทในการสรา้ งสรรค์ชาติไทย

โดย : ครูณฐั กฤต อุตมะโน

ขนุ นางและชาวตา่ งชาตทิ มี่ บี ทบาทในการสรา้ งสรรค์ชาตไิ ทย

สมัยอยธุ ยา ออกญาโกษาธบิ ดี (ปาน)

(มีอายรุ ะหวา่ ง พ.ศ. ไมป่ รากฏ - ๒๒๔๓)

• เป็นหวั หน้าคณะทตู เดนิ ทางไปเจรญิ สมั พันธไมตรีกับฝร่ังเศส

• ชว่ ยสร้างความสัมพนั ธร์ ะหว่างอยธุ ยากบั ฝรัง่ เศสใหม้ ีความใกล้ชดิ เพื่อดงึ
ฝรัง่ เศสมาถว่ งดุลอานาจกับฮอลนั ดาได้

• ในสมัยพระเพทราชาได้รบั การแตง่ ตงั้ เปน็ เจา้ พระยาพระคลงั มหี นา้ ทคี่ วบคมุ
ราชการดา้ นการตา่ งประเทศ เป็นขนุ นางที่สร้างช่ือเสยี งและเกยี รติภูมิให้ชาติ
บา้ นเมืองในสมัยอยุธยา

หมอ่ มราโชทัย หรือหมอ่ มราชวงศ์กระต่าย อศิ รางกูร

สมยั รัตนโกสินทร์ (มีอายรุ ะหวา่ ง พ.ศ. ๒๓๖๓ - ๒๔๑๐)

• มบี ทบาทสาคญั ดา้ นการตา่ งประเทศในสมยั รชั กาลที่ ๔
• ดารงตาแหนง่ ลา่ มหลวงประจาคณะทูตไทยท่ีไปเจริญพระราชไมตรกี ับประเทศ

อังกฤษเปน็ ครงั้ แรกในสมัยรตั นโกสนิ ทร์
• ดารงตาแหนง่ ผ้พู พิ ากษาศาลตา่ งประเทศคนแรก
• กวีนพิ นธ์ช้นิ สาคัญ คอื “จดหมายเหตเุ รือ่ งราชทตู ไทยไปลอนดอน” และ

“นิราศลอนดอน”

สมเดจ็ เจ้าพระยาบรมมหาศรีสรุ ยิ วงศ์ (ชว่ ง บุนนาค)

(มอี ายุระหวา่ ง พ.ศ. ๒๓๕๑ - ๒๔๒๕)

• เขา้ รบั ราชการแผน่ ดนิ ต้งั แต่สมยั รัชกาลท่ี ๒ จนถงึ รัชกาลท่ี ๕
• ในปลายรัชกาลท่ี ๓ ได้มีความเหน็ ร่วมกับเสนาบดคี นอน่ื ๆ วา่ สมเด็จเจา้ ฟา้ มงกฎุ

สมควรเปน็ พระเจา้ แผน่ ดนิ สบื ตอ่ จากรัชกาลท่ี ๓
• สมยั รชั กาลท่ี ๔ เลอื่ นเปน็ เจา้ พระยาศรีสุริยวงศ์ วา่ ทสี่ มุหพระกลาโหม และเล่ือนเป็น

อัครมหาเสนาบดที ส่ี มหุ พระกลาโหม
• ดารงตาแหนง่ เป็นผสู้ าเร็จราชการแผน่ ดนิ แทนจนรัชกาลท่ี ๕ มพี ระชนมายคุ รบ ๒๐

ปีหลงั พน้ จากตาแหนง่ ผ้สู าเร็จราชการไดร้ บั เลอื่ นขึ้นเปน็ สมเดจ็ เจา้ พระยาบรมมหา
ศรีสรุ ิยวงศ์

สมัยอยุธยา ลาลูแบร์

(มีอายรุ ะหวา่ ง พ.ศ. ๒๑๘๕ - ๒๒๗๒)

• หัวหน้าคณะราชทตู ฝรงั่ เศส ทีเ่ ดินทางมายงั กรงุ ศรีอยธุ ยา ในสมัยสมเด็จพระ

นารายณม์ หาราช
• เป็นผแู้ ทนฝรง่ั เศสในการเจรจากบั อยธุ ยาเพอ่ื ทาการค้าและได้ลงนามในสญั ญา

การคา้ ที่เมอื งลพบรุ ี เมอ่ื พ.ศ. ๒๒๓๐
• เป็นผู้บันทึกเรอ่ื งราวและเหตุการณต์ า่ งๆ เกย่ี วกับกรุงศรอี ยธุ ยา จนกลายมา

เป็นหลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์ ท่สี าคัญทเี่ รียกว่า จดหมายเหตลุ าลแู บร์

สมยั รัตนโกสินทร์ บาทหลวงปาลเลอกัวซ์

(มอี ายรุ ะหว่าง พ.ศ. ๒๓๔๘ - ๒๔๐๕)

• เดนิ ทางเข้ามาเผยแผ่ครสิ ตศ์ าสนานิกายโรมนั คาทอลกิ ในประเทศไทย
เม่อื พ.ศ. ๒๓๗๒

• มีงานเขยี นเกย่ี วกบั ประเทศไทยหลายเลม่ เชน่ เล่าเร่ืองกรุงสยาม
และยงั ไดเ้ รียบเรยี ง “สพั ะพะจะนะพาสาไท” พจานุกรมสี่ภาษา

• มบี ทบาทสาคัญในการสร้างความสมั พันธ์ระหว่างประเทศไทย
กับสานักวาติกนั ท่กี รงุ โรม

หมอบรดั เลย์ (ดร.แดน บชี บรัดเลย)์

(มอี ายรุ ะหวา่ ง พ.ศ. ๒๓๔๗ - ๒๔๑๖)

• หวั หนา้ คณะมิชชันนารีจากสหรัฐอเมริกา
• จดั ต้งั โรงพมิ พ์หนังสอื ไทยขน้ึ เปน็ คนแรก รวมทั้งคิดสร้างเครือ่ งพิมพด์ ว้ ยไม้
• ประสบความสาเรจ็ ในการหล่อตวั พมิ พอ์ กั ษรไทย พ.ศ. ๒๓๘๔ และออก

หนงั สอื พมิ พ์รายเดอื นชอื่ ที่ชื่อวา่ บางกอกรีคอรเ์ ดอร์ นับเปน็ หนงั สือพิมพ์ฉบบั
แรกของไทย
• เป็นผรู้ ิเรมิ่ นาวชิ าการแพทย์แผนใหมม่ าเผยแพรใ่ นประเทศไทย

พระยารษั ฎานปุ ระดษิ ฐมหศิ รภักดี (คอซมิ บี๊ ณ ระนอง)

(มีอายรุ ะหว่าง พ.ศ. ๒๔๐๐ - ๒๔๕๖)

• ใหค้ วามสาคญั กบั การคมนาคม เพราะเปน็ ประโยชนต์ อ่ การปกครอง การคา้ ขาย
การปราบปรามโจรผู้ร้าย ฯลฯ

• ผู้ริเร่ิมนาพันธุ์ยางจากประเทศเพอ่ื นบา้ นมาปลูก
• มกี ารติดตอ่ ใหเ้ ปิดการทาเหมอื งแร่ โดยใหท้ าผลประโยชนแ์ กท่ างราชการแทน

การเรยี กร้องค่าธรรมเนยี ม เป็นการบริหารราชการแผน่ ดินใหม้ ีความเจริญรุ่งเรอื งข้นึ
โดยไม่หวงั พึ่งงบประมาณของหลวง
• ไดค้ ดั เลอื กบตุ รหลานของขา้ ราชการในจงั หวดั ภเู กต็ ไปเรียนภาษาองั กฤษทเ่ี กาะปนี งั
เพื่อกลับมาทาคุณประโยชน์ใหแ้ กท่ างราชการตอ่ ไป

พระยากัลยาณไมตรี (ดร.ฟรานซสิ บ.ี แซร)์

(มอี ายุระหวา่ ง พ.ศ. ๒๔๒๘ - ๒๕๑๕)

• เปน็ ชาวอเมริกนั ดารงตาแหนง่ ที่ปรึกษากระทรวงการต่างประเทศของไทย สมัย
รัชกาลท่ี ๖

• ได้ดาเนนิ การแกไ้ ขข้อผูกพันตามสนธิสัญญาตา่ งๆ โดยสหรฐั อเมริกาเป็นประเทศ
แรกที่ยอมยกเลิกข้อกาหนดอตั ราภาษี และสิทธิสภาพนอกอาณาเขต

• ทาการเจรจาแก้ไขกับประเทศตา่ งๆ เพอ่ื ใหไ้ ดเ้ อกราชทางด้านภาษีและการศาล
ของไทยกลบั คนื มา

• เป็นผู้ทูลเกลา้ ฯ ถวายคาแนะนาเกี่ยวกับสถานการณ์บ้านเมืองของไทย แด่รชั กาล
ที่ ๗

ศาสตราจารยศ์ ิลป์ พรี ะศรี

(มีอายุระหวา่ ง พ.ศ. ๒๔๓๕ - ๒๕๐๕)

• เปน็ ชาวอติ าลี รับราชการตาแหนง่ ช่างปั้น กรมศิลปากร ในสมยั รัชกาลท่ี ๖
• ตอ่ มาดารงตาแหน่งเป็นอาจารยช์ ่างปนั้ หลอ่ แผนกศิลปากรสถานแห่ง

ราชบณั ฑติ ยสภา แลว้ ย้ายมาเปน็ ช่างป้ันสังกัดกองประณีตศิลปกรรม
กรมศิลปากร
• เป็นผวู้ างหลักสตู รการศึกษาดา้ นศลิ ปะของไทยใหม้ มี าตรฐานทัดเทยี มกับ
โรงเรียนศลิ ปะในยโุ รป โดยเรมิ่ วางหลักสตู รจิตรกรรมและประตมิ ากรรม

จารกึ ลานทอง พบท่วี ัดสอ่ งคบ อาเภอเมอื ง จงั หวัดชยั นาท จารึกดว้ ยอักษรขอม - อกั ษรไทยสมยั อยุธยา พ.ศ. ๑๙๕๑

คาถามข้อคดิ สะกิดใจ แนวข้อสอบ O-Net

1.ขอ้ ใดคอื บทบาทสาคัญของหม่อมราโชทยั
1.เปน็ ผู้ดูแลมชิ ชันนารใี นไทย
2.เปน็ ล่ามให้แกค่ ณะราชทตู ของไทย
3.เป็นเอกอคั รราชทูตไทยทีก่ รงุ ลอนดอน
4.เป็นครูสอนภาษาองั กฤษให้แกข่ ุนนางไทย

2.ขอ้ ใดคอื บทบาทสาคัญท่ีสุดของสมเดจ็ เจา้ พระยาบรมมหาศรสี ุรยิ วงศ์
1. การเปน็ ผสู้ าเรจ็ ราชการแผน่ ดนิ
2. การเจรจาทาสนธิสญั ญาเบาวร์ งิ
3. การเจรจาแก้ไขปัญหาวกิ ฤตการณ์ ร.ศ. 112
4. การสนบั สนนุ รัชกาลที่ 5 เปน็ พระมหากษัตรยิ ์

เฉลย คาถามขอ้ คิด สะกดิ ใจ แนวขอ้ สอบ O-Net

1.ขอ้ ใดคอื บทบาทสาคญั ของหมอ่ มราโชทัย
1.เปน็ ผูด้ ูแลมชิ ชันนารใี นไทย
2.เปน็ ลา่ มใหแ้ กค่ ณะราชทูตของไทย
3.เปน็ เอกอัครราชทตู ไทยที่กรุงลอนดอน
4.เป็นครสู อนภาษาองั กฤษใหแ้ ก่ขุนนางไทย

2.ขอ้ ใดคือบทบาทสาคัญที่สุดของสมเด็จเจา้ พระยาบรมมหาศรีสรุ ยิ วงศ์
1. การเป็นผสู้ าเรจ็ ราชการแผ่นดนิ
2. การเจรจาทาสนธสิ ัญญาเบาวร์ งิ
3. การเจรจาแก้ไขปัญหาวกิ ฤตการณ์ ร.ศ. 112
4. การสนับสนุนรัชกาลท่ี 5 เปน็ พระมหากษัตริย์

1. 2. เปน็ ลา่ มใหแ้ กค่ ณะราชทูตของไทย
2. 1. การเปน็ ผู้สาเร็จ1ร1าชการแผ่นดนิ

คาถามข้อคดิ สะกดิ ใจ แนวข้อสอบ O-Net

3. เหตุใดสมเดจ็ เจ้าพระยาบรมมหาศรีสุรยิ วงศ์จงึ สนบั สนุนให้รัชกาลท่ี 5 เสดจ็ ประพาสต่างประเทศ
1. เพอ่ื ลดความขดั แยง้ ภายในประเทศ
2. เพ่อื ให้ศึกษาการพฒั นาประเทศแบบตะวันตก
3. เพอ่ื เจริญสมั พันธไมตรกี ับตา่ งประเทศโดยเฉพาะมหาอานาจตะวนั ตก
4. เพื่อให้ชาตติ ะวันตกร้จู กั รชั กาลท่ี 5 และเกรงกลวั อานาจของไทยมากข้ึน

4. ขอ้ ใดคอื บทบาทสาคญั ของบาทหลวงปาลเลอกวั ์์ ดา้ นอกั ษรศาสตร์
1. การตงั้ โรงพมิ พ์ในไทย
2. การแปลวรรณกรรมไทย
3. การจดั ทาพจนานกุ รมภาษาไทย
4. การเปน็ ครูสอนภาษาตา่ งประเทศใหก้ บั รชั กาลที่ 5

เฉลย คาถามข้อคิด สะกิดใจ แนวขอ้ สอบ O-Net

3. เหตุใดสมเดจ็ เจ้าพระยาบรมมหาศรีสุรยิ วงศ์จงึ สนับสนนุ ใหร้ ชั กาลท่ี 5 เสด็จประพาสต่างประเทศ
1. เพอ่ื ลดความขัดแยง้ ภายในประเทศ
2. เพื่อให้ศึกษาการพัฒนาประเทศแบบตะวันตก
3. เพอ่ื เจริญสัมพนั ธไมตรกี บั ตา่ งประเทศโดยเฉพาะมหาอานาจตะวนั ตก
4. เพ่ือให้ชาตติ ะวันตกรู้จักรชั กาลท่ี 5 และเกรงกลวั อานาจของไทยมากขึน้

4. ขอ้ ใดคอื บทบาทสาคัญของบาทหลวงปาลเลอกวั ์์ ดา้ นอักษรศาสตร์
1. การตง้ั โรงพิมพใ์ นไทย
2. การแปลวรรณกรรมไทย
3. การจดั ทาพจนานกุ รมภาษาไทย
4. การเปน็ ครสู อนภาษาตา่ งประเทศใหก้ บั รัชกาลที่ 5

3. 2. เพ่อื ใหศ้ ึกษาการพฒั นาประเทศแบบตะวันตก
4. 3. การจดั ทาพจนานกุ รมภาษาไทย

คาถามข้อคดิ สะกิดใจ แนวข้อสอบ O-Net

5. ผลงานของบาทหลวงปาลเลอกวั ์ท์ ีม่ ีความสาคญั ต่อการศึกษาประวัตศิ าสตรไ์ ทย คอื ข้อใด
1. การพมิ พ์หนังสอื สวดมนต์
2. การแตง่ หนงั สือเลา่ เรื่องเมืองสยาม
3. การเสนอวิธกี ารเขียนพงศาวดาร
4. การวาดภาพเหมือนบคุ คลสาคญั ของไทย

6. บาทหลวงปาลเลอกวั ์ไ์ ดน้ าวิทยาการด้านใดเขา้ มาเผยแพร่ในไทย
1. การพมิ พ์
2. การทาแผนที่
3. การถ่ายรูป
4. การใช้กลอ้ งดดู าว

เฉลย คาถามขอ้ คิด สะกดิ ใจ แนวข้อสอบ O-Net

5. ผลงานของบาทหลวงปาลเลอกัว์ท์ ่ีมีความสาคัญตอ่ การศกึ ษาประวัตศิ าสตร์ไทย คอื ข้อใด
1. การพมิ พห์ นงั สอื สวดมนต์
2. การแต่งหนงั สือเล่าเรอ่ื งเมืองสยาม
3. การเสนอวิธกี ารเขยี นพงศาวดาร
4. การวาดภาพเหมือนบุคคลสาคัญของไทย

6. บาทหลวงปาลเลอกวั ์ไ์ ด้นาวทิ ยาการดา้ นใดเขา้ มาเผยแพรใ่ นไทย
1. การพิมพ์
2. การทาแผนที่
3. การถา่ ยรูป
4. การใชก้ ลอ้ งดูดาว

5. 2. การแตง่ หนังสอื เลา่ เรือ่ งเมอื งสยาม
6. 3. การถา่ ยรปู

คาถามขอ้ คดิ สะกิดใจ แนวขอ้ สอบ O-Net

7. บางกอกรีคอร์เดอรม์ ีความสาคัญตอ่ สังคมไทยอย่างไร
1. แจง้ ขอ้ มลู ข่าวสาร
2. ส่งเสรมิ ประชาธิปไตย
3. สอนภาษาตา่ งประเทศ
4. หนงั สือพิมพฉ์ บบั แรกของไทย

8. ขอ้ ใดคอื บทบาททีส่ าคัญของพระยากลั ยาณไมตรี
1. เปน็ ผแู้ ทนของไทยในการทาสนธสิ ัญญาแวร์์าย
2. เป็นผู้แทนของไทยในการแก้ไขสนธสิ ญั ญาทีไ่ ม่เสมอภาค
3. เป็นราชทูตของสหรัฐอเมริกาทม่ี าเจริญสัมพันธไมตรีกับไทย
4. เป็นทีป่ รึกษาในการปฏวิ ัตเิ ปลย่ี นแปลงการปกครองของคณะราษฎร

เฉลย คาถามขอ้ คดิ สะกิดใจ แนวข้อสอบ O-Net

7. บางกอกรคี อร์เดอรม์ ีความสาคัญต่อสังคมไทยอย่างไร
1. แจ้งข้อมลู ข่าวสาร
2. ส่งเสรมิ ประชาธิปไตย
3. สอนภาษาตา่ งประเทศ
4. หนังสือพมิ พ์ฉบบั แรกของไทย

8. ขอ้ ใดคอื บทบาทท่ีสาคญั ของพระยากลั ยาณไมตรี
1. เปน็ ผ้แู ทนของไทยในการทาสนธสิ ญั ญาแวร์์าย
2. เป็นผู้แทนของไทยในการแกไ้ ขสนธสิ ัญญาทีไ่ ม่เสมอภาค
3. เป็นราชทูตของสหรฐั อเมรกิ าท่มี าเจรญิ สมั พันธไมตรกี บั ไทย
4. เปน็ ทป่ี รกึ ษาในการปฏิวัติเปลยี่ นแปลงการปกครองของคณะราษฎร

7. 4. หนังสอื พมิ พ์ฉบับแรกของไทย
8. 2. เป็นผูแ้ ทนของไทยในการแก้ไขสนธสิ ัญญาทีไ่ ม่เสมอภาค

คาถามข้อคดิ สะกดิ ใจ แนวขอ้ สอบ O-Net

9. ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี ได้วางรากฐานการเรียนศลิ ปะแบบใหมใ่ นไทยด้วยวิธีใด
1. การเปิดโรงเรยี นสอนศิลปะสมัยใหม่ในไทย
2. การวางหลกั สูตรวชิ าจิตรกรรมและประตมิ ากรรม
3. การสร้างงานศิลปะเป็นแบบอยา่ งให้ชนรนุ่ หลงั ทาตาม
4. การเป็นครูสอนศิลปะและประวัตศิ าสตรศ์ ลิ ปะในมหาวทิ ยาลัยศลิ ปากร

เฉลย คาถามขอ้ คดิ สะกดิ ใจ

แนวขอ้ สอบ O-Net

9. ศาสตราจารย์ศลิ ป์ พรี ะศรี ได้วางรากฐานการเรียนศิลปะแบบใหม่ในไทยด้วยวธิ ีใด
1. การเปดิ โรงเรียนสอนศิลปะสมัยใหม่ในไทย
2. การวางหลกั สตู รวชิ าจติ รกรรมและประตมิ ากรรม
3. การสรา้ งงานศลิ ปะเปน็ แบบอย่างใหช้ นรุ่นหลังทาตาม
4. การเปน็ ครูสอนศลิ ปะและประวตั ิศาสตรศ์ ิลปะในมหาวิทยาลยั ศิลปากร

9. 2. การวางหลักสตู รวิชาจติ รกรรมและประตมิ ากรรม