PowerPoint สาระเศรษฐศาสตร์ ม.2

ใช้



หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 4

การคมุ้ ครองสิทธิของตนเอง
ในฐานะผู้บรโิ ภค

ครวู นั ชนะ ดว้ งโยธา



การรักษาและ กฎหมายค้มุ ครอง
คุ้มครองสทิ ธิ สทิ ธิผบู้ รโิ ภคและ
ประโยชนข์ องผูบ้ รโิ ภค หนว่ ยงานทีเ่ ก่ยี วขอ้ ง

การคมุ้ ครองสทิ ธขิ องตนเองในฐานะผบู้ รโิ ภค

แนวทางการปอ้ งกัน การดาเนินกิจกรรม
สทิ ธิของผ้บู ริโภค พิทกั ษ์สทิ ธแิ ละ

ผลประโยชนต์ ามกฎหมาย
ในฐานะผ้บู ริโภค

วันคุ้มครองผบู้ รโิ ภคไทย
วันที่ 30 เมษายนของทุกปี

การรกั ษาและคมุ้ ครอง
สทิ ธิประโยชน์ของผูบ้ ริโภค

ความหมายของผบู้ รโิ ภค ผบู้ ริโภค คือ ผทู้ ่ีซอื้ สนิ คา้ หรอื
ได้รับบรกิ ารจากผปู้ ระกอบการ

หรอื ไดร้ บั การชักชวนจาก
ผู้ประกอบการใหซ้ อ้ื สนิ คา้ หรอื รบั

บริการ

ผบู้ ริโภคยอ่ มไดร้ บั ความคมุ้ ครองตามที่
กฎหมายกาหนด เพ่อื ความปลอดภัย

มาตรการที่มลี ักษณะ มาตรฐานก่อนการซ้อื ขาย
ป้องกัน เช่น การกาหนดควบคุมมาตราฐานสนิ ค้า

มาตรการท่เี กย่ี วเนอ่ื งกบั การกากบั ดแู ลการขายตรง
สินค้า กาหนดมาตรฐานของสญั ญาทีเ่ ป็นธรรม

มาตรการในการ มาตรการหลังการซ้ือขาย เชน่ ชดเชยคา่ เสยี
แก้ปญั หา ความรบั ผิดชอบของผู้ผลิต

กฎหมายคุ้มครองสทิ ธิผูบ้ รโิ ภค
และหนว่ ยงานทเี่ กีย่ วข้อง

กฎหมายคุ้มครองผบู้ รโิ ภค

พรบ. คุม้ ครองผบู้ ริโภค พ.ศ. 2522 แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ

1. สิทธิท่ีจะได้รับข่าวสารรวมท้ังคาพรรณนา
คุณภาพท่ีถูกต้องและเพียงพอเกี่ยวกับสินค้าหรือ
บริการ ได้แก่ สิทธิที่จะได้รับการโฆษณาหรือ
การแสดงฉลาก ตามความเป็นจรงิ
สิทธิท่ีจะได้รับทราบข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าหรือ
บริการอยา่ งถูกตอ้ ง

พรบ. คุ้มครองผบู้ ริโภค พ.ศ. 2522 แกไ้ ขเพม่ิ เตมิ

2. สิทธิที่จะมีอิสระในการเลือกหาสินค้าหรือ
บริการ ได้แก่ สิทธิที่จะเลือกซ้ือสินค้าหรือรับ
บรกิ ารโดยความสมัครใจของผู้บรโิ ภค

3. สิทธิที่จะได้รับความปลอดภัยจากการใช้
สินค้าหรือบริการ ได้แก่ สิทธิที่จะได้รับสินค้า
หรอื บรกิ ารทีป่ ลอดภัย

พรบ. คุ้มครองผ้บู รโิ ภค พ.ศ. 2522 แก้ไขเพม่ิ เตมิ

4. สทิ ธิทจ่ี ะได้รับความเป็นธรรมในการทาสัญญา ไดแ้ ก่ สทิ ธิทีจ่ ะได้รับขอ้

สัญญาโดยไมถ่ กู เอารัดเอาเปรยี บจากผปู้ ระกอบธรุ กจิ

5. สิทธทิ ่ีจะได้รับการพจิ ารณาและชดเชยความเสียหาย ไดแ้ ก่ สิทธิท่จี ะไดร้ ับ
การคุม้ ครองและชดใช้ค่าเสยี หาย
เมือ่ มีการละเมิดสทิ ธขิ องผู้บริโภคตามขอ้ 1, 2, 3 และ 4 ดงั กล่าว

พรบ. ความรับผดิ ชอบต่อความเสยี หายทเ่ี กดิ ขน้ึ จากสนิ คา้ ท่ไี ม่ปลอดภยั พ.ศ. 2551

1. ผู้ประกอบการทุกคนตอ้ งร่วมกันรับผิดชอบตอ่ ผู้เสียหาย
2. ผ้ผู ลิตตามคาสั่งของผ้วู ่าจา้ งไมต่ ้องรบั ผดิ ชอบ
3. ผเู้ สยี หายไม่จาเปน็ ตอ้ งพสิ จู นว์ า่ ความเสียหายเกดิ จากการกระทาของ

ผูป้ ระกอบการ
4. นอกจากค่าสนิ ไหมทดแทนแล้ว ผู้เสียหายยงั ไดร้ บั ค่าเสียหายต่อจติ ใจ
5. อายคุ วามการเรียกร้องคา่ เสียหาย มีกาหนด 3 ปี นับตง้ั แตร่ คู้ วาม

เสียหายและทราบตวั ผปู้ ระกอบการ หรอื 10 ปนี บั ต้งั แตข่ ายสินค้า

พรบ. วิธีพิจารณาคดีผบู้ ริโภค พ.ศ. 2551

1. คดีผูบ้ รโิ ภคฟ้องผูป้ ระกอบการ แมไ้ มม่ สี ัญญาศาลกร็ ับฟัง
2. ประกาศหรือโฆษณา ทผ่ี ปู้ ระกอบการแจ้งไว้ ถือเปน็ สว่ นหน่งึ ของสัญญา
3. การเจรจาเกย่ี วกับค่าเสียหาย ผูบ้ ริโภคต้องใชส้ ทิ ธเิ รยี กรอ้ งภายใน 3 ปี แตไ่ ม่เกิน 10 ปี
4. การพสิ ูจนข์ ้อเท็จจรงิ เช่น กรณคี วามเสยี หายจากการใช้เครอ่ื งเอทเี อม็
5. หากผปู้ ระกอบการละเลย ไมใ่ สใ่ จ หรือเอาเปรียบผู้บรโิ ภค ศาลสามารถลงโทษเพมิ่ ได้
6. กรณผี ้ปู ระกอบการเป็นนิติบคุ คล ศาลสามารถสัง่ รว่ มรบั ผิดชอบค่าเสยี หายได้

พรบ. ว่าดว้ ยราคาสนิ คา้ และบรกิ าร พ.ศ. 2542

เป็นกฎหมายท่ีให้การคุ้มครองผู้บริโภคโดยตรง มีเจตนารมณ์เพื่อ
คุ้มครองผู้บริโภคให้ได้รับความเป็นธรรมในด้านราคาสินค้าและบริการ
ปอ้ งกันมิให้ราคาสินคา้ และค่าบริการต่าง ๆ สูงเกนิ ความ จาเปน็

หน่วยงานทีเ่ กยี่ วขอ้ งกบั การคมุ้ ครองสทิ ธผิ ้บู ริโภค ภาครฐั บาล

1. สานกั งานคมุ้ ครองผ้บู ริโภคของรัฐ (สคบ.)
องค์กรท่ีให้ความคุ้มครองผู้บริโภค รับเร่ืองราว
ร้องทุกข์ และให้ความเป็นธรรมและปลอดภัยจาก
การซอื้ สินค้าและบรกิ าร

ถนนราชดาเนนิ นอก ทาเนยี บรฐั บาล
โทร 0-2282-1661 www.ocpb.go.th

หนว่ ยงานทเี่ กยี่ วขอ้ งกบั การคมุ้ ครองสทิ ธผิ ู้บริโภค ภาครฐั บาล
2. สานักงานคณะกรรมการอาหารและยา
กระทรวงสาธารณสุข ทาหน้าท่ีตรวจสอบ
ความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์อาหาร ยา
เครือ่ งมือแพทย์

ถนนตวิ านนท์ ต.ตลาดขวัญ นนทบรุ ี
โทร 0-2590-7154 www.fda.moph.go.th







หน่วยงานที่เกย่ี วขอ้ งกบั การคมุ้ ครองสทิ ธผิ บู้ ริโภค

3. สานักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
(สมอ.) กระทรวงอุตสาหกรรม ทาหน้าที่
ตรวจสอบคณุ ภาพและมาตรฐานของผลิตภัณฑ์

ภาครฐั บาล

ถนนพระรามที่ 6 เขตราชเทวี กรุงเทพฯ
โทร 0-2202-3431 www.tisi.go.th

รา้ นทกุ อยา่ ง 20 บาท

สวิตซ์ไฟฟ้า ปล๊กั ไฟสายพ่วง สเี ทียน สีชอล์ก ไฟแช็ก ไม้ขีดไฟ และแอลกอฮอล์
แขง็ ถอื เปน็ สินคา้ ทีต่ ้องได้มาตรฐานสูง เพราะใช้ในชีวติ ประจาวันของผูบ้ รโิ ภค

โทษปรบั 5,000 – 50,000 บาท หรอื จาคกุ 1 เดือน หรอื ทั้งจาท้งั ปรบั

หน่วยงานที่เกย่ี วขอ้ งกบั การคมุ้ ครองสทิ ธผิ บู้ ริโภค

4. กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ ทา
หน้าท่ี ตรวจสอบราคาสินค้า การกักตุน
สนิ คา้ ไมต่ ิดปา้ ยราคา และมาตราช่งั ตวงวดั

ภาครฐั บาล

เขตพระนคร กรุงเทพฯ
โทร 0-2202-3431 www.dit.go.th

หนว่ ยงานที่เกยี่ วขอ้ งกบั การคมุ้ ครองสทิ ธผิ บู้ ริโภค

5. คณะอนกุ รรมการคมุ้ ครองผบู้ ริโภคประจาจงั หวดั

ภาครฐั บาล

ศาลากลางจังหวัดทกุ จงั หวัดทั่วประเทศ

หนว่ ยงานทีเ่ กยี่ วขอ้ งกบั การคมุ้ ครองสทิ ธผิ ูบ้ ริโภค

1. สมาคมพลงั ผบู้ รโิ ภคแหง่ ประเทศไทย
2. โครงการสภาสตรสี ง่ เสริมผูบ้ รโิ ภค
3. คณะกรรมการประสานงานองคเ์ อกชนเพ่ือการสาธารณสขุ มลู ฐาน
4. ชมรมมสุ ลิมคุ้มครองผบู้ ริโภค
5. คณะกรรมการประสานงานสทิ ธมิ นุษยชน (กปส.)

ภาคเอกชน

รบั เรอ่ื งราว ให้คาแนะนา
รอ้ งทุกข์ ผบู้ รโิ ภค

บทบาทหน้าที่หนว่ ยงานค้มุ ครองสิทธิผูบ้ ริโภค

ตรวจสอบความเปน็ กาหนดตรวจสอบ
ธรรม การซอ้ื ขายสนิ ค้า มาตราฐานการผลิตสนิ คา้

การดาเนนิ กจิ กรรมพทิ ักษ์สทิ ธแิ ละผลประโยชน์
ตามกฎหมายในฐานะผบู้ รโิ ภค

การถกู ละเมดิ สทิ ธขิ องผบู้ รโิ ภค

แบบคารอ้ งเรยี น

1. แบบคาร้องเรียนทั่วไป ใช้สาหรับร้องเรียนในกรณีที่ผู้บริโภค
ได้รับความเสียหายจากการซือ้ สินคา้ และใช้บรกิ าร

2. แบบคาร้องเรียนเก่ียวกับอสังหาริมทรัพย์ (ท่ีดิน บ้านจัดสรร
อาคาร) ไดแ้ ก่ การไม่ดาเนนิ การกอ่ สร้าง การสร้างไมแ่ ลว้ เสร็จ

การยน่ื เรือ่ งร้องเรยี น

1. ผูร้ ้องเรียนกรอกรายละเอียดพร้อมแนบเอกสาร

2. ผู้ร้องเรยี นกรอกรายละเอียดแบบหนงั สอื มอบอานาจ (ให้ สคบ. ดาเนนิ การ)
พร้อมติดแสตมป์ 30 บาท

3. กรณีผู้บริโภคไม่สามารถรอ้ งเรยี นได้ด้วยตนเอง ตอ้ งมหี นงั สอื มอบอานาจ
พร้อมติดแสตมป์ 30 บาท

แนวทางการปกปอ้ งสทิ ธขิ องผ้บู รโิ ภค

❖ชือ่ ประเภท หรอื ชนดิ ของสินค้า
❖ช่ือหรือเครอ่ื งหมายการค้า
❖สถานทต่ี ัง้ ของผผู้ ลิต ผูส้ ัง่ หรอื ผูน้ าเข้า
❖ตอ้ งแสดงขนาด ปรมิ าณของสินค้า
❖ต้องแสดงวธิ ใี ชอ้ ย่างละเอยี ด
❖ขอ้ แนะนาในการใชห้ รอื ห้ามใช้
❖วันเดอื นปีทผี่ ลิต หรอื วันหมดอายุ
❖ราคาสินคา้

การอา่ นฉลากกอ่ นซอื้ เปน็ การปอ้ งกนั
การถกู ละเมดิ



แนวทางการปกปอ้ งสทิ ธขิ องผ้บู รโิ ภค

❖หนา้ ทใ่ี นการเกบ็ รักษาพยานหลักฐานตา่ งๆ

แนวทางการปกปอ้ งสทิ ธขิ องผบู้ รโิ ภค

❖หนา้ ที่ร้องเรยี นตามสทิ ธขิ องตน เม่อื ถูกละเมดิ

www.ocpb.go.th
www.fda.moph.go.th
www.dit.go.th

งาน : ใหน้ ักเรียนวิเคราะห์ ตรวจสอบฉลากสินค้าทตี่ นไดน้ ามา

วา่ มีข้อความตอ่ ไปนีห้ รอื ไม่ (ถา้ มใี หร้ ะบุ)

❖ชอ่ื ประเภท หรอื ชนิดของสินคา้
❖ช่อื หรือเคร่อื งหมายการค้า
❖สถานทต่ี ั้งของผ้ผู ลติ ผู้ส่งั หรือผูน้ าเข้า
❖ตอ้ งแสดงขนาด ปริมาณของสนิ คา้
❖ตอ้ งแสดงวิธีใช้อย่างละเอียด
❖ข้อแนะนาในการใช้หรือห้ามใช้
❖วนั เดอื นปีท่ีผลติ หรอื วนั หมดอายุ
❖ราคาสินค้า

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 5

ระบบเศรษฐกจิ และความสมั พนั ธ์
ทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ

นายวันชนะ ดว้ งโยธา

ระบบเศรษฐกิจแบบตา่ งๆ หลกั การและผลกระทบการพึ่งพา
อาศัยกนั และการแขง่ ขนั กันทาง
การกระจายของทรัพยากรในโลกที่ เศรษฐกิจในภูมภิ าคเอเชยี
สง่ ผลตอ่ ความสัมพนั ธ์ทางเศรษฐกจิ
การแขง่ ขนั ทางการค้าในประเทศและ
ระหว่างประเทศ ตา่ งประเทศที่สง่ ผลตอ่ คณุ ภาพสินค้า

ปรมิ าณการผลติ และราคาสนิ ค้า

1. ระบบเศรษฐกจิ ความหมาย
• หน่วยเศรษฐกิจต่างๆ ท่ีประกอบกิจกรรมทาง
เศรษฐกิจภายใต้ระเบียบ ขนบธรรมเนียม
ประเพณี วฒั นธรรมกฎหมายเดยี วกัน

ความสาคญั
• กอ่ ให้เกิดการควบคุม ดูแลให้กจิ กรรมทาง
เศรษฐกิจเปน็ ไปในทิศทางที่สงั คมตอ้ งการ

ระบบเศรษฐกจิ แบง่ เปน็ 3 รูปแบบ

ระบบเศรษฐกิจ ระบบเศรษฐกจิ ระบบเศรษฐกจิ

ทนุ นิยม สังคมนยิ ม ผสม

ระบบเศรษฐกจิ แบบทุนนิยม สหรฐั อเมรกิ า ญ่ีปนุ่ สงิ คโ์ ปร์ สหราชอาณาจักร

ลกั ษณะสำคญั

• เป็นระบบเศรษฐกจิ ทีพ่ ฒั นา
ความคิด จากแนวคิดเสรนี ิยม
ของ อดัม สมทิ (Adam Smith)

• ภาคเอกชนเปน็ เจ้าของปัจจยั การ
ผลิต เป็นเจา้ ของกรรมสิทธ์ิ ใน
ทรัพย์สนิ ตา่ ง ๆ

• รฐั บาลทาหนา้ ท่ีอานวยความ
สะดวก (ระบบสาธารณูปโภคตา่ งๆ)

ใชก้ ลไกลราคา แก้ไขปัญหา

ระบบเศรษฐกจิ แบบทนุ นิยม ขอ้ เสยี

ขอ้ ดี • เกิดความเหล่ือมลาทางรายได้
• เกดิ การใช้ทรัพยากรอยา่ ง
• เอกชนและประชาชนมแี รงจงู ใจ
ในการดาเนนิ กจิ กรรมทาง สนิ เปลือง
เศรษฐกิจ • ธุรกจิ รายใหญม่ ีโอกาสผกู ขาดการ

• ทรพั ยากรถกู นามาใชอ้ ยา่ งคมุ้ ค่า ผลติ สินค้าและบรกิ ารทาให้สนิ ค้ามี
• สนิ คา้ มีคุณภาพ ราคาแพงขึน
• เจ้าของปัจจยั การผลติ มเี สรภี าพใน

การใชป้ จั จยั การผลติ

ระบบเศรษฐกิจแบบสงั คมนยิ ม เกาหลีเหนือ ลาว เวยี ดนาม

ลักษณะสำคัญ

• รฐั บาลเป็นผู้กาหนดและวางแผน
ในการทากิจกรรมตา่ งๆ ทาง
เศรษฐกจิ

• รัฐบาลเปน็ เจา้ ของปัจจัยการผลติ
เกอื บทงั หมด

• ประชาชนจะได้รับสวสั ดิการจาก
รฐั โดยท่วั ถึงและเทา่ เทยี ม

กลไกลราคา ไมม่ ีผล