ปลาม้าลายเรืองแสง

ปลามา้ ลายเรอื งแสง

นางสาวอรจริ า สนิทยา
รหสั นกั ศึกษา 60031050146 Section 04
คณะครุศาสตร์ สาขาวิทยาศาสตรท์ วั่ ไป

ปลาม้าลาย

ชื่อไทย : ปลามา้ ลาย หรอื ปลาซบี รา
ชอ่ื วิทยาศาสตร์ : Brachydanio rerio
ช่อื องั กฤษ : Zebra Danio
ถิ่นท่อี ยู่อาศยั : มีแหลง่ กาเนิดทางตะวนั ออกเฉยี งเหนือของอินเดีย
รูปร่างลกั ษณะ : เปน็ ปลาตัวเลก็ ๆ สวยงามนา่ รกั มักว่ายนารวมกันเปน็ ฝูง
ไปมาดว้ ยความรวดเรว็ ลาตวั มสี นี าตาลปนเขยี ว มแี ถบยาวตาม
ลาตวั 4 แถบคล้ายลายของมา้ ลาย มนั จึงถกู เรยี กว่า ปลามา้ ลาย ปลา
ชนิดนีมขี นาดโตเตม็ ที่ ประมาณ 5-6 ซม. เท่านนั ปลาม้าลายตัวเมีย
ค่อนข้างอ้วนปอ้ มกวา่ ตัวผู้

ปลามา้ ลายเรอื งแสงไดอ้ ยา่ งไร?

เกิดจากการใชเ้ ทคนิคพันธุวศิ วกรรม
(genetic engineering)

ยีนทไ่ี ด้จาก แมงกะพรนุ เรยี กว่า โปรตีน
เรอื งแสงสเี ขยี ว green

fluorescentprotein GFP
สายของดเี อน็ เอทที่ าหน้าท่คี วบคมุ ลกั ษณะ

ทางพนั ธุกรรมของปลาม้าลาย
ปลาม้าลายเรอื งแสงได้

ชโิ มมุระศึกษาแมงกะพรนุ (Aequorea victoria)
ทีจ่ ะเรืองแสงสีเขยี ว บริเวณขอบนอกเม่ือถูกสงิ่ เรา้ โดยการ
ตดั เอาเพยี งส่วนขอบของแมงกะพรุนมาสกดั เอานาคัน
และนามาสกัดจนได้สารบริสุทธิเ์ พยี งไมก่ ี่มลิ ลกิ รมั ทเี่ รอื ง
แสงสเี ขียวได้ “โปรตีนเรอื งแสงสเี ขยี ว green
fluorescentprotein GFP”

จากนันทาการฉีดดีเอ็นเอควบคุมการสร้างโปรตีน
เรืองแสงเข้าในเซลล์ไข่ของปลามา้ ลาย และคดั เลือกด้วย
วธิ ที ่ีเหมาะสม ตวั อ่อนสว่ นหน่งึ จะพัฒนาจนเป็น ปลาม้า
ลายเรอื งแสง

การท่ียนี หรือดีเอ็นเอท่ีใส่เข้าไปในปลาม้าลายนนั สร้าง
โปรตีน GFP เม่อื ได้รับการกระตุ้นด้วยแสงในช่วงความยาว
คล่ืนทีเ่ หมาะสม จะปล่อยแสงอกี ช่วงคล่ืนหน่งึ ออกมา

ดร. ซหี ยวน กง (Dr. Zhiyuan Gong)

ไดม้ กี ารใช้ปลามา้ ลายเรอื งแสงเรานเี ป็นตวั ชีวัด
ปริมาณสารพษิ หรอื สภาพความเป็นพษิ ของแหล่งนา โดย
การแยกยีนโปรตีนเรืองแสงสเี ขยี วจากแมงกะพรนุ และฉดี
ยนี เขา้ ไปในตวั ออ่ นปลามา้ ลายปลอ่ ยให้มนั รวมเข้ากับ
จีโนมของปลามา้ ลายโดยเปา้ หมายในขนั สดุ ทา้ ยท่ตี อ้ งการ
คือปลามา้ ลายทจ่ี ะเรืองแสง ก็ต่อเมอ่ื มสี ารพษิ ปะปนอยใู่ น
แหลง่ นานัน

องคก์ ารอาหารและยา (Food and Drug Administration, FDA)
ของประเทศสหรฐั ฯ ก็อนุญาตให้จาหน่ายได้ โดยระบชุ ัดเจนว่าไม่มหี ลักฐาน
ว่าปลาม้าลายดังกลา่ วมอี ันตรายต่อสง่ิ แวดล้อมมากกวา่ ปลาม้าลายท่วั ไป
แตอ่ ย่างใด

อ้างอิง : มนัสวี ดาเนินสกุลชยั พร้อมคณะ. (2563).ปลาม้าลายเรืองแสง. [ระบบออนไลน์].
สืบค้นเมอ่ื วนั ที่ 24 มนี าคม พ.ศ. 2563 จาก prezi.com/i5unbinyn5vv/presentation