ความหลากหลายของนกในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทุ

นกกระเตน็ ใหญ่ปกี สนี ำ้ ตาล ( Brown-winged Kingfisher )

ชื่อวทิ ยาศาสตร์ : Pelargopsis amauroptera

ลักษณะทว่ั ไป : นกกนิ ปลาทม่ี ีจะงอยปากสีแดงใหญเ่ ทอะทะดูไม่สมส่วน ในขณะท่ีนกกระเต็นใหญ่ธรรมดา
สามารถพบได้ตามแหลง่ นำ้ แทบทุกประเภท เพียงมไี ม้ยนื ต้นให้นกขอี้ ายอย่างมนั เกาะหลบซ่อนไดบ้ ้าง

ถ่ินอาศัย : อาศยั อยู่เฉพาะตามป่าชายเลนที่ค่อนข้างสมบรู ณ์ตามแนวชายฝ่งั ทะเลอันดามนั ตง้ั แต่ทาง
ตะวันออกสดุ ของอนิ เดยี จนถงึ เมืองไทยจากระนองไปจรดสตูล ในมาเลเซียพบได้เฉพาะบนเกาะลังกาวเี ท่านั้น

สถานภาพ : นกประจำถิน่

นกกาแวน (Racket-tailed Treepie )

ชือ่ วทิ ยาศาสตร์ : Crypsirina temia Daudin

ลกั ษณะทั่วไป : มขี นคลมุ ลำตัวท้ังหมดรวมถงึ ปกี และหางสดี ำเหลอื บเขยี ว และมีขนบรเิ วณหน้ากระจกุ ตวั
แนน่ สีดำเขม้ คลา้ ยกำมะหย่ี ตาสฟี า้ เขม้ สดใส หางยาวปลายกวา้ ง ปากหนาสีเทาเข้มถึงดำความยาวจากปลาย
ปากจรดปลายหางราว 30 เซนตเิ มตร ตวั ผ้แู ละตัวเมียเหมือนกนั

ถนิ่ อาศัย : พบในป่าละเมาะ ป่าช้ันรอง พื้นทีเ่ กษตรกรรม ป่าโปร่ง ปา่ ไผ่ ปา่ ชายเลน ในประเทศไทยพบได้
ตัง้ แต่พนื้ ราบจนถึงท่ีสงู 915เมตรจากระดับน้ำทะเล

สถานภาพ : นกประจำถ่นิ

นกหวั โตทรายเล็ก ( Lesser Sand Plove )

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Charadrius mongolus

ลักษณะท่ัวไป : มี “คู่เหมือน” คือ นกหวั โตทรายใหญ่ (Greater Sand Plover) ที่ มีสีสนั เหมือนกัน
แทบจะทกุ ประการ แต่มีขนาดใหญก่ ว่าเพยี งเล็กน้อย ปากและขายาวกว่า ขาสีออ่ นกวา่ นอกจากน้ียงั มีแตม้ สี
ขาว ที่หน้าผากท่เี ห็นไดช้ ัดเจนท้งั สองเพศในชุดขนฤดูผสมพันธุ์ พบหากนิ เฉพาะตามชายทะเลทมี่ สี ภาพเปน็ ดนิ
ปนทราย แต่ก็พบปะปนกับนกหวั โตทรายเลก็ ได้บ่อยๆ แม้จะมีลกั ษณะภายนอกตา่ งกนั อยูบ่ า้ ง แต่การ
จำแนกชนิด นกหวั โตทรายสองชนิดก็อาจเปน็ เร่ืองยากมาก เพราะนกหัวโตทรายเล็กบางตวั มีปากยาวใกลเ้ คียง
กับนกหวั โตทรายใหญ่ตวั ท่มี ปี ากสั้น

ถ่ินอาศัย : แหล่งน้ำจืด เชน่ บึง หนอง ทะเลสาบ และท่งุ นานำ้ ขัง และพน้ื เลนทงุ่ นา

สถานภาพ : นกอพยพเขา้ มาในฤดูหนาว หรอื นอกฤดูผสมพันธ์ุ

นกปรอดหน้านวล ( Yellow-vented Bulbul )

ช่อื วทิ ยาศาสตร์ : Pycnonotus goiavier

ลักษณะท่วั ไป : ใบหน้าและคอขาวนวลสมช่ือ ตัดกับสขี องหนา้ ผากถึงท้ายทอยและแถบตาสีดำ หัวมหี งอน
สั้นๆ ลำตัวด้านบนสีนำ้ ตาลแกมเทา อกและท้องสีออกนำ้ ตาลออ่ นมีลายขีดจางๆ ก้นเหลืองดา้ นบนลำตัวสี
นำ้ ตาล บริเวณหวั หาสีดำ คิ้วสขี าว ด้านล่างลำตวั สขี าว อกมีสีนำ้ ตาลแซมขนคลมุ โคนขนหางดา้ นล่างสีเหลอื ง
แกมเขียว หางไม่มสี ขี าวใดๆ ตัวไมเ่ ตม็ วัยควิ้ สอี อกเทา พบตามแหล่งกสิกรรม

ถนิ่ อาศยั : ป่าละเมาะ และป่ารุน่ โดยเฉพาะบรเิ วณใกลแ้ หล่งนำ้ จืด หากินตามตน้ ไม้ พุม่ ไม้และพ้นื ดิน

สถานภาพ : นกประจำถนิ่

นกกระเต็นอกขาว ( White-throated Kingfisher )

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Halcyon smyrnesis
ลักษณะทั่วไป : หวั หลังตอนบน ไหล่ และท้องสีน้ำตาลเขม้ คอและอกขาว ปากแดงสด ปีก หลัง และหางฟ้า
เข้ม หลังตอนล่างและตะโพกฟา้ วาว ขาและตีนแดง ขณะบินมแี ถบขาวใหญท่ ี่ปีก
ถนิ่ อาศัย : ทงุ่ นา แหล่งน้ำในทโี่ ลง่ ถงึ ความสงู 1,500 เมตร พบในพนื้ ท่ีแหง่ แล้งกวา่ ชนิดอน่ื
สถานภาพ : นกประจำถ่ินพบบอ่ ยมาก

นกพญาไฟสีเทา ( Ashy Minivet )

ชือ่ วิทยาศาสตร์ : Pericrocotus divaricatus

ลักษณะทั่วไป : นกตัวผู้ หน้าผากและลำตัวด้านล่างสขี าว มีเส้นสีดำลากผ่านตากลางกระหม่อม และทา้ ยทอย
สดี ำ โคนขนปีกมลี ายแถบสขี าว บางตวั อาจไม่มลี ายสขี าวทกี่ ลางปกั ขนหางคู่นอก ส่วนใหญ่เป็นสีขาว ไหล่
และ ขนคลมุ หางด้านบน สเี ทา นกตวั เมยี ตั้งแต่ กระหมอ่ มลงไปถึงท้ายทอย และ ลำตวั ดา้ นลา่ ง สีเทา
บางสว่ นของกระหมอ่ มจะมีสเี ข้ม มแี ถบสขี าวลากจากหนา้ ผากผ่านตา และ มีแถบสีดำจางๆบรเิ วณหนา้ ผาก

ถนิ่ อาศยั : พบไดทง้ั ในปาดบิ แลง และปาเต็งรงั ปาเบญจพรรณ ปาดงดิบอน่ื ๆ สวนปา ปาชายเลน จากพน้ื
ราบจนถงึ ระดบั ความสงู 1,000 เมตร ในปาสะแกราชสวนใหญพบบริเวณปาเตง็ รัง และพบในปาปลกู บาง

สถานภาพ : เปนนกอพยพผาน และอพยพมาชวงนอกฤดูผสมพนั ธุ ในปาสะแกราชพบบอย และพบ เปนฝูงใหญชวง
เดอื นพฤศจิกายนถึงเดอื นมีนาคม กฎหมายจัดเปนสตั วปาคุมครอง

นกยางดำ ( Black Bittern )

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Dupetor flavicollis

ลักษณะทัว่ ไป : เปน็ นกขนาดใหญ่ ยาว 58 ซ.ม นกตวั ผู้ ปากเหลอื งคล้ำ ปลายและสันปากบนดำ หัว คอ
และลำตัวด้านบนดำ คอมแี ถบยาวสีเหลืองแกมน้ำตาล คอด้านลา่ งและอกขาวมลี ายขีดยาวสดี ำหรือแกม
น้ำตาลแดงคลำ้ ลำตัวด้านล่างเทาเข้ม แขง้ และตีนดำ นกตวั เมยี หัวและลำตัวด้านบนแกมน้ำตาล มากกว่าตัว
ผู้ ลายขดี ที่คอและอกน้ำตาลแดง นกวยั ออ่ น มีลกั ษณะคลา้ ยตัวเมยี แต่หวั และลำตวั ด้านบนมลี ายเกล็ดจาก
ขอบขนสีนำ้ ตาล

ถ่นิ อาศัย : ในพ้ืนทภี่ าคเหนอื ตอนลา่ งและล้านนาตะวนั ออก : ทุ่งนา แหลง่ น้ำธรรมชาติ และพนื้ ท่ีน้ำจดื ในท่ี
ราบ พบคอ่ นขา้ งบ่อยโดยเฉพาะช่วงฤดูฝน

สถานภาพ : นกอพยพเข้ามาทำรงั วางไข่

นกกระสานวล ( Grey Heron )

ช่อื วิทยาศาสตร์ : Ardea cinerea

ลกั ษณะทัว่ ไป : นกกระสานวลเปน็ นกที่มีขนาดใหญ่ มีความสูง 90–100 เซนติเมตร ช่วงปกี สองข้างกว้าง
175–195 เซนติเมตร และหนกั 1–2 กิโลกรัม ขนด้านบนเปน็ สเี ทา แต่ด้านลา่ งเป็นสขี าว ในตวั เต็มวยั จะมี
ขนท่ีส่วนหัวเป็นสขี าวจะมแี ถบขนสดี ำรอบหวั จะงอยปากสีชมพูอมเหลือง ซึ่งจะมีสีสวา่ งขึ้นเวลาผสมพันธ์ุขน
ลำตัวเทา หวั และคอขาว ด้านหน้าคอมีลายขีดดำเปน็ เส้นประ หลังตาถึงขนยางคลา้ ยเปียที่ท้ายทอยสีดำ ขน
ปกี บินเทาเข้มเกือบดำ ขนชุดผสมพันธุ์ : ปากสม้ สด หวั และคอขาวมากขน้ึ นกวยั อ่อน : หน้าผาก คอ และ
ลำตวั เทา ปากเหลอื งคลำ้

ถิน่ อาศัย : ท่ัวทกุ ภาคของประเทศไทย แต่ไม่บอ่ ยและจำนวนไม่มากนัก ส่วนใหญพ่ บตามแหลง่ น้ำขนาดใหญ่
ท่งุ นาและพ้ืนท่ชี ุ่มน้ำต่าง ๆ

สถานภาพ : อพยพมายงั ประเทศไทยชว่ งฤดูผสมพนั ธ์ุ

นกยางกรอกพนั ธ์อุ นิ เดีย ( Indian pond heron )

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Ardeola grayii
ลักษณะท่วั ไป : อาจแยกไม่ไดจ้ ากนกยางกรอกชนดิ อนื่ ฤดูผสมพนั ธ์ุ : หนงั รอบตาฟา้ แกมเทา หวั คอ และอกนำ้ ตาล
ออ่ นแกมเหลอื งซีด ทา้ ยทอยมีขนยาวคลา้ ยเปีย 2 เส้น หลังและขนคลมุ ไหลน่ ้ำตาลแดง แขง้ และตนี แดง
ถนิ่ อาศัย : ทุง่ นา แหลง่ น้ำธรรมชาติ และพ้ืนทีช่ ่มุ น้ำต่าง ๆ
สถานภาพ : นกประจำถิน่ และ นกอพยพเข้ามาในฤดหู นาว หรือ นอกฤดผู สมพันธ์ุ

นกจับแมลงสีคลำ้ ( Dark-sided Flycatcher )

ช่อื วิทยาศาสตร์ : Muscicapa sibirica

ลักษณะทวั่ ไป : ตัวเต็มวยั ด้านบนลำตวั สีเทา วงรอบเบ้าตาสขี าว ไมม่ ลี ายพาดและลายขีดใดๆ ทปี่ ีก ดา้ นลา่ ง
ลำตวั สีออกขาว อกและสีข้างสเี ทาแกมนำ้ ตาล ตรงกลางอกมกั จะมสี ีออกขาว ปากสดี ำ ขากรรไกรลา่ งเป็น
ลักษณะคล้ายแทง่ เนื้อ ตอนโคนเป็นสีเหลือง น้วิ สีออกดำ มักเกาะตามกง่ิ ลา่ งของตน้ ไมห้ รอื กิง่ แหง้ ตาคอย
จอ้ งหาเหยื่อซึง่ ไดแ้ ก่แมลงตา่ งๆ จากน้ันก็โฉบจบั ด้วยปากกลางอากาศ

ถน่ิ อาศยั : พบในปา่ โปร่ง ชายปา่ ท่งุ โล่ง สวนผลไม้ และป่าชายเลน

สถานภาพ : ท้ังนกประจำถ่นิ และนกอพยพ และสตั วป์ า่ คุ้มครอง

นกกวกั ( White-breasted Waterhen )

ชอ่ื วิทยาศาสตร์ : Amaurornis phoenicurus

ลกั ษณะทั่วไป : นกกวกั ท่โี ตแลว้ โดยมากมีสเี ทาเข้มด้านบนและขา้ ง ๆ มหี น้า คอ อก และทอ้ งขาว ท้อง
ดา้ นลา่ ง ๆ และใต้หางมสี นี ้ำตาลเหลอื ง ขา้ ง ๆ ตวั จะเรียบเพอ่ื ใหเ้ ดินผ่านต้นอ้อ ต้นกก หญา้ และพุ่มไมไ้ ปง่าย
ๆ มีขาและนว้ิ ยาว หางสัน้ ปากและขาเหลอื ง ตัวผูต้ วั เมียคลา้ ย ๆ กัน ตัวเมยี เล็กกวา่ เล็กนอ้ ย ลูกนกมสี จี าง
กว่า ลกู นกท่ขี นยังปุยมสี ีดำเหมอื นกับนกอัญชันทัง้ หมด

ถนิ่ อาศยั : อาศยั อย่ตู ามหนองนำ้ หนองน้ำโล่ง

สถานภาพ : ประจำถ่ิน

นกเฉีย่ วดงหางสนี ้ำตาล ( Large Woodshrike )

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Tephrodornis virgatus

ลกั ษณะทวั่ ไป : ตวั ผู้ – แถบคาดตาดำ หวั และหลังตอนบนเทา หลังน้ำตาลแกมเทา ปีกและหางนำ้ ตาล ลำตวั
ดา้ นลา่ งและตะโพกขาว ตัวเมยี – หัวและลำตวั ด้านบนสีน้ำตาล อกขาวแกมน้ำตาลออ่ น แถบคาดตาเล็กและสี
จางกว่าตวั ผ้เู ล็กนอ้ ย

ถนิ่ อาศยั : ในพ้นื ท่ภี าคเหนือตอนลา่ ง : ป่าดบิ ป่าโปรง่ ที่ราบถึงความสูง 1,500 เมตร มกั พบเป็นฝงู

สถานภาพ : ประจำถน่ิ

นกแสก ( Barn Owl )

ช่อื วทิ ยาศาสตร์ : Tyto javanica

ลกั ษณะทวั่ ไป : มีลักษณะใบหนา้ เป็นรปู หัวใจ ตาใหญ่ ตัง้ อยู่ทางด้านหนา้ ของหวั คอสั้น ปกี ยาว หางคอ่ นข้าง
สัน้ ขาและนว้ิ แขง็ แรง มีขนปกคลุมแขง้ เกือบถึงนิ้ว ปลายนว้ิ เป็นกรงเลบ็ โดยกรงเลบ็ ของนิว้ ท่ี 3 มลี กั ษณะ
หยกั คลา้ ยซหี่ วีทางด้านขอบดา้ นใน ทง้ั 2 เพศมีลักษณะเหมอื นกนั แต่เพศเมยี จะมีขนาดใหญ่กว่าเลก็ น้อย สี
ทางดา้ นล่างลำตัวและใต้ปีกเป็นสนี ้ำตาลออ่ นเกือบเปน็ สขี าว มีจุดลักษณะกลมรสี นี ้ำตาล หรอื สีเทากระจายอยู่
ทัว่ ไป ทางดา้ นบนลำตวั และขนปกคลุมปีกสีเหลืองทอง มีจุดสนี ำ้ ตาลเข้มกระจายอย่ทู ่วั ไปเช่นเดียวกัน บริเวณ
ใบหน้ามีสีขาว ไมม่ จี ุดใด ๆ มีขนสีน้ำตาลเขม้ เป็นขอบอยรู่ อบนอก มา่ นตาสดี ำ ใบหน้าเป็นสขี าว ปากเรยี ว
แหลม และจะงอยปากเปน็ ปากขอ

ถิ่นอาศยั : เป็นนกท่ีหากนิ ในเวลากลางคนื โดยมากพบในถิน่ ท่ีใกล้กบั ชมุ ชนของมนษุ ย์ โดยจะอาศัยอยตู่ าม
สิ่งก่อสร้างทม่ี ีความสงบ เช่น หลงั คาโบสถ์ในวัดวาต่าง ๆ หรือบา้ นรา้ ง

สถานภาพ : นกประจำถน่ิ

นกคดั คขู าวดำ ( Pied Cuckoo )

ช่ือวิทยาศาสตร์ : Clamator jacobinus
ลกั ษณะทัว่ ไป : ปากโค้ง ลำตัวดา้ นล่างขาว ลำตวั ด้านบน ปีก และหางดำ ปลายหางขาว ปีกมีแถบขาวเหน็
ชัดเจนขณะบนิ นกวยั อ่อน : ลำตัวดา้ นบนแกมน้ำตาล ดา้ นล่างแกมเทา
ถนิ่ อาศัย : พื้นท่เี ปิดโล่งในท่รี าบ
สถานภาพ : นกที่อพยพเขา้ มาชว่ งนอกฤดผู สมพันธุ์ (ฤดหู นาว) นกที่อพยพเขา้ มาทำรังวางไข่

นกพญาปากกว้างท้องแดง ( Black-and-red Broadbill. )

ชอ่ื วิทยาศาสตร์ : Cymbirhynchus macrorhynchos
ลักษณะทว่ั ไป : ตัวผแู้ ละตวั เมยี เหมอื นกนั มปี ากกว้างใหญ่ มีปากบนสีฟ้า ปากลา่ งสีเหลอื ง ทปี กี มีแถบสขี าว
ขนบนหัว บนหลัง และบนปีกมสี ดี ำ ดา้ นล่างของลำตัวมีสแี ดงเข้ม

ถน่ิ อาศยั : ปา่ ดบิ ช้นื ปา่ ชายเลน ชายป่าทรี่ าบต่ำ ในภาคตะวันตก ตะวนั ออก และภาคใต้

สถานภาพ : นกประจำถิ่น

นกกาน้ำเลก็ ( Little Cormorant )

ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ : Microcarbo niger

ลักษณะทวั่ ไป : ขนาดเล็กกว่านกกาน้ำชนดิ อื่น คอสนั้ ปากสัน้ สีเทาแกมสีเนือ้ ขนลำตัวนำ้ ตาลดำ ปีกและขอบ
ขนปีกน้ำตาลเทา ใตค้ อขาว ขนชดุ ผสมพันธ์ุ : หัว คอ และลำตัวด้านบนดำเหลอื บเขียวเปน็ มนั กระหม่อม ขน
คลมุ หู และทา้ ยทอยมขี นสขี าวแซมเปน็ เสน้ เล็ก ๆ ปากดำ

ถิ่นอาศยั : หนอง บึง ทะเลสาบ และแหล่งน้ำตามธรรมชาติ

สถานภาพ : นกประจำถน่ิ

นกอลี ุม้ ( Watercock )

ช่อื วิทยาศาสตร์ : Gallicrex cinerea

ลกั ษณะทั่วไป : รปู ร่างเพรยี ว คอยาว นวิ้ เท้ายาว หางส้ัน นกอีลมุ้ ตัวผูใ้ นชว่ งฤดูผสมพนั ธุ์จะมีขนตามตวั สีดำ
ขนคลมุ ใต้โคนหางมสี ีเหลืองอ่อน ท่หี นา้ ผากมเี นื้อสีแดง ขาสีแดง หากเปน็ ชว่ งนอกฤดูผสมพันธ์ตุ ัวผู้จะเปลีย่ น
สีไปคล้ายคลงึ กบั ตัวเมีย โดยขนตามลำตวั มีสนี ้ำตาล ปากเหลอื ง ตรงหนา้ ผากไม่มีเนอ้ื สแี ดง และขามสี ีเขียว

ถน่ิ อาศยั : ในประเทศไทยพบอยทู่ ั่วทุกภาค อาศัยอยู่ตามทอ้ งทุ่งนา หนองบึง ช่วงฤดูฝนมกั อาศยั อยู่ตามทอ้ ง
นา แต่ในฤดแู ล้งจะไปหากนิ ตามหนองบึง

สถานภาพ : นกประจำถ่นิ เป็นสตั วป์ า่ คมุ้ ครอง ตามพระราชบญั ญัตสิ งวนและคมุ้ ครองสัตว์ปา่ พุทธศักราช
2535

นกขมน้ิ นอ้ ยธรรมดา (Common Iora )

ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ : Aegithina tiphia

ลกั ษณะทวั่ ไป : ปากสีเทา ตวั ผู้ : หวั และลำตวั ดา้ นบนเขียวแกมเหลือง ลำตัวดา้ นลา่ งเหลืองสดกว่า หางดำ
ปีกมีแถบขาว 2 แถบ ชนิดย่อย horizoptera ช่วงผสมพนั ธุ์หวั และหลังดำชัด ตวั เมยี : รอบตาเหลือง สีซีดกวา่
ปกี คลำ้ แถบขาวไม่เด่นชดั เท่าตัวผู้

ถิ่นอาศัย : ปา่ โปรง่ ปา่ ชายเลน สวนสาธารณะ และสวนผลไม้ ทร่ี าบถึงความสูง 1,500 เมตร

สถานภาพ : นกประจำถิ่น เปน็ สัตว์ปา่ คมุ้ ครอง

นกปรอดทอง ( Black-headed Bulbul )

ชือ่ วิทยาศาสตร์ : Brachypodius atriceps

ลักษณะทว่ั ไป : หวั และคอดำเปน็ มัน ไมม่ ีหงอน ตาฟา้ ลำตัวดา้ นบนและอกเขียวแกมเหลือง ลำตัวดา้ นลา่ ง
และตะโพกเหลอื งสด ปกี เหลอื ง ขนปลายปกี ดำ หางเหลืองคร่ึงล่างดำ ปลายขลิบเหลืองสด นกบางตวั อกและ
ทอ้ งเทา (หายาก) หรอื ลำตัวด้านลา่ งเขียวแกมเหลืองทั้งหมด

ถิน่ อาศัย : ปา่ ดิบ ปา่ โปรง่ ชายปา่ ทร่ี าบถงึ ความสูง 1,600 เมตร ยาก

สถานภาพ : นกประจำถิน่ เป็นสัตวป์ ่าคมุ้ ครอง

นกปรอดเหลืองหวั จุก (Black-crested Bulbul )

ช่ือวิทยาศาสตร์ : Rubigula flaviventris
ลกั ษณะทวั่ ไป : นกขนาดเลก็ ลาํ ตวั ยาว 19 ซม. คางและคอสีดาํ ยกเวนชนิดยอย johnsoni ทีพ่ บเฉพาะภาค
ตะวันออกเฉียงเหนอื จะมีคางและคอสแี ดง มีขนหงอนยาวตง้ั สงู ขนึ้ ไปสดี าํ ตาดาํ รอบวง ตาสคี รมี หลังสีเขยี ว
มะกอก อก ทอง และขนคลุมกนสีเหลืองสด นกท้ังสองเพศเหมือนกัน
ถิน่ อาศยั : ป่าดิบ ป่าโปร่ง ชายป่า และปา่ ละเมาะ ท่รี าบถึงความสงู 2,565 เมตร
สถานภาพ : นกประจำถิ่น เปน็ สตั ว์ปา่ คมุ้ ครอง

นกหวั ขวานใหญส่ ีเทา (Great Slaty Woodpecker )

ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ : Mulleripicus pulverulentus
ลักษณะทัว่ ไป : เปน็ นกหวั ขวานตวั ใหญท่ ี่สดุ ในภูมิภาค ลำตัวสีเทา ไมม่ หี งอน คางและคอดา้ นหน้าสเี หลอื ง
อ่อน
มแี ถบสีแดงทมี่ มุ ปาก จัดเปน็ นกหวั ขวานทีม่ ขี นาดใหญท่ ่ีสุดในประเทศไทย
ถิน่ อาศัย : ปา่ เบญจพรรณและป่าดิบ ปา่ ชายเลน ถงึ ความสูง 1,000 เมตร
สถานภาพ : นกประจำถิ่น

นกกาฝากสเี รยี บ (Plain Flowerpecker)

ชอื่ วิทยาศาสตร์ : Dicaeum minullum

ลักษณะทวั่ ไป : ปากแหลมสดี ำ คลา้ ยตวั เมียของนกกาฝากชนิดอื่น แตห่ วั และลำตัวดา้ นบนน้ำตาลเรยี บ ๆ
ตาดำ ขา้ งแกม้ และลำตัวดา้ นล่างนำ้ ตาลแกมเหลืองอ่อนกวา่ ลำตัวดา้ นบนเลก็ น้อย

ถ่นิ อาศัย : ป่าดิบ ชายปา่ ที่ราบถงึ ความสงู 1,700 เมตร

สถานภาพ : นกประจำถ่นิ เป็นสตั ว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญตั สิ งวนและคมุ้ ครองสัตวป์ า่ พทุ ธศกั ราช
2535

นกยางเปีย (Little Egret)

ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ : Egretta garzetta

ลกั ษณะท่วั ไป : เปน็ นกขนาดกลาง ความยาวลำตัวประมาณ 60 เซนติเมตร ตัวผแู้ ละตวั เมยี มีลกั ษณะ
เหมอื นกนั สีขาวตลอดตวั ตาดำ ปากดำ ขาดำ นิ้วเทา้ เหลอื ง แต่เลบ็ ดำ ตวั เลก็ กวา่ นกยางโทนมาก ในฤดูผสม
พนั ธุจ์ ะมีขนยาวห้อยจากทา้ ยทอยคลา้ ยหางเปีย 2 เสน้ ยาวประมาณ 10 เซนติเมตร จึงได้ช่อื วา่ นกยางเปีย

ถน่ิ อาศัย : พน้ื ที่ชุ่มนำ้ หนองบงึ ทุ่งนา ประเทศไทยพบวา่ เป็นนกประจำถ่นิ ภาคกลางและจะอพยพไปทวั่ ทกุ ภาค

สถานภาพ : นกประจำถิน่ เปน็ สตั ว์ปา่ คมุ้ ครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสตั วป์ า่ พุทธศักราช
2535

นกกระจบิ หญา้ ทอ้ งเหลือง (Yellow-bellied Prinia )

ชอ่ื วิทยาศาสตร์ : Prinia flaviventris
ลกั ษณะทว่ั ไป : นกกระจบิ หญ้าทอ้ งเหลืองเป็นนกขนาดเลก็ หัวสีเทามีแถบสขี าวบริเวณหวั ตา ลำตัวด้านบนสี
น้ำตาลอมเขียวเทา คอ และอกสีขาว ท้องและขนคลมุ ใตโ้ คนหางสีเหลือง หางยาวเรียงลดหลนั่ กนั

ถน่ิ อาศยั : ทุ่งหญา้ สว่ นใหญ่พบใกลพ้ นื้ ท่ชี ุ่มนำ้ ทร่ี าบถึงความสูง 1,450 เมตร

สถานภาพ : เปน็ นกประจำถ่ิน

นกจบั แมลงสีน้ำตาล ( Asian Brown Flycatcher )

ชื่อวทิ ยาศาสตร์ : Muscicapa dauurica

ลกั ษณะทว่ั ไป : ปากยาวกว่านกจบั แมลงสคี ล้ำ โคนปากลา่ งเหลอื งหรอื สีเนอื้ ปลายดำ หัวตาและวงตาขาวใหญ่
หวั และลำตวั ด้านบนสีน้ำตาลถึงเทาแกมนำ้ ตาล ปีกมแี ถบขาวแคบ ๆ แตเ่ ห็นชดั โดยเฉพาะขอบโคนปกี คอ
และลำตัวด้านลา่ งขาวแกมเทา อกมลี ายขดี เล็ก ๆ คลา้ ยนกจับแมลงสีนำ้ ตาลทอ้ งลาย หรือเลียบไมม่ ีลาย

ถ่ินอาศยั : ปา่ โปรง่ สวนผลไม้ และสวนสาธารณะ

สถานภาพ : นกประจำถิน่ และนกอพยพ เป็นสัตวป์ ่าคุ้มครอง ตามพระราชบญั ญัตสิ งวนและค้มุ ครองสตั ว์ป่า
พุทธศกั ราช 2535

นกหวั โตมลายู (Malaysian Plover)

ช่อื วิทยาศาสตร์ : Charadrius peroni

ลักษณะท่ัวไป : ขนาด 14-16 ซม. คลา้ ยนกหัวโตขาดำ ปากสีดำ หนา้ ผากขาว หัวและทา้ ยทอยสีน้ำตาล มี
วงรอบคอสขี าว ลำตัวดา้ นบน ขนคลมุ หลังและปกี สนี ำ้ ตาลออ่ น ลำตัวด้านลา่ ง อกและทอ้ งสีขาว แข้งและตีน
สชี มพู เพศผู้ หวั และทา้ ยทอยสนี ้ำตาลแดง หน้าผากมแี ถบสีดำ ข้างอกมแี ถบสดี ำสองข้าง ลากข้นึ ไปถึง
หลงั เพศเมีย หนา้ ผากสนี ำ้ ตาล ข้างอกมีแถบสีนำ้ ตาลสองข้าง ลากข้นึ ไปถึงหลัง

ถ่ินอาศยั : หาดทรายชายฝงั่

สถานภาพ : นกประจำถน่ิ ท่มี สี ถานภาพใกล้สญู พนั ธุ์ จากการรกุ ทำลายปา่ ชายเลนอนั เปน็ ท่อี ยอู่ าศยั และหา
กิน

นกหวั ขวานสตี าล (Rufous Woodpecker)

ชือ่ วทิ ยาศาสตร์ : Micropternus brachyurus

ลกั ษณะทว่ั ไป : ขนน้ำตาลแดง หงอนสัน้ ลำตัวด้านบนมลี ายขวางถ่สี ดี ำ ปากสน้ั สีดำ ใต้คอมีลายขีด ตัวผู้ : มี
แถบแดงข้างแกม้

ถ่นิ อาศัย : ชายป่าดิบ ป่าผลัดใบ และป่าโปรง่ ป่าละเมาะ ทรี่ าบถึงความสงู 900 เมตร
สถานภาพ : นกประจำถ่ิน

นกกระเตน็ หัวดำ (Black-capped Kingfisher)

ช่อื วิทยาศาสตร์ : Halcyon pileata

ลักษณะทั่วไป : นกขนาดเลก็ 30 ซม. ปากแบนข้างสีแดง กระหมอ่ มสดี ำ ด้านบนลำตวั สีนำ้ เงนิ เขม้ รอบคอสี
ขาว คอหอยและอกสขี าว คอหอยและอกที่เป็นสีขาว ท้องสนี ำ้ ตาลเหลอื งซีด ขนคลมุ นบปีกดา้ นบนท้ังหมด
เป็นสดี ำ

ถ่นิ อาศัย : พบตามป่าต่าง ๆ บริเวณใกล้กับลำธารปา่ ชายเลน ชายฝ่งั ทะเล ชายแม่นำ้ และบริเวณทุ่งนา

สถานภาพ : นกประจำถนิ่ และนกอพยพ เปน็ สัตว์ปา่ คุ้มครอง ตามพระราชบัญญตั ิสงวนและค้มุ ครองสตั ว์ป่า
พุทธศักราช 2535

นกกระแตแต้แว็ด ( Red-wattled Lapwing )

ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ : Vanellua indious

ลักษณะท่วั ไป : ปากสีแดงตอนปลายเปน็ สดี ำ หัว คอ และอกเป็นสีดำ ตัดกบั หางทางด้านล่างลำตัวซ่งึ เปน็ สี
ขาวชดั เจน มลี ายแถบสีขาวพาดจากบรเิ วณด้านล่างของตาไปจนจรดคอดา้ นข้าง จากตาข้างหนึ่งไปยังตาอีก
ข้างหนึ่ง มีตง่ิ เนื้อสีแดงชดั เจน ด้านบนลำตวั สีน้ำตาลมเี หลือบสีมว่ งและเขยี ว

ถิน่ อาศัย : พบได้บอ่ ยตามทอ้ งนา ท่งุ หญ้า สนามหญา้ รมิ หว้ ย หนอง คลอง แมน่ ำ้ ป่าละเมาะ

สถานภาพ : นกประจำถนิ่ และสตั วป์ ่าคมุ้ ครอง

นกปากหา่ ง ( Anastomus oscitans )
ชือ่ วทิ ยาศาสตร์ : Anastomus oscitans

ลักษณะทวั่ ไป : ตัวผ้แู ละตัวเมียคล้ายกัน มขี ายาว คอยาว ปากใหญส่ ่วนกลางของปากห่างออกเพือ่ คาบหอย
โข่งซงึ่ กลมล่นื ได้ ขนตามตวั มสี ีขาวมอ ๆ หางมสี ดี ำแกมนำ้ เงิน ขนปลายปกี มสี ีเหมอื นและเปน็ แถบสดี ำ
ถิ่นอาศยั : ท่งุ นา หนอง บึง พืน้ ที่ชุ่มนำ้ และแหลง่ น้ำจืดตา่ งๆในทรี่ าบ อาจพบได้ถงึ ความสงู 700 เมตร

สถานภาพ : นกอพยพมาทำรังวางไขแ่ ละนกประจำถ่นิ

นกกระจบิ ธรรมดา ( Common Tailorbird )

ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ : Orthotomus sutorius

ลักษณะทว่ั ไป : หน้าผากและกระหม่อมนำ้ ตาลแดง คิ้วและหน้าขาวแกมทา ลำตวั ด้านบนเขยี วคล้ำ ลำตัว
ดา้ นล่างขาว บางครั้งใตค้ อเห็นเป็นสีดำโดยเฉพาะขณะร้อง คลา้ ยนกกระจบิ คอดำ แตก่ น้ ขาว ตัวผขู้ นชุดผสม
พนั ธุ์ : หางค่กู ลางยาวมากและปลายแหลม

ถ่นิ อาศยั : ชายปา่ ป่าละเมาะ สวนผลไม้ สวนสาธารณะใกลช้ มุ ชน ท่ีราบถงึ ความสงู 1,525 เมตร

สถานภาพ : นกประจำถน่ิ และสัตว์ปา่ คุ้มครอง

นกกะรางหัวขวาน ( Common Hoopoe )

ช่อื วทิ ยาศาสตร์ : Upupa epops

ลกั ษณะทว่ั ไป : มีลกั ษณะเดน่ ท่ีจำงา่ ยคือ มีหงอนคล้ายหมวกของพวกอนิ เดยี แดงในอเมรกิ าสมัยก่อน ลำตวั มี
ลายขวางสีน้ำตาลอ่อน หรอื ขาวสลบั ดำ ปากยาวเรียวโค้ง ซึ่งมลี ักษณะเหมือนกนั ท้งั ตัวผ้แู ละตัวเมีย แต่ตัวเมยี
จะมขี นาดเลก็ กวา่ และสีจางกวา่ ตวั ผ้เู ล็กน้อย ขณะแม่นกกกลกู อย่ใู นรงั จะมตี ่อมขับของเหลวทม่ี กี ลิน่ เหมน็
ออกมา กลนิ่ นีม้ าจากต่อมนำ้ มันไตข้ น เช่ือกนั วา่ นกกะรางหวั ขวานใช้กลน่ิ เหม็นนป้ี ้องกนั ตัวไม่ใหส้ ตั ว์อ่นื เข้า
ใกล้

ถน่ิ อาศยั : ชอบอย่ตู ามทุ่งโล่ง ป่าเบญจพรรณ ป่าละเมาะ และพ้ืนที่เกษตรกรรม ทงุ่ นาทพ่ี อมีตน้ ไม้อยบู่ า้ ง อาจ
อยรู่ วมกนั เปน็ ฝูง

สถานภาพ : เปน็ นกประจำถน่ิ

นกตบยุงหางยาว Large-tailed Nightjar

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Caprimulgus macrurus

ลักษณะทว่ั ไป : หางยาว ปลายหางยาวเลยปลายปกี มากกว่าชนิดอ่ืนๆ ตวั ผู้ : หัวน้ำตาลเหลอื ง กลาง
กระหม่อมนำ้ ตาลคล้ำ แถบหนวดและแถบข้าวคอขาวใหญแ่ ละเหน็ ชดั เจน ตา่ งจากนกตบยงุ ภเู ขาที่ทา้ ยทอยสี
น้ำตาลแกมแดง ไหลม่ ีลายขีดดำชัดเจน ขณะบนิ ปลายขนปีกบนิ มีจุดขาวชดั เจน ตวั เมยี : จดุ ขาวที่ปกี เป็นสี
นำ้ ตาลเหลอื ง ปลายทางขาวแกมเหลือง

ถิน่ อาศัย : ปา่ โปรง่ ชายปา่ และพื้นท่ีเปิดโล่งต่างๆ ถงึ ความสงู 2,135 เมตร

สถานภาพ : นกประจำถ่นิ

นกเอ้ยี งสาลิกา ( Common Myna )

ชอ่ื วิทยาศาสตร์ : Acridotheres tristis

ลักษณะทว่ั ไป : หัวและอกดำแกมนำ้ ตาล ปากและหนงั รอบตาเหลือง ลำตวั น้ำตาลเข้ม กลางท้องและกน้
ขาว ขนปกี บินดำมีแถบขาว ขณะบินใต้ปีกขาว ปีกบนมีแถบขาวเปน็ วงใหญ่ แขง้ และตนี เหลือง นกวัยออ่ น :
หวั และอกนำ้ ตาล บางตวั หัวอาจล้านเป็นหนังสีเหลอื ง

ถ่นิ อาศยั : พื้นทเ่ี กษตรกรรมและพน้ื ทเี่ ปิดโล่งตา่ ง ๆ แหล่งชุมชน ท่ีราบถงึ ความสูง 1,525 เมตร

สถานภาพ : ประจำถนิ่

นกยางโทนใหญ่ ( Great egret )

ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ : Ardea modesta

ลักษณะท่วั ไป : ปากเหลือง หนงั หนา้ สเี ขยี วแกมเหลอื ง คล้ายนกยางโทนนอ้ ย แตม่ ุมปากลกึ เลยตำแหน่ง
ดวงตาเขา้ ไป หัวค่อนขา้ งเล็ก หนา้ ผากลาด คอเรียวยาว ขาและตนี ดำ ชดุ ขนผสมพนั ธุ์ – หนังหน้าฟา้ หรอื
เขยี ว ปากดำสนทิ ขาแดงคลำ้ โดยเฉพาะนอ่ ง อกและหลงั มีขนหลงั มีขนเจ้าชยู้ าวออกมา โดยเฉพาะขนท่หี ลัง
จะยาวมาก

ถ่นิ อาศยั : พืน้ ท่ีชุ่มนำ้ ต่างๆทัง้ น้ำจืดและน้ำเค็ม นกประจำถิ่น พบคอ่ นข้างบอ่ ย และนกอพยพ พบบอ่ ยมาก

สถานภาพ : นกประจำถิน่

นกจาบดนิ อกลาย ( Puff-throated Babbler )
ช่อื วิทยาศาสตร์ : : Pellorneum ruficeps

ลักษณะทั่วไป : ลักษณะทีเ่ ดน่ ชดั คือมกี ระหมอ่ มสีแดงนำ้ ตาล มีค้ิวขาว ขนคอสีขาวเป็นปุย ด้านท้องมลี ายขดี
สีนำ้ ตาลเขม้ ด้านหลังไมม่ ีลาย นกท่ยี ังโตไม่เต็มที่ จะมสี ีท่ีคอ่ นข้างทมึ ด้านทอ้ งไม่มลี ายขีด

ถิ่นอาศัย : ปา่ เต็งรัง ปา่ ดบิ แล้ง ป่ารุ่น ป่าละเมาะ ป่าไผ่ จากพ้นื ราบจนถงึ ระดบั ความสูง 1800 m
สถานภาพ : นกประจำถน่ิ

นกกระจบิ คอดำ Dark-necked Tailorbird

ชือ่ วิทยาศาสตร์ : Orthotomus atrogularis

ลกั ษณะทัว่ ไป : คล้ายนกกระจบิ ธรรมดา แตก่ น้ เหลืองทัง้ สองเพศ ตวั ผู้ : หน้าผากถึงทายทอยนำ้ ตาลแดง
ข้างคอและอกดำแกมเทา ลำตัวด้านบนเขียวแกมเหลอื งสดกว่านกกระจิบธรรมดา ไมม่ ีหางคู่กลางยาวแหลม
ตัวเมยี : ขา้ งคอและอกไมม่ ีแถบดำ

ถิน่ อาศัย : ปา่ ดิบ ป่าโปรง่ ปา่ ไผ่ ชายป่า สวนผลไม้ ทีร่ าบถงึ ความสงู 1,200 เมตร

สถานภาพ : นกประจำถิ่น

นกแซงแซวเลก็ เหลือบ (Bronzed Drongo )
ชือ่ วิทยาศาสตร์ : Dicrurus aeneus

ลักษณะทัว่ ไป : ขนาดเล็กกว่านกแซงแซวอ่ืนๆ ปากหนาแตค่ ่อนข้างสัน้ ลำตวั ด้านบน คอ และอกสีดำเหลอื บ
เขยี วและน้ำเงนิ เป็นมนั หางแฉกไมล่ กึ นกวยั ออ่ น : ขนเหลอื บนอ้ ยกวา่ ปกี สนี ำ้ ตาล

ถิน่ อาศยั : ป่าดบิ ป่าโปรง่ และชายป่า ท่รี าบถงึ ความสูง 2,000 เมตร มักพบเป็นกลมุ่ เล็ก ๆ 2 - 3 ตวั
สถานภาพ : นกประจำถิน่

นกยางโทนนอ้ ย ( Intermediate Egret )

ช่อื วิทยาศาสตร์ : Ardea intermedia

ลักษณะทวั่ ไป : คลา้ ยนกยางโทนใหญ่ แตต่ วั เล็กกว่า หวั ใหญก่ วา่ คอหนาและส้ันกวา่ หนังหนา้ เหลอื งปาก
เหลืองปลายดำ มุมปากลึกระดับเดียวกับตำแหนง่ ดวงตา ขาและตีนดำ ขนชดุ ผสมพันธ์ุ : หนงั หนา้ เขยี วแกม
เหลือง ปากเหลืองสด ปลายปากดำมากขึ้นอาจถงึ คร่งึ ปาก ขนเจ้าช้ทู ี่อกและหลงั ยาวมากข้นึ โดยเฉพาะขนอก
ยาวกว่านกยางโทนใหญ่ ขาและตนี ดำ

ถนิ่ อาศยั : ทุ่งนาและพ้ืนทช่ี ุ่มนำ้ ต่าง ๆ

สถานภาพ : เปน็ นกอพยพทีเ่ ข้ามาในประเทศไทยช่วงนอกฤดผู สมพนั ธ์ุ

นกแซงแซวสเี ทา Ashy Drongo

ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ : Dicrurus leucophaeus

ลกั ษณะทว่ั ไป : รปู ร่างคล้ายนกแซงแซวหางปลามาก แตห่ างแฉกไม่ลกึ เทา่ สเี ทาเขม้ เกือบดำ หนา้ สเี ขม้ กว่า
ชนดิ ยอ่ ย leucogenis สเี ทาออ่ น หนา้ ผากดำ หน้าและก้นขาว ชนิดย่อยอพยพ salangensis สีเทาเขม้ กว่า
leucogenis แตห่ น้าขาวนอ้ ยกวา่

ถ่ินอาศยั : ชายป่า ป่าโปรง่ ท่ีราบถึงความสงู 2,565 เมตร ช่วงอพยพอาจพบในสวนสาธารณะ

สถานภาพ : นกประจำถ่นิ และนกอพยพ/สัตว์ปา่ คมุ้ ครอง

นกจาบคาหัวสสี ม้ (Chestnut-headed Bee-eater)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Merops leschenaulti
ลักษณะท่วั ไป : ไม่มีหางคกู่ ลางแหลมยาว หัวถงึ หลงั สสี ้ม แถบตาดำ คอและอกเหลอื งสด อกมแี ถบดำและสม้ ลำตัว
เขยี ว
ตะโพกสีฟ้าวาว
ถ่นิ อาศัย : ปา่ ดิบคอ่ นข้างโปร่ง ป่าผลดั ใบ และชายป่า ทีร่ าบถึงความสูง 1,800 เมตร
สถานภาพ : นกประจำถ่ิน พบบอ่ ย

นกกระเตน็ นอ้ ยธรรมดา ( Common Kingfisher )
ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ : Alcedo atthis
ลักษณะท่วั ไป : นกกระเตน็ ขนาดเลก็ ปากสดี ำ ลำตวั ดา้ นบนสีนำ้ เงินอมเขยี ว หลงั และตะโพกสฟี า้ หัวตาและขนคลมุ หู
มสี ีน้ำตาลแดงตอ่ ด้วยแถบสขี าว คอสีขาว ลำตวั ด้านลา่ งสีน้ำตาลแดง ขาสแี ดง ตัวเมีย : โคนปากล่างสีส้ม
ถนิ่ อาศัย : ลำคลอง หนอง บงึ ชายทะเล และแหลง่ นำ้ ในป่า จากทีร่ าบไปจนถงึ ระดบั ความสูง 1,800 เมตร
สถานภาพ : นกประจำถ่นิ

นกหัวขวานเขียวคอเขียว ( Streak-breasted Woodpecker )
ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ : Picus viridanus Blyth
ลักษณะทว่ั ไป : คลา้ ยนกหัวขวานเขียวป่าไผ่ แต่คอมลี ายขีดขาวต่อเนื่องไปถึงลำตวั ดา้ นลา่ ง ตวั ผู้ มกี ระหมอ่ มและ
ทา้ ยทอยสแี ดงสด ตัวเมยี กระหม่อมและท้ายทอยจะเป็นสีดำ
ถน่ิ อาศัย : ป่าเบญพรรณ ป่าดบิ ชายป่า
สถานภาพ : นกประจำถิ่น พบบอ่ ยบางพนื้ ที่

นกนางนวลธรรมดา ( Brown-headed Gull )
ชอ่ื วิทยาศาสตร์ : Chroicocephalus brunnicephalus
ลักษณะทวั่ ไป : ตาเหลืองอ่อน ปากหนาสีแดงเข้ม ปลายดำ หวั และลำตัวด้านล่างขาว รอบตามกั มีสีเขม้ ขนคลมุ หูเปน็
แถบดำ ปลายปีกดำมีจดุ ขาวใหญช่ ัดเจน แขง้ และตนี สีสม้ แดง ขนชุดผสมพันธ์ุ : หัวนำ้ ตาลเขม้ รอบตาขาวไมต่ ่อเน่อื ง
นกวัยออ่ น : ตานำ้ ตาลเขม้ ไมม่ จี ุดขาวที่ปลายปกี ขอบปกี บนิ และปลายหางดำ บนปีกมีแถบสีนำ้ ตาล ปากและขาสีซีด
ถนิ่ อาศยั : แม่น้ำ หนองบงึ และแหลง่ นำ้ จืดขนาดใหญ่
สถานภาพ : นกอพยพเขา้ มาในฤดหู นาว หรือนอกฤดูผสมพันธ์ุ

นกหัวขวานดา่ งแคระปักต์ใต้ ( Sunda Pygmy Woodpecker )
ชอื่ วิทยาศาสตร์ : Yungipicus moluccensis
ลักษณะทัว่ ไป : มีความยาวประมาณ 15 เซนตเิ มตร ดา้ นบนลำตวั สดี ำมแี ถบเป็นจุดสีขาว ดา้ นล่างลำตัวสีขาวลายดำ
ด้านบนหัวสเี ทา มแี ถบสดี ำคาดเหนือตา ตัวผู้มีแถบสแี ดงเลก็ ๆ เหนือคิว้ ซึ่งบางครั้งมองเห็นได้ยากมาก ไมม่ ีหงอน
พฤตกิ รรมเวลาบินจะใชก้ ระพอื บินสลบั กบั การรอ่ นกนั ไป ขณะบนิ จะสง่ เสยี งรอ้ งดงั เวลาหากนิ จะใช้ปากเจาะเขา้ ไปใน
ต้นไมท้ ง้ั ทย่ี ังมชี ีวิตอยแู่ ละตายแลว้ พรอ้ มกับใช้ลิ้นทย่ี าวซ่ึงมนี ้ำลายเหนียว และหนามแหลมยืน่ ยาวออกไป แมลงและ
หนอนกนิ เป็นอาหาร วางไขค่ รั้งละ 2-3 ฟอง มีพฤตกิ รรมหากนิ รว่ มกับนกขนาดเล็กชนดิ อ่ืน ๆ
ถิ่นอาศัย : ในป่าโกงกาง ชายทะเล
สถานภาพ : นกประจำถน่ิ

นกกระเตน็ น้อยสามน้วิ หลงั ดำ ( Oriental Dwarf Kingfisher )

ช่อื วทิ ยาศาสตร์ : Ceyx erithaca

ลักษณะทว่ั ไป : มีขนาดเลก็ ดว้ ยความยาวลำตัวประมาณ 12-14 เซนติเมตร และเหตุผลที่มันได้ช่อื ว่านกกระเตน็ นอ้ ย
สามนว้ิ

กม็ าจากพวกมนั มนี วิ้ เทา้ เพียง 3 น้วิ แทนท่จี ะมี 4น้ิวเหมือนกบั นกกระเตน็ ชนิดอ่นื ซง่ึ เจ้านกนอ้ ยนจ้ี ดั เปน็ นกปา่ ทม่ี ี
ลกั ษณะ

ปากออกสีแดงส้ม หวั ตะโพก และหางสชี มพูแกมม่วง หน้าเหลืองสม้

ถ่ินอาศยั : แหลง่ นำ้ และลำธารในป่า ความสูงไม่เกิน 900 เมตร

สถานภาพ : นกประจำถ่นิ นกอพยพผ่าน และนกอพยพมายงั ประเทศไทยช่วงนอกฤดูผสมพบไม่บอ่ ย

นกปรอดหวั โขน ( Red-whiskered Bulbul, Red-whiskered BulbulI )
ชอ่ื วิทยาศาสตร์ : Pycnonotus jocosus
ลกั ษณะท่วั ไป : หัวดำมหี งอนตัง้ แกม้ ขาวมแี ถบแดงหลงั ตา แถบหนวดและขา้ งอกดำ คอและลำตัวดา้ นลา่ งขาว ลำตวั
ดา้ นบนน้ำตาลแกมดำ หางนำ้ ตาลดำปลายหางขาว กน้ แดง
ถ่นิ อาศยั : ปา่ โปร่ง ชายปา่ พืน้ ที่เกษตรกรรมและพน้ื ท่ีเปดิ โล่งตา่ งๆ ที่ราบถงึ ความสูง 1,800 เมตร นกประจำถ่ิน
พบบอ่ ยมาก แตน่ กในภาคใตห้ ายามากและใกลส้ ูญพันธจ์ ากการจบั มาเลีย้ ง
สถานภาพ : นกประจำถิน่

นกแซวสรรค์ ( Asian Paradise Flycatcher )

ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ : Terpsiphone paradisi

ลักษณะทวั่ ไป : นกแซวสวรรคม์ ีขนาดเล็กกวา่ นกปรอดหวั โขน แตม่ หี างท่ยี าวกวา่ มาก โดยที่ตัวผู้จะมีสีขนเปน็
สีน้ำตาลแดง และสีขาว ส่วนตวั เมียมเี พียงสีนำ้ ตาล บริเวณหนา้ และคอจะเปน็ สีเทาเข้มออกน้ำเงิน สว่ นหวั สี
เขม้ กว่าใบหน้า มีหงอนสนั้ อกสีเทา ท้องสีขาว ปากของนกชนิดนจี้ ะหนาและใหญโ่ คนปากกว้าง มีสีเทา
ดวงตาดำ มีวงตาเป็นสีขาวหรือบางตวั มสี ีเทา ส่วนขาจะเป็นสีดำขนหางสีนำ้ ตาล ดา้ นปลายปีกเป็นสีเทาเขม้
ในชว่ งฤดผู สมพนั ธุ์ ตวั ผูห้ างจะยาวออกมากกวา่ ปกติ และสจี ะเขม้ ขึ้นทง้ั สที หี่ วั และหาง สว่ นนกชนดิ ทีต่ วั สีขาว
สว่ นหวั จะดูเปน็ สดี ำมากข้ึน บรเิ วณปีกมเี ส้นขอบขนเปน็ สดี ำ

ถนิ่ อาศัย : ปา่ โปร่ง ปา่ ผลัดใบ ปา่ ดิบช้ืนในภาคเหนอื ตะวันตก อสี าน ตะวนั ออก และภาคใต้ พบในเมือง
ชุมชน สวนสาธารณะในชว่ งอพยพผา่ น

สถานภาพ : นกประจำถ่ิน / นกอพยพเข้ามาในฤดหู นาว หรือนอกฤดผู สมพนั ธุ์

นกอพยพผ่าน

นกเค้ากู่ ( Collared scops owl )

ช่อื วทิ ยาศาสตร์ : Otus lettia

ลกั ษณะทวั่ ไป : นกเคา้ กเู่ ป็นนกเคา้ แมวขนาดเล็ก (23–25 เซนตเิ มตร) มีปอยขนตงั้ ชันขน้ึ บนหัวสองขา้ ง
หรือท่ีเรยี กวา่ หู สว่ นบนเปน็ สเี ทาหรือนำ้ ตาลขึ้นอยู่กบั วา่ เปน็ ชนดิ ยอ่ ยชนิดไหน มจี ดุ สนี ำ้ ตาลอมเหลืองจางๆ
สว่ นลา่ งสีนำ้ ตาลอมเหลอื งมีลายขีดสีเข้ม วงหน้าสีออกขาวหรือสเี นอ้ื มีสรอ้ ยคอสเี น้อื หรือน้ำตาลอมเหลอื ง
ตากลมโตสีส้ม

หรอื สนี ำ้ ตาล ปากส้นั สันปากโค้งลง ทง้ั สองเพศคลา้ ยกนั

ถน่ิ อาศัย : ป่าดบิ ป่าโปร่ง สวนผลไม้ และสวนสาธารณะ ทรี่ าบถึงความสงู 2,200 เมตร

สถานภาพ : นกประจำถ่นิ

นกนางแอ่นทรายสร้อยคอดำ ( Common Sand-Martin )

ช่ือวิทยาศาสตร์ : Riparia riparia

ลักษณะท่ัวไป : มีขนาดใหญก่ ว่าเจ้า Pale Sand Martin เพียงเล็กน้อย ดา้ นบนของลำตวั สีเข้มกวา่ หางแฉก
ลึกกวา่ แต่จุดเด่นท่ีใช้แยกท้งั สองชนิดคือแถบคาดอก ซงึ่ Pale Sand Martin มี สอี อ่ นกว่า และไม่มีขดี
แนวต้ังคนั่ ตรงกลางแถบเหมือนนกนางแอน่ ทรายสรอ้ ยคอดำ แถบคาดอกนี้ยังเป็นทม่ี าของชอื่ ไทยมันอกี ด้วย
เพยี งแต่ “สรอ้ ยคอ”

ถิ่นอาศัย : พบได้คอ่ นขา้ งบอ่ ยตามทุ่งและแหลง่ นำ้ จืด พน้ื ทีช่ ่มุ นำ้ ทะเลสาบ ตล่ิงริมแม่นำ้ ท่ัวทกุ ภาคของ
ประเทศ

สถานภาพ : นกอพยพในช่วงฤดหู นาว