Geguritan
Tujuan pembelajaran
Setelah melalui proses membaca dan diskusi diharapkan peserta didik
dapat :
• Peserta didik mampu memahami dan mengevaluasi informasi berupa
gagasan, pikiran, pandangan, arahan atau pesan dari teks fiksi berupa
geguritan untuk menemukan makna yang tersurat dan tersirat.
• Peserta didik mampu menyajikan informasi berupa gagasan, pikiran,
pandangan, arahan atau pesan dari teks fiksi berupa geguritan untuk
menemukan makna yang tersurat dan tersirat.
TEGESE GEGURITAN
• Wohing susastra kang basane cekak, mentes, lan endah. Tegese
ukarane ora nggladrah,tembunge duwe makna kang jero, lan
nggunakake tembung- tembung rinengga (purwakanthi swara, basa,
lan sastra). Geguritan iku kalebu puisi Jawa modheren, amarga ora
kawengku dening pathokan tinamtu kaya dene tembang macapat.
JENIS-JENIS GEGURITAN
GEGURITAN KLASIK GEGURITAN MODERN
• Diwiwiti nganggo tembung sun • Ora kaiket karo paugeran.
gegurit.
• Cacahe wanda saben sagatra iku
• Isih migunaake paugeran. bebas.
• Tibaning swara ing pungkasan • Ora diawali nganggo tembung
iku urut. sun gegurit.
• Jumlahe wanda saben sagatrane
iku padha.
• Migunakake basa Jawa kuno.
Trap-trapane Nulis Geguritan
• Nemtokake ide/tema, ditindakake kanthi nglumpukake utawa golek informasi
lumantar maca, nonton, lan ngrasakake marang prastawa lan pengalaman
pribadi, sosial masyarakat, utawa universal (kamanungsan lan kketuhanan)
• Nyaring, milih utawa nyaring informasi (prastawa,tema,ide,gagasan) kang
narik kawigaten saka tema kang dienggo.
• Ngripta geguritan, minangka proses kang kudu ditindakake kanthi teliti, awit
panulise mbutuhake kreatifitas,intuisi,lan imajinasi,sarta pangalaman lan
kaprigelan.
Trap-trapane kanggo mahami lan ngudhari surasane geguritan
• Maca lan njingglengi geguritan wiwitan nganti pungkasan.
• Nggoleki materi-materi kang penting
• Irah-irahan(judul geguritan
• Tembung kunci
• Gaya basa (majas)
• Simbol-simbol
• Negesi lan gawe dudutan surasane geguritan.
• Nggancarake nggunakake basane dhewe.
Tuladha Geguritan Geguritan Modern
Geguritan Klasik Corona
Pahlawan Senadyan ra isa nyawang murid kinasih
Nanging ora pedhot sesambungan
Sun gegurit Anggonku mulang marga kahanan
Pahlawan.. Embuh nganti kapan?
Blumbang getih sing panjennengan Lockdown gawe kangen
kurban Lockdown gawe bosen
Mayuta-yuta kringet panjennengan Nanging kanggo medhot nyebare virus corona
Kanggo tanah diarep kabeh kalangan Kang tansaya ndadra ngambra-ambra
Abot tenan perjuanganmu Ja padha sambat ayo padha ngibadah
Katresnanmu tak pedhot maringi wektu Sinau neng ngomah
Nganti saiki kelingan bektimu Ngrewangi ibu asah-asah lan umbah-umbah
Dungoku ngarep katenanganmu Bapak ibu guru siap paring wewarah
Maturnuwun pahlawanku Lockdown gawe kangen
Jaga kasarasan lan aja lali ngibadah
(https://www.ukulele.co.nz/contoh-geguritan/) Muga virus ndang musnah
Ayo bebarengan budhal sekolah
Mugi Gusti tansah paring berkah
(https://arbaswedan.id/geguritankarana-korona/)
Coba gatekna gambar ing ngisor iki banjur gaweya geguritan
spontan sithik adhedhasar gambar kang cumepak!
Kampus Republika Bola.com
Kibrispdr.org
Gramedia.com
Matur Nuwun