Kata Ganda

aspek
tatabahasa

KATA GANDA

Bahasa Melayu Tingkatan 4

Instructions for use 2

Objektif Pembelajaran FOKUS :
hari ini: Kata Ganda

5.1.3 Mengenal pasti
dan menggunakan
bentuk kata ganda dan
akronim dengan betul
mengikut konteks

3

DEFINISI KATA GANDA

Kata ganda ialah kata yang terbentuk
daripada kata yang digandakan sama

ada secara sebahagian atau
seluruhnya.

4

Jenis-jenis Kata Ganda

➜ Kata ganda seluruh
➜ Kata ganda separa
➜ Kata ganda berirama
➜ Kata ganda berimbuhan

5

Kata Ganda Seluruh / penuh

Kata ganda penuh melibatkan seluruh kata
dasar yang diulang tanpa sebarang perubahan
bentuk. Contoh seperti di bawah:

Kata Nama Kata Kerja Kata Adjektif
➜ rumah-rumah ➜ gelak-gelak ➜ panjang-
➜ pelajar-pelajar ➜ lari-lari
➜ meja-meja ➜ pusing-pusing panjang
➜ kuning-kuning
➜ dalam-dalam

6

Contoh Ayat

➜ Pelajar-pelajar SMK Madai telah
menduduki ujian sumatif pada minggu
lepas.

➜ ”Jangan lari-lari di hadapan orang tua,”
pesan atuk kepada Aman dan Amin.

➜ Buah mangga yang sudah masak itu
kuning-kuning belaka.

7

Kata Ganda Separa / Separuh

Kata ganda separa melibatkan penggandaan
sebahagian kata dasar sama ada tunggal
ataupun terbitan. Contoh seperti di bawah:

Kata dasar Kata ganda Kata ganda separa
• langit • langit-langit • lelangit
• kuda • kuda-kuda • kekuda
• bola • bola-bola • bebola

8

Contoh Ayat

➜ Bilik tidurnya dipasang lelangit yang
berwarba-warni.

➜ Bebola ayam yang dibuat oleh ibu sungguh
sedap.

➜ Pak Ali dan penduduk kampung bergotong-
royong membaiki kekuda rumah Mak
Timah.

9

Kata Ganda Berirama

Kata ganda berirama kata ganda yang digandakan
kata dasarnya mengikut rentak bunyi tertentu
dalam kata dasar itu. Contoh seperti di bawah:

Jenis kata ganda Contoh

➜ Persamaan bunyi di hujung ➜ kuih-muih, lauk-pauk

➜ Persamaan bunyi di pangkal ➜ bukit-bukau, batu-batan

➜ Persesuaian bunyi ➜ kusut-masai, simpang- siur

keseluruhan

10

Contoh Ayat

➜ Kuih-muih yang dijual di gerai itu sungguh
sedap dan murah harganya.

➜ Batu-batan yang digunakan oleh kontraktor
untuk membina tembok itu masih tidak
mencukupi.

➜ Rambut adik kusut-masai setiap kali dia
bangun tidur.

11

Kata Ganda Berimbuhan

Kata ganda berimbuhan ialah kata ganda yang
menerima imbuhan sama ada awalan, apitan,
sisipan atau akhiran. Contoh seperti di bawah:

Jenis Imbuhan Contoh

➜ awalan ➜ bermain-main, menjerit-jerit
➜ apitan ➜ bertolak-tolakan, bermaaf-maafan
➜ sisipan ➜ tulang-temulang, turun-temurun
➜ akhiran ➜ wangi-wangian, tumbuh-tumbuhan

12

Contoh Ayat

➜ Rashid bermain-main dengan rakannya di
padang.

➜ Zaid dan Siva bermaaf-maafan setelah
Cikgu Ahmad membetulkan sala faham
antara mereka.

➜ Tumbuh-tumbuhan hijau di sekeliling kita
berfungsi untuk membekalkan oksigen.

13

“

14

SEKIAN