รูปเเบบการพั ฒนา
หลักสูตร ทาบา
จั ด ทำ โ ด ย
น า ง ส า ว นั ฐ ติ ย า บุ ญ เ กี ย ร ติ ร หั ส นั ก ศึ ก ษ า 6 3 0 1 1 0 7 0 0 1 0 1 8
น า ย ม นุ เ ช ษ ฐ์ เ เ ซ่ เ ลี้ ย ว ร หั ส นั ก ศึ ก ษ า 6 3 0 1 1 0 7 0 0 1 0 3 0
ร า ย วิ ช า ก า ร พั ฒ น า ห ลั ก สู ต ร สั ง ค ม ศึ ก ษ า
รูปเเบบการ
พัฒนาหลักสูตร ทาบา
การวิเคราะห์ความต้องก
ารของผู้เรียนและสังคม
การกำหนดจุด
ประสงค์
การเลือกเนื้อ
หาสาระ
การจัดเนื้อ
หาสาระ
การเลือกประ
สบการณ์การเรียน
การจัดประสบ
การณ์การเรียน
การกำหนดสิ่งที่จะประเมินและวิธีการประเมินผลการ
ประเมินผลเพื่อตรวจสอบ
ขั้นตอนการพัฒนา
หลักสูตร ทาบา
ขั้นที่ 1 การวินิจฉัยความต้องการ (Diagnosis of Needs)
เป็นการตรวจสภาพปัญหาความต้องการและความจำเป็นต่าง 1 ของสังคมและผู้เรียน เนื่องจาก
หลักสูตรเป็นการออกแบบเพื่อให้เด็กเกิดการเรียนรู้ ดังนั้นเมื่อเด็กแต่ละคนมีภูมิหลังที่แตกต่างกันจึงเป็นสิ่ง
จำเป็นที่นักพัฒนาหลักสูตรจะต้องวินิจฉัยความแตกต่าง ข้อบกพร่องและความแตกต่างของภูมิหลังของเด็ก
การวินิจฉัยดังกล่าวจะทำให้สามารถกำหนดหลักสูตรให้เหมาะสมกับเด็กที่จะเรียนจากหลักสูตรนั้นได้
ขั้นที่ 2 การกำหนดจุดประสงค์ (Formulation of Objective)
เป็นการกำหนดจุดมุ่งหมายให้ชัดเจนหลังจากได้ศึกษาวิเคราะห์ความต้องการแล้ว ในขั้นนี้ทาบา
อธิบายว่านอกเหนือจากการวินิจฉัยความต้องการของเด็กเพื่อนำมากำหนดเป็นจุดประสงค์ของหลักสูตรแล้ว
สิ่งที่นักพัฒนาหลักสูตรจะต้องศึกษาค้นคว้าอย่างละเอียดคือการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับ สังคม
วัฒนธรรม ทฤษฎีพัฒนาการและการเรียนรู้ของเด็กและธรรมชาติของความรู้ ซึ่งจากข้อมูลดังกล่าวจะทำให้
สามารถกำหนดเป้าหมายทั่วไปซึ่งโรงเรียนควรจะได้นำมาพิจารณาจำแนกแยกแยะอย่างเข้าใจแล้วกำหนดเป็น
จุดประสงค์ของหลักสูตรที่จะเป็นจริงและเหมาะสมได้ก็ต้องอาศัยข้อมูลตามระดับของความสามารถเฉพาะของ
เด็กแต่ละกลุ่มจุดเน้นที่จำเป็นตามประสบการณ์เด็ก
ขั้นที่ 3 การเลือกเนื้อหาสาระ (Selection of content)
เป็นขั้นตอนการกำหนดเลือกเนื้อหาซึ่งถือว่าเป็นส่วนสำคัญและเป็นองค์ประกอบส่วนใหญ่ของ
หลักสูตร ทาบากล่าวว่าจุดประสงค์ที่กำหนดอย่างชัดเจนและกว้างขวางครอบคลุมจะเป็นตัวพิจารณาตัดสินใจ
และช่วยเหลือในการเลือกเนื้อหาสาระ ซึ่งนอกจากจะต้องให้สอดคล้องกับจุดประสงค์ วัยและความสามารถ
ของผู้เรียนแล้วยังต้องมีความเชื่อถือและมีความสัมพันธ์ต่อผู้เรียนด้วย
ชั้นที่ 4 การจัดเนื้อสาระ (Organization of Content)
เป็นขั้นตอนการพิจารณาความต่อเนื่องและการจัดลำดับการเรียนรู้ จะเห็นได้ว่าเนื้อหาสาระที่กำหนด
ไว้ในหลักสูตรจะต้องนำมาจัดลำดับ โดยคำนึงถึงความต่อเนื่อง ความยากง่าย วุฒิภาวะ ความสามารถ ความ
สนใจ รวมถึงความหลากหลายของความสามารถที่จะเรียนรู้ของเด็ก
ขั้นที่ 5 การเลือกประสบการณ์การเรียนรู้ (Selection of Learning
Experiences)
เป็นการเลือกประสบการณ์ที่มีความหมายมากกว่าการนำเอาหลักการเรียนรู้ไปใช้ ซึ่งทาบาอธิบายว่า
ครูผู้สอนหรือผู้ที่เกี่ยวข้องจะต้องคัดเลือกประสบการณ์การเรียนรู้ให้สอดคล้องกับเนื้อหาวิชาและจุดประสงค์
ของหลักสูตร
ขั้นที่ 6 การจัดประสบการณ์เรียนรู้ (Organization of Learning Experiences)
เป็นการเลือกประสบการณ์ที่มีความหมายมากกว่าการนำเอาหลักการเรียนรู้ไปใช้ ซึ่งทาบาอธิบายว่า
ครูผู้สอนหรือผู้ที่เกี่ยวข้องจะต้องคัดเลือกประสบการณ์การเรียนรู้ให้สอดคล้องกับเนื้อหาวิชาและจุดประสงค์
ของหลักสูตร
ขั้นที่ 7 การกำหนดสิ่งที่จะประเมินและวิธีการประเมินผล (Determination of What
toEvaluate and of the Ways and Means of Doing it)
เป็นการตัดสินใจว่าจะต้องประเมินอะไรเพื่อตรวจสอบว่าบรรลุตามจุดมุ่งหมายที่กำหนดไว้หรือไม่ และ
กำหนดด้วยว่าจะใช้วิธีประเมินอย่างไรทาบาได้ตั้งคำถามเพื่อหาคำตอบเกี่ยวกับการประเมินผลหลักสูตร เช่น
จะประเมินคุณภาพของการเรียนรู้ได้อย่างไรว่าจุดมุ่งหมายของการศึกษาที่กำหนดไว้ ประสบผลสำเร็จ จะ
แน่ใจได้อย่างไรว่าจุดหมายและจุดประสงค์ของหลักสูตรมีความสอดคล้องกันและเด็กได้บรรลุผลตามจุดหมาย
และจุดประสงค์นั้นๆ เพื่อให้การจัดหลักสูตรเป็นไปเพื่อให้โอกาสที่ดีที่สุดแก่เด็กทุกคนตามเป้าหมายของแต่ละ
คน