การปลกู ผกั ในกะละมัง
ดร.อภริ ัชศักดิ์ รัชนีวงศ์
การปลูกผักไว้กินเองหรือขายน้ันมีมากมายหลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการปลูกผักลงดิน
ปลูกผักในกระบะส้าเร็จรูป หรือปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ในระบบน้าน่ิง หรือน้าวน ก็แล้วแต่ ความ
สะดวกของแต่ละบุคคล แต่ในฉบับนี้จะขอยกตัวอย่างการปลูกพืชผักสวนครัว และผักสลัดใน
“กะละมัง” ซึ่งการปลกู ผกั ในกะละมงั ถอื เปน็ วธิ ที ่ที า้ ได้งา่ ย ต้นทุนต่า้ เหมาะทั้งในรูปแบบของการ
ปลูกไวก้ ินเองใช้พนื้ ที่ไม่มาก
ประสบการณ์จาก คุณจารินี ป้อมน้อย หรือ คุณบู หมู่ที่ 1 ต้าบลวัดประดู่ อ้าเภอเมือง
สุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี1 ยดึ อาชีพการปลูกพชื ผกั สวนครวั และผักสลัดในกะละมังสร้าง
รายได้มีเคล็ดลับการปลูกผักให้รสชาติหวาน กรอบด้วยปุ๋ยหมักสูตรท้าเอง และการดูแลรดน้า
อย่างสม้า่ เสมอ
ทม่ี า https://www.technologychaoban.com/bullet-news-today/article_233559
๒
ชว่ งแรกเรมิ่ จากการปลูกผกั ในกระถาง ขนาด 8 น้วิ พบปญั หาว่า การปลูกผักในกระถาง
ปลูกได้น้อย จึงเร่ิมมองหาภาชนะอย่างอ่ืนท่ีจะสามารถปลูกผักได้มากขึ้น แต่ต้องมีต้นทุนไม่สูง
นัน่ คือการปลกู ผกั ในกะละมัง ซง่ึ ขอ้ ดขี องการปลกู ผกั ในกะละมงั คือ (1) สะดวกในการดูแลรักษา
สามารถปรุงดินปลูกได้สะดวก (2) ประหยัดเวลาในการก้าจัดวัชพืช (3) บ้ารุงใส่ปุ๋ยได้ท่ัวถึง
(4) การดูแลก้าจัดโรคแมลงง่ายข้ึน ใช้เพียงสารชีวภัณฑ์ เช่น น้าส้มควันไม้ ในการฉีดพ่น
(5) ตน้ ทุนในการจดั การดแู ลถกู กว่าการปลกู ลงดิน ในสว่ นของค่าปุ๋ยและสารเคมีท่ีใช้ในการก้าจัด
วชั พืช และ (6) ขายไดร้ าคาดี เพราะเป็นผกั ปลอดสารพษิ
เทคนิคการปลูกผกั ในกะละมงั
ในบริเวณบ้านมีพื้นท่ีทั้งหมด 1 ไร่เศษ แบ่งเป็นพื้นท่ีสร้างบ้าน โรงจอดรถ และพ้ืนท่ี
ปลกู ผกั ออกเป็น 2 โซน คือ โซนส้าหรับการปลูกผักใบ และโซนส้าหรับปลูกพืชผักสวนครัว เช่น
โหระพา มะเขือ พริก และอื่นๆ ตามความต้องการของตลาดท่ีมากหรือน้อยในแต่ละช่วง
สวนใชก้ ะละมังในการปลูกสลบั หมุนเวียน เพ่อื ให้ผลผลิตเก็บขายได้สม้่าเสมออยู่จ้านวน 300 ใบ
มีการจัดการวางแผนการปลูกให้มีผักขายได้ทุกนัด (คือตลาดนัดท่ีจะเก็บผักไปขายทุกวันอังคาร
พฤหัสบดีและวันเสาร์) โดยการแบ่งปลูกผักครั้งละ 12 ใบ ปลูกแบบวันเว้นวัน หมุนเวียนแบบนี้
ไปเร่อื ยๆ เพอื่ ให้ผักเจรญิ เตบิ โตได้ไล่เลี่ยกัน และเป็นการปลกู ในโรงเรือนเพ่ือลดอุปสรรคการปลูก
ในชว่ งฤดูฝนและความเส่ียงการเกิดโรคพชื และโรคแมลง
เทคนิคการปลกู
1. เริ่มจากการน้ากะละมังมาเจาะรู เพื่อไว้ส้าหรับระบายน้าให้ท่ัวก้นกะละมัง
ด้วยสว่านขนาด 3 หุน จ้านวน 8 รู (โดยกะละมังที่น้ามาปลูกผักมีขนาดความกว้าง 45
เซนติเมตร สงู 16 เซนตเิ มตร หาซ้อื ได้จากรา้ นขายพลาสตกิ ทัว่ ไป)
ที่มา https://www.technologychaoban.com/bullet-news-today/article_233559
๓
ที่มา https://www.technologychaoban.com/bullet-news-today/article_233559
2. การปรุงดินปลกู ประกอบไปด้วย (1) ดิน 2 ส่วน (2) แกลบ 1 ส่วน (3) ขี้วัว หรือ
ปุ๋ยหมัก 1 ส่วน (4) ขุยมะพร้าว 1 ส่วน และ (5) ใบไผ่ 1 ส่วน น้ามาผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน
แล้วรดด้วยน้าหมักจากเศษผัก ผลไม้ หมักท้ิงไว้ 7 วัน โดยให้ใช้ผ้าคลุมปิดไว้เพ่ือไม่ให้ดิน
โดนแสงแดด ช่วยลดอณุ หภูมิของส่วนผสมตา่ งๆ ใหย้ อ่ ยสลายได้ดีขึ้น
3. หลังจากหมักดินจนได้ที่ ให้น้าดนิ มาใสใ่ นกะละมังที่เจาะรูเตรียมไว้ แลว้ หยอดเมล็ด
ผกั ทตี่ ้องการลงปลกู ไดเ้ ลย อตั ราการปลกู ผักต่อ 1 กะละมงั หากเปน็ ผกั สวนครัว เช่น ผักกาดขาว
คะน้า กวางตุ้ง ขึ้นฉ่าย ต้นหอม สามารถปลูกผักได้ประมาณ 11 หลุม หยอดหลุมละ 4 เมล็ด
หรอื ดทู ีอ่ ัตราการงอกของเมลด็ พันธใ์ุ นแต่ละซองประกอบ สว่ นถ้าเป็นผักสลัด 1 กะละมัง ปลูกได้
5 ตน้ หรือ 5 หลมุ ดว้ ยลา้ ตน้ ท่มี ขี นาดใหญก่ ว่าผักสวนครวั ทา้ ให้ปลูกไดใ้ นจ้านวนต้นทน่ี อ้ ยกวา่
ทีม่ า https://www.technologychaoban.com/bullet-news-today/article_233559
๔
เทคนิคการปลกู ผกั ลงกะละมงั 2
อุปกรณ์ (1) กะละมัง (2) กากมะพร้าว (3) ขุยมะพร้าว (4) ดิน (5) เมล็ดผักที่จะปลูก
(ตัวอยา่ ง ผกั บุ้ง)
ข้ันตอนการเตรียมดนิ
1. น้ากะละมังที่เราเตรียมไว้มาเจาะรู 4 – 8 รู การเจาะรูก็เพื่อไม่ให้น้าขังภายใน
กะละมัง เพราะน้าไมไ่ ดถ้ ่ายเทอาจจะท้าให้รากผกั เนา่ ได้
ทมี่ า https://www.ejan.co/ejan-luntung/
2. น้ากากมะพร้าวแช่น้าไว้ 2 คืน เป็นการสร้างความช้ืนให้กับกากมะพร้าว น้ากาก
มะพรา้ วท่ีแชน่ ้าแลว้ มาผสมกบั ดินผสมให้เขา้ กนั
ทมี่ า https://www.ejan.co/ejan-luntung/
๕
ท่ีมา https://www.ejan.co/ejan-luntung/
3. ใช้น้ิวหรือตะเกียบกดให้เป็นรูปเพื่อหยอดเมล็ดลงไป การหยอดเมล็ดไม่ควรหยอด
แน่นเกินไปเพราะในชว่ งท่ีผักกา้ ลังเจริญเติบโตอาจจะท้าให้ผักแย่งสารอาหารกันและเกิดการเน่า
ได้
๖
ทม่ี า https://www.ejan.co/ejan-luntung/
4. โรยด้วยขยุ มะพร้าว ลดน้าใหช้ มุ่ วางไวใ้ นท่ีทม่ี แี สงแดดสอ่ งถงึ
๗
ทม่ี า https://www.ejan.co/ejan-luntung/
ถา้ เป็นผกั บุง้ จะใช้เวลาในการปลกู 14 วนั ถ้าเปน็ ผักชนิดอื่น ๆ จะใชเ้ วลา 30-45 วนั
ท่ีมา https://www.ejan.co/ejan-luntung/
๘
ทมี่ า https://www.ejan.co/ejan-luntung/
การดูแลการปลูกผักในกะละมัง
ระบบน้า หลังเสร็จจากขั้นตอนการหยอดเมล็ด ใช้สายยางฉีดเป็นละอองฝอยให้ดินชุ่ม
พอประมาณ จากนั้นน้าซาแรนกันแดดมาปิดคลุมไว้ 2 วัน เมล็ดก็จะงอกขึ้นมา จากนั้นให้น้า
ซาแรนออก เพ่ือให้ต้นกล้าไดร้ บั แสงแดด รดน้าตามปกติทกุ วนั เชา้ -เยน็
ทม่ี า https://www.technologychaoban.com/bullet-news-today/article_233559
๙
การบ้ารุงใสป่ ุ๋ย หลังจากหยอดเมลด็ ได้ 2 สัปดาห์ เริ่มใส่ปุ๋ยทุก 2 วันครั้ง จนถึงวันเก็บ
เกี่ยวผลผลิต โดยปุ๋ยที่ใช้จะเป็นปุ๋ยหมักจากเศษผัก ผลไม้กับกากน้าตาล น้ามาผสมน้าฉีดพ่นใน
อตั ราส่วน น้าหมัก 3 ช้อนโตะ๊ ตอ่ นา้ เปล่า 10 ลิตร
ท่ีมา https://www.technologychaoban.com/bullet-news-today/article_233559
การป้องกันโรคและแมลงศัตรูพืช (1) การป้องกันหนอน จะใช้น้าส้มควันไม้ในการ
ป้องกันและก้าจัด ควบคู่กับการหม่ันส้ารวจตรวจแปลง สังเกตดูหนอนทุกเช้า ถ้าเห็นใช้มือหยิบ
ออกทันที (2) การป้องกันก้าจัดเพล้ียด้วยพริกป่น ในอัตราส่วนพริกป่น 2 ช้อนโต๊ะ ต่อน้า 10
ลิตร น้ามาฉีดพ่นก้าจัดเพล้ีย ถือเป็นสูตรธรรมชาติที่ช่วยก้าจัดเพล้ียอย่างได้ผล โดยวิธีการฉีด
ให้ฉีดไปทใ่ี ตใ้ บของผกั
ทีม่ า https://www.technologychaoban.com/bullet-news-today/article_233559
๑๐
การเก็บเก่ียวผลผลิตได้ 3 ช่วง ช่วงที่ 1 จะเป็นการเก็บผักเล็กท่ีมีอายุ 20 วัน จะท้า
การถอนแยกเป็นผกั เล็กไปขาย ช่วงที่ 2 เป็นผักที่มีอายุประมาณ 30 วัน เป็นผักที่โตขนาดกลาง
และช่วงท่ี 3 ผักทีม่ อี ายุประมาณ 40 วัน ท่เี ปน็ ชว่ งเจริญเติบโตเต็มที่ ต้นอวบสมบูรณ์ จุดเร่ิมต้น
ของการเลือกเก็บผกั ออกเป็น 3 ชว่ ง เกิดข้ึนมาจากความเสียดายในช่วงที่หว่านเมล็ดพันธ์ุในตอน
แรกท่ีไม่สามารถคาดการณค์ วามงอกของเมลด็ ไดว้ ่าจะงอกมากหรือน้อย จึงปล่อยใหผ้ กั โตขน้ึ มาใน
ระดบั หนึง่ แลว้ สังเกตดูวา่ ถา้ ผกั เจรญิ เตบิ โตเยอะจนตน้ เบยี ดกันเกินไป ก็จะเกบ็ เปน็ ผักเล็กออกมา
ขาย ซึ่งก็ได้ผลตอบรับจากลูกค้าท่ีดีมาก วิธีการรับประทานคือน้าไปล้างน้า แช่ตู้เย็นแล้ว
รับประทานแบบสดๆ จะอร่อยมาก ถือว่าเป็นการสร้างมูลค่าเพ่ิมจากผักท่ีต้องท้ิง มาวันน้ีผัก
เหล่านส้ี ามารถสร้างมลู คา่ ได้
ทมี่ า https://www.technologychaoban.com/bullet-news-today/article_233559
เทคนคิ การปลูกผกั ใหห้ วานกรอบ
เทคนิคส้าคัญท่ีท้าให้ผักออกมารสชาติหวาน กรอบ ตัวช่วยส้าคัญคือปุ๋ยหมักจากเศษ
ผัก ผลไม้และการหม่ันรดน้าเช้า-เย็น โดยเฉพาะช่วงก่อนวันเก็บเกี่ยวผลผลิต เช่น “หากเรา
ต้องการตดั ผักตอนเชา้ ตอนเยน็ ใหร้ ดนา้ ผักไว้เลย รดในปริมาณที่มากกว่าปกติ เพ่ือให้ผักได้กินน้า
อยา่ งเตม็ ท่ี แล้วผักที่ตดั ออกมาจะหวานกรอบ และการตดั ผักตอนเชา้ ถึงบา่ ยมาได้ขายเลย ถือเป็น
อีกเหตผุ ลทที่ ้าให้ผกั ของเรามีความหวานกรอบ ต่างไปจากแผงผักท่ัวไปที่ต้องสั่งผักมาจากที่ไกลๆ
ทา้ ใหค้ วามสด ความกรอบหายไปหมดแล้ว
๑๑
ทีม่ า https://www.technologychaoban.com/bullet-news-today/article_233559
ตน้ ทนุ การปลกู “กะละมงั ละ 15 บาท”
การปลูกผักในกะละมัง ถือเป็นอีกหน่ึงวิธีที่ช่วยประหยัดท้ังต้นทุนและพื้นที่ในการ
ปลูก ส้าหรับต้นทุนการปลูกผักสวนครัว (1) กะละมัง ซ้ือคร้ังเดียวสามารถใช้ซ้าได้หลายครั้ง
(2) ดินปลกู ปลูกซ้าได้ 2-3 ครัง้ จึงค่อยเปลี่ยนดินปลูกใหม่ (3) ค่าเมล็ดพันธุ์ผัก 1 ซอง ปลูกได้
50 กะละมัง (4) ปุ๋ยหมักท่ีท้าขึ้นมาเอง ท้าให้ต้นทุนในการปลูกการดูแลต้่ามาก หากคิดต้นทุน
เฉล่ียเป็นเงิน 15 บาท ต่อ 1 กะละมัง แต่เก็บผลผลิตมาขายได้เป็นเงิน 100 บาท ส่วนของ
พืชผักสวนครัว ถา้ เป็นในส่วนของผักสลดั จะมีรายได้ 50 บาท ตอ่ 1 กะละมัง
ท่มี า https://www.surinseed.com/article/18/
๑๒
การปลกู ผกั ในกระถาง
การปลูกผักในกระถาง3 ส้าหรับผู้ท่ีไม่มีเน้ือที่ในการท้าสวนครัว เพราะคนส่วนใหญ่
จะอยู่กันในเมอื งและทา้ งานบริษัทกัน บางคนก็ต้องเช่าบ้าน เช่าคอนโด ห้องแถว หรือคนท่ีมีท่ีดิน
จ้ากัด ถึงแม้จะมีเวลาและเนื้อที่ดินอันน้อยนิด เราก็จะแสวงหาความสุขส่วนตัวกัน หน่ึงในวิธีหา
ความสุขและวิธีประหยัดรายจ่าย รวมถึงเปน็ ไมป้ ระดบั หนา้ บ้าน คือปลูกผกั สวนครวั งา่ ยๆ
ขนั้ ตอนการปลกู ผักในกระถาง
การเตรียมอุปกรณ์ ใช้วัสดุเหลือใช้ในครัวเรือน เช่น กะละมัง กระถาง ยางรถยนต์
ถังนา้ ฯลฯ หากกระถางหรือภาชนะใดมีสารปนเปื้อน น้ามัน หรือพวกสารเคมีต่างๆ ให้ท้าความ
สะอาดกอ่ นทจ่ี ะน้ามาใช้ และให้จัดตกแตง่ กระถาง หรือภาชนะท่ีจะน้ามาใช้ปลูกผัก เช่น ตัดปาก
ตดั กนั หรอื ท้าขอบใหก้ ระถางคงทนและสวยงาม การเลือกกระถางปลูก ต้องเลือกให้เหมาะสมต่อ
ผักที่จะปลูก กล่าวคือผักที่มีระบบรากลึก ควรปลูกในกระถางท่ีมีความลึก ผักที่มีระบบรากต้ืน
เหมาะกบั กระถางท่มี ีความตื้นไมม่ าก
การเลือกผักท่ีจะปลูก การเลือกผักท่ีจะปลูกมีความส้าคัญมาก นอกจากจะเลือก
ผักท่ีปลูกให้เหมาะสมกับกระถางปลูกแล้ว ควรเลือกปลูกผักที่มีการใช้บริโภคภายในครอบครัว
เป็นประจ้าทกุ วันก่อน จะท้าให้ผักท่ีปลูกน้ันได้รับความสนใจ และมีการน้าไปใช้ประโยชน์ได้มาก
นอกจากผักที่นิยมบริโภคภายในครอบครัวแล้ว ควรเลือกปลูกผักท่ีสมาชิกในครอบครัวชอบ
รับประทานด้วย จะทา้ ให้ผักนั้นไดร้ บั ความสนใจจากสมาชิกในครอบครัวตามไปด้วย จะเห็นได้ว่า
การเลอื กผกั มีความส้าคญั ไมค่ วรปลูกผกั ทไ่ี ม่มผี ู้บรโิ ภคเพราะจะท้าใหผ้ ักท่ีปลกู น้นั ไมค่ ุม้ คา่
การเตรียมดนิ ดินทีใ่ ชป้ ลูกผักในกระถางต้องเตรียมให้ดี และเหมาะสมกับผักแต่ละ
ชนดิ การเตรยี มดนิ ส้าหรบั ปลูกผกั ในกระถางสามารถท้าได้เองโดยมีส่วนผสม ดังน้ี (๑) ดินร่วน 1
ส่วน (๒) ทราย 1 ส่วน (๓) ปยุ๋ หมัก หรือปุย่ คอก 1 สว่ น (๔) ขึ้เกา้ แกลบ ขุยมะพรา้ ว 1 ส่วน
น้าทั้ง 4 ส่วน ผสมคลุกเคล้าให้เข้ากันให้ดี ก่อนน้าลงปลูก หากกระถางมีรูใหญ่
ดินรัว่ ออกได้ ใหน้ า้ หนิ หรอื เศษกระเบอื้ งวางทบั ก่อน ถ้าส่วนผสมดังกล่าวไม่สามารถหาได้ อาจใช้
ปุ๋ยคอกผสมใบพืชผุใบไผ่ผุ ผสมกับดินก็ได้ และหากไม่สะดวกท่ีจะผสมดินใช้เอง สามารถหาซ้ือ
ดินผสมเสร็จท่ีมีขายอยู่ทั่วไปมาใช้ก็ได้ แต่ควรดูส่วนผสมของดินให้ดี ถ้าหากมีส่วนผสมของ
ใบก้ามปู หรือเปลือกถั่วจะเหมาะสมกว่าดินท่ีมีส่วนผสมของแกลบ หรือกาบมะพร้าว
ดินที่ผสมเสร็จแล้ว น้าไปบรรจุในกระถางท่ีเตรียมปลูกผัก การบรรจุไม่ควรให้เต็มกระถาง หรือ
เสมอขอบ ควรเติมหลงั จากปลูกผกั ไปแลว้ จงึ จะเพิ่มดินให้อยใู่ นระดบั ทีต่ อ้ งการ
การปลูกผักลงกระถาง ข้ึนอยู่กับชนิดของผักท่ีจะปลูก คือสามารถท้าได้ทั้งปลูก
แบบใช้เมล็ดพันธุ์หว่าน หรือหยอดลงกระถางเลย หรือเพาะต้นกล้าก่อนแล้ว จึงน้าลงปลูกใน
กระถาง หรือผักบางชนดิ สามารถใชว้ ิธีปกั ช้าลงในกระถางไดเ้ ลย
๑๓
วิธีหว่านหรือหยอดเมล็ด โดยหว่านเมล็ดลงให้กระถาง โดยกะระยะห่างของเมล็ด
หรือหลุมทห่ี ยอดใหเ้ หมาะสมกบั ชนิดของผักที่นิยมปลูก โดยใช้เมล็ด ได้แก่ ผักชี, ผักบุ้งจีน ตั้งโอ๋
ขึน้ ฉ่าย
วิธีเพาะต้นกล้าผัก ก่อนปลูกน้าต้นกล้าผักท่ีเพาะเมล็ดได้ระยะเวลาท่ีพอเหมาะ
โดยสังเกตจากลักษณะของล้าต้นและระบบรากฝอย ถ้าสมบูรณ์สามารถย้ายต้นกล้าผักลงปลูก
ได้เลย ผักที่นิยมปลูกวธิ นี ้ี ได้แก่ ผักคะน้า ผักกาดขาว ผักกาดเขียว ผักกาดหอม กะหล่้าปลี ปูเล่
กะเพรา โหระพา เปน็ ต้น
วิธีน้าส่วนของผักมาปักช้า ผักท่ีสามารถน้ามาลงปลูกแบบปักช้าในกระถางได้เลย
เช่น สะระแหน่ ชะพลู หอมแบ่ง ตะไคร้ ฯลฯ การปักช้าต้องดูว่าผักแต่ละชนิดใช้ส่วนใดในการ
ปักชา้ ได้ ผักบางชนิดมีรากลกึ กระถางท่ีใช้ปักช้าควรมีความลึกที่เหมาะสมต่อผักด้วย หรือผักบาง
ชนดิ ต้องใช้ไมป้ ัก เพ่ือพยุงล้าต้นผักให้ตั้งตรงและป้องกันการกระทบกระเทือนเวลารดน้า ในช่วง
แรกๆของการปกั ชา้ ดว้ ย
การดูแลรักษาผักในกระถาง ผักที่ปลูกในกระถางสามารถท้าการดูแลรักษาได้ง่าย
โดยคอยรดน้าให้ดินในกระถางในมีความชุ่มช้ืนสม่้าเสมอ ก้าจัดวัชพืช พรว นดินและใส่ปุ๋ย
หากผักมเี จริญเติบโตไม่ดีและควรเปลี่ยนดิน เม่ือมีการปลูกผักในครั้งต่อไป หรือปลูกผักชนิดใหม่
ในกระถางเดมิ ถา้ หากที่ทว่ี างกระถางอยผู่ กั ท่ปี ลกู ไดร้ ับแสงไมเ่ พยี งพอ สามารถย้ายกระถางไปวาง
ไวใ้ นที่มแี สงเพยี งพอได้
การเก็บเก่ียว ผักท่ีปลูกในกระถาง หากเป็นผักท่ีบริโภคในส่วนของใบให้เก็บใบล่าง
ไปกอ่ น เหลอื ยอดบนไวใ้ ห้เจรญิ ตอ่ ไป เช่น ผักกาด คะน้า ปูเล่ ถา้ เป็นผักที่ใช้ส่วนยอดอ่อนบริโภค
ควรเลอื กเก็บเฉพาะยอดเท่านัน้ จะท้าให้ผักมีการแตกยอดอ่อนเจริญเติบโตให้เราได้ใช้บริโภคอีก
เชน่ สะระแหน่ กะเพรา โหระพา ฯลฯ
พชื ผักสวนครวั ในกระถาง
สะระแหนใ่ นกระถาง
ท่มี า https://www.surinseed.com/article/18/%E0%B8%A7%E0%B8%B4
๑๔
กวางตุ้งในกระถาง
ทม่ี า https://www.surinseed.com/article/18/%E0%B8%A7%E0%B8%B4
ผักสลัดในกระถาง
ทม่ี า https://www.surinseed.com/article/18/%E0%B8%A7%E0%B8%B4
๑๕
พรกิ แฟนซใี นกระถาง
ที่มา https://www.surinseed.com/article/18/%E0%B8%A7%E0%B8%B4
อ้างองิ
1 ธาวดิ า ศริ สิ ัมพนั ธ์. 2565. “ปลูกผกั ในกะละมงั ” ต้นทุนต้่า ดแู ลงา่ ย สรา้ งรายได้กะละมงั
ละร้อย. เขา้ ถงึ ข้อมูลได้จาก https://www.technologychaoban.com/bullet-news-
today/article_233559 วันท่สี ืบค้นขอ้ มูล 15 พฤศจิกายน 2565.
2 จัน ลน่ั ทุ่ง. 2565. ปลูกผักกนิ เองงา่ ย ๆ ดว้ ยงบ 40 บาท 14 วันได้กนิ . เข้าถงึ ข้อมูลไดจ้ าก
https://www.ejan.co/ejan-luntung/ วันท่ีสบื ค้นขอ้ มลู 15 พฤศจิกายน 2565.
3 Surin Seed. 2563. วธิ ีการปลกู ผักในกระถาง. เข้าถงึ ข้อมูลได้จาก https://www.surinseed.
com/article/18/ วนั ท่สี ืบคน้ ข้อมลู 15 พฤศจกิ ายน 2565.