ข สารบัญ บั โครงสร้า ร้ งโลก 5.1 ข้อ ข้ มูล มู ในการศึก ศึ ษาและแบ่ง บ่ ชั้น ชั้ โครงสร้า ร้ งโลก 5.2 การแบ่ง บ่ ชั้น ชั้ โครงสร้า ร้ งโลก 5.2.1 การแบ่ง บ่ โครงสร้า ร้ งโลกตามองค์ประกอบทางเคมี 5.2.2 การแบ่ง บ่ โครงสร้า ร้ งโลกตามสมบัติ บั ติ เชิง ชิ กล 3 4 5 11 สรุปเนื้อหาภายในบทเรีย รี น 18
1 บทนำ โลกเป็น ป็ ดาวเคราะห์หิ ห์ น หิ ดวงหนึ่ง นึ่ ที่เกิดขึ้น ขึ้ เมื่อ มื่ประมาณ 4,500 ล้านปีก่ ปี ก่ อนในระบบสุริย ริ ะ โลกเริ่ม ริ่ กำ เนิด นิ โดยการพอกพูน พู มวล จากการปะทะและหลอมรวมกันของวัตถุที่ ถุที่เหลือจากการก่อตัว ของ ดวงอาทิตย์ จนทำ ให้โห้ ลกมีข มี นาดใหญ่ขึ้ ญ่ ขึ้ น ขึ้ และมีม มี วลมากขึ้น ขึ้ ซึ่ง ซึ่ในช่ว ช่ งต้นของการกำ เนิด นิ โลกนั้น นั้ โลกมี อุณหภูมิ ภู สู มิ ง สู ทำ ให้ สสารต่าง ๆ หลอมเข้า ข้ ด้วยกัน ต่อมาอุณหภูมิ ภู ค่ มิ ค่ อย ๆ ลดลง สสารจึงแยกชั้นจากกันตาม ความหนาแน่น น่ โดยสสารที่เป็น ป็ ธาตุ หนัก นั มีค มี วามหนาแน่น น่ มาก เช่น ช่ เหล็ก นิก นิ เกิลจะรวมตัวอยู่ บริเ ริ วณ ใจกลางโลก ส่ว ส่ นธาตุที่ ตุที่น้ำ หนัก นั เบากว่า มีค มี วามหนาแน่น น่ น้อ น้ ยกว่า เช่น ช่ ซิลิ ซิลิ กอน อะลูมิเ มิ นีย นี ม แมกนีเ นี ซีย ซี ม “การรวมตัวกัน อยู่บ ยู่ ริเ ริ วณรอบนอก ขณะเดียวกันอุณหภูมิ ภู ข มิ องโลกมีก มี ารลดลง อย่า ย่ งช้า ๆ โดยที่ วนนอกสุดของโลกมีอุ มี อุ ณหภูมิ ภู ล มิ ดลงและแข็ง ข็ ตัว เร็ว ร็ กว่าส่ว ส่ นอื่น กระบวนการที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ทำ นี้ ทำ ให้ เกิดการ แบ่ง บ่ ขั้น ขั้ ดังรูป 5.1 นัก นั เรีย รี นคิดว่านัก นั วิทยาศาสตร์ใร์ ช้ข้ ช้ อ ข้ มูล มู หรือ รื หลักฐานใดบ้า บ้ งมาสนับ นั สนุน นุ การแบ่ง บ่ ขั้น ขั้ โครงสร้า ร้ งโลกแต่ละชั้น ชั้
2
บทที่ 5 โครงสร้า ร้ งโลก 5.1 ข้อ ข้ มูล มู ในการศึก ศึ ษาและแบ่ง บ่ ชั้น ชั้ โครงสร้า ร้ งโลกนัก นั วิทยาศาสตร์ส ร์ นใจที่จะศึก ศึ ษาโครงสร้า ร้ งโลกมาเป็น ป็ เวลานาน เซอร์ไร์ อแซค นิว นิ ตัน (Sir Isaac Newton) เป็น ป็ นัก นั วิทยาศาสตร์ที่ ร์ที่มี บทบาทสำ คัญ ในการศึก ศึ ษาโครงสร้า ร้ งโลก จากการที่นิว นิ ตัน ศึก ศึ ษา ความโน้ม น้ ถ่วงของโลกในเวลาต่อมานัก นั วิทยาศาสตร์ ใช้ กฎแรงโน้ม น้ ถ่วงสากลของนิว นิ ตันคำ นวณหา ความหนาแน่น น่ เฉลี่ย ของโลก พบว่าความหนาแน่น น่ เฉลี่ยของโลกมีค่ มี ค่ าเป็น ป็ 2 เท่าของ ความหนาแน่น น่ ของหิน หิ บนผิวโลก จึงสันนิษ นิ ฐานว่าโลกไม่ไม่ ด้เป็น ป็ เนื้อ นื้ เดียวกันทั้งหมด และส่ว ส่ นที่อยู่ลึ ยู่ ลึ กลงไปภายใน โลกน่า น่ จะมี ความหนาแน่น น่ มากกว่าหิน หิ บนผิวโลก ต่อมานัก นั วิทยาศาสตร์ไร์ ด้มี การสำ รวจหิน หิ บนเปลือกโลกและศึก ศึ ษาหิน หิ ที่เกิดจากการระเบิด บิ ของภูเ ภู ขาไฟ พบว่าสมบัติ บั ติ ทางกายภาพและ องค์ประกอบทาง เคมีข มี องหิน หิ บนเปลือกโลกคล้าย กับหิน หิ ที่เกิดจากการระเบิด บิ ของ ภูเ ภู ขาไฟ แต่เมื่อ มื่ เทียบกับหิน หิ แปลกปลอม (Xenolith) ที่ถูก ถู พา ขึ้น ขึ้ มาพร้อ ร้ มลาวา พบว่ามีส มี มบัติ บั ติ ทางกายภาพและ องค์ประกอบ ทางเคมีแ มี ตกต่างออกไป นอกจากนี้ จากการเจาะสำ รวจทำ ให้ ทราบว่าโลกมีอุ มี อุ ณหภูมิ ภู มิ และความดันเพิ่ม พิ่ ขึ้น ขึ้ ตามระดับความลึก และจาก การระเบิด บิ ของภูเ ภู ขาไฟทำ ให้ท ห้ ราบว่าภายใต้ ผิวโลกลง ไปบางส่ว ส่ นมีหิ มี น หิ หลอมเหลว 3
5.2 การแบ่ง บ่ ชั้น ชั้ โครงสร้า ร้ งโลก เมื่อ มื่ นัก นั วิทยาศาสตร์นำ ร์ นำข้อ ข้ มูล มู ทั้งองค์ประกอบทางเคมี ของหิน หิ บนผิว ผิโลก หิน หิ แปลกปลอมในระดับลึก ใต้เปลือกโลก ที่ลาวานำ ขึ้น ขึ้ มา และอุกกาบาตเหล็ก ร่ว ร่ มกับข้อ ข้ มูล มู ที่ได้จาก การตรวจวัดคลื่นไหวสะเทือน ทำ ให้นั ห้ ก นั วิทยาศาสตร์แ ร์ บ่ง บ่ ชั้น ชั้ โครงสร้า ร้ งโลกโดยใช้เ ช้ กณฑ์องค์ประกอบทางเคมี และสมบัติ บั ติ เชิง ชิ กล 4
5.2.1การแบ่ง บ่ โครงสร้า ร้ งโลกตามองค์ประกอบทางเคมี โลกประกอบไปด้วยธาตุห ตุ ลายชนิด นิ โดยประมาณร้อ ร้ ยละ 90 เป็น ป็ เหล็ก ออกซิเ ซิ จน ซิลิ ซิลิ กอนและ แมกนีเ นี ซีย ซี ม นอกจากนี้ยั นี้ ง ยั มีธ มี าตุอื่ ตุอื่น ๆ อีก ดังรูป 5.6 รูป 5.6 องค์ประกอบทางเคมีข มี องโลก ในขณะที่เกิดการแบ่ง บ่ ชั้นของโลก ธาตุเ ตุ หล่านี้เ นี้ กิดเป็น ป็ สารประกอบแล้วแยก ตัวกันอยู่เ ยู่ ป็น ป็ ชั้นๆ ตาม ความหนาแน่น น่ แตกต่างกันนัก นั วิทยาศาสตร์จึ ร์ จึ งแบ่ง บ่ โครงสร้า ร้ งโลกเป็น ป็ 3 ชั้น ได้แก่ เปลือกโลก (crust) เนื้อ นื้ โลก (mantle) และ แก่นโลก (core) ตามองค์ประกอบทางเคมีที่ มีที่แตกต่างกัน ดังรูป 5.7 และ 5.8 5
รูป 5.7การแบ่ง บ่ โครงสร้า ร้ งโลกตามองค์ประกอบทางเคมีแ มี ละองค์ประกอบ ทางเคมีข มี องแต่ละชั้น ชั้ 6
รูป5.8 การแบ่ง บ่ ชั้น ชั้ โครงสร้า ร้ งโลกตามองค์ประกอบทางเคมี 7
รูป 5.9 เปลือกโลก เปลือกโลก เป็น ป็ ชั้น ชั้ นอกสุดที่ห่อ ห่ หุ้มหุ้ โลก มีค มี วามหนาระหว่าง 5 - 70 กิโลเมตรเปลือกโลก ประกอบด้วยเปลือกโลกทวีป (Continental crust) และเปลือกโลกมหาสมุท มุ ร (oceanlc crust) ) ดัง รูป 5.9เปลือกโลกทวีปมีทั้ มี ทั้ งที่เป็น ป็ พื้น พื้ ทวีปและ ไหล่ทวีป (continental shelf) ประกอบด้วย หิน หิ จําพวกหิน หิ แกรนิต นิ เป็น ป็ ส่ว ส่ นใหญ่ โดยมี องค์ ประกอบหลักเป็น ป็ สารประกอบของซิลิ ซิลิ กอน และอะลูมิ ลู เ มิ นีย นี มเปลือก โลกมหาสมุท มุ ร เป็น ป็ ส่ว ส่ นที่รองรับ รั ทะเลหรือ รื มหาสมุท มุ ร ส่ว ส่ นใหญ่ ประกอบด้วย หิน หิ บะซอลต์ ซึ่ง ซึ่ มีอ มี งค์ประกอบหลักเป็น ป็ สารประกอบ ของซิลิ ซิลิ กอนและแมกนีเ นี ซีย ซี มดังนั้น นั้ เมื่อ มื่ เปรีย รี บเทียบกันแล้ว เปลือกโลก ทวีปมีค มี วามหนาแน่น น่ น้อ น้ ยกว่าเปลือกโลก มหาสมุท มุ ร แต่เปลือกโลก ทวีปมีค มี วามหนา มากกว่าเปลือกโลกมหาสมุท มุ ร 8
รุป 5.10 เนื้อโลก เนื้อโลก เป็น ป็ ชั้นที่อยู่ถั ยู่ ถั ดจากเปลือกโลก มีข มี อบเขตตั้งแต่ใต้ เปลือกโลกจนถึงที่ระดับความลึกประมาณ 2,900 กิโลเมตร ดังรูป 5.10 นัก นั วิทยาศาสตร์ศึ ร์ ก ศึ ษาหิน หิ แข็ง ข็ใต้เปลือกโลก (หิน หิ แปลกปลอม) ที่ถูก ถู พา ขึ้น ขึ้ มาบนผิวโลกพร้อ ร้ มกับลาวาพบว่ามีอ มี งค์ประกอบหลักเป็น ป็ ซิลิ ซิลิ กอน แมกนีเ นี ซีย ซี ม และเหล็กเป็น ป็ ส่ว ส่ นใหญ่ ดังนั้น นั้ นัก นั วิทยาศาสตร์จึ ร์ จึ งสรุปว่า เนื้อ นื้ โลกมีอ มี งค์ประกอบหลักเป็น ป็ สารประกอบของซิลิ ซิลิ กอน แมกนีเ นี ซีย ซี ม และเหล็ก 9
รูป5.11 แก่นโลก แก่นโลก เป็น ป็ โครงสร้า ร้ งโลกชั้นในสุดอยู่ที่ ยู่ที่ระดับความลึก ตั้งแต่ 2,900 กิโลเมตรจากผิวโลก จนถึง ใจกลางโลก ดังรูป 5.11 ประกอบด้วยธาตุเ ตุ หล็กเป็น ป็ ส่ว ส่ นใหญ่ และมีธ มี าตุอื่ ตุอื่น ๆ ได้แก่ นิก นิ เกิล ออกซิเ ซิ จน ซิลิ ซิลิ กอและซัล ซั เฟอร์ 10
5.2.2 การแบ่ง บ่ โครงสร้า ร้ งโลกตามสมบัติ บั ติ เชิง ชิ กล การศึก ศึ ษาโครงสร้า ร้ งโลกตามสมบัติ บั ติ เชิง ชิ กลเป็น ป็ การศึก ศึ ษา โดยใช้คลื่นไหวสะเทือนเป็น ป็ หลัก เมื่อ มื่ คลื่นปฐมภูมิ ภู แ มิ ละคลื่นทุติ ทุ ติ ยภูมิ ภู มิ เคลื่อนที่ผ่า ผ่ นโครงสร้า ร้ งโลกจะมีลั มีลั กษณะ ดังรูป 5.12 รูป 5.12 ลักษณะของคลื่นปฐมภูมิและคลื่นทุติยภูมิเคลื่อนที่ผ่านโครงสร้างโลก 11
จากรูปพบว่ามีบ มี างบริเ ริ วณไม่ส ม่ ามารถตรวจวัดคลื่น ปฐมภูมิ ภู แ มิ ละคลื่นทุติ ทุ ติ ยภูมิ ภู ที่ มิที่เคลื่อนที่จากศูน ศู ย์เ ย์ กิด แผ่น ผ่ ดินไหวได้ เรีย รี ก บริเ ริ วณเหล่านี้ว่ นี้ว่ า เขตอับคลื่น (shadow Zone) ซึ่ง ซึ่ เป็น ป็ ผลมาจากการ สะท้อน และ/หรือ รื หัก หั เหของคลื่น จากการตรวจพบเขตอับคลื่นทำ ให้ นัก นั วิทยาศาสตร์ค ร์ าดว่าภายในโลก ไม่ไม่ ด้เป็น ป็ เนื้อ นื้ เดียวกัน นอกจากนี้ การเคลื่อนที่ของคลื่นไหวสะเทือนมีก มี ารเปลี่ยนแปลงความเร็ว ร็ ที่ ระดับลึกต่าง ๆ นัก นั วิทยาศาสตร์จึ ร์ จึ งนำ ข้อ ข้ มูล มู ทั้งหมดข้า ข้ งต้นมาใช้ใช้ น การแบ่ง บ่ ชั้นโครงสร้า ร้ งโลก กิจกรรม 5.1 การศึก ศึ ษาคลื่นไหวสะเทือนที่ผ่ ที่ า ผ่ นโครงสร้า ร้ งโลก 12
รูปที่ 1 กราฟแสดงความสัม สั พัน พั ธ์ระหว่างความเร็ว ร็ ของคลื่นไหว สะเทือนกับระดับความลึก รูปที่ 2 ภาพขยายกราฟแสดงความสัม สั พัน พั ธ์ระหว่างความเร็ว ร็ ของ คลื่นไหวสะเทือนกับระดับความลึกช่ว ช่ ง 0-650 กิโลเมตร จากผิว ผิ โลก 13
จากกิจกรรมพบว่าเมื่อ มื่ คลื่นไหวสะเทือนเคลื่อนที่ผ่าผ่นโครงสร้าง ภายในโลก คลื่นไหวสะเทือน การเปลี่ยนแปลงความเร็ว ร็ อย่าย่งฉับ ฉั พลันที่ระดับ ความลึกต่าง ๆ รวมทั้งการไม่ปม่รากฏคลื่นทุติ ทุติยภูมิ ภูมิในบางช่วช่งระดับความลึก แสดงว่าภายในโลกไม่ไม่ด้เป็น ป็ เนื้อ นื้ เดียวกัน แต่แบ่งบ่ ได้เป็น ป็ หลายชั้น ชั้ ตามสมบัติ บั ติ เชิงชิกลที่แตกต่างกันของแต่ละขั้น ขั้ ในปี พ.ศ. 2452 แอนดริจริา โมโฮโรวิซิกซิ (Andrija Mohorovicic) นัก นั วิทยาศาสตร์ช ร์ าวโครเอเชีย ชี ได้ศึก ศึ ษาข้อมูล มู การเคลื่อนที่ของคลื่นไหวสะเทือน เมื่อ มื่ เกิดแผ่นผ่ดินไหว พบว่าความเร็ว ร็ ของคลื่น เมื่อ มื่ เคลื่อนที่ผ่าผ่นตัวกลางต่าง ชนิดนิกัน มีก มี ารหัก หั เห สะท้อนและเคลื่อนที่ผ่าผ่นด้วยความเร็วที่แตกต่างกัน ต่อ มาจึงสรุปได้ว่าโครงสร้า ร้ งภายในโลกมีก มี ารแบ่งบ่ชั้น ชั้ จากการศึก ศึ ษาความเร็วของคลื่นไหวสะเทือนที่เปลี่ยนไปในแต่ละ ระดับความลึก ทำ ให้นั ห้ ก นั วิทยาศาสตร์ สรุปว่าองค์ประกอบต่าง ๆ ภายในโลก ไม่ไม่ด้เป็น ป็ เนื้อ นื้ เดียวกัน และได้แบ่งบ่ โครงสร้า ร้ งโลกออกเป็น ป็ 5 ขั้น ขั้ จากผิวผิโลกสู่ ใจกลางโลก คือ ธรณีภาค (lithosphere) ฐานธรณีภาค (asthenosphere) มัช มั ฌิมฌิภาค (mesosphere) แก่นโลกชั้น ชั้ นอก (Outer core) และแก่นโลกชั้น ชั้ ใน (inner core) ดังรูป 5.13 รูป 5.13การเคลื่อนที่ของคลื่นไหวสะเทือนผ่านชั้นชั้ต่างๆของ โครงสร้างโลกตามระดับความลึก 14
โครงสร้า ร้ งโลกแต่ละชั้น ชั้ มีลั มีลั กษณะแตกต่างกัน ดังนี้ ธรณีภ ณี าค เป็น ป็ ชั้นโครงสร้า ร้ งภายนอกสุดของโลก ประกอบ ด้วยเปลือกโลกและเนื้อ นื้ โลกตอนบนสุด (uppermost mantle) มีส มี ถานะ เป็น ป็ ของแข็ง ข็ ที่มีส มี ภาพแข็ง ข็ เกร็ง ร็ (rigidity) มีค มี วามหนาแน่น น่ เฉลี่ย 2.9 กรัม รั ต่อลูกบาศก์เซนติเมตร จึงทำ ให้ค ห้ ลื่นปฐมภูมิ ภู แ มิ ละคลื่นทุติ ทุ ติ ยภูมิ ภู มิ เคลื่อนที่ผ่า ผ่ นด้วยความเร็ว ร็ ที่เพิ่ม พิ่ ขึ้น ขึ้ อย่า ย่ งรวดเร็ว ร็ ดังรูป 5.14 รูป5.14 ความเร็ว ร็ ของคลื่นไหวสะเทือนเมื่อ มื่ ผ่า ผ่ นธรณีภ ณี าค 15
ฐานธรณีภ ณี าค เป็น ป็ โครงสร้า ร้ งที่อยู่ถั ยู่ ถั ดลงมาจากธรณีภ ณี าคโดย เป็น ป็ ส่ว ส่ นของเนื้อ นื้ โลกตอนบน (upper mantle) มีส มี ถานะเป็น ป็ ของแข็ง ข็ ที่มี สภาพพลาสติก (plasticity) มีค มี วามหนาแน่น น่ เฉลี่ย 3.3 กรัม รั ต่อลูกบาศก์ เซนติเมตร โครงสร้า ร้ งโลกชั้น ชั้ นี้พ นี้ บลักษณะการเคลื่อนที่ของคลื่นไหว สะเทือนที่มี การเปลี่ยนแปลงความเร็ว ร็ไม่ส ม่ ม่ำ เสมออยู่ 2 เขต ดังนี้ 1) เขตความเร็ว ร็ ต่ำ (low velocity zone) เป็น ป็ เขตที่คลื่นปฐมภูมิ ภู แ มิ ละคลื่น ทุติ ทุ ติ ยภูมิ ภู มี มิ ค มี วามเร็ว ร็ ลดลง ดังรูป 5.15 เป็น ป็ บริเ ริ วณที่มีค มี วามดันสูง สู ไม่พ ม่ อที่ จะทำ ให้แ ห้ ร่ค ร่ งสภาพเป็น ป็ ของแข็ง ข็ จึงทำ ให้ส ห้ สารบางส่ว ส่ น ในเขตนี้ห นี้ ลอม ตัวได้ และเป็น ป็ แหล่งกำ เนิด นิ ของแมกมา 2) เขตเปลี่ย ลี่ นแปลง (transition Zone) เป็น ป็ เขตที่คลื่นไหวสะเทือนมี ความเร็ว ร็ เพิ่ม พิ่ ขึ้น ขึ้ ในอัตราที่ ไม่ส ม่ ม่ำ เสมอ ดังรูป 5.15 เนื่อ นื่ งจากบริเ ริ วณนี้มี นี้ มี การเปลี่ยนแปลงโครงสร้า ร้ งของแร่ รูป5.15 ความเร็ว ร็ ของคลื่นไหวสะเทือนเมื่อ มื่ ผ่า ผ่ นเขตความเร็ว ร็ ต่ำ และเขต เปลี่ย ลี่ นแปลง 16
มัช มั ฌิม ฌิ ภาค เป็น ป็ ชั้นที่อยู่ใยู่ ต้ฐานธรณีภ ณี าคเป็น ป็ ส่ว ส่ นของเนื้อ นื้ โลกตอน ล่าง (lower mantle มีค มี วามหนาแน่น น่ เฉลี่ย 5.0 กรัม รั ต่อลูก ลู บาศก์เซนติเมตร มี สถานะเป็น ป็ ของแข็ง ข็ เป็น ป็ บริเ ริ วณ คลื่นไหวสะเทือนเคลื่อนที่ด้วยความเร็ว ร็ เพิ่ม พิ่ ขึ้น ขึ้ อย่า ย่ งสม่ำ เสมอ แก่นโลกชั้น ชั้ นอก เป็น ป็ ชั้นที่อยู่ใยู่ ต้มัช มั ฌิม ฌิ ภาค ประกอบด้วยสสารที่มี สถานะเป็น ป็ ของเหลว มีค มี วามหนาแน่น น่ เฉลี่ย 11.0 กรัม รั ต่อลูก ลู บาศก์เซนติเมตร เป็น ป็ เขตที่คลื่นปฐมภูมิ ภู มี มิ ค มี วามเร็ว ร็ ลดลง อย่า ย่ งฉับ ฉั พลัน จากนั้น นั้ ความเร็ว ร็ จึงเพิ่ม พิ่ ขึ้น ขึ้ ในขณะที่คลื่นทุติ ทุ ติ ยภูมิ ภู ไมิ ม่ส ม่ ามารถเคลื่อนที่ผ่า ผ่ นชั้น ชั้ ดังกล่าวได้ แก่นโลกชั้น ชั้ ใน เป็น ป็ บริเ ริ วณใจกลางโลก มีส มี ถานะเป็น ป็ ของแข็ง ข็ มีค มี วาม หนาแน่น น่ เฉลี่ย 13.0 กรัม รั ต่อลูกบาศก์เซนติเมตร มีเ มี พีย พี งคลื่นปฐมภูมิ ภู จ มิ าก ศูน ศู ย์เ ย์ กิดแผ่น ผ่ ดินไหวเท่านั้น นั้ ที่เดินทางมาถึงได้ แต่ในทางทฤษฎีเชื่อ ชื่ ว่าเมื่อ มื่ คลื่นปฐมภูมิ ภู เ มิ คลื่อนที่ผ่า ผ่ นรอยต่อระหว่างแก่นโลกชั้น ชั้ นอกและแก่นโลก ชั้น ชั้ ใน สามารถทำ ให้เ ห้ กิดคลื่นทุติ ทุ ติ ยภูมิ ภู ขึ้ มิ ขึ้ น ขึ้ ใหม่ไม่ ด้ในขั้น ขั้ นี้ค นี้ ลื่นทั้งสองเคลื่อนที่ด้วย ความเร็ว ร็ ค่อนข้า ข้ งคงที่ 17
ข้อ ข้ มูล มู สำ คัญในการสนับ นั สนุน นุ การแบ่ง บ่ ชั้น ชั้ โครงสร้า ร้ งโลกทั้งการแบ่ง บ่ ตามองค์ประกอบทาง เคมีแ มี ละการแบ่ง บ่ ตามสมบัติ บั ติ เชิง ชิ กล เช่น ช่ องค์ ประกอบทางเคมีข มี องหิน หิ อุกกาบาตเหล็ก และ ข้อ ข้ มูล มู คลื่นไหวสะเทือนที่ เคลื่อนที่ผ่า ผ่ นภายในโลก สามารถนำ มาใช้อ ช้ ธิบ ธิ ายสมบัติ บั ติ เชิง ชิ กล และองค์ ประกอบทางเคมีข มี องโครงสร้า ร้ งโลกแต่ละขั้น ขั้ การศึก ศึ ษาโครงสร้า ร้ งโลกจากข้อ ข้ มูล มู คลื่นไหวสะเทือนที่เคลื่อนที่ ผ่า ผ่ นภายในโลกนั้น นั้ จะใช้สมบัติ บั ติ ของคลื่นในตัวกลางเป็น ป็ หลักซึ่ง ซึ่ แบ่ง บ่ ออก เป็น ป็ คลื่นปฐมภูมิ ภู ที่ มิที่เคลื่อนที่ผ่า ผ่ นตัวกลาง ได้ทุก ทุ สถานะ และคลื่นทุติ ทุ ติ ยภูมิ ภู มิ ไม่ส ม่ ามารถเคลื่อนที่ผ่า ผ่ นตัวกลางที่มีส มี ถานะเป็น ป็ ของเหลว และแก๊สได้ โดยคลื่นทั้งสองชนิด นิ จะเปลี่ยนแปลงความเร็ว ร็ เมื่อ มื่ เคลื่อนที่ผ่า ผ่ นตัวกลาง ต่างชนิด นิ กัน สรุปเนื้อหาภายในบทเรีย รี น 18
การแบ่ง บ่ ชั้นโครงสร้า ร้ งโลกโดยใช้อ ช้ งค์ประกอบทางเคมีแ มี บ่ง บ่ ได้ เป็น ป็ 3 ชั้น ได้แก่ เปลือกโลก เนื้อ นื้ โลก และแก่นโลก โดยเปลือกโลกมีอ มี งค์ ประกอบหลักเป็น ป็ สารประกอบของซิลิ ซิลิ กอน และอะลูมิ ลู เ มิ นีย นี ม เนื้อ นื้ โลกมี องค์ประกอบหลักเป็น ป็ สารประกอบของซิลิ ซิลิ กอน เหล็กและ แมกนีเ นี ซีย ซี ม แก่นโลกมีอ มี งค์ประกอบหลักเป็น ป็ สารประกอบของเหล็กและนิก นิ เกิล การแบ่ง บ่ ชั้นโครงสร้า ร้ งโลกตามสมบัติ บั ติ เชิง ชิ กลแบ่ง บ่ ได้เป็น ป็ 5 ชั้น ชั้ ได้แก่ ธรณีภ ณี าค ฐานธรณีภ ณี าค มัช มั ฌิม ฌิ ภาค แก่นโลกชั้น ชั้ นอก และแก่นโลก ชั้นใน ซึ่ง ซึ่ แต่ละชั้นมีส มี มบัติ บั ติ แตกต่างกันโดยวิเคราะห์ไห์ ด้จากความเร็ว ร็ใน การเคลื่อนที่ของคลื่นไหวสะเทือนที่เปลี่ยนไปใน แต่ละระดับความลึก เมื่อ มื่ เคลื่อนที่ผ่า ผ่ นชั้นโครงสร้า ร้ งโลก 19
บรรณาณุกรรม 20 กลุ่ม ลุ่ สาระการเรีย รี นรู้วิ รู้วิ ทยาศาสตร์แ ร์ ละเทคโนโลยี (ฉบับ บัปรับ รัปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐) ตามหลักสูต สู รแกนกลางการศึก ศึ ษาขั้น ขั้ พื้น พื้ ฐาน พุท พุ ธศัก ศั ราช ๒๕๕๑ ทวีศั วี ก ศั ดิ์ บุญบูชาไชย . (2556). ดวงดาวและโลกของเรา ม.4-6. กรุงเทพ:พ.ศ.พัฒ พั นา. วิชาการธรณีไณี ทย. โครงสร้า ร้ งภายในโลก (เปลือกโลก-แมนเทิล-แกน โลก). สืบ สื ค้นเมื่อ มื่ 29 พฤศจิกายน 2560 สถาบัน บั ส่ง ส่ เสริม ริ การสอนวิทยาศาสตร์แ ร์ ละเทคโนโลยี กระทรวง ศึก ศึ ษาธิการ. (2554). หนังสือ สื เรีย รี น รายวิชาเพิ่ม พิ่ เติม โลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ เล่ม ๑. กรุงเทพมหานคร : โรงพิม พิ พ์ สกสค. ลาดพร้า ร้ ว.