ดาวฤกษ์
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) นี้ จัดทำ ขึ้นเพื่อให้ผู้อ่านได้ทราบข้อมูลเกี่ยวกับดาวฤกษ์ เช่นวิวัฒนาการของดาวฤกษ์ เเหล่งกำ เนิดดาวฤกษ์ มวลของดาวฤกษ์ สีและอุณหภูมิผิวของ ดาวฤกษ์ ความส่องสว่างเเละโชติมาตรของดาวฤกษ์ และอื่นๆ คณะผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่ง ว่าหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) เล่มนี้จะเป็นประโยชน์สำ หรับคนที่สนใจศึกษาเเละเรียนรู้ เกี่ยวกับดาวฤกษ์ และได้ประโยชน์จากหนังสือ E-Book เล่มนี้ไม่มากก็น้อย ผู้จัดทำ นางสาววราภรณ์ ขุนชิต คำ นำ ก
สารบัญ คำ นำ สารบัญ วิวัฒนาการของดาวฤกษ์ เนบิวลา เเหล่งกำ เนิดดาวฤกษ์ มวลของดาวฤกษ์ สีและอุณหภูมิผิวของดาวฤกษ์ ความส่องสว่างเเละโชติมาตรของดาวฤกษ์ ก ข 1 2 3 4 5-6 หน้า
• เกิดจากการยุบรวมตัวของ เนบิวลา • ดาวฤกษ์ขนาดใหญ่ มวลมากใช้เชื้อเพลิงมาก—>ระเบิด -มวลสารมากกว่าดวงอาทิตย์มากๆ—>” หลุมดำ ” -มวลสารมากกว่าดวงอาทิตย์มาก—>”ดาวนิวตรอน” •ดาวฤกษ์มวลน้อยใช้เชื้อเพลิงน้อยไม่ระเบิด—> “ดาวเเคระขาว” วิวัฒนาการของดาวฤกษ์ 1
เนบิวลาสว่างใหญ่ เนบิวลาปู เนบิวลาผ้าคลุมไหล่ เนบิวลากุหลาบ เนบิวลาสามเเฉก เเคสสิโอเปีย เนบิวลา เเหล่งกำ เนิดดาวฤกษ์ คือ กลุ่มฝุ่น&เเก๊สที่กระจายในบริเวณกว้าง มีความสว่างจากดาวฤกษ์ ภายในมีดาวฤกษ์ เกิดใหม่จำ นวนมาก ค่อนไปทางสีน้ำ เงิน เเบ่งออกเป็น3ประเภท • เนบิวลาสว่าง—> กลุ่มเฆก H ประกอบด้วยดาวฤกษ์ร้อน • เนบิวลาสะท้อนเเสง • เนบิวลามืด—> กลุ่มเมฆฝุ่นเเละเเก๊ส ไม่มีดาวฤกษ์ร้อน 2
การคำ นวณหามวลของระบบดาวคู่ซึ่งโคจรรอบกันเเละกันโดย อาศัยความสัมพันธ์ระหว่างคาบวงโคจรเเละระยะห่างระหว่างดาวทั้ง สอง ตามกฤองของเคปเลอร์-นิวตัน มวลของดาวฤกษ์ โดย M1, M2 = มวลของดาวทั้งสองในระบบดาวคู่ มีหน่วยเป็น จำ นวนเท่าของดวงอาทิตย์ a = ความยาวของเส้นผ่านครึ่งวงโคจรตามแกนยาว (Semimajor axis) ของดาวดวงใดดวงหนึ่ง มีหน่วยเป็น AU p = คาบการโคจร หน่วยเป็นปี M1 + M2 = a3 p2 _ 3
สีและอุณหภูมิผิวของดาวฤกษ์ เเบ่งชนิดของดาวฤกษ์ตามสีและอุณหภูมิผิวของดาวฤกษ์ ได้7 สเปกตรัม เเต่ละสเปกตรัมเเบ่งย่อยอีก 10 ชนิด • ใช้ตัวเลขและอักษรตัวใหญ่ในภาษาอังกฤษกำ กับ • สีของดาวฤกษ์สัมพันธ์กับอุณหภูมิ&อายุ -ดาวฤกษ์อายุน้อย สีน้ำ เงิน อุณหภูมิสูง -ดาวฤกษ์อายุมาด สีน้ำ เเองอุณหภูมิต่ำ 4
ความส่องสว่างเเละโชติมาตรของดาวฤกษ์ • ความส่องสว่าง (Brightness) ของดาวฤกษ์ -พลังงานจากดาวฤกษ์ที่ปลดปล่อยออกมาใน 1 S/หน่วยพื้นที่หน่อยเป็น วัตต์ต่อตาราง • โชติมาตร หรือ อันดับความสว่าง (Magnitude) -การดำ หนดค่าการเปรียบเทียบความสว่างของดาวฤกษ์ ไม่มีหน่วย ดวงดาวริบหรี่ที่สุด มองด้วยตาเปล่า —> Magnitude 6 ดวงดาวสว่างที่สุด มองด้วยตาเปล่า —> Magnitude 1 ดาวที่มี magnitude ต่างกัน 1 จะมีความสว่างต่างกัน 2.512 เท่า ดาวที่มี magnirude ต่างกัน 5 จะมีความสว่างต่างกัน 2.512 เท่า Sun มี magnitude -26.7 Venus มี magnitude -4.5 * ดาวที่มี magnitude น้อยจะมีความส่องสว่างมาก 5
โชติมาตรปรากฏ (Apparent magnitude) • อันดับความสว่างของดาวฤกษ์ที่สังเกตได้จากโลกด้วยตาเปล่า แต่ไม่สามารถเปรียบเทียบความสว่างจริงของดาวแต่ละดวงได้ สามารถคำ นวณความแตกต่างระหว่าง magnitude โดยใช้ m1-m2 2.5 log (b1/b2) โดยที่ m1, m2 : โชติมาตรของดาวดวงที่ 1 & 2 b1, b2 : ความสว่างปรากฏของดาวดวงที่ 1 & 2 โชติมาตรสมบูรณ์ (Absolute magnitude) • ความสว่างจริงของดวงดาว บอกอันดับความสว่างที่แท้จริง • กําหนดระยะทางเป็น 10 พาร์เซก หรือ 32.62 ปีแสง • สามารถคำ นวณหาโชติมาตรสมบูรณ์ ได้จาก m-M = 5 log d - 5 โดยที่ m : โชติมาตรปรากฏ M : โชติมาตรสมบูรณ์ d : ระยะห่างระหว่างโลก&ดาว หน่วย พาร์เซก (Parsec) 6