หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เรื่อง การเขียนพรรณนา
ค าน า หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เรื่อง การเขียนพรรณนา เป็ นหนึ่งในสื่อการจัดการเรียนรู้ รายวิชาภาษาไทยพ้ืนฐาน ท๓๓๑๐๑ ช้นัมธัยมศึกษาปีที่๖ กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย ตามหลกัสูตรแกนกลางสถานศึกษาข้นัพ้ืนฐาน พุทธศกัราช ๒๕๕๑ เน้ือหา ประกอบดว ้ ยการเขียนพรรณนา หลกัการเขียนพรรณนา ตวัอยา่งการเขียนพรรณนา กิจกรรมคา พรรณนากิจกรรม พรรณนาเพราะเหมาะความ ใบงานพรรณนาภาพชวนเที่ยวไทย หวงัเป็ นอยา่งยงิ่วา่ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เรื่อง การเขียนพรรณนา รายวิชาภาษาไทยพ้ืนฐาน ท๓๓๑๐๑ ช้นัมธัยมศึกษาปีที่๖ จะอ านวยความสะดวก ประโยชน์ และสามารถน าความรู้ไปประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาทักษะการเขียนของผู้เรียน นางสาวภัคชนัญ ศรีจ๊ะ ครู วิทยฐานะช านาญการ โรงเรียนสีกนั (วฒันานนัทอ ์ุปถมัภ)์
สารบัญ เรื่อง หน้า ค าน า ก การเขียนพรรณนา ๑ หลักการเขียนพรรณนา ๑ ตวัอยา่งการเขียนพรรณนา ๓ กิจกรรมค าพรรณนา ๔ กิจกรรม พรรณนาเพราะเหมาะความ ๕ ใบงานพรรณนาภาพชวนเที่ยวไทย ๖
การเขียนพรรณนา พรรณนาโวหาร คือโวหารที่ใชก้ล่าวถึงเรื่องราว สถานที่บุคคล สิ่งของ หรืออารมณ์อยา่งละเอียด สอดแทรกอารมณ์ ความรู้สึกลงไปเพื่อโนม้นา้วใจใหเ้กิดอารมณ์คลอ้ยตามไปดว้ย การใชพ้รรณนาโวหารควรมีความประณีตในการเลือกใชถ้อ้ยคา สา นวนที่ไพเราะเพราะพริ้ง ใชถ้อ้ยคา ท้งัเสียงและความหมายใหต้รงกบัความรู้สึกที่ตอ้งการพรรณนา ใหผ้รู้ับสารเกิดภาพพจน์บางกรณีอาจตอ้งใช้ อุปมาโวหาร หรือสาธกโวหารประกอบเข้าไปด้วย การเขียนพรรณนา หมายถึง การเขียนที่เรียบเรียงถอ้ยคา ท้งัภาษาพูดและภาษาเขียนเพื่อใหร้ายละเอียดในเรื่อง ใดเรื่องหน่ึงโดยเนน้ ใหผ้ ฟู้ ังหรือผอู้่านเห็นภาพที่ชดัเจนและเกิดอารมณ์ความรู้สึกตามที่ผสู้่งสารมุ่งหมายการ เขียนพรรณนามีลกัษณะวรรณศิลป์มากกวา่การเขียนประเภทอื่น เนื่องจากมีการใช้ถอ้ยคา ที่ก่อใหเ้กิดภาพพจน์ และอารมณ์สะเทือนใจไม่คา นึงถึงการเรียงลา ดบัเหตุการณ์โดยแสดงถึงความรู้สึกอยา่งลึกซ้ึงได้ หลักการเขียนพรรณนา • วิเคราะห์สิ่งที่จะพรรณนาอยา่งละเอียดวา่ ประกอบดว้ยอะไรบา้ง ส่วนใดเป็นลกัษณะเด่น ส่วนใดเป็น ลกัษณะประกอบซ่ึงเสริมลกัษณะเด่น ลกัษณะเด่นและลกัษณะประกอบมีความเกี่ยวเนื่องกนัอยา่งไร • เขียนพรรณนาลกัษณะเด่น ตามลา ดบัความสา คญัหรือ ลา ดบัความมากนอ้ยเช่น พรรณนาลกัษณะบุคคลควร กล่าวถึงเรือนร่าง ใบหนา้และเครื่องแต่งกายตามลา ดบั การเขียนพรรณนาต้นไม้ มกักล่าวถึงลา ตน้ก่อนดอก และใบ แต่หากตอ้งการเนน้ สิ่งใดเป็นพิเศษควร กล่าวถึงสิ่งน้นัก่อนหรือขยายความ บอกรายละเอียดให้ มากกวา่สิ่งอื่น • การเลือกสรรถอ้ยคา ที่เหมาะสมท้งัเสียงและ ความหมายโดยคา ๆ น้นัมีเสียงไพเราะและมี ความหมาย ใหค้วามรู้สึกที่ลึกซ้ึง ทา ใหเ้ห็นภาพหรือไดย้นิเสียงอีกดว้ย
• เลือกใชภ้าษาภาพพจน์ตา่ง ๆ เช่น อุปมาคือ สา นวนภาษาที่นา สิ่งซ่ึงต่างพวกกนัสองสิ่งมาเปรียบเทียบกนั โดยใชค้า เชื่อม เหมือน คลา้ย ดุจ ประหน่ึงราวกบัวา่ฯลฯ เช่น ดุเหมือนเสือร้ายกวายุง นัยน์ตาดุจดวงดาว ่ อุปลักษณ์คือ สา นวนภาษาที่นา เอาสิ่งต่างกนัสองสิ่งหรือมากกวา่แต่มีคุณสมบตัิบางอยา่งร่วมกนั มาเปรียบเทียบโดยเปรียบวา่สิ่งหน่ึงเป็นอีกสิ่งหน่ึงโดยตรง ใชค้า กริยาเป็นหรือคือเช่น ลูก เป็นแกว้ตาและ ดวงใจของพ่อแม่เขาคือวีรบุรุษแห่งทุ่งนาแก บุคลาธิษฐาน คือการสมมติสิ่งไม่มีชีวิตใหม้ีชีวิตความคิดนามธรรมหรือสัตวใ์หม้ีสติปัญญาอารมณ์ หรือกิริยาอาการเหมือนมนุษย์เช่น ลมหนาวมาเยอืน คลื่นนอ้ยค่อย ๆ กระซิบกบัฝั่งความอาฆาตเกาะกินหวัใจ สัทพจน์คือ สา นวนภาษาที่ใชค้า เพอื่เลียนเสียง ต่าง ๆ เช่น ไฟลุกค่ึก ๆ เสียงคนพูดห่ึง ๆบดัเดี๋ยว ดงัหงงั่เหง่งวงัเวงแวว่
ตัวอย่างการเขียนพรรณนา รุ่งอรุณยามเชา้เมื่อแสงแดดสาดส่องทอ้งฟ้าก็สดใส มวลหมู่เมฆที่เคลื่อนไหวบดบงัไกลไดค้่อยๆ จางลง ทะเล หมอกที่ ่ ่ ห่อหุม้ภูเขานอ้ยใหญ่อยเู่บ้ืองหนา้น้นัจากไป ความอบอุ่นของใจชดัเจนข้ึนเรื่อยๆ ความเขียวชอุ่มของ ตน้ ไมน้านาพนัธุ์สรรคส์ร้างความงดงามใหแ้ม่น้า ที่ไหลผา่นชนบทอนัสุขใจน้ีที่มีอายมุากกวา่ร้อยปีทา ใหย้อ้น คิดถึงศิลปะวฒันธรรม บา้นเรือนที่สงบร่มเยน็เหมือนที่ธรรมชาติไดน้า ทางไป นางสาวรัชณีวรรณ จันทะเลิศ แสงสวา่งที่อยหู่ลงัภูเขาน้นัเป็นเหมือนแสงแห่งชีวิตที่กา ลงัลอยข้ึนมาเพอื่จะบอกใหก้บัสิ่งบนโลกรู้วา่ทุกชีวิต ตอ้งดา เนินต่อไป เป็นแสงที่ดูเหมือนวา่ ไกลมากเป็นเพียงแสงเล็กๆที่อยหู่ลงัภูเขาที่สลบัซบัซอ้นสวยงามเป็น ธรรมชาติเมฆหมอกพดัพริ้วไปตามสายลมที่บางเบาในตอนเชา้ตรู่ นางสาวปาริชาติทานัง ความสวยงามที่เห็นอยตู่รงหนา้ทา ใหฉ้นัและเพื่อนตื่นเตน้และสุขใจไม่นอ้ยความเหนื่อยลา้จากการทา งาน ความกงัวลกบัอะไรหลายอยา่งถูกลืมไปในชวั่ขณะเมื่อพวกเราไดม้ายนื่อยทู่ ่ามกลางทุ่งหญา้เขียวจีสวยสด นอกจากสุขใจที่ไดอ้ยทู่า่มกลางบรรยากาศเช่นน้ีแลว้ยงัสุขใจที่ไดบ้ นทึกภาพประทับใจ ัท้งัยงัมีแสงอ่อนในยาม บ่ายฉายมาส่องกระทบทุ่งหญา้ดว้ยแลว้ฉนัรู้สึกวา่ภาพที่ไดเ้ห็นมนัระยิบระยับวิเศษมาก https://www.paiduaykan.com/travel/salaengluang เรืองเรืองไตรรัตน์พ้น พันแสง รินรสพระธรรมแสดง ค ่าเช้า เจดีย์ระดะแซง เสียดยอด ยลยงิแสงแกว้เกา้แก่นหลา้หลากสวรรค์ฯ (วชิรญาณดิจิทัล, โคลงนิราศนรินทร์, โคลงบทที่2) เงาแดดที่ช่วยใหภ้าพสวนมีชีวิตลบลงจนสิ้นเงาทึบทึมดูจะโรยตวั (มายา เล่ม 1 หนา้99 ทมยันตี) ในความมืดดุจม่านทึบคลุมปิดทุกหนทุกแห่ง (มายา เล่ม 2 หน้า 248 ทมยันตี)
กิจกรรมค าพรรณนา ค าชี้แจง ให้นักเรียนหาค าแสดงอารมณ์ความรู้สึกแสงในตารางตัวอักษร เ พ ลิ ด เ พ ลิ น ส ซ่ ซ ฉุว ร จ บ บ ว า อ ขุ่ น มั ว ต วั ง เ ว ง ม เ ถ ย บ ล ต ท แ สี ส ฉี ต วิ แ ว ว ว า ว วิ ย ะ เ ยื อ ก ม ล แ ง ว จ ว ด้ ล า ย รั จ่ ด า ส ก า มื ด ค รึ้ ม ชื่อ........................................................................................ช้นั.......................เลขที่.............................. ๑.............................................. ๒............................................... ๓............................................... ๔............................................... ๕............................................... ๖............................................... ๗............................................... ๘............................................... ๙............................................... ๑๐...............................................
กิจกรรม พรรณนาเพราะเหมาะความ เติมคา ลงในช่องว่างให้ถูกต้อง ตระหง่าน ชื่นชม งดงาม เขียวขจี เงียบสงบ วดัดอนเมืองพระอารามหลวงเป็นศาสนสถานต้งั.........................บนถนนสรงประภา เขตดอนเมือง ยามค่า คืนประดบัไฟ...................ใหผ้คู้นผา่นไปมา..................... ตน้ ไมใ้นบริเวณวดั...................เหมือนสีมรกต แสดงถึงการรักษาดูแลอยา่งดีสถานที่ใกลส้นามบินผคู้นผา่นไปมาแต่ภายในวดั..................... ในสวนรมณีย์ทุ่งสีกนั มีหอนาฬิกา............งาม เป็ นสัญลักษณ์มีศาลา ปลูกไม้นานาชนิด................ มี สระบัวรอบๆ..................................สะท้อนเงาสวน ทางวิ่งเป็นอิฐตวัหนอน สะอาดเรียบร้อย มีบนัไดข้ึนลง เล็กน้อย มีสะพานไม้.................กบัสระ บรรยากาศดีเย็นสบาย เหมาะกบัการมาพกัผอ่นมองไปรอบๆรู้สึก ...................ในยามวา่ง เหมือน..............................ของชาวดอนเมือง ร่มรื่น สวย ใสเหมือนกระจก พอดีผอ่นคลาย สวรรค์บนดิน
ใบงานพรรณนาภาพชวนเที่ยวไทย ให้นักเรียนเลือกภาพที่นักเรียนชอบแล้วพรรณนาสถานที่ ๘ -๑๒ บรรทัด เกาะกระดาน ดอยผาหม่น จังหวัดเชียงราย ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................ ...........................................................................................................................................................................................
บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ, กรมวิชาการ. (๒๕๕๑). การเรียนการสอนภาษาไทยปัญหาและแนวทางแก้ไข.กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. จรรยวรรณ ศรีฉายา. (๒๕๖๔). หลักภาษาและการใช้ภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ ๖. มัณฑิกา วิชัยดิษฐ. [ม.ป.ป.]. ภาษาไทยเชิงสร้างสรรค์. พิมพค์ร้ังที่๒.กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ไทยร่มเกล้า. สิริวรรณ นันทจันกูล, (๒๕๕๒). บทพรรณนาโวหารในวรรณกรรมบันเทิงคดี กรณีศึกษานวนิยายของทมยันตี.วารสาร มนุษยศาสตร์. ปี ที่๑๖ ฉบับ ๑ มนุษยศาสตร์. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. `http://www.facebook.com สืบค้นเมื่อ ๒๘ มิถุนายน ๒๕๖๖.