Chapter 11 ลักษณะทางด้านเศรษฐกิจของประเทศไทย

INDUSTRY

แนวทางการพฒั นา

• รัฐส่งเสริมให้เอกชนท้งั ในและนอกประเทศมำลงทุนประกอบกจิ กำร
• มกี ำรปรับโครงสร้ำงอตุ สำหกรรม เช่น กำรปรับลดภำษี กำรยกเลกิ ควบคุมกำรนำเข้ำ

สินค้ำ และกำรควบคุมรำคำสินค้ำบำงประเภท
• กำรส่งเสริมกำรส่งออก

INDUSTRY

แนวทางการพฒั นา

• กำรส่งเสริมอตุ สำหกรรมขนำดย่อมในภูมภิ ำค
• กำรส่งเสริมกำรจ้ำงงำนในภำคอตุ สำหกรม
• กำรพฒั นำสำธำรณูปโภคเพ่ือรองรับกำรเตบิ โตของอุตสำหกรรม

INDUSTRY

นิคมอตุ สาหกรรมแห่งประเทศไทย

COMMERCIAL
การค้า

COMMERCIAL
การค้า

• เป็ นกจิ กรรมทีม่ ีควำมสำคญั เป็ นอย่ำงมำกต่อภำวะเศรษฐกจิ ของประเทศไทย สำมำรถ
เชื่อมโยงกบั กจิ กรรมอื่นๆ ได้หลำยกจิ กรรม

• หมำยถงึ กำรแลกเปลย่ี นส่ิงของ หรือสินค้ำระหว่ำงกนั

COMMERCIAL

ประเภทของการค้า

• แบ่งออกเป็ น 2 ประเภท คือ

1. กำรค้ำภำยในประเทศ
2. กำรค้ำระหว่ำงประเทศ

COMMERCIAL

การค้าภายในประเทศ

• มที ้ังกำรขำยปลกี ขำยส่ง ต้งั แต่สินค้ำท่ีจำเป็ นต่อกำรดำรงชีพไปจนถงึ สินค้ำฟ่ ุมเฟื อย
และบริกำรนำนำชนิด แบ่งออกเป็ น 7 หมวด ได้แก่
▫ หมวดอำหำร และเคร่ืองด่ืม
▫ หมวดเคร่ืองนุ่งห่ม
▫ หมวดตรวจรักษำ และบริกำรส่วนบุคคล

COMMERCIAL

การค้าภายในประเทศ

▫ หมวดเคหะสถำน เครื่องเรือน และเครื่องใช้ในบ้ำน
▫ หมวดพำหนะ และบริกำรขนส่ง
▫ หมวดบันเทงิ กำรอ่ำน และกำรศึกษำ
▫ หมวดยำสูบ และเครื่องด่ืมทมี่ แี อลกอฮอล์

COMMERCIAL

การค้ากบั ต่างประเทศ

▫ ประเทศไทยเริ่มมกี ำรติดต่อค้ำขำยกบั ต่ำงประเทศต้งั แต่สมยั สุโขทยั
▫ เฟ่ื องฟูมำกในสมยั ของพ่อขุนรำมคำแหง ซ่ึงมรี ูปแบบกำรค้ำเสรี
▫ ประเทศทตี่ ดิ ต่อค้ำขำยในสมยั น้ัน ส่วนใหญ่อยู่ในทวปี เอเชีย เช่น อนิ เดยี จนี ชวำ

พม่ำ และเปอร์เซีย สินค้ำส่งออก ได้แก่ เคร่ืองสังคโลก สมุนไพร ส่วนสินค้ำนำเข้ำ
ได้แก่ ผ้ำชนิดต่ำงๆ และอำวธุ

COMMERCIAL

การค้ากบั ต่างประเทศ

▫ สมยั อยุธยำ เริ่มมพี ่อค้ำชำวยุโรปเข้ำมำตดิ ต่อค้ำขำย โดยมี กรมท่ำ เป็ นส่วนรำชกำร
ทท่ี ำหน้ำทตี่ ดิ ต่อค้ำขำยกบั ชำวต่ำงชำติ ประเทศคู่ค้ำทส่ี ำคญั ได้แก่ โปรตุเกส
ฮอลนั ดำ องั กฤษ และฝร่ังเศส นอกจำกนีย้ งั มีประเทศในทวปี เอเชีย เช่น จีน ญป่ี ่ นุ
และอนิ เดยี ด้วย

COMMERCIAL

การค้ากบั ต่างประเทศ

▫ สมยั กรุงธนบุรี กำรค้ำยงั ดำเนินลกั ษณะเดยี วกบั สมยั อยุธยำ
▫ สมยั รัตนโกสินทร์ตอนต้นมที ้งั กำรค้ำหลวง และเอกชน โดยกำรค้ำหลวงมีกรมพระ

คลงั เป็ นผู้ดูแล ประเทศคู่ค้ำ ได้แก่ จนี ญวน เขมร มลำยู อนิ เดยี อเมริกำ สินค้ำ
ส่งออก ได้แก่ ข้ำวโพด ข้ำว ยำงพำรำ และถว่ั ซ่ึงในสมยั นีม้ สี ินค้ำอุตสำหกรรมเพ่ือ
ส่งออก คือ นำ้ ตำล ปูนซีเมนต์ และเสื้อผ้ำ

COMMERCIAL

การค้ากบั ต่างประเทศ

▫ ปัจจุบนั ประเทศไทยตดิ ต่อค้ำขำยกบั
ประเทศต่ำงๆ มำกกว่ำ 160 ประเทศ

▫ มูลค่ำกำรส่งออกขยำยตวั เพม่ิ ขนึ้ อย่ำง
ต่อเน่ือง

▫ โดยสินค้ำส่งออก อนั ดบั หนึ่งได้แก่
อปุ กรณ์ชิ้นส่วนคอมพวิ เตอร์

TRANSPORTATION
คมนาคมขนส่ง

TRANSPORTATION
คมนาคมขนส่ง

• หมำยถึง กำรตดิ ต่อ และกำรขนย้ำยคน สัตว์ สิ่งของ หรือวตั ถุต่ำงๆ จำกทหี่ น่ึงไปยงั อกี
ทีห่ นึ่งด้วยวธิ ีกำรต่ำงๆ

• ซึ่งระบบกำรคมนำคมขนส่งของประเทศไทย มีดงั นี้
1. กำรขนส่งทำงบก
2. กำรขนส่งทำงนำ้

TRANSPORTATION
คมนาคมขนส่ง

3. กำรขนส่งทำงอำกำศ
4. กำรขนส่งทำงท่อ
5. กำรขนส่งทำงสำย
6. กำรโทรคมนำคม

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

▪ นับเป็ นวธิ ีกำรขนส่งเริ่มแรกของมนุษย์ต้งั แต่ใช้แรงงำนคน แรงงำนสัตว์จนกระท่งั
ปรับเปลย่ี นมำเป็ นเคร่ืองยนต์

▪ กำรขนส่งโดยรถยนต์ “ถนนเจริญกรุง” เป็ นถนนสไตล์ยุโรปเส้นแรกของประเทศ
ไทย สร้ำงขนึ้ ในสมัยรัชกำลท่ี 4

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

▪ สมยั รัชกำลท่ี 5 มีกำรสร้ำง “ถนนรำชดำเนิน”
▪ จนกระทงั่ สมยั รัชกำลท่ี 6 ได้มกี ำรบูรณะถนนทวั่ ประเทศไทย และได้มกี ำรจดั ต้งั

กรมทำงหลวง ขึน้ เป็ นคร้ังแรก ในปี พ.ศ. 2455

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

ทางหลวงในประเทศไทย สามารถแบง่ ออกเป็น 5 ประเภท ตำม พรบ. กรมทำงหลวง
ปี พ.ศ. 2535 ดงั นี้

1. ทำงหลวงพเิ ศษ
- กำรจรำจรผ่ำนได้ตลอด รวดเร็ว
- กรมทำงหลวงเป็ นผู้สร้ำง ขนึ้ ทะเบยี น

ไว้ทีก่ รมทำงหลวง
- มอเตอร์เวย์สำยกรุงเทพฯ – ชลบุรี
มอเตอร์เวย์สำยบำงประอนิ - นครรำชสีมำ

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

2. ทำงหลวงแผ่นดนิ
- เชื่อมต่อแต่ละภูมภิ ำคทวั่ ประเทศไทย
- กรมทำงหลวงเป็ นผู้สร้ำง ขนึ้ ทะเบยี นไว้ท่ี

กรมทำงหลวง
- แบ่งออกเป็ นทำงหลวงแผ่นดนิ สำยประธำน

และทำงหลวงแผ่นดนิ สำยรอง

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

- ทำงหลวงแผ่นดนิ สำยประธำน สำยหลกั ของประเทศไทย มี 4 สำย คือ
ทำงหลวงแผ่นดนิ หมำยเลข 1 (ถนนพหลโยธิน)
ทำงหลวงแผ่นดนิ หมำยเลข 2 (ถนนมติ รภำพ)
ทำงหลวงแผ่นดนิ หมำยเลข 3 (ถนนสุขุมวทิ )
ทำงหลวงแผ่นดนิ หมำยเลข 4 (ถนนเพชรเกษม)

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

3. ทำงหลวงชนบท
- เป็ นทำงหลวงท่กี รมทำงหลวงชนบท เป็ น

ผู้ดำเนินกำรก่อสร้ำง
- อยู่นอกเขตเทศบำล ขนึ้ ทะเบยี นไว้ทก่ี รม

ทำงหลวงชนบท

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

4. ทำงหลวงท้องถ่ิน
- เป็ นทำงหลวงทอี่ งค์กรปกครองท้องถนิ่

เป็ นผู้ดำเนินกำรก่อสร้ำง
- ขนึ้ ทะเบียนไว้ทศี่ ำลำกลำงจังหวดั

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

5. ทำงหลวงสัมปทำน
- เป็ นทำงหลวงทีร่ ัฐให้สัมปทำนแก่เอกชน

เป็ นผู้ดำเนินกำรก่อสร้ำง
- ขนึ้ ทะเบยี นไว้ท่กี รมทำงหลวง

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

▪ กำรขนส่งทำงรถไฟ ส่วนใหญ่ใช้ประโยชน์ในกำรขนส่งคน และขนส่งสินค้ำจำนวน
มำก

▪ เส้นทำงรถไฟสำยแรก เกดิ ขนึ้ เม่ือปี พ.ศ. 2439 ระหว่ำงกรุงเทพฯ-อยุธยำ

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

▪ ปัจจุบนั กำรขนส่งทำงรถไฟได้รับควำมนิยมน้อยลง เน่ืองจำกมกี ำรแข่งขนั จำกกำร
ขนส่งทำงอ่ืนท่ีดี และสะดวกสบำยกว่ำ

TRANSPORTATION
การขนส่งทางบก

▪ ทำงรถไฟสำยสำคญั ในประเทศไทย มี 6 สำย ได้แก่

▪ ทำงรถไฟสำยตะวนั ออกเฉียงเหนือ
▪ ทำงรถไฟสำยเหนือ
▪ ทำงรถไฟสำยใต้
▪ ทำงรถไฟสำยแม่กลอง
▪ ทำงรถไฟสำยตะวนั ออก
▪ ทำงรถไฟสำยไทรโยค

TRANSPORTATION
การขนส่งทางน้า

▪ นับว่ำเป็ นกำรขนส่งทม่ี คี ่ำใช้จ่ำยถูกทสี่ ุด
▪ แบ่งออกเป็ น 2 ประเภท คือ กำรขนส่งทำงนำ้ ภำยในประเทศและกำรขนส่งทำงนำ้

ระหว่ำงประเทศ

TRANSPORTATION
การขนส่งทางน้า

▪ กำรขนส่งทำงนำ้ ภำยในประเทศ ส่วนใหญ่เป็ นกำรบรรทุกสินค้ำประเภทแร่ธำตุ อำทิ
ทรำย ดนิ และสินค้ำทำงกำรเกษตร อำทิ นำ้ ตำล

▪ กำรขนส่งทำงนำ้ ระหว่ำงประเทศ เป็ นกำรบรรทุกสินค้ำขนำดใหญ่ไปขำยยงั
ประเทศต่ำงๆ ทม่ี เี มืองท่ำ เช่น มำเลเซีย สิงคโปร์ ฮ่องกง เป็ นต้น

TRANSPORTATION
การขนส่งทางอากาศ

▪ ประเทศไทยเร่ิมมกี ำรขนส่งทำงอำกำศคร้ังแรก เมื่อปี พ.ศ. 2465 โดยใช้เคร่ืองบนิ
ของกองทพั อำกำศ บริกำรขนส่งไปรษณยี ภณั ฑ์ระหว่ำงกรุงเทพฯไปยงั ภำค
ตะวนั ออกเฉียงเหนือ เน่ืองจำกมจี ำนวนประชำกรมำก และอยู่ห่ำงไกล

TRANSPORTATION
การขนส่งทางอากาศ

▪ ปัจจุบนั กำรขนส่งทำงอำกำศเป็ นทน่ี ิยมอย่ำงกว้ำงขวำง เน่ืองจำกสะดวก และ
ประหยดั เวลำ อกี ท้งั ยงั มีสำยกำรบนิ พำณชิ ย์จำนวนมำก พร้อมให้บริกำรท้งั ขนส่ง
ผู้โดยสำร สิ่งของ และสินค้ำต่ำงๆ

TRANSPORTATION
การขนส่งทางท่อ

▪ เป็ นวธิ ีกำรขนส่งทที่ วคี วำมสำคญั มำกขนึ้ ในปัจจุบัน เน่ืองจำกกำรขนส่งทำงท่อให้
ควำมสะดวกรวดเร็ว ปลอดภยั และใช้พืน้ ทน่ี ้อย เช่น กำรขนส่งนำ้ มนั และก๊ำซ
ธรรมชำติ

TRANSPORTATION
การขนส่งทางสาย

▪ กำรขนส่งทำงสำย ได้แก่ กำรขนส่งพลงั งำนไฟฟ้ำจำกแหล่งผลติ ไปยงั แหล่งบริโภค
เช่น จำกแหล่งผลติ ไฟฟ้ำพลงั นำ้ เขื่อนต่ำงๆ ไปยงั ชุมชน เป็ นต้น

TRANSPORTATION
การโทรคมนาคม

▪ กำรโทรคมนำคม คือ กำรขนส่ง แพร่กระจำย หรือกำรรับซ่ึงเคร่ืองหมำย สัญญำณ
บนั ทกึ ข้อควำม ภำพ เสียง หรือข่ำวสำรต่ำงๆ ทำงสำย ทำงวทิ ยุ หรือทำงคล่ืน
แม่เหลก็ ไฟฟ้ำ จำกจุดหนึ่งไปยงั อกี จุดหน่ึงทห่ี ่ำงไกล เช่น กำรตดิ ต่อทำงคล่ืนวทิ ยุ
สัญญำนดำวเทียม อนิ เตอร์เน็ต โทรศัพท์บ้ำน และโทรศัพท์เคลื่อนท่ี เป็ นต้น

TOURISM

การท่องเท่ียว

TOURISM

การท่องเที่ยว

• สำรำนุกรมไทยกล่ำวว่ำกำรท่องเทย่ี ว หมำยถงึ กำรเดนิ ทำงเพ่ือพกั ผ่อนหย่อนใจ หรือ
เพ่ือควำมสนุกสนำนต่ืนเต้น หรือเพื่อหำควำมรู้

• องค์กรกำรท่องเที่ยวของสหประชำชำติ กำหนดไว้ว่ำ กำรท่องเท่ยี วหมำยถงึ กำร
เดนิ ทำง ที่มีระยะทำงมำกกว่ำ 80 กโิ ลเมตรจำกบ้ำน เพื่อจุดประสงค์ในกำรพกั ผ่อน
หย่อนใจ

TOURISM

ประเภทของการท่องเท่ียว

• กำรท่องเทยี่ วในประเทศไทย สำมำรถแบ่งออกเป็ น 5 ประเภท ได้แก่

1. กำรท่องเทยี่ วเชิงเกษตร (Agro-tourism)
2. กำรท่องเทีย่ วเชิงนิเวศ (Ecotourism)
3. กำรท่องเที่ยวเชิงวฒั นธรรม (Culture tourism)
4. กำรท่องเทย่ี วเชิงสุขภำพ (Medical tourism)
5. กำรท่องเทยี่ วเชิงธุรกจิ (MICE: meetings incentives conferencing and

exhibitions)

TOURISM

ประเภทของการท่องเท่ียว

• กำรท่องเที่ยวเชิงเกษตร (Agro-tourism) เป็ นกำรท่องเที่ยวเพ่ือเข้ำชมกจิ กรรม
กำรเกษตรในพืน้ ท่นี ้ันๆ ท้งั กำรเทย่ี วชมกำรสำธิตกำรทำนำ กำรทำสวนไม้ตดั ดอก
กำรทำสวนผลไม้ กำรทำสวนผกั สวนครัว กำรทำสวนสมุนไพร และกำรทำฟำร์มปศุ
สัตว์

TOURISM

ประเภทของการท่องเท่ียว

• แหล่งท่องเทย่ี วเชิงเกษตรทม่ี ชี ื่อเสียง ได้แก่ ฟำร์มโชคชัย ไร่จมิ ทอมป์ สัน The Scenery
Resort and Farm เป็ นต้น

TOURISM

ประเภทของการท่องเท่ียว

• กำรท่องเท่ียวเชิงนิเวศ (Ecotourism) หมำยถึง กำรเดินทำงไปท่องเที่ยวยังแหล่ง
ท่องเที่ยวทำงธรรมชำติ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเรียนรู้ส่ิงแวดล้อมด้วยควำม
ระมดั ระวงั ไม่ให้เกดิ กำรเปลยี่ นแปลงหรือทำลำยคุณค่ำของระบบนิเวศ ท้ังยงั ช่วยสร้ำง
โอกำสทำงเศรษฐกิจท่ีส่งผลให้เกิดกำรอนุรักษ์ทรัพยำกรธรรมชำติ และเกิดประโยชน์
ต่อประชำชนในท้องถิน่

TOURISM

ประเภทของการท่องเท่ียว

• รูปแบบของกำรท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ได้แก่ กำรเดินป่ ำศึกษำธรรมชำติในพื้นที่อุทยำน
ด้วยควำมระมัดระวัง และมีเจ้ำหน้ำอุทยำนคอยให้ควำมรู้ กำรดูนก กำรส่ องสัตว์
กำรศึกษำป่ ำชำยเลน เป็ นต้น

TOURISM

ประเภทของการท่องเท่ียว

• กำรท่องเท่ยี วเชิงวฒั นธรรม (Culture tourism) เป็ นกำรท่องเทยี่ ว และเยี่ยมชมสถำนที่ท่ี
ให้ควำมรู้ด้ำนประวตั ศิ ำสตร์ และวฒั นธรรม รวมถงึ วถิ ีกำรดำเนินชีวติ ของบุคคลในแต่ละ
ยุคสมยั

• เช่น กำรเทย่ี วชมสถำนโบรำณวตั ถุ โบรำณสถำน ปรำสำท พระรำชวงั วดั เทศกำลงำน
ประเพณี เป็ นต้น

TOURISM

ประเภทของการท่องเที่ยว

• กำรท่องเท่ียวเชิงสุขภำพ (Medical tourism) เป็ นรูปแบบกำรท่องเท่ียวท่ีผสมผสำน
ระหว่ำงกำรท่องเที่ยวยังแหล่งท่องเที่ยวทำงธรรมชำติ หรือแหล่งท่องเที่ยวอื่นๆ กับ
กจิ กรรมเพื่อกำรรักษำสุขภำพ

• เช่น กำรทำสปำ กำรพอกโคลน อำบนำ้ แร่ แช่นำ้ พรุ ้อน เป็ นต้น

TOURISM

ประเภทของการท่องเที่ยว

• กำรท่องเทย่ี วเชิงธุรกจิ (MICE) เป็ นกำรเดนิ ทำงเพ่ือตดิ ต่อธุรกจิ เยยี่ มเยือนลูกค้ำ ดูแลงำน
จดั ประชุม สัมมนำ นิทรรศกำร และได้ไปท่องเทย่ี วในพืน้ ทน่ี ้ันๆ ประมำณ 1-2วนั

TOURISM

การท่องเที่ยว

• กำรท่องเท่ียวเป็ นอตุ สำหกรรมหลกั ชนิดหนึ่งของประเทศไทย ซึ่งนำรำยได้จำก
ประชำชนชำวไทย และชำวต่ำงชำตเิ ข้ำสู่ประเทศไทยเป็ นจำนวนเงนิ มหำศำล

TOURISM

แนวโน้มการท่องเที่ยว

• ตลำดกำรท่องเทยี่ วของประเทศไทยในปัจจุบนั เกดิ กำรชะลอตวั
• ปัญหำและอุปสรรค คือ โรคระบำด กำรเมืองท่ีไม่ลงตัว รำคำน้ำมันท่ีสูงขึ้น และ

ภัยสังคมต่ำงๆ ท่ีทวคี วำมรุนแรงขึน้ ส่งผลต่อควำมปลอดภัยของนักท่องเท่ียว รวมถึง
บ่ันทอนควำมเชื่อม่ันของนักท่องเท่ียวและนักธุรกิจ ท่ีจะเข้ำมำท่องเที่ยวและลงทุนใน
ประเทศไทย

TOURISM

แนวโน้มการท่องเท่ียว

• นโยบำยส่งเสริมกำรท่องเท่ียวของประเทศไทยในอนำคต ควรมุ่งเน้นไปที่กำรสร้ำง
ควำมเชื่อมั่นด้ำนควำมปลอดภัยให้กับนักท่องเท่ียว โดยเฉพำะกลุ่มประเทศในภูมิภำค
เอเชีย ซ่ึงเป็ นตลำดใหญ่ทม่ี ศี ักยภำพสูง แต่มคี วำมอ่อนไหวจำกสถำนกำรณ์ต่ำงๆ มำก

TOURISM

แนวโน้มการท่องเท่ียว

• ควรสำรวจควำมต้องกำรกำรท่องเที่ยวแบบใหม่ๆ สำหรับนักท่องเที่ยวที่เริ่มมี
กำรเดนิ ทำงแบบ Long-stay และกำรท่องเทย่ี วเชิงประสบกำรณ์ เพ่ือดงึ ดูดนักท่องเท่ียว
ในระยะยำวและอนุรักษ์สถำนทท่ี ่องเทีย่ วต่ำงๆ ให้ดำรงอยู่อย่ำงยง่ั ยืน

• ควรส่ งเสริมกิจกรรมท่ีเก่ียวข้องกับกำรบริกำรนักท่องเที่ยว เพื่อเป็ นจุดแข็งของ
กำรท่องเทีย่ วไทย

Thank you