วัฒนธรรม

หนังสอื อิเล็กทรอนกิ ส์

วัฒนธรรม

ชั น ป ร ะ ถ ม ศึ ก ษ า ป ที 4

โดย นางสาวธญั ชนก มฤคพนั ธุ์

คํานํ า

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ หนว่ ยการเรียนที 6 วัฒนธรรมและความ
แตกต่างทางวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และ
วัฒนธรรม รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชันประถม
ศึกษาปที 4 จัดทําขึน เพือให้นักเรียนได้ศึกษาเรียนรู้เกียวกับวัฒนธรรม
และความแตกต่างทางวัฒนธรรมของภาคแต่ละภาคในประเทศไทย
ซึงจะชว่ ยให้นักเรียนเข้าใจบทเรียนได้ง่ายขึนและบรรลุตามเปาหมาย
ของหลักสูตรและยังชว่ ยให้ผู้เรียนสามารถย้อนกลับ เพือทบทวนบท
เรียนหากไมเ่ ข้าใจและสามารถเลือกเรียนได้ตามเวลาสถานทีทีตนเอง
สะดวกอีกด้วย

มาตรฐานและตวั ชีวดั

มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบตั ิตนตามหน้าที
ของการเปนพลเมืองดี มคี ่านิยมทดี งี าม และธํารงรกั ษา
ประเพณแี ละวัฒนธรรมไทย ดํารงชวี ิตอยูร่ ว่ มกันในสงั คม
ไทย และสงั คมโลกอยา่ งสนั ติสขุ

ตัวชวี ัด ส 2.1 ป.4/4 อธิบายความแตกต่างทางวัฒนธรรม
ของกล่มุ คนในท้องถิน

วฒั นธรรม

แบบแผนในการดําเนินชีวิตของคนในสังคมทีปฏิบัติ
สืบต่อกันเปนเวลานาน และเปนสิงทีแสดงถึงความเจริญ
ของมนุษย์ เช่น ภาษา การแต่งกาย พิธีกรรม เปนต้น

ลกั ษณะของวฒั นธรรม

1. วัฒนธรรมเปนสงิ ทดี งี าม ควรค่าแก่
การนาํ ไปปฏิบตั ิต่อกันและสบื สานต่อไป
เชน่ การไหว้ การพดู จาไพเราะ การมี
รอยยมิ การแต่งกาย เปนต้น

ลกั ษณะของวฒั นธรรม

2. วัฒนธรรมสามารถถ่ายทอดได้ โดย
วัฒนธรรมของบรรพบุรุษ จะถกู ถ่ายทอดสู่
ลกู หลาน เพอื เปนการสบื สานอนรุ กั ษ์ไว้
เชน่ พอ่ แมถ่ ่ายทอดความรูเ้ ฉพาะทางใหแ้ ก่
ลกู เพอื ใชเ้ ปนแนวทางในประกอบอาชพี

ลกั ษณะของวฒั นธรรม

3. วัฒนธรรมมกี ารเปลยี นแปงอยู่
ตลอดเวลา ทังด้านชวี ิตความเปนอยู่
และอาหารการกิน อันเกิดจากการหลัง
ไหลของวัฒนธรรมต่างชาติ

ประเภทของวฒั นธรรม

1. วัฒนธรรมทางวัตถุ สิงทีสร้างขึนจาก
ภูมิปญญาของบรรพบุรุษ และถ่ายทอด
ความรู้สืบต่อมา เช่น เครืองมือเครืองใช้
โบราณสถาน โบราณวัตถุ วัด บ้าน
เรือน เปนต้น

วฒั นธรรมทางวตั ถุ

ประเภทของวฒั นธรรม

2. วัฒนธรรมทีไม่ใช่วัตถุ เปนสิงทียึดถือ
ปฏิบัติในการดําเนินชีวิต เช่น ภาษาถิน
กิริยามารยาท ความเชือ ศีลธรรม เปนต้น

ความแตกตา่ ง
ทางวฒั นธรรม

ประเทศไทยเปนสังคมทีมีคนอยู่ร่วม
กันหลายเชือชาติ หลายภาษา มีความ
เชือ ประเพณีทีต่างกัน แต่ละท้องถิน
จึงมีลักษณะเฉพาะแตกต่างกันไป

วฒั นธรรมทางภาษา

คนไทยทุกภาคถึงแม้จะพูดภาษาไทย แต่ก็จะมีสาํ เนียง
แตกต่างกันออกไปในแต่ละภูมิภาค เรียกว่า "ภาษาถิน"



วฒั นธรรมดา้ นอาหารการกนิ

แต่ละท้องถินจะมีการปรุงอาหารทีแตกต่างกัน เช่น
ภาคเหนือ - แคบหมู ไส้อัว แกงฮังเล
ภาคกลาง - ต้มยาํ กุ้ง แกงเขียวหวาน
ภาคอีสาน - ส้มตํา ซุปหน่อไม้ ลาบ แกงอ่อม
ภาคใต้ - แกงส้ม แกงไตปลา ข้าวยาํ นาบูดู

แกงเขียวหวาน ข้าวยํา
ของภาคกลาง ของภาคใต้

แกงฮงั เล ลาบหมู
ของภาคเหนื อ ของภาคอสี าน

วฒั นธรรมดา้ นการแตง่ กาย

คนไทยแต่ละภูมิภาคมี
แบบแผนในการแต่งกายมาช้านาน
และได้มีการเปลียนแปลงให้เหมาะ
สมดูสวยงามไปตามยุคสมัย

ภาคกลาง ภาคใต้

ภาคเหนื อ ภาคอสี าน

วฒั นธรรมดา้ นการแสดง
และการละเลน่ พืนเมอื ง

ภาคเหนือ - ฟอนเล็บ ฟอนเทียน
ภาคกลาง - เพลงเรือ ลําตัด ลิเก
ภาคอีสาน - หมอลํา เซิง
ภาคใต้ - ราํ มโนราห์ หนังตะลุง

ลเิ ก รํามโนราห์
ของภาคกลาง ของภาคใต้

ฟอนเลบ็ เซิง
ของภาคเหนื อ ของภาคอีสาน

ประเพณีพืนเมอื ง

ประเพณีพืนเมืองทีเด่น ๆ ของแต่ละภูมิภาค
ได้แก่

ภาคเหนือ - ประเพณีสืบชะตา
ภาคกลาง - ประเพณีตักบาตรนาผึง
ภาคอีสาน - ประเพณีบุญบังไฟ
ภาคใต้ - ประเพณีสารทเดือนสิบ

ประเพณี ประเพณี
ตกั บาตรนาผึง สารทเดือนสิ บ
ของภาคกลาง
ของภาคใต้

ประเพณี สื บชะตา ประเพณีบญุ บังไฟ
ของภาคเหนื อ ของภาคอีสาน

สาเหตทุ ที าํ ให้วฒั นธรรมของทอ้ งถิน
แตกตา่ งกนั

1. ความหลากหลายทางเชือชาติ และศาสนา
2. ความแตกต่างทางภูมิศาสตร์ เช่น ทําเลทีตัง ถินทีอยู่อาศัย
3. รูปแบบการดําเนินชวี ิตทางเศรษฐกิจ เช่น การประกอบ
อาชีพในภาคเกษตรกรรมและภาคอุตสาหกรรมย่อมมีความต่าง
กันเกียวกับวิธีผลิต

"นักเรยี นลองศึ กษาเนือหาเพิมเตมิ
ในหนังสือประวตั ศิ าสตรแ์ ละ
ใบความรูเ้ พิมเตมิ และลองทาํ
ใบงานดนู ะคะ"