ประวต ัิ พ ุ ทธสาวก พ ุ ทธสาวกา ิ พระอัญญาโกณฑัญญะ ประวัติ คุณธรรมท ี่ควรถ ื อเป็ นแบบอยา่ง • เดิมชื่อ โกณฑัญญะเกิดในตระกูลพราหมณ ์ แห่งบา ้ นโทณวตัถุกรุงกบิลพสัดุ์ • เป็ นพราหมณ์ที่มาท านายพระลักษณะของเจ้าชายสิทธัตถะหลังประสูติได้ ๕ วนั โดยทา นายว่า “เจ้าชายน้อยนี้ ต่อไปจะเสด็จออกผนวชและได้เป็ นศาสดาเอกของโลกแน่นอน” • ภายหลังเมื่อพระพุทธเจ้าตรัสรู้แล้ว โกณฑัญญะฟังธรรมจน (ดวงตาเห็นธรรม) และทูลขออุปสมบทเป็ น พระสงฆ์รูปแรกในพระพุทธศาสนา หรือปฐมสาวกในพระพุทธศาสนา • เป็ นผมู้ีประสบการณ ์ มาก มีความรอบรู้ ท้งัทางโลกและทางธรรม • เป็ นคนรักสันโดษ ชอบชีวิตสงบ • ทา ตนเป็ นแบบอยา่งที่ดีในดา ้ นความประพฤติ • เป็ นผู้เห็นการณ์ไกล
พระนางมหาปชาบดีโคตมีเถรี ประวัติ คุณธรรมท ี่ควรถ ื อเป็ นแบบอยา่ง • พระนางมหาปชาบดีโคตมี เป็ นพระน้านางของพระพุทธเจ้า • เม ื่อพระพทุธเจา ้ เสด ็ จเม ื องเวสาลีพระนางประชาบดีโคตรมีและนางสากิยานีจา นวนมากไดป้ ลงพระเกศา ห่ม ผ้ากาสายะเพื่อทูลขอบวช ท าให้พระพุทธเจ้าทรงวางหลักปฎิบัติครุธรรม ๘ ประการ ส าหรับสตรีผู้จะมาบวช • พระนางประชาบดีโคตรมีทรงยินดีปฏิบัติตามครุธรรม ๘ ประการ จึงได้รับการอุปสมบท ออกผนวชเป็น ภิกษุณีรูปแรกในพระพุทธศาสนา • เป็ นผมู้ีความต้งัใจแน่วแน่หร ื อแรงจูงใจใฝ่สมัฤทธ์ิเม ื่อต้งัใจกระทา อะไรแลว ้ จะไม่ละความพยายามง่ายๆ • เป็ นผมู้ีความอดทนสูงยงิ่ • เป็ นผมู้ีคารวธรรมอยา่งยงิ่มีความเคารพ นอ ้ มรับฟังและปฏิบตัิตามอยา่งวา่ง่าย ประวต ัิ พ ุ ทธสาวก พ ุ ทธสาวกา ิ
พระเขมาเถรี ประวัติ คุณธรรมท ี่ควรถ ื อเป็ นแบบอยา่ง • เป็ นผูม ้ีปัญญามากจนกระทงั่ ไดร ้ับการยกยอ่งจากพระพุทธเจา ้ ว่าเป็ นเลิศกว่าผูอ ้ื่น ได้รับการแต่งต้งัเป็ นพระ อคัรสาวิกาเบ้ื องขวาฝ่ายภิกษุณี • เป็ นผมู้ีปฏิภาณ มีไหวพริบที่ดีเราสามารถฝึ กฝนไดเ ้ ช่นเดียวกนั • พระนางเขมาเป็ นพระราชธิดาของพระเจา ้สาคละแห่งสาคลนคร ในมทัทรัฐ ต่อมาเม ื่อเจริญวยัได ้ เป็ นมเหสี ของพระเจ้าพิมพิสาร • ระยะแรกมิได ้ฝักใฝ่ในพระพุทธศาสนา ทรงหลงใหลในพระรูปสมบัติของตนเอง จ ึ งไม่ยอมเข ้ าเฝ้ า พระพุทธเจ้า • พระเจา ้ พิมพิสารทรงหาอุบาย โดยให ้ กวีแต่งชมความงามของพระวิหารเวฬุวนัจนในที่สุดพระนางเขมาก ็ ได้รับฟังธรรมจากพระพุทธเจ้า จึงทูลขอบวชและบรรลุอรหัตผล ประวต ัิ พ ุ ทธสาวก พ ุ ทธสาวกา ิ
พระเจ้าปเสนทิโกศล พระราชประวัติ คุณธรรมท ี่ควรถ ื อเป็ นแบบอยา่ง • ทรงมนั่คงในพระรัตนตรัย • ทรงรักษาความมนั่คงของพระพทุธศาสนาอยา่งดียงิ่ • ทรงมีพระทัยกว้าง ยอมรับความคิดเห็นของคนอื่น • ทรงยอมรับผิดและพร ้ อมจะแกไ้ ข • พระเจ้าปเสนทิโกศลเป็ นพระราชโอรสของพระเจ้าโกศล ผู้ครองเมืองสาวัตถี แคว้นโกศล • ก่อนน้นันับถ ื อนกับวชนอกพระพุทธศาสนา ต่อมานบัถ ื อพระพุทธศาสนา เพราะเห ็ นจริยวตัรอนังดงามของ พระสงฆ์ • พระเจา ้ปเสนทิโกศลทรงมีความมนั่คงในพระรัตนตรัยและเคารพต่อพระพุทธเจา ้ อยา่งยิ่ง ทุกคร้ังที่เข้าเฝ้าจะ อภิวาทหร ื อกราบอยา่งนอบนอ ้ ม • ภายหลงัถูกการายนอา มาตยก ์ ่อกบฏ และต่อมาก ็ เสด ็ จสวรรคต ประวต ัิ พ ุ ทธสาวก พ ุ ทธสาวกา ิ
หม ่ อมเจ ้ าหญง ิ พนูพส ิ มยัดศ ิ กลุ ศาสนิกชนตัวอย่าง • หม่อมเจา ้ หญิงพนูพิศมยัดิศกุลเป็ นพระธิดาในสมเด ็ จพระเจา ้ บรมวงศเ ์ ธอกรมพระยาดา รงราชานุภาพ และ หม่อมเฉ ื่อย • ประสูติเมื่อวันจันทร์ที่ ๑๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๓๘ • ทรงเป็ นผมู้ีความสนพระทยัในพระพทุธศาสนาอยา่งยงิ่ • ทรงมีความรู้ในพระพทุธธรรมอยา่งล ึ กซ้ึ งเช่น • ทรงบรรยายหลกัธรรมทางพระพทุธศาสนาท้งัในประเทศและต่างประเทศอยเู่สมอ • ทรงสิ้นชีพิตกัษยัดว ้ ยพระโรคชรา เม ื่อวนัเสาร ์ ที่๑๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๓ รวมพระชันษาได้๙๕ ปี พระประวัติ
• กรรมการบริหารและอุปนายกพุทธสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถมัภ ์ • ประธานองค ์ การพุทธศาสนิกสัมพนัธ ์ แห่งโลก (พ.ส.ล.) รองประธานองค์การพุทธศาสนิก สัมพนัธ ์ แห่งโลก(พ.ส.ล.) • ประธานกิตติมศกัด์ิขององคก ์ าร (พ.ส.ล.) • กรรมการมูลนิธิเทมเบิลตัน งานด้านการบริหาร • ทรงมีความสามรถในการเขียนหนังสือส าหรับเด็ก • ทรงนิพนธ์หนังสือ ศาสนคุณ เป็ นหนังสือสอนพระพุทธศาสนาแกเด็ก ได้รับพระราชทาน รางวัลที่ ๑ ในการประกวดหนงัสือจากพระบาทสมเดจ ็ พระปกเกลา ้ เจา ้ อยหู่วั • ทรงนิพนธ ์ บทความและหนังสือเกี่ยวกับชาติศาสนา พระมหากษตัริย ์ ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมไทยอีกจ านวนมาก งานเขียน หม ่ อมเจ ้ าหญง ิ พนูพส ิ มยัดศ ิ กลุ ศาสนิกชนตัวอย่าง
คุณธรรมท ี่ควรถ ื อเป็ นแบบอยา่ง • ทรงเป็นอุบาสิกาที่เคร่งครัด ทรงมีความสนพระทยัในพระพุทธศาสนามาต้งัแต่ยงัทรงพระเยาว ์ ทรงมีความเชื่อมนั่ ในหลกัการของพระพุทธศาสนาและเลื่อมใสศรัทธาในพระรัตนตรัยอยา่งมนั่คง • ทรงเป็นพหูสูต ทรงศึกษาภาษาบาลีอย่างจริงจัง จนให ้ ทรงศึกษาพระพุทธศาสนาได ้ แตกฉานและยงัทรงนิพนธ์ หนงัสือธรรมที่ชื่อว่าศาสนคุณ ไดอ ้ ยา่งยอดเยยี่ม • ทรงเป็ นแบบอย่างของพลเมืองดี ทรงจงรักภกัดีและพิทกัษ ์ รักษาสมบตัิล้า ค่าของชาติผลงานพระนิพนธ์ต่างๆ ของพระบิดาไดบ ้ ริจาคใหก ้ บัทางรัฐบาลเพื่อเก ็ บไวเ ้ป็ นสมบตัิชาติใหป้ ระชาชนไดศ้ึกษา หม ่ อมเจ ้ าหญง ิ พนูพส ิ มยัดศ ิ กลุ ศาสนิกชนตัวอย่าง
ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ • ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ เป็ นบุตรของมหาอ ามาตย์ตรี พระยาธรรมสารเวทย์วิเศษภักดี ศรีสัตยาวัตตาพิริย พาหะ (ทองดี ธรรมศักดิ์) กบัคุณหญิงช้ื น ธรรมศกัด์ิ • ท่านเกิดเม ื่อวนัที่๕ เมษายน พ.ศ. ๒๔๕๐ • สมรสกบัท่านผูห ้ ญิงพะงา เพญ ็ ชาติมีบุตรด ้ วยกนั๒ คน ค ื อ นายชาติศกัด์ิธรรมศกัด์ิกบันายแพทย์จักรธรรม ธรรมศักดิ์ • ถ ึ งแก่อสญักรรม เม ื่อวนัที่๖ มกราคม พ.ศ.๒๕๔๕ สิริรวมอายุได้ ๙๔ ปี ประวัติ ศาสนิกชนตัวอย่าง
• เริ่มการศึกษาที่โรงเรียนอสัสัมชญับางรัก • เมื่อเรียนจบ ไดท ้ า งานเป็ นนกัเรียนล่าม ประจา กระทรวงยตุิธรรม เรียนวิชากฎหมาย ระหว่าง น้นัไดอ ุ้ปสมบทและสอบไล่นกัธรรมตรีไดท ้ี่๑ • เมื่อจบเนติบัณฑิตไทย ได้สอบชิงทุน รพีบุญนิธิวิชากฎหมายที่ส านักกฎหมาย ประเทศ อังกฤษ เพียงเวลา ๒ ปี ๓ เดือน ก ็ สา เร ็ จเป็ นเนติบณัฑิตองักฤษ ชีวิตการศึกษา • เขา ้ รับราชการกระทรวงยตุิธรรม ในตา แหน่งผพู้ิพากษาฝึกหดั • กา ้ วหนา ้ในหนา ้ ที่ราชการในตา แหน่งอื่นๆ อยา่งผพู้ิพากษาศาลอุทธรณ ์, ข้าหลวงยุติธรรม ภาค ๔, ปลัดกระทรวงยุติธรรม ฯลฯ • ร่วมก่อต้งัพทุธสมาคมแห่งประเทศไทยและจดทะเบียนเมื่อ พ.ศ.๒๔๗๖ • เมื่อเกษียณอายุราชการแล้ว ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ ให้ด ารงต าแหน่ง องคมนตรี และยังเคยเป็ นอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อีกด้วย ชีวิตการท างาน • ดา รงตา แหน่งนายกพุทธสมาคมแห่งปะเทศไทย • เป็ นประธานองคก ์ ารพุทธศาสนิกสัมพนัธ ์ แห่งโลกยาวนานถึง ๑๕ ปี • ไดร ้ับเหรียญเชิดชูเกียรติช้นัที่๑ ในวาระฉลองครบรอบ ๕๐ ปี ขององค์การพุทธศาสนิก สัมพนัธ ์ แห่งโลกเป็ นบุคคลที่มีคุณูปการแก่องคก ์ ารพุทธศาสนา งานด ้ านพระพุทธศาสนา ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ ศาสนิกชนตัวอย่าง
คุณธรรมท ี่ควรถ ื อเป็ นแบบอยา่ง • เป็นผู้ใฝ่รู้ใฝ่ศึกษา มีความวิริยอุตสาหะจนสามารถสอบเป็ นเนติบัณฑิตอังกฤษ ใฝ่ รู้ใฝ่ เรียนศึกษาพระพุทธศาสนา และปฏิบตัิธรรมอยา่งเคร่งครัด • เป็นผ ู้มคีวามกตัญญกตเวที ูเมื่อคร้ังสิ้นบิดาก ็ไดร ้ับความช่วยเหลือจากพระยาอรรถกฤตินิรุตต์ิศิษย์ของบิดา เมื่อ มีโอกาสสนองคุณท่านก ็ ยนิดีทา • เป็นผู้ซ ื่อสัตย ์ สุจริต ไดร ้ับการหล่อหลอมโดยสายเลือดจากบิดาผูเ ้ป็ นนกักฎหมายที่มีความซื่อสัตย์ ยุติธรรม เข้า รับราชการก ็ ยดึมนั่ในคุณธรรมจนปรากฏแก่สายตาของสังคม • เป็นผ ู้ใฝ่ธรรม ไดอ ุ้ปสมบท เมื่อลาสิกขาออกมาแลว ้ ก ็ใส่ใจศึกษาธรรมตลอดเวลา เป็ นผรูู้้ ธรรมะลึกซ้ึงและปฏิบตัิ ได้ตามที่รู้ที่ศึกษามา • เป็นผ ู้จงรักภกัดตี่อสถาบันพระมหากษัตริย ์ ท่านมีโอกาสไดร ้ับใชใ้ ตเ ้ บ้ืองพระยุคลบาทอย่างใกลช ้ิด ท่านไดใ้ ช ้ ความรู้ความสามารถท างานสนองพระเดชพระคุณด้วยความซื่อสัตย์สุจริต ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ ศาสนิกชนตัวอย่าง
นันทิวิสาลชาดก ชาดก • สมัยหนึ่ ง ขณะที่พระพุทธเจ้าประทับ ณ วัดพระเชตวันมหาวิหาร เมืองสาวัตถี ทรงยกเรื่ องพระฉัพพัคคีย์ (กลุ่มภิกษุ๖ รูป) ชอบพดูถอ ้ ยคา เสียดแทงจิตใจคนอ ื่น ทรงเล่านิทานวา่ กาลคร้ังหน่ึ งนานมาแลว ้ ที่เม ื องตกัศิลา พระโพธิสัตวไ์ ดเ ้ กิดเป็ นโค นามว่า นนัทิวิสาล ซ่ึ งมีรูปร่าง ลกัษณะสวยงาม มีพละกา ลงัมาก มีพราหมณ ์ คนหน่ึ งไดเ ้ ล้ียงและรักโคน้นัเหม ื อนลูกชาย โคน้นัคิดจะ ตอบแทนบุญคุณ จ ึ งให ้ พราหมณ ์ไปทา ้ พนนักบัเศรษฐีโควินทะว่า โคของเราสามารถลากเกวียนที่ผูก ติดกนัถ ึ งหน่ึ งร ้ อยเล่มได ้ให ้ พนนัดว ้ ยเงินหน่ึ งพนักหาปณะ พราหมณ ์ จ ึ งทา ตามที่โคบอก ในวนัเดิมพนัถ ึ งเวลาพราหมณ ์ ก ็ไดข ้้ึ นไปนงั่บนเกวียน เง้ื อปฏกัข้ึ นพร ้ อมกบั ตวาดโคด้วย ค าหยาบ เม ื่อโคนนัทิวิสาลไดย ้ินก ็ คิดน ้ อยใจจ ึ งย ื นนิ่งไม่เคล ื่อนไหว ทา ให ้ พราหมณ ์ ตอ ้ งเสียพนนัแลว ้ ก ็ เขา ้ไป นอนเศร ้ าโศกเสียใจอยู่ในบา ้ น ส่วนโคนันทิวิสาลเห ็ นพราหมณ ์ เศร ้ าโศกเสียใจจ ึ งเขา ้ไปปลอบและ บอกให ้ พราหมณ ์ กล่าวด ้ วยถ ้ อยคา ไพเราะ และให ้ไปทา ้ พนนั ใหม่พราหมณ ์ จ ึ งทา ตามคา แนะน า โค นันทิวิสาลได้ยินค าไพเราะจึงท าตาม ท าให้พราหมณ์ชนะพนัน
• คนที่พูดจาไพเราะอ่อนหวานยอ่มยงัประโยชน ์ให ้สา เร ็ จ ดงัน้ันคนเราควร เปล่งวาจาที่ไพเราะอ่อนหวาน เพราะวาจาที่ไพเราะอ่อนหวานเป็ นที่พอใจ ของใครๆ คติธรรมของชาดกเรื่องนี้ • คนพูดคา หยาบย่อมทา ให ้ ตนเด ื อดร ้ อน เพราะฉะน้ันไม่ควรพูดคา หยาบ เพราะคา หยาบไม่เป็ นที่พอใจของใครๆ นันทิวิสาลชาดก ชาดก
สุวณัณหังสชาดก • คร้ังหน่ึ งพระพุทธเจา ้ประทบัอยู่ณ พระเชตวนัมหาวิหาร เม ื องสาวตัถีทรงปรารภเร ื่องภิกษุณีชื่อ ถูลนันทา ชอบฉันกระเทียมและมักมากในอาหารการขบฉัน สร้างความเดือดร้อนให้ชาวบ้าน จึงทรงน านิทานมาเล่า เป็ นสาธก ดงัวา่ ... กาลคร้ังหน่ึ งนานมาแลว ้ พระโพธิสตัวเ ์ กิดในตระกูลพราหมณ ์ มีภรรยาช ื่อนางพราหมณี และมีบุตรี ๓ คน ช ื่อนนัทา นนัทวดีและสุนนัทา ตามลา ดบัต่อมาพราหมณ ์ สิ้นชีวิตลงไปเกิดเป็ นหงส ์ ทอง ส่วน ภรรยาและลูกยากจนลง ด้วยความสงสาร พญาหงส์ทองจึงบินไปที่บ้านนางพราหมณ์และสลัดขน ทองคา ให ้ วนัละขน เพ ื่อนา ไปขายครอบครัวจ ึ งมีความเป็ นอยดู่ ีข้ึ น แต่ดว ้ ยความโลภ นางพราหมณีได้ จบัพญาหงส ์ ทองถอนขนจนหมด ขนทองคา จ ึ งกลายเป็ นขนนกธรรมดา เพราะพญาหงส ์ ทองไม่ไดเ ้ ต ็ ม ใจให ้ นางพราหมณีเล้ียงพญาหงส ์ ทองจนขนงอกข้ึ นเตม ็ ตวัพญาหงส ์ ทองก ็ หนีไป ชาดก
• คนที่มีความละโมบโลภมากไม่พอใจในสิ่งที่ไดใ้ นสิ่งที่มียอมท าให้ตนเอง ่ เป็ นทุกข ์ สุดทา ้ ยก ็ไม่ไดส้ิ่งใดเลย ดงัคา ที่วา่ “โลภนักมักลาภหาย” คติธรรมของชาดกเรื่องนี้ • พระพทุธองคไ์ ดต ้ รัสพระคาถาว่า “บุคคลควรยินดีเท่าที่ไดท ้ ี่มี เพราะความ โลภเกินประมาณ เป็ นความชวั่แท ้ นางพราหมณีจบัพญาหงส ์ ทองถอนขน จึงเสื่อมจากทองค า” สุวณัณหังสชาดก ชาดก