การอา้ งเหตผุ ลโดยใชแ้ ผนภาพเวนน-์ ออยเลอร์
เราจะวาดแผนภาพตามสมมตฐิ านทเ่ี ป็นไปได้ แลว้ พิจารณาวา่ แผนภาพแตล่ ะกรณี
แสดงผลสรุปตามท่สี รุปไวห้ รอื ไม่
• ถา้ ทกุ กรณีแสดงผลตามท่ีกาํ หนด แสดงว่าการสรุปนนั้ สมเหตสุ มผล
• ถา้ มีบางกรณีท่แี ผนภาพท่ีไมแ่ สดงผลตามท่สี รุปไว้ แสดงว่าการสรุปนนั้ ไม่
สมเหตสุ มผล
โดยจะใชก้ ารอา้ งเหตผุ ลโดยตรรกะบทของตรรกศาสตรเ์ ขา้ มาตรวจสอบ
ขอ้ ความท่ีใชอ้ า้ งเหตผุ ลมีอยู่ 4 แบบหลกั ๆ คอื (1-4) และอีก 2 แบบเพ่มิ เตมิ คือ (5-6)
ดงั นี้
1. สมาชกิ ของ A ทกุ ตวั เป็นสมาชกิ ของ B
2. ไมม่ ีสมาชกิ ของ A ตวั ใดเป็นสมาชกิ ของ B
3. สมาชิกบางตวั ของ A เป็นสมาชิกของ B
4. สมาชกิ บางตวั ของ A ไม่เป็นสมาชกิ ของ B
5. สมาชกิ ของ A ตวั หนง่ึ เป็นสมาชกิ ของ B
6. สมาชิกของ A ตวั หนงึ่ ไม่เป็นสมาชิกของ B
ตวั อยา่ งการเขยี นแผนภาพโดยใชข้ อ้ ความในการอา้ งเหตผุ ลแบบท่1ี
ขอ้ ความ
1. สมาชกิ ของ A ทกุ ตัวเป็นสมาชิกของ B
แผนภาพ B คนสอบ ผ่าน
A คนขยัน
ตวั อยา่ ง ให้ A แทน คนขยัน
B แทน คน สอบ ผ่าน
คนขยัน ทุก คน สอบ ผ่าน
ตวั อยา่ งการเขยี นแผนภาพโดยใชข้ อ้ ความในการอา้ งเหตผุ ลแบบท่ี 2
ขอ้ ความ
2. ไมม่ ีสมาชิกของ A ตวั ใดเป็นสมาชกิ ของ B
แผนภาพ เก้ง กวาง
AB
ตวั อยา่ ง ให้ A แทน เก้ง
B แทน กวาง
ไม่ มี เก้ง ตัว ไหน เป็น กวาง
ตัวอยา่ งการเขยี นแผนภาพโดยใช้ข้อความในการอ้างเหตผุ ลแบบท่ี 3
ขอ้ ความ
3. สมาชกิ บางตวั ของ A เป็นสมาชิกของ B
แผนภาพ A B
¥
ตวั อยา่ ง ให้ A แทน นัก การ เมือง
B แทน คน โกง
นัก การ เมือง บาง คน เป็น คน โกง
ตวั อยา่ งการเขยี นแผนภาพโดยใชข้ อ้ ความในการอา้ งเหตผุ ลแบบท่ี 4
ขอ้ ความ
4. สมาชิกบางตวั ของ A ไม่เป็นสมาชิกของ B
แผนภาพ B
ฐู
ตวั อยา่ ง ให้ A เป็น เด็ก วัย รุ่น
B แทน เด็ก มี ปัญหา
เด็ก วัยรุ่น บาง คน ไม่ เป็น เด็ก มี ปัญหา
ตัวอยา่ งการเขยี นแผนภาพโดยใช้ข้อความในการอ้างเหตผุ ลแบบท่ี 5
ขอ้ ความ
5. สมาชิกของ A ตัวหนง่ึ เป็นสมาชิกของ B
แผนภาพ AB
อ็
ตวั อยา่ ง ให้ a แทน สม หญิง
A แทน คนไทย
B แทน คน ที่ นับถือ คริสต์
สม หญิง เป็น คนไทย ที่ พ ถือ คริสต์
ตวั อยา่ งการเขยี นแผนภาพโดยใชข้ อ้ ความในการอา้ งเหตผุ ลแบบท่ี 6
ขอ้ ความ
6. สมาชกิ ของ A ตัวหนงึ่ ไม่เป็นสมาชกิ ของ B
แผนภาพ B AB
A
•
•
aa
ตวั อยา่ ง ให้ a แทน ขี้
A แทน นัก ร้อง
B แทน คน ต่าง จังหวัด
บี้ เป็น นัก ร้อง ที่ ไม่ ใช่ คน ต่าง จึหวัด