สารสตรี
ปที ี่ 20 ฉบับที่ 19 ประจำ�ปี 2565/2022
เครอื ขา่ ยหญิงไทยในยโุ รป
Thai Women Network in Europe (TWNE)
ประธานทักั ทาย
112 สารสตรี
สวัสั ดีคี ่ะ่ สมาชิิกและผู้อ�้ ่า่ นทุุกท่่าน
การฉลองครบรอบ 20 ปีีเครืือข่่ายฯ ของปีีที่�่ผ่่านมาเป็็นไปอย่่างน่่ารััก
และอบอุ่่�น ณ เมืืองคาแซร์์ต้้า ประเทศอิิตาลีี ในวาระนั้้�น ตััวแทน
เครืือข่่ายฯ ได้้ร่่วมกัันปลููกต้้นไซเปรสหนึ่�่งต้้น ณ หมู่่�บ้้านโบราณ
บนยอดเนิินที่่�มีีทิิวทััศน์์อัันตระการตา
ต้้นไม้้ถืือเป็็นตััวแทนของการลงรากปัักฐานของคนไทยในต่่างแดน
เราเริ่�มจากต้้นเล็็กๆ รากอ่่อนๆ ในพื้�้นดิินใหม่่ มีีปุ๋๋�ยและแร่่ธาตุุ
ที่�่ไม่่คุ้�นเคย เมื่่�อต้้นอ่่อนปรัับตััวได้้ ก็็จะเกิิดการงอกงาม แตกก้้าน
แตกใบ จนเป็็นไม้้ใหญ่่ที่่�มั่่�นคงในที่่�สุุด
ชีีวิิตสมรสของหญิิงไทยในต่่างแดนก็็เปรีียบเช่่นต้้นไม้้ไทยในผืืนดิิน
ยุุโรป เราต้้องปรัับตััวกัับเนื้้�อดิินที่่�แปลกไป เราอาจเติิบโตจนได้้ลิ้้�ม
รสหวานของดอกและผล หรืือเราอาจแคระแกร็็นจนอัับเฉาร่่วงโรย
เพราะขาดสารหล่่อเลี้้�ยงความเจริิญเติิบโต
ต้นไม้แห่งรักของครอบครัวไม่ว่าจะของชนชาติใดก็เป็นไปตามกฎ
ของไตรลักษณ์ คือ “เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป” ไม่มีคู่สมรสใดที่จะไม่ต้อง
จากกันหรือเปลี่ยนไปในวันใดวันหนึ่ง
สารสตรีีฉบัับนี้้�อุุทิิศให้้กัับการเปลี่�่ยนผ่่านในชีีวิิตสมรสของหญิิงไทย
และชาวไทยทุุกเพศในต่่างแดน มีีทั้้�งการจากเป็็นและจากตาย
พวกเธอและเขาเตรีียมรัับมืือกัับความสููญเสีียที่�่เลี่�่ยงไม่่ได้้นี้้�อย่่างไร
สิ่่�งใดที่่�พวกเธอและเขาได้้เรีียนรู้� และสิ่่�งใดที่�่สามารถเตืือนใจจิิต
อาสาและอาสาสมััครทางสัังคมอย่่างเราได้้บ้้าง เพื่่�อร่่วมกัันประคอง
ให้้สถาบัันครอบครััวไทยในต่่างแดนที่�่ขาดผู้้�นำฝ่่ายใดฝ่่ายหนึ่�่งไป
ยัังดำรงอยู่ �ได้้อย่่างเข้้มแข็็งและสามารถพึ่�่งตััวเองได้้ตามอััตภาพ
อย่่างดีีที่่�สุุด
เพราะความเห็นหม้าย...คือสถานะหน่ึงที่สังคมมอบให้
แต่่วิิธีีการเริ่�มต้้นใหม่่ในชีีวิิต คืือ สิ่่�งที่่�เรากำหนดเอง
ด้วยมติ รไมตรี
จงเจริญ ศรแก้ว กริมสมันน์
Greeting from Editor
ขอแสดงความชื่ �นชมและชื่ �นใจอีีกครั้ �งกัับความมุ่่�งมั่่�นอย่่างต่่อเนื่่�อง
อีีกหนึ่�่งปีี ความแข็็งแกร่่งของเครืือข่่ายหญิิงไทยในยุุโรปที่�่มาจาก
ความร่่วมแรงร่่วมใจของผู้้�ร่่วมก่่อตั้้�ง ทีีมงาน สมาชิิกอาสาสมััคร
และผู้�สนัับสนุุนทุุกท่่าน เป็็นที่�่ประจัักษ์์ และยอมรัับของหน่่วยงาน
ทั้้�งภาครััฐ และเอกชนและบุุคคลหลายๆ คน มีีหญิิงไทยจำนวนมาก
ได้้รัับคำแนะนำและคำปรึึกษาที่่�ดีี มีีประโยชน์์ รวมทั้้�งความช่่วย
เหลืือในหลากหลายสถานการณ์์ ขอปรบมืือและชื่�นชมทุุกท่่านที่่�มีี
ส่่วนร่่วมมา ณ ที่่�นี้้�ด้้วยค่่ะ
และขอขอบคุุณอีีกครั้�งนะคะ สำหรัับความไว้้วางใจ ชัักชวนให้้มา
ทำหน้้าที่�่ บรรณาธิิการนิิตยสาร “สารสตรีี” เป็็นปีีที่�่ 3 แล้้ว ขอให้้
สมาชิิกทุุกท่่าน มีีความสุุขกัับการเสพตััวหนัังสืือจากการสร้้างสรรค์์
ของหลายๆ บทความ จากนัักเขีียนที่�่เป็็นผู้้�ร่่วมก่่อตั้้�ง อดีีตและ
ปััจจุุบัันของคณะกรรมการบริิหาร และสมาชิิกเครืือข่่ายฯ พร้้อมด้้วย
นัักเขีียนสมทบอีีกหลายท่่านเหมืือนเช่่นทุุกปีี โดยเฉพาะบทความ
ในปีีนี้้�มีีความเข้้มข้้นจากประสบการณ์์ตรงที่่�ได้้พบและสััมผััสผ่่าน
สถานการณ์์ต่่างๆ ของหญิิงไทยในต่่างแดน อ่่านแล้้วได้้ข้้อคิิดและ
แรงบัันดาลใจดีีมากๆ ค่่ะ
สุุดท้้ายนี้้� ขอขอบคุุณพี่�่ๆ เพื่่�อนๆ และน้้องๆ ทุุกๆ คนอีีกครั้�ง ที่�่เริ่�มต้้น
ทำสิ่่�งดีีๆ ...สร้้างสรรค์์ ...ส่่งเสริิม และสนัับสนุุน “เครืือข่่ายหญิิงไทย
ในยุุโรป” มาตลอดกว่่า 20 ปีี ยัังคงขอเป็็นส่่วนเล็็กๆ อีีกคนหนึ่�่งที่่�
สนัับสนุุนให้้เครืือข่่ายฯ เจริิญเติิบโตก้้าวหน้้าต่่อไปอีีกยาวนานนะคะ
ด้้วยความปรารถนาดีี
ดร. นริสิ า เชื้อ�้ วิดิ ุลุ -ออว์์
บรรณาธิิการบริิหาร
ราชอาณาจักั รเบลเยียี ม สารสตรี
ผู้้�ประสานงาน คุุณชููชีีพ ฉิมิ สััญชาติิ (โอเอซิสิ เบลเยีียม) บรรณาธิการบรหิ าร คุณนรสิ า เช้อื วดิ ุล-ออว์
ราชอาณาจัักรเดนมาร์์ก รองบรรณาธิการ คุณพินทุสร แอนซต์ ี
ผู้�้ประสานงานเฉพาะกิิจ คุุณสิทิ ธิพิ งศ์์ จิติ ภููมิศิ ัักดิ์์� ผู้ช่วยบรรณาธกิ าร คณุ ณัช เกตุอุดม
สาธารณรัฐั ฟินิ แลนด์์ ออกแบบรูปเลม่ Toommeng
ผู้้�ประสานงาน คุุณจิริ าพร เผือื กหลวง ทีมี พิิสููจน์อ์ ักั ษร คุุณนฤมล เบิริ ์น์ เนอร์์ คุุณพิินทุุสร แอนซ์์ตีี
สาธารณรััฐฝรั่ �งเศส คุุณจงเจริญิ ศรแก้้ว
กรรมการประเทศ คุุณวัันทนา โรเชต์์ นักั เขียี นรับั เชิญิ
สหพันั ธ์ส์ าธารณรัฐั เยอรมนีี จิินตนา จันั ทร์์บำรุุง
กรรมการประเทศ คุุณพยุุงศรีี กุุลวงศ์์ อธิิบดีีกรมกิจิ การสตรีีและสถาบันั ครอบครััว พม.
ผู้้�ประสานงาน คุุณทวีีพร บรัันดท์์ ศููนย์ใ์ ห้้การปรึึกษาแนะนำและช่่วยเหลืือคนไทยสวิิสเซอร์์แลนด์์
สาธารณรััฐเฮลเลนิกิ กรีซี รตั นประไพ
ผู้้�ประสานงาน คุุณรจริินทร์์ มะโฮงคำ วนั วสิ า
สาธารณรััฐฮังั การีี พยุงศรี กลุ วงศ์ เบอรล์ ิน
ผู้ป�้ ระสานงาน คุุณอนุุรัักษ์์ วีีระเดชะ มนสั นนั ท์ ครูซ
สาธารณรัฐั ไอซ์แ์ ลนด์์ หมู (ซูรคิ )
ผู้ป้� ระสานงาน คุุณเพชรชฎา คงชมชื่�น Farina 00
สาธารณรััฐอิิตาลีี กบ USA
กรรมการประเทศ คุุณอนุุรัักษ์์ วีีระเดชะ อาภาพร บุญทวี ยิมเบริ ก์ สัน
กรรมการประเทศ คุุณอาภรณ์์ ชื่�นเมือื ง ผีเส้ือในแดนหมิ ะ
ผู้ช�้ ่ว่ ยเหรััญญิกิ คุุณจามจุุรีี ดำจุุติิ หญิงไท
ราชรัฐั โมนาโก ทวีพร บรันดท์
ผู้ป�้ ระสานงาน คุุณดารณีี พรหมพันั ธุ์� คณะกรรมการบรหิ ารเครอื ขา่ ยฯ
ราชอาณาจักั รเนเธอแลนด์์ ประธาน
กรรมการประเทศ คุุณสหะ สาระพันั ธ์์ คณุ จงเจริญ ศรแก้ว กริมสมันน์ (ฝร่ังเศส)
ราชอาณาจักั รนอร์เ์ วย์์ รองประธานคนท่ี 1
กรรมการประเทศ คุุณทััศนา จันั ทรศร คณุ พินทุสร แอนซต์ ี (สหราชอาณาจักร)
ผู้้�ประสานงาน คุุณวิิราภรณ์์ สนุุกใจ รองประธานคนที่ 2
สาธารณรััฐสโลวีเี นียี คุณจรรยา แซ่เจียง (อิตาลี)
ผู้ป�้ ระสานงาน คุุณมนััสนัันท์์ ครููซ เลขานุการ
ราชอาณาจัักรสเปน คณุ ทวีพร บรันดท์ (เยอรมน)ี
ผู้ป�้ ระสานงาน คุุณจรรยา แซ่เ่ จีียง เหรัญญิก
ราชอาณาจัักรสวีีเดน คณุ อนรุ กั ษ์ วรี ะเดชะ (อิตาล)ี
กรรมการประเทศ คุุณอลิิสา ปานทอง ผู้สนบั สนนุ และผู้บรจิ าค
กรรมการประเทศ คุุณสิริ ิินทรา ฮันั ด์ซ์ ันั คุุณกาญจนา เอี่�ย่ มสมบัตั ิิ เกรา (เยอรมนีี)
สมาพันั ธรัฐั สวิสิ คณุ Francesca Casu (สมาคม A.CE.MO)
ผู้�ป้ ระสานงาน คุุณชุุติมิ า แฮล์์ก ผไู้ ม่ประสงคจ์ ะออกนาม
ราชอาณาจักั รไทย (อิติ าลีี ฝรั่่ง� เศสเยอรมนีีสหราชอาณาจักั รออสเตรเลีียประเทศไทย)
กรรมการประเทศ คุุณเสริมิ ศรีี บุุญสุุตม์์ กรมกิจการสตรแี ละสถาบันครอบครวั
ผู้้�ประสานงาน คุุณจงเจริญิ ศรแก้้ว กรมพฒั นาสังคมและสวัสดกิ าร
สหราชอาณาจัักร กระทรวงการพฒั นาสงั คมและความม่นั คงของมนษุ ย์
กรรมการประเทศ คุุณพิินทุุสร แอนซ์ต์ ีี กรมการกงสุุล กระทรวงการต่า่ งประเทศ
ผู้�้ประสานงาน คุุณสุุธิษิ า เคีียเรนส์์
สหรััฐอเมริิกา
ผู้้�ประสานงาน คุุณนฤมล เบิิร์น์ เนอร์์
ผู้้�ตรวจสอบบััญชีี
คุุณพยุุงศรีี กุุลวงศ์์ (เยอรมนีี)
คุุณสหะ สาระพัันธ์์ (เนเธอร์แ์ ลนด์์)
CONTENTS
COVER: LJUBLJANA, SLOVENIA
TWNE STORY 28 รักั เอย
32 อยู่่�ให้ไ้ ด้้ หม้า้ ยให้เ้ ป็น็
6 รายงานการประชุมุ สามัญั ประจำ�ำ ปีี 2021 36 Alone But Not Lonely
10 “หม้า้ ยเดียี วดาย… ไม่โ่ ดดเดี่่ย� ว” 38 หม้า้ ย… วิถิ ีใี หม่่ หม้า้ ยแบบนิวิ นอร์ม์ อล
12 Life Must Go On 40 มองทิศิ ทางใหม่ด่ ีไี หม?
14 เรื่อ่� งหม้า้ ยหม้า้ ย 42 หม้า้ ยทุกุ ข์์ สุขุ ให้เ้ ป็น็
เรียี นรู้้�จากการพลัดั พรากและการสููญเสียี 46 ท่อ่ งเที่่ย� ว (แบบ) ไทย
18 กฎหมายและขอบเขตการได้ส้ ิทิ ธิแิ ม่ห่ ม้า้ ย
ในเยอรมนีี GALLERY
20 เมื่อ่� ต้อ้ งเลืือก…
หม้า้ ยตามนิติ ินิ ัยั หรืือหม้า้ ยโดยพฤตินิ ัยั 52 TWNE Gallery (โมเม้น้ ท์ด์ ีๆี )
22 บุญุ เรืือน เพื่่�อน (ที่่)� เตืือนใจ
TWNE STORY
รายงาน
การประชุมุ สามัญั ประจำ�ำ ปีี 2564/2021
เครือื ข่า่ ยหญิงิ ไทยในยุโุ รป
โดยผ่า่ นแอพพลิเิ คชั่่น� ซูมู
วัันอาทิติ ย์ท์ ี่่� 6 มิถิ ุุนายน 2564/2021
PARCOURRIR. ENRICHIR. AGRANDIR
สร้า้ งสรรค์์ - ส่ง่ เสริมิ - สืบื สาน
การประชุุมจััดขึ้้�นทางซูมู มีีสมาชิิก ตััวแทน วาระที่่� 2 เงินิ ฝากทรานสเฟอร์ไ์ วส์์ว่า่ ควรมีีการแสดง
ภาคีี กรรมการประเทศ ผู้้�ประสานงานประเทศ รายงานการเงินิ ปีี 2020 ยอดในงบการเงินิ ด้ว้ ย กก บห รับั ทราบ
และกรรมการบริหิ าร เข้า้ ร่ว่ มจำนวน 43 ท่า่ น • เหรัญั ญิิกนำเสนอรายงานการเงิิน • ที่่�ประชุุมให้้การรัับรองรายงานการเงิิน
จาก 14 ประเทศ • ผู้้�ตรวจบัญั ชีี คุุณพยุุงศรีี และ คุุณสหะ ให้้ นัับได้้ 52 คะแนน และไม่่ออกเสีียง
เนื่่อ� งจากสมาชิกิ ไม่ส่ ามารถเข้า้ ร่ว่ มได้ท้ ุุกคน 6 คะแนน
สมาชิิกส่่วนหนึ่�่งจึึงลงคะแนนรัับรองวาระ ความเห็็นต่่อรายงานการเงิิน และขอให้้ • สรุุป ที่่�ประชุุมฯ รัับรองรายงานการ
การประชุุมต่่างๆมาล่่วงหน้้า คะแนนรวม ที่่ป� ระชุุมรัับรองรายงานการเงิิน เงินิ ประจำปีี 2020
ที่่�ได้้จึึงมีีจำนวนมากกว่่าจำนวนสมาชิิกที่่� • สมาชิิกตั้้�งข้้อสัังเกตเรื่�องการปิิดบััญชีีเงิิน
เข้า้ ร่ว่ มประชุุมออนไลน์์ ฝากที่�่สวิิตเซอร์์แลนด์์และโอนเข้้าบััญชีี
วาระที่่� 1
รายงานการประชุมุ สามัญั ทดแทน
ออนไลน์ป์ ีี 2020
• ประธานนำเสนอร่่างรายงานการประชุุม
สามััญประจำปีี 2020 ดัังปรากฏใน
หนัังสืือสารสตรีีปีี 2021 ในหน้้า 50-55
โดยสรุุปว่่าผู้ �เข้้าร่่วมในครั้ �งนั้้�นมีีจำนวน
51 คน จาก 13 ประเทศ เป็็นภาคีี 12
องค์์กร ผู้�เข้้าร่่วม 20 คนได้้เข้้าร่่วมเป็็น
ครั้�งแรก เป็็นจััดประชุุมซููมครั้�งแรกในธีีม
“ขอสืืบสาน ไม่่หวั่�นไหว ไม่ย่ อมแพ้้” หรืือ
Nothing can stop us!
• ที่่�ประชุุมใหญ่่สามััญประจำปีี 2021
รับั รองร่า่ งรายงานประชุมุ ของปีี 2020
จำนวน 54 คะแนน และ ไม่่ออกเสีียง
1 คะแนน
6 สารสตรี
วาระที่่� 3 สารสตรีีฉบัับปีี 2020 “รู้�รัก-รู้�ฤทธิ์์�-รู้้�จััก ในส่่วนของแผนงานเครือื ข่่ายฯ ปีี 2021-
ผลการปฏิบิ ัตั ิิงานในปีี 2563/2020 ชีีวิติ Savoir Vivre” การผลิติ และอัพั โหลด 2022 ประกอบด้ว้ ย (1) งานฉลองครบรอบ
และแผนงานปีี 2021-2022 คลิิปผลงานเครืือข่่ายฯ จำนวน 9 คลิิป ยี่�ส่ ิบิ ปีีเครือื ข่่ายฯที่�อ่ ิติ าลีี (2) การเลืือกตั้้ง�
• รองประธานพินิ ทุุสรรายงานว่า่ เครือื ข่า่ ยฯ (บรรยาย3,ผลงานห้อ้ งเรีียนตัดั ต่อ่ วิดิ ีีโอ2, คณะกรรมการบริิหารชุุดใหม่่ ปีี 2022
ประชุุมซููริิก 1, ซีีรีีส์์ก้้าวที่่�แตกต่่างทาง (3) E-meetings กัับกระทรวง พม. (4)
ได้ท้ ำงานด้า้ นบริหิ ารที่ส่� ำคัญั สองงาน คือื อาชีีพ 2, และ TWNE Photo Book 1) กิิจกรรมสร้้างสรรค์์โดยภาคีีสมาชิิก (5)
การจัดั ประชุุมใหญ่ส่ ามัญั ประจำปีี 2563 ขึ้�นช่อ่ ง YouTube TWNE Channel และ ซีีรีีส์์จิิตอาสาออนไลน์์ (ปีี 2021 และ ปีี
(ออนไลน์์) และจััดประชุุมร่ว่ มกรรมการ- มีียอดผู้้�ชมในยููทููบในปีีที่่�ผ่่านมารวม 2022) (6) กิิจกรรม TWNE Challenge
ผู้้�ประสานงานประเทศ (ออนไลน์)์ อย่่าง 2,220 views เ พื่่� อ ส ร้้ า ง ขวัั ญ ก ำ ลัั ง ใ จ แ ล ะ เ ชื่ � อ ม โ ย ง
ละหนึ่่ง� ครั้ง� • การเผยแพร่่งานทาง TWNE Page ได้้ คนไทยในยุุโรป (ปีี 2021 และ ปีี 2022)
• นอกจากนั้้น� ยังั มีีการกระชับั ความร่ว่ มมือื ขยายเปิิดกลุ่่�มการงานอาชีีพของหญิิง และ (7) โครงการยกระดัับภาพลัักษณ์์
กัับพัันธมิิตร โดยการเข้้าร่่วมกิิจกรรม ไทยในยุุโรปเพจ มีีผู้้�กดไลก์์เพจ เพิ่่�ม และศักั ดิ์์ศ� รีีหญิงิ ไทยในภาคธุุรกิจิ นวดไทย
หรืือรับั เชิญิ เป็็นวิิทยากร เช่น่ ThaiWISE, 10.7% จาก 6,499 ไลค์์ (มกราคม ในยุุโรป (ปีี 2022)
Noomi-Helamänniskan i Malmo 2020) เป็็น 7,280 (เมษายน 2021) • ที่่�ประชุมุ รับั ทราบ
คณะอนุุกรรมการส่ง่ เสริมิ การจัดั สวัสั ดิกิ าร มีีจำนวนโพสต์์ 228 โพสต์์ เฉลี่ย่� อาทิิตย์์ วาระที่่� 4
สัังคมสำหรัับกลุ่�่มคนไทยในต่่างประเทศ ละ 4 โพสต์์ โพสต์์ยอดนิิยม คืือ ข้้อมููล รายชื่่�อกรรมการ-ผู้ป�้ ระสานงานประเทศ
สมาคมช้้างเผือื ก สมาพัันธรััฐสวิิส คณะ ข่่าวสาร และภาพอิินโฟที่่�เกี่่�ยวกัับ ผู้ส�้ นับั สนุนุ ผู้บ�้ ริจิ าค และทีมี งานสารสตรีี
นิิติิศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยธรรมศาสตร์์ สถานการณ์์โควิิด และการประกวด • รองประธานจรรยา แจ้ง้ รายชื่อ� กรรมการ-
บ้้านหญิิง เบอร์์ลิิน และสมาคมธารา “สิิบยููโรโอ้้โหน่่าอร่่อย”· ผู้้�ประสานงานประเทศ ผู้�สนัับสนุุน
เยอรมนีี ผู้�บริิจาค และทีีมงานสารสตรีี พร้้อมทั้้�ง
• เลขานุุการเครือื ข่า่ ยฯ ได้ร้ ่ว่ มเป็น็ วิทิ ยากร สมาชิกิ และภาคีีใหม่่ ดังั ปรากฏในหนังั สือื
ในการเตรีียมความพร้้อมหญิิงไทย สารสตรีีฉบับั ปีี 2021 หน้า้ 4
ก่่อนเดิินทางไปต่่างประเทศ ที่่�จััดโดย • ที่่�ประชุุมรัับทราบ
กระทรวง พม. ที่พ่� ััทยา จัังหวััดชลบุุรีี
• ผลงานอบรมออนไลน์์ของเครืือข่่ายฯ
ประกอบด้้วยเรื่�อง “การป้้องกัันการ
ล่่วงละเมิิดเด็็กทางเพศบนอิินเตอร์์เน็็ต”
“การจััดทำสื่่�อการเรีียนการสอนสำหรัับ
ครูอู าสา” “พี่แ่� พทคุุยกับั จิติ อาสามือื ใหม่”่
และ “การวิิเคราะห์์ความกตััญญููในมิิติิ
ของการค้้ามนุุษย์์ทางเพศ”
• ผลงานจััดทำโครงการ ประกอบด้้วย
(ก) “โครงการพััฒนาเว็็บไซต์์เพื่่�อชุุมชน
ไทยในยุุโรป” ทุุน พม. (ข) การเสวนา
“ เ ส้้ น ท า ง สู่ � ภ า พลัั ก ษ ณ์์ แ ล ะ ศัั ก ดิ์์� ศ รีี
นวดไทยในยุุโรป” (ค) การอบรมวิิธีีใช้้ซูมู
เบื้้�องต้้นสำหรัับสมาชิิกเครืือข่่ายฯ รวม
7 ครั้�ง และ (ง) การสอนทำหน้้ากากผ้้า
ด้้วยการเย็็บมืือ โดยจิิตอาสาฝรั่่�งเศส
• ผลงานด้้านสื่่�อและประชาสััมพัันธ์์
ประกอบด้้วย การตีีพิิมพ์์และแจกจ่่าย
สารสตรี 7
วาระที่่� 5 ระเบียี บเดิมิ การขอเปล่ี ยนแปลง เหตุุผล
การแก้้ไขระเบีียบเครืือข่่ายฯ เปล่ยี นที่ต้ังสำ� นกั งานใหญ่
(ที่่�อยู่ �สำนัักงานใหญ่่) 2. ที่�ต่ ั้้ง� สำนัักงานใหญ่่ 2. ที่ตง้ั สำ� นักงานใหญ่ ตามที่อยูข่ องประธาน
• ประธาน แจ้ง้ เหตุุผลที่ต่� ้อ้ งเปลี่ย่� นระเบีียบ Thai Verein, Rheinau 2 Rue Eric Duffrechou,
Schulhaus Zimmer 02, Mingot 65140 France
เครือื ข่า่ ยฯ ข้อ้ ที่ว่� ่า่ ด้ว้ ยที่ต�่ั้้ง� สำนักั งานใหญ่่ Sardonastr. 4,
ให้ท้ ี่�่ประชุุมพิจิ ารณา 7000 Chur, Switzerland
• ที่่�ประชุุมให้้ความเห็็นชอบกัับการ
แก้้ไขนับั ได้้59คะแนนและไม่อ่ อกเสียี ง
1 คะแนน
วาระที่่� 6 • คุุณพยุุงศรีี เชิิญชวนให้้สมาชิิกเลืือก • ที่่� ป ร ะ ชุุ ม แ ส ด ง ค ว า ม ยิิ น ดีี กัั บ
การรับั รองผู้ต้� รวจบััญชีี ประเทศเยอรมนีี โดยจะใช้ห้ ััวข้้อเรื่อ� งการ บรรณาธิิการสารสตรีีและทีีมงานที่่�
• ประธานเสนอให้้ที่่�ประชุุมใหญ่่รัับรอง ใช้ช้ ีีวิติ วััยเกษีียณในต่่างแดน จัดั ทำหนังั สืือสารสตรีี ฉบับั ฉลองยี่่ส� ิบิ
ปีีออกมาในเวลาอัันสั้้�นและมีีความ
ผู้้�ตรวจบัญั ชีีชุุดปัจั จุุบันั ให้ท้ ำหน้า้ ที่ต่� ่อ่ ไป • คุุณมนััสนัันท์์ เชิิญชวนสมาชิิกให้้เลืือก สวยงามสะดุดุ ตาเป็น็ อย่า่ งยิ่่�ง
อีีกหนึ่�่งสมัยั ประเทศสโลวีีเนีีย โดยเสนอหััวข้้อสิิทธิิ
• ผู้้�ตรวจสอบบััญชีีทั้�งสอง คืือ ของแม่ห่ ม้้าย • ประธานแจ้้งว่่าจะมีีการจััดงานฉลอง
1. นางพยุุงศรีี อาดััม (เยอรมนีี) ครบยี่่�สิิบปีีในพื้้�นที่่�ที่่�ประเทศอิิตาลีี
2. นายสหะ สาระพันั ธ์์ (เนเธอร์แ์ ลนด์์) • ที่�่ประชุุมลงคะแนนให้้ประเทศสโลวีีเนีีย ช่่วงปลายปีี (วััน-เวลาจะเป็็นไป
• ที่่�ประชุุมให้้การรัับรองผู้�้ตรวจบััญชีี 47 คะแนน และให้้ประเทศเยอรมนีี 13 มาตรการสาธารณสุุข) และขอให้้
ทั้้�งสอง นัับได้้ 56 คะแนน และ คะแนน สมาชิกิ คอยติดิ ตามข่่าว
ไม่อ่ อกเสีียง 1 คะแนน
วาระที่่� 7 • สรุปุ เจ้้าภาพการประชุมุ สามัญั ประจำปีี สรุุปโดย จงเจริิญ ศรแก้ว้
เลืือกประเทศเจ้้าภาพการประชุมุ สามัญั 2022คืือประเทศสโลวีเี นียี และสถานที่่� ตรวจทานโดย อนุุรัักษ์์ วีีระเดชะ
สมััยหน้้า คืือ สโลวีีเนีีย คืือ กรุุงลููบลิิยานา (เมืืองหลวง)
• เลขานุุการแจ้้งว่่ามีีประเทศที่่�สมััครเป็็น
เจ้้าภาพสองประเทศ คืือ สโลวีีเนีีย และ วาระอื่น�่ ๆ
เยอรมนีี • สมาชิิกเสนอแนะว่่า ประธานควรแจ้้งที่�่
ประชุุมก่่อนการลงคะแนนแต่่ละอย่่างว่่า
การลงคะแนนนั้้�นๆ เป็็นการลงแบบเปิิด
หรืือแบบปิดิ
8 สารสตรี
Original thailändisches Restaurant
2x in Hamburg
Am Kaiserkai 1 (GroBer Grasbrook) Brandsende 6, 20095 Hamburg
20457 Hamburg Hafencity, Tel. 040/32039009 Tel. 040/335009 seit 1983
mit Sommerterrasse mit Schauküche
Öffnungszeiten: täglich 12-24 Uhr, Mo-Sa Mittagsmenus 12-15 Uhr, www.salathai.de
TWNE STORY
“หม้า้ ยเดียี วดาย…
ไม่่โดดเดี่่�ยว”
เมื่�อ่ ได้ย้ ินิ คำำ�ว่่า “หม้า้ ย” ไม่่ว่า่ จะเป็น็ หญิงิ หม้้าย แม่่หม้า้ ย พ่่อหม้า้ ย
คนในสังั คมส่ว่ นใหญ่จ่ ะนึึกภาพของผู้้�ที่่ไ� ม่่ประสบความสำ�ำ เร็็จในชีีวิติ คู่่� สููญเสียี คนรััก ครอบครััวแตกแยก
ในบางครั้้ง� ถููกมองในแง่ล่ บ หลายคนประสบปัญั หาครอบครัวั ไม่ย่ อมรัับ
ถููกเบียี ดขัับจากสัังคมรอบข้า้ ง ทำำ�ให้้ขาดที่่พ� ึ่่�งทั้้�งทางกายและจิิตใจ
ยิ่่ง� ไปกว่า่ นั้้�น ในบางรายที่่ค� รอบครััวมีีฐานะยากจน หรืือแม่่เลี้้ย� งเดี่่�ยวที่่�ต้้องเลี้้�ยงดููบุตุ รตามลำำ�พััง
รวมถึึงแม่เ่ ลี้้�ยงเดี่่ย� ววััยรุ่่�นที่่ต� ั้้ง� ครรภ์์ไม่่พร้อ้ ม
ขาดทัักษะการประกอบอาชีพี ตกงานไม่่มีีรายได้้ ยิ่่ง� มีคี วามเปราะบางสููง
เกิิดเป็็นปััญหาต่่อเนื่่อ� งกระทบไปถึึงบุตุ รและครอบครัวั
จำำ�เป็น็ อย่า่ งยิ่่ง� ที่่�จะต้อ้ งได้้รับั การช่ว่ ยเหลืืออย่า่ งเร่ง่ ด่่วน
WORD จินตนา จันทร์บํารุง
อธิบดีกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว
นัับตั้้�งแต่่ปีี 2563 เป็็นต้้นมา สถานการณ์์ คุุณภาพชีีวิติ ที่ด่� ีี มีีอาชีีพและรายได้้ที่่�มั่่น� คง
การแพร่่ระบาดของเชื้�อไวรััสโคโรนา 2019 สามารถพึ่่�งพาตนเองได้้อย่่างยั่�งยืืน จึึงได้้
(โควิิด-19) ยิ่ �งซ้้ำเติิมความเปราะบางของ เปิิดให้้บริิการ “ศููนย์์บริิการแม่่เลี้้�ยงเดี่�่ยว
กลุ่�่มแม่่เลี้้�ยงเดี่่�ยวให้้มีีความลำบากมาก และครอบครััว” นำร่่อง 9 ศููนย์์ ตั้้�งอยู่� ณ
ยิ่ �งขึ้�น ในปีี 2564 กรมกิิจการสตรีีและ ศููนย์์เรีียนรู้�การพััฒนาสตรีีและครอบครััว 9
สถาบัันครอบครััว หรืือ สค. ในฐานะหน่่วย แห่ง่ ได้แ้ ก่่ จัังหวััดเชีียงราย ลำพููน ลำปาง
งานภาครััฐซึ่่�งมีีภารกิิจหลัักในการพััฒนา ขอนแก่น่ ศรีีสะเกษชลบุุรีีนนทบุุรีีสงขลาและ
ศัักยภาพสตรีีในทุุกด้้าน การส่่งเสริิมความ พิิษณุุโลก เป็็นการจััดบริิการแบบครบวงจร
เข้้มแข็็งของสถาบัันครอบครััว การส่่งเสริิม มีีการให้ค้ วามช่ว่ ยเหลือื ด้า้ นสังั คมสงเคราะห์์
ความเสมอภาคระหว่่างเพศ รวมทั้้�งการ และมอบเงินิ ช่ว่ ยเหลือื ครอบครัวั เบื้้อ� งต้น้ ใน
ส่่งเสริิมและพััฒนาอาชีีพแก่่สตรีีและ รายที่�่ประสบปััญหาทางสัังคมเร่่งด่่วน การ
ครอบครััวที่่�ประสบปััญหาทางสัังคมให้้มีี ฝึึกอบรมอาชีีพ ทั้้�งในศููนย์์ ในชุุมชน และ
10 สารสตรี
การฝึึกอบรมหลัักสููตรออนไลน์์ สำหรัับแม่่ “Strong Mom : 4 Smarts 4 รู้� 4 สร้้าง” เข้า้ ใช้้บริิการได้ท้ ี่เ�่ ว็็บไซต์์ “เพื่่�อนครอบครัวั ”
เลี้้ย� งเดี่ย่� วบางรายที่ม�่ ีีบุุตรติดิ ตามอายุุ 2-6 ปีี ประกอบด้้วย Smart Mind คืือ การจััด หรืือ @linefamily ได้้ตลอด 24 ชั่�วโมง
ที่่�ประสบปััญหาไม่่สามารถเข้้าฝึึกอาชีีพใน กิิจกรรมเสริิมพลัังใจแม่่เลี้้�ยงเดี่่�ยวให้้มีี เรื่�องราวของน้้องเอ “น้้องเอ เป็็นหญิิงสาว
ศููนย์์ได้้เนื่่�องจากไม่่มีีผู้้�ดููแลบุุตร เราได้้จััด สุุขภาพกายและจิิตที่�่ดีี เพื่่�อก้้าวสู่�ความเป็็น อายุุ 30 ปีี มีีลููกชาย 1 คน อายุุ 2 ขวบ สามีี
บริิการเสริิมช่่วยดููแลบุุตรในช่่วงกลางวััน Strong Single Mom ร่ว่ มกัับการเสริมิ พลังั ของน้้องเอ ได้้เลิิกราไป น้้องเอจึึงกลายมา
ในระหว่่างที่�่แม่่ฝึึกอบรมในศููนย์์เพื่่�อแก้้ไข ความรู้�ด้้วย Smart Knowledge เป็็นการ เป็็นแม่เ่ ลี้้�ยงเดี่่ย� วต้อ้ งเลี้้�ยงลูกู คนเดีียว ไม่ม่ ีี
ปัญั หาเหล่า่ นี้้�ด้้วย ให้้ฐานความคิิด องค์์ความรู้�ที่่�จำเป็็นใน ญาติพิ ี่�น่ ้้องที่�ส่ ามารถพึ่�่งพาได้้เพราะได้แ้ ยก
นอกจากนี้้� สค. เรายัังได้้สร้้างความร่่วมมืือ การดำเนิินชีีวิิตและการดููแลบุุตรผ่่านระบบ จากครอบครััว มานานแล้้ว ไม่่มีีที่่�อยู่�อาศััย
กัับภาคเอกชนในการมอบอุุปกรณ์์และ ศููนย์์เรีียนรู้�การพััฒนาสตรีีและครอบครััว เป็็นหลัักแหล่่ง ไม่่มีีอาชีีพ ไม่่มีีรายได้้ ขาด
สนัับสนุุนทุุนประกอบอาชีีพ รวมถึึงการ (Learning Center) ที่่� สค. ได้้จััดตั้้�งขึ้�น ที่พ�่ ึ่่�งพา ใช้ช้ ีีวิติ อย่า่ งยากลำบาก
จััดหาแหล่่งทุุนให้้แก่่แม่่เลี้้�ยงเดี่�่ยวที่่�เข้้ารัับ ส่่วนที่�่ 3 คืือ Smart Job เป็็นการส่่งเสริิม ต่่อมา ศููนย์์คุ้�มครองคนไร้้ที่่�พึ่�่งและบ้้านพััก
การฝึึกอบรมอาชีีพกัับ สค. ซึ่�่งการดำเนิิน การสร้้างอาชีีพและรายได้้แบบครบวงจร เด็็กและครอบครััวจัังหวััดลำปางได้้เข้้าให้้
งานที่�่ผ่่านมา มีีแม่่เลี้้�ยงเดี่�่ยวเข้้ารัับการ โดยเน้้นการฝึึกอาชีีพที่่�ตอบโจทย์์ความ ความช่ว่ ยเหลือื เบื้้อ� งต้น้ และได้ส้ ่ง่ ตัวั น้อ้ งเอ
ฝึึกอบรมอาชีีพกัับเราทั้้�งสิ้้�น 1,562 ราย ต้้องการของตลาดและพััฒนาฝีีมืือของ และลูกู เข้า้ รับั บริกิ ารที่ศ่� ูนู ย์บ์ ริกิ ารแม่เ่ ลี้้ย� งเดี่ย�่ ว
ในจำนวนนี้้� ได้้รัับบริิการที่่�แตกต่่างกััน ผู้�อบรมให้้มีีมาตรฐานมากยิ่ �งขึ้�น เพื่่�อก้้าว และครอบครััว ตั้้�งอยู่�ในบริิเวณศููนย์์เรีียนรู้�
ตามสภาพปััญหาและความต้้องการ เช่่น เข้้าสู่่�ตลาดอาชีีพทั้้�ง onsite และ online การพัฒั นาสตรีีและครอบครัวั จังั หวัดั ลำปาง
ช่ว่ ยเหลือื เงินิ สงเคราะห์ค์ รอบครัวั เลี้้ย� งเดี่ย�่ ว เช่่น การขายของออนไลน์์ผ่่านเพจทอฝััน น้้องเอและลููกชายได้้รัับบริิการจนมีีสุุขภาพ
1,032 ราย มอบชุุดอุุปกรณ์แ์ ละทุุนประกอบ by พม. / market place รวมถึึงการแนะนำ ร่า่ งกายและจิติ ใจดีีขึ้้น� และพร้อ้ มเข้า้ รับั การ
อาชีีพจากโลตััส 79 ราย มอบทุุนประกอบ แหล่่งทุุนประกอบอาชีีพ โดยการเปิิดพื้้�นที่่� ฝึกึ อาชีีพ น้อ้ งเอได้เ้ ข้้าเรีียนหลักั สููตรตัดั เย็บ็
อาชีีพจากมููลนิิธิมิ าดามแป้ง้ 55 ราย ส่ง่ ผล สร้้างความร่่วมมืือกัับภาคเอกชนให้้มาก เสื้้อ� ผ้า้ และสามารถพัฒั นาทักั ษะฝีมี ือื จนอยู่�
ให้้มีีแม่่หรืือพ่่อเลี้้�ยงเดี่่�ยวสามารถมีีอาชีีพ ยิ่ �งขึ้�น พร้้อมทั้้�งการพััฒนาหลัักสููตรฝึึก ในระดับั ที่�่ดีี
และมีีรายได้้จำนวน 127 ราย อาชีีพให้้ทัันสมััยอยู่�เสมอ สุุดท้้ายคืือ เมื่่อ� จบหลักั สูตู ร เจ้า้ หน้า้ ที่จ�่ ึึงได้ส้ ่ง่ ตัวั น้อ้ งเอ
ในปีี 2565 สค. มีีแผนเปิิดศููนย์์บริิการ Smart Community เป็็นการสร้้างความ เข้้าทำงานเป็็นพนัักงานที่�่โรงงานตััดเย็็บ
แม่่เลี้้�ยงเดี่่�ยวและครอบครััวเพิ่่�มเติิมอีีก ร่่วมมืือกัับเครืือข่่ายในพื้้�นที่่� ทั้้�งภาครััฐ เสื้้�อผ้้าเพื่่�อการส่่งออกแห่่งหนึ่�่งในจัังหวััด
3 แห่ง่ ในพื้น�้ ที่ก�่ รุุงเทพมหานคร นครราชสีีมา ภาคเอกชน ภาคประชาสัังคมและชุุมชน ลำพูนู ปัจั จุุบันั น้อ้ งเอมีีอาชีีพ มีีรายได้ท้ ี่เ่� พีียง
และสุุราษฎร์์ธานีี รวมเป็็น 12 แห่่งทั่่�ว เพื่่�อร่่วมกัันดููแลครอบครััวเลี้้�ยงเดี่่�ยวให้้มีี พอในการดำรงชีีวิิต มีีที่�่พัักอาศััยและสิิทธิิ
ประเทศ ซึ่�่งเป้้าหมายในปีีนี้้�นอกจากการ ความเข้ม้ แข็็ง สร้า้ งความเข้้าใจ ปรัับเปลี่่ย� น สวััสดิิการที่�่โรงงานจััดให้้สำหรัับพนัักงาน
จััดบริิการเบื้้�องต้้นและการฝึึกอาชีีพครบ มุุ ม ม อ ง ทัั ศ น ค ติิ ต่่ อ แ ม่่ เ ลี้้� ย ง เ ดี่�่ ย ว ห รืื อ ทำให้้น้้องเอสามารถดููแลตััวเองและลููกได้้
วงจรแล้้ว กรมได้้มองภาพในการพััฒนา หญิิงหม้้ายไม่่ให้้ถููกทิ้้�งไว้้ข้้างหลััง เพื่่�อให้้ และมีีคุุณภาพชีีวิติ ที่ด่� ีีขึ้้�นกว่า่ เดิมิ มาก”
กลุ่่�มเป้้าหมายให้้เกิิดความยั่ �งยืืน โดย แม่่เลี้้�ยงเดี่่�ยวหรืือหญิิงหม้้าย เดีียวดาย
มุ่่�งเน้้นการพััฒนาศัักยภาพแม่่เลี้้�ยงเดี่่�ยว อย่่างมีีพลััง และไม่่โดดเดี่�่ยวอีีกต่่อไป
อย่่างครบวงจรใน 4 ด้้าน ภายใต้้แนวคิิด ซึ่�่งหากแม่่เลี้้�ยงเดี่�่ยวหรืือสตรีีและครอบครััว
คนใดประสงค์์เข้้ารัับบริิการ ต้้องการขอรัับ
คำปรึึกษาหรืือความช่่วยเหลืือ สามารถ
สารสตรี 11
TWNE STORY
สวััสดีีค่ะ่ เนื่่อ� งจากในปีี2565นี้้�
ทางประเทศสโลวีเี นียี ได้ม้ ีีโอกาสเป็น็ เจ้า้ ภาพ
ในการจัดั สัมั มนาประจำ�ำ ปีี
ที่่ใ� นเมืืองหลวงLjubljana (ลููเบลีียน่่า)
ในหัวั ข้้อ “หม้า้ ยเดียี วดาย...ไม่โ่ ดดเดี่่ย� ว
(Alone…but not Lonely!)”
ดิิฉัันมีีประสบการณ์์เคยเป็น็ จิิตอาสา
ช่่วยเพื่�่อนคนไทยในประเทศสโลวีีเนียี
ที่่�มีสี ามีชี าวสโลวีีเนีียซึ่่ง� ได้เ้ สีียชีวี ิติ อย่่างกระทันั หันั
แน่น่ อนว่่ายากที่่จ� ะมีีใครที่่�จะสามารถเตรีียมตัวั
หรืือทำำ�ใจกับั เหตุกุ ารณ์์ ที่่�ไม่่คาดฝัันเหล่า่ นี้้�
ได้อ้ ย่า่ งทันั ทีที ันั ใด
โดยเฉพาะเมื่�อ่ สถานภาพชีีวิิตคู่่�
ต้้องสิ้้น� สุดุ ลงทันั ทีีเช่น่ นี้้�
WO R D มนััสนัันท์์ ครููซ
12 สารสตรี
ดัังนั้้�นหลัังจากเสร็็จสิ้้�นการสููญเสีียคู่�ชีีวิิต 2. เริ่�มปรัับ mindset ให้้เข้้มเเข็็งขึ้�นโดย ความทุุกข์์ใจให้้คลายลง และเพื่่�อได้้รัับ
สถานภาพชีีวิิตก็็ต้้องเปลี่�่ยนตาม ทำให้้เธอ ใช้้วิิธีีใดก็็ได้้ที่่�ทำให้้เราอยู่�แล้้วมีีความสุุข คำแนะนำที่�่ดีีมาปรัับใช้้ในการดำเนิินชีีวิิต
กลายมาเป็็นแม่่หม้้ายไปโดยปริิยาย ดิิฉััน เช่่น ไปทำกิิจกรรมนอกบ้้านกัับเพื่่�อนสนิิท อีีกต่่อไป
จึึงมีีความสนใจอยากจะมาให้้คำแนะนำ ห รืื อ กัั บ ค น ใ น ค ร อ บ ค รัั ว เ พื่่� อ เ ปลี่่� ย น
และให้้กำลัังใจแก่่ภรรยาคนไทยที่�่ต้้อง บรรยากาศนอกจากจะได้้รัับความสุุขจาก คำแนะนำทั้้�งหมดเป็็นวิิธีีการรัับมืือกัับ
สููญเสีียสามีีอัันเป็็นที่�่รัักให้้กลัับมาสามารถ คนรอบข้้างที่่�เราได้้ออกไปทำกิิจกรรมด้้วย ความสููญเสีียซึ่�่งผู้�เขีียนมีีความปรารถนา
ดำรงชีีวิิตในสถานภาพใหม่่ของคำว่่า แล้้ว บางทีีเราอาจจะมีีไอเดีียอะไรใหม่่ๆ อยากให้้ลองค่่อยๆ ทำตามดูู เพราะเชื่�อว่่า
"หม้้ายทุุกข์์ สุุขให้้เป็็น" มาให้้ทำอีีกมากขึ้ �นก็็ได้้ จะช่่วยให้้แม่่หม้้ายได้้คลายความทุุกข์์ใจ
ลงได้้บ้้าง
ความรัักในชีีวิิตคู่่� คืือสิ่่�งที่่�ทำให้้ชีีวิิตมีี 3. ศึึกษาธรรมะไม่่ว่่าคุุณจะนัับถืือศาสนา
หลากหลายรสชาติิและสวยงามเสมอ แต่่ ใดก็็ตาม ทุุกศาสนาย่่อมสอนให้้เราเป็็น "สุุขให้้เป็็น" ความสุุขจะเป็็นบ่่อเกิิดเเหล่่ง
หากมีีการต้้องเลิิกราโดยการหย่่าร้้างหรืือ คนดีีและให้้เราใช้้ชีีวิิตด้้วยความเข้้าใจ พลัังงานที่�่ดีีภายในจิิตใจของทุุกคน ทำให้้
มีีเหตุุเเห่่งความสููญเสีีย ภาพความทรงจำ คำว่่าธรรมชาติิมากยิ่ �งขึ้�น ให้้รู้้�จัักตนเอง ชีีวิิตได้้ขัับเคลื่่�อนต่่อไปอย่่างมีีจุุดหมาย
ในอดีีตที่่�เคยได้้ร่่วมทุุกข์์ร่่วมสุุขย่่อมยััง ให้้รู้�จักปล่่อยวางเพื่่�อที่่�จิิตใจจะได้้ไม่่ยึึดติิด
วนเวีียนในจิิตใจ แน่่นอนสภาพจิิตใจก็็ยััง กัับความทุุกข์์ ถ้้าหากแม่่หม้้ายทุุกคนรู้ �ว่่าอะไรที่�่เราทำ
คงเปราะบาง และต้้องการกำลัังใจจาก แล้้วเกิิดความสุุข ให้้ลองเริ่�มต้้นความสุุข
คนรอบข้้างและจากตััวเองที่�่จะต้้องทำให้้ 4. เวลา 'Time' สำคััญมากที่่�จะช่่วย เล็็กๆ น้้อยๆ ในแต่่ละวััน ยกตััวอย่่างเช่่น
ชีีวิิตตนต้้องเดิินหน้้าต่่อไปคนเดีียวตาม เยีียวยาทั้้�งความเจ็็บปวดที่่�ขมขื่�นและเพิ่่�ม บางคนชอบทำอาหาร ชอบทำสวน ชอบ
ลำพัังให้้ได้้ หรืือในบางกรณีีแม่่หม้้ายต้้อง ความเข้้าใจในเหตุุแห่่งทุุกข์์ทั้้�งปวง ทุุกวััน ทำงานประดิิษฐ์� ชอบออกกำลัังกาย ชอบ
มีีภาระที่่�ต้้องเลี้้�ยงดููลููกซึ่�่งเป็็นภาระที่่�หนััก เวลาที่่�เดิินไปสำหรัับแม่่หม้้ายอาจดููเหมืือน ทำบุุญหรืือนั่่�งสมาธิิ เป็็นต้้น ให้้ลองค้้นหา
หนาอีีกไม่่น้้อยเลย ถ้้าหากจิิตใจยัังคง จะช้้ามาก แต่่เชื่�อเถอะค่่ะ ว่่าเวลายัังคง ความชอบภายในใจของตััวเองให้้เจอและ
จมปลัักอยู่�แต่่ในห้้วงแห่่งความทุุกข์์ก็็อาจ เดิินหน้้าต่่อไปตััวเราก็็เริ่�มปรัับตััวที่�่ละเล็็ก ทำมัันด้้วยหััวใจที่�่เต็็มไปด้้วยความสุุข
ทำให้้ไม่่สามารถที่่�จะลุุกขึ้�นมาต่่อสู้�หรืือ ละน้้อย จนที่่�เราจะสามารถเข้้าใจชีีวิิตได้้ กัับสิ่่�งเหล่่านั้้�น แน่่นอนว่่านอกจะเวลา
วางแผนในชีีวิิตใหม่่ให้้เดิินหน้้าต่่อไปได้้ มากขึ้�น จะเดิินผ่่านไปอย่่างรวดเร็็วแล้้วเรายัังมีี
ความรู้�สึ กสนุุกกัับสิ่่�งที่�่เราทำ
วิธิ ีกี ารรัับมืือแห่่งความสููญเสียี 5. ต้้องเริ่�มเรีียนรู้�การวางแผนชีีวิิตใหม่่
1 . เริ่�มที่�่ตััวเราต้้องยอมรัับในสิ่่�งที่�่ อีีกครั้�ง ไม่่ว่่าเราจะอยู่่�ค นเดีียวในสภาพ และสุุดท้้ายแม่่หม้้ายยัังต้้องเปิิดโอกาส
เปลี่�่ยนแปลงไปว่่าในปััจจุุบัันที่่�เราตกอยู่�ใน แม่่หม้้ายหรืือหม้้ายลููกติิด เรายังั ต้อ้ งคิดิ ถึึง ให้้ตััวเองได้้รู้้�จัักกัับผู้�คนใหม่่ๆ ที่�่เข้้ามาใน
สภาวะแ ม่ห่ ม้า้ ยแ ล้ว้ ควรพยายามหลีีกเลี่ย่� ง วิิธีีที่่�จะใช้้ชีีวิิตต่่อไปอย่่างไรให้้มีีความสุุข ชีีวิิต รวมทั้้�งเริ่�มหาความรู้�เกี่�่ยวกัับสิ่่�งใหม่่ๆ
สาเหตุุที่�่ทำให้้เรารู้�สึกเศร้้าหมองที่่�จะทำให้้ ทำอย่่างไรให้้มีีสภาพคล่่องทางการเงิินและ ที่่�แตกต่่างไปจากเดิิม ซึ่่�งมีีคอร์์สมากมาย
ระลึึกถึึงแต่่อดีีตที่�่ผ่่านมา โดยควรอาศััย อาชีีพการงานเรายังั คงต้อ้ งมีีความรับั ผิดิ ชอบ ที่�่จััดอบรมเพื่่�อให้้ความรู้�เเละยัังเพิ่่�มคุุณค่่า
การเข้้าไปปรัับทุุกข์์กัับเพื่่�อนสนิิท ญาติิพี่�่ ต่่อตััวเองหรืือต่่อลููกทำอย่่างไรให้้เรายัังคง ในตััวเราเพื่่�อที่่�ชีีวิิตที่�่เหลืือจะก้้าวต่่อไปได้้
น้้องหรืือพ่่อและแม่่ให้้ช่่วยรัับฟัังความทุุกข์์ มีีชีีวิิตต่่อไปข้้างหน้้าคนเดีียวและทำให้้ได้้ อย่่างมีีความสุุขและสง่่างามค่่ะ
เมื่่�อใดก็็ตามที่�่เราได้้ระบายความอััดอั้้�น ดีีที่่�สุุด
ตัันใจให้้ใครสัักคนที่่�เข้้าใจเราได้้รัับฟััง
แน่่นอนเราจะรู้�สึ กดีีขึ้้�น เหมืือนยัังมีีคนที่�่ 6. หากสภาพจิิตใจเรายัังย่่ำแย่่มากๆ อีีก Learn from yesterday
เข้้าใจและอยู่�เคีียงข้้างกัับเรา ที่�่พร้้อมจะ ทางเลืือกที่�่อยากแนะนำคืือนัักจิิตวิิทยา Live for today
ให้้กำลัังใจเราและยัังคอยรัับฟัังและยััง การไปพบกัับจิิตแพทย์์ เพื่่�อที่่�เราจะได้้ Hope for tomorrow
ห่่วงใยเราเสมอ เข้้าไปปรึึกษาหาทางออกที่่�ช่่วยบรรเทา
สารสตรี 13
TWNE STORY
เรื่่�องหม้้ายหม้้าย
เรียี นรู้จ้� ากการพลัดั พราก
และการสููญเสียี
ดิฉิ ัันได้้รัับมอบหมายจากทางการสวิิส
ให้ด้ ููแลศููนย์ใ์ ห้ก้ ารปรึึกษาแนะนำ�ำ
และช่่วยเหลืือคนไทยมานาน
ร่ว่ มห้า้ สิบิ ปีีแล้ว้ ค่ะ่
จึงึ ขอถืือโอกาสนี้้ค� ุยุ เล่า่ สิ่่�งที่่ไ� ด้้ฟังั
ได้้ยินิ และได้ป้ ระสบมา
เกี่่�ยวกับั เรื่�อ่ งหม้้ายหม้้าย
ไม่ม่ ีสี ถิติ ิิ ไม่ม่ ีวี ิิจััยวิิจารณ์์
ไม่่โทษเวรโทษกรรมค่ะ่
WORD
ศููนย์์ให้้การปรึึกษาแนะนํําและช่่วยเหลืือคนไทย
สวิิสเซอร์์แลนด์์
14 สารสตรี
“หม้้ายก่่อนแต่ง่ ” หนุ่่�มน้้อยอพยพผู้้�เสีียชีีวิิต ทารกในครรภ์์
ค รั้ � ง แ ร ก ที่�่ ดิิ ฉัั น เ ผชิิ ญต่่ อ ส ถ า น ก า ร ณ์์ คืือสิ่่�งเดีียวที่่�เธอจะอ้้างได้้ว่่าเป็็นสิิทธิิหรืือ
สููญเสีียหรืือการจากไปของคนใกล้้ตััวนั้้�น มรดกจากผู้ �จากไป
ประมาณสี่่�สิิบห้้าปีีมาแล้้ว เมื่่�อดิิฉัันทำงาน ขณะนั้้�นไม่่มีีกฎระเบีียบใดๆ ช่่วยเธอได้้
ดูแู ลผู้�อพยพชาวลาวและเขมรหลัังสงคราม เลย การตรวจทางแพทย์์เพื่่�อพิิสููจน์์เชื้�อสาย
เวีียตนาม ผู้�ลี้ภ� ัยั ชาวลาวคนหนึ่ง่� อายุุยี่ส่� ิบิ ปีี นั้้�นยุ่่�งยากและราคาแพงเกิินกำลัังของเธอ
กว่า่ ๆ ประสบอุุบัตั ิเิ หตุุรถมอเตอร์ไ์ ซค์เ์ ล็ก็ ชน สิ่่�งที่�่อาสาสมััครอย่่างดิิฉัันนึึกออกในยุุค
โซ่่กั้ �นทางและเสีียชีีวิิตในที่�่สุุด น้้องชาวลาว ที่�่วิิธีีรวบรวมเงิินบริิจากออนไลน์์ยัังไม่่เป็็น
คนนี้้�มีีการศึึกษาพอสมควรและช่่วยงานที่่� ที่�่รู้้�จัักนั้้�นคืือ ประกาศขอบริิจาคเงิินได้้
ศููนย์์ให้้การปรึึกษาแนะนำ หน้้าที่่�ของเขา จำนวนหนึ่ง�่ เพื่่อ� อย่า่ งน้อ้ ยช่ว่ ย “หม้า้ ยลูกู ติดิ
คืือตรวจทานภาษาลาวและพิิสููจน์์อัักษร แต่่ไร้้สิิทธิ์์�” ผู้�นี้�ให้้ตั้้�งตััวได้้ในระดัับหนึ่่�ง
คู่่�มืือ ลาว-เยอรมััน ที่�่ดิิฉัันได้้รัับมอบหมาย เท่่านั้้�น
ให้้จััดทำขึ้ �น ดิิฉัันแวะไปเยี่�่ยมเยืือนสาวน้้อย “หม้้าย
ก่อ่ นแต่ง่ ” คนนี้้�เป็็นครั้�งแรก พบลููกกำพร้้า
ดิิฉัันมีีหน้้าที่่�ส่่งข่่าวเศร้้าถึึงญาติิพี่�่น้้องของ พ่่อคนนั้้�นกัับครอบครััวของเขา สาวน้้อย
ผู้�เสีียชีีวิิตที่่�ประเทศลาว พ่่อและแม่่ได้้รัับ “หม้้ายก่่อนแต่่ง” กระซิิบว่่า “เพิ่่�นบ่่ฮู่�”
เงิินชดเชยการสููญเสีียตามกฎหมาย แต่่ที่�่
ยากที่�่สุุดคืือการแจ้้งข่่าวถึึงสาวน้้อยผู้ �กำลััง
เตรีียมตััวเตรีียมใจเดิินทางมาใช้้ชีีวิิตกัับ
สารสตรี 15
“หม้้ายสวิสิ ”
เธอมาพบดิฉิ ันั ครั้ง� แรกพร้อ้ มด้ว้ ยถุุงกระดาษ
ซื้อ� กับั ข้า้ วใบใหญ่่ สามีีชาวสวิสิ เพิ่่ง� ถึึงแก่ก่ รรม
เธอไม่่เคยกลัับไปเมืืองไทยเลยในช่่วงชีีวิิต
สมรสทั้้ง� สิบิ ปีี ซึ่ง�่ เป็น็ สิบิ ปีที ี่เ่� ธอ “ไม่ต่ ้อ้ งรู้�ซ้าย
รู้้�ขวารู้�ภาษารู้้�ทิิศทาง” เพราะสามีีสุุดที่่�รััก
รัับภาระทุุกอย่่าง
แม้้แต่่ชีีวิิตหม้้ายของเธอ เขาก็็เตรีียมไว้้
เพื่่�อไม่่ให้้เธอ “ขาด” แม้้แต่่อย่่างเดีียว
แล้้วดิิฉัันจะช่่วยเธอผู้้�มีีพร้้อมทุุกอย่่างแล้้ว
ได้้อย่่างไร
เธอเล่่าว่่า สามีีสวิิสแท้้คนนี้้�เป็็นสมาชิิก
วงระฆัังเทืือกเขาแอล์์ป ออกงานวััฒนธรรม
ต่า่ งๆ เมื่่อ� เช้า้ นี้้ม� ีีเพื่่อ� นร่ว่ มวงมาขอซื้อ� ระฆังั
เทืือกเขาแอล์์ปโบราณจำนวนสิิบใบที่่�สามีี
สะสมเอาไว้้ โดยยิินดีีจ่่ายค่่าระฆัังทั้้�งหมด
ถึึงหนึ่�่งหมื่่�นฟรัังก์์สวิิสเพราะเป็็นระฆัังเก่่า
แก่่กว่่าร้้อยปีี
ต้องแถมว่าระฆังแต่ละใบขนาดเท่าตุ่มน้� ำ
จุหน่ึงร้อยลิตร และหนักเกือบร้อยกิโลกรัม
เธอเศร้าใจมากที่ทุกคนเชียร์ให้ขายไปท้ังๆ
ที่เวลาเธอเห็นระฆังก็เหมือนเห็นหน้าสามี
ทุกวันทุกคืน
และที่�่เธอมาพบดิิฉัันวัันนั้้�นไม่่ได้้มาขอ ป.ล. ถุุงกระดาษใบโตที่�่เธอถืือมานั้้�นเต็็ม
ความเห็็นของดิิฉัันนะคะ เธอต้้องการให้้ ไปด้้วยเศษกระดาษและเอกสารทุุกชิ้ �นที่�่
ดิิฉัันช่่วยจััดการส่่งระฆัังทุุกใบไปอยู่ �เมืือง เธอพบในบ้้าน รวมทั้้�งใบเสร็็จทุุกใบที่�่เธอ
ไทยพร้้อมกัับเธอ ดิิฉัันมืืดแปดด้้าน เธอจะ สะสมไว้้หลัังจากสามีีเสีียชีีวิิต เธอเอา
เอาระฆัังไปไว้้ที่่�ไหนที่่�เมืืองไทย บ้้านเก่่า ติิดตััวมาเพราะได้้ยิินมาว่่าถ้้าจะมาปรึึกษา
ท้้ายสวนก็็ยัังมีีบุุพการีีชราอยู่่�ร่่วมด้้วย ดิิฉัันที่่�สำนัักงานควรเตรีียมเอกสารมาให้้
อย่่างดีีก็็ขายเป็็นเศษเหล็็กได้้เท่่านั้้�นเมื่่�อ พร้้อมด้้วย
ขััดสน
16 สารสตรี
“หม้้ายไม่อ่ ๊๊าว ไม่อ่ าว” “รู้อ�้ ย่า่ งนี้้�หนููยอมเป็น็ หม้้าย
ประโยคเกริ่ �นที่�่ดิิฉัันได้้ยิินเสมอเมื่่�อมีีน้้องๆ มานานแล้้ว”
คนไทยมาขอคำปรึึกษาเรื่ �องการแยกหรืือ ภรรยาไทยของสามีีต่่างชาติิที่่�ติิดตามสามีี
การหย่่าคืือ “หนููไม่่เอาอะไร” “หนููจะได้้ มาอยู่ �นอกประเทศไทยมัักเผชิิญปััญหาหรืือ
อะไร” “หนูจู ะอยู่�ที่น�่ ี่ต�่ ่อ่ ไปได้ไ้ หม” “หนูไู ม่ผ่ ิดิ สถานการณ์์เดีียวกัันคืือ ต้้องพึ่่�งสามีีเป็็น
เขาไปมีีใหม่่” รากฐานทั้้�งทางเศรษฐกิิจและทางสัังคม
หม้้ายคนนี้้�สามีีทิ้้�งพิินััยกรรมที่่�เขีียนเอาไว้้
ตั้้�งแต่่ก่่อนแต่่งงาน ภรรยาเก่่าเสีียชีีวิิต น้้องคนไทยหลายคนยอม “ทนเป็็นขี้�ข้้า” “ทน
ไปแล้้ว มีีลููกติิดหนึ่่�งคน ตามกฎหมายแล้้ว เป็น็ กระสอบทราย” “ทนเป็น็ นางบำเรอ” “ทน ทน
พิินััยกรรมฉบัับนี้้�มีีผลใช้้เพีียงบางส่่วน ทน” ยอมโดนดููถููกเหยีียดหยามแม้้กระทั่่�งจาก
เท่่านั้้�น ลููกสืืบสายโลหิิต
หม้้ายสดๆ ร้้อนๆ ไม่่อยากมีีเรื่�องมาก ใคร
ใคร่่ขนก็็ขนไป ใครใคร่่หยิิบก็็หยิิบไป แม้้แต่่ เพราะเคยลำบากเคยตกต่่ำกว่า่ นี้้�ทนไปยังั ดีีกว่า่
ซองที่่�ได้้รัับคราวงานฝัังศพก็็ให้้ลููกเลี้้�ยง กลัับไปเมืืองไทย เพราะไปสร้้างภาพหรููหรา
รวบรวมไว้้ ไว้้ล้้นหลามเกิินแก้้แล้้ว
อย่า่ งไรก็ต็ าม เธอก็บ็ ่น่ อุุบบ่น่ อิบิ ทุุกครั้ง� ที่ม�่ า
ที่ส่� ำนักั งานให้ค้ ำปรึึกษาฯ แต่ไ่ ม่ด่ ำเนินิ การ หลายคนถููกทรมาณทรกรรมถึึงชีีวิิต
ตามที่แ่� นะนำแม้แ้ ต่ค่ รั้ง� เดีียว เธอย้้ำทุุกครั้ง�
ว่่า “หนููไม่่เอาอะไร ได้้แค่่ไหนก็็แค่่นั้้�น” แต่่ เจ้้าหน้้าที่่�มืือใหม่่ที่่�ศููนย์์ฯ ของเราคนหนึ่่�งต้้อง
เธอยัังเทีียวไปเทีียวมาหาดิิฉัันที่่�สำนัักงาน พาผู้้�ถูกู กระทำเข้า้ โรงพยาบาลและสถานพักั ฟื้น�้
ในที่�่สุุดเพื่่�อให้้จบความ ดิิฉัันจููงมืือ(ลาก) เป็็นกงกรรมกงเกวีียน จนสายป่่านความอดทน
เธอไปสำนัักงานทนายความที่�่ว่่าความให้้ ของเธอขาดสะบั้้�น อยู่�มาวัันหนึ่่�งเธอประกาศ
คนไทยมาเป็็นร้้อยเป็็นพัันคดีีความ คำขาดก้อ้ งว่า่ ถ้า้ ยังั ไม่พ่ ยายามแก้ไ้ ขสถานการณ์์
ทุุกวัันนี้้�เธอดำรงตำแหน่่งเศรษฐีีนีีประจำ เธอจะไม่่ดููดำดููดีีอีีกเลย เพราะเธอไม่่ต้้องการ
หมู่่�บ้้าน เป็็นมััคนายกหญิิงอัันดัับหนึ่่�ง มีี หามคนที่่�มาขอความช่่วยเหลืือเข้้าป่่าช้้าอย่่าง
คฤหาสถ์์ใหญ่่โต มีีที่่�ไร่่ที่่�นาสุุดลููกหููลููกตา เด็็ดขาด
มีีรถประจำตำแหน่่งยี่่�ห้้อสมศัักดิ์์�ศรีีทีีเดีียว
หลัังจากศาลพิิพากษาการแบ่่งมรดกแล้้ว คำประกาศที่่�ผู้้�อ่่านอาจคิิดว่่าไม่่แสดงความ
ดิิฉัันไม่่เคยได้้ข่่าวโดยตรงจากเธออีีกเลย เป็็นอาสาสมััครให้้การปรึึกษาแนะนำและ
ช่่วยเหลืือเลย กลัับมีีผลยิ่�งใหญ่่มหาศาล
น้้องกระสอบทรายยื่ �นฟ้้องคดีีอาญาทำร้้าย
ร่า่ งกายคดีีขอหย่า่ พร้อ้ มค่า่ เลี้้ย� งดูตู ามกฎหมาย
และเคลื่่�อนกระสอบทรายมีีชีีวิิตออกจากนรก
บนดิินโดยทัันทีี
ดิิ ฉัั น พ บ กัั บ น้้ อ ง ค น นี้้� ห ลัั ง จ า ก ก า ร ด ำ เ นิิ น
เรื่�องต่่างๆ สิ้้�นสุุดลง เธอดููหน้้าตาแจ่่มใส
และเล่่าว่่ากำลัังเรีียนภาษาเพิ่่�มเติิมและ
มีีที่�่ฝึึกงาน ที่�่สำคััญคืือ สามีีกลัับมาดีีด้้วย
มากๆ ช่่วยเหลืือ พาเที่�่ยว อุุดหนุุนทุุกอย่่าง
ชี้�นกเป็็นนก ชี้�ไม้้เป็็นไม้้ ให้้หััวใจแดงดวงโต
วัันวาเลนไทน์์ เธอบอกว่่าอิิสรภาพนี้้�เป็็น
สิ่่�งสำคััญ เสีียดายที่่�ไม่่ไขว่่คว้้ามาตั้้�งแต่่เนิ่่�นๆ
ศููนย์์ให้้การปรึึกษาแนะนำและช่่วยเหลืือคนไทย สวิิตเซอร์์แลนด์์ ภายใต้้การสนัับสนุุนจากทางการสวิิส สารสตรี 17
TWNE STORY
กฎหมายและขอบเขต
การได้้สิิทธิิแม่่หม้้าย
ในเยอรมนีี
เบ้ียบ�ำนาญแม่หม้าย
ส�ำหรบั ภรรยาหรอื สามที ่ี ถือหนงั สอื เดนิ ทางตา่ งดา้ ว
สทิ ธิในการไดร้ บั เบย้ี บ�ำนาญแมห่ มา้ ย
ข้ึนอย่กู บั ว่าบุคคลคนนน้ั สมรสหรือไม่
WORD พยุงศรี กุลวงศ์ (เบอร์ลิน)
ทะเบีียนสมรสเป็็นสิ่่�งสำคััญในกรณีีสามีีเสีียชีีวิิตเพื่่�อที่่�จะทำการ
ยื่ �นเรื่�องผ่่านหน่่วยงานเบี้้�ยบำนาญ การขอเบี้้�ยบำนาญไม่่ได้้ขึ้�น
อยู่่�กัับสััญชาติิ
หากสามีีจ่่ายสวััสดิิการในประเทศเยอรมนีีและเสีียชีีวิิตลง ผู้�เป็็น
ภรรยาสามารถยื่่�นคำร้้องขอเบี้้�ยบำนาญแม่่หม้้ายได้้
เอกสารในการขอยื่ �นคำร้้องขอเบี้้�ยบำนาญแม่่หม้้าย
1) ทะเบีียนสมรส หากทะเบีียนสมรสเป็็นภาษาไทยต้้องมีีการแปล
เป็็นภาษาเยอรมััน
2) ใบมรณะบััตรเป็็นภาษาเยอรมััน หากสามีีเสีียชีีวิิตในต่่าง
ประเทศ (สามารถขอได้้ที่่�สถานทููตเยอรมัันในประเทศที่�่เสีียชีีวิิต)
3) ใบเกิิดของผู้�เป็็นภรรยาหรืือสามีีที่�่เป็็นคนต่่างด้้าว (ต้้องแปล
เป็็นภาษาเยอรมััน)
หมายเหตุุ
• เรื่�องของอายุุก็็เป็็นสิ่่�งที่�่สำคััญ จะมีีเบี้้�ยบำนาญที่่�เรีียกว่่า เบี้้�ย
บำนาญก้้อนใหญ่่และเบี้้�ยบำนาญก้้อนเล็็ก หากอายุุ 45 ปีีขึ้�นไป
จะได้้รัับเบี้้�ยบำนาญก้้อนใหญ่่ หากอายุุต่่ำกว่่า 45 ปีี จะได้้รัับ
เบี้้�ยบำนาญก้้อนเล็็ก
• หากผู้�ที่ไ่� ด้ร้ ับั เบี้้ย� บำนาญอยู่�ในประเทศไทย หรือื ประเทศใดก็ต็ าม
สามารถได้้รัับเบี้้�ยบำนาญในต่่างประเทศได้้ โดยหน่่วยงานเบี้้�ย
บำนาญจะโอนเงิินไปให้้โดยผ่่านธนาคารของ Postbank
18 สารสตรี
• ในกรณีีที่่�มีีบุุตรร่่วมกััน บุุตรก็็สามารถได้้ แต่่คุุณไม่่ไว้้ใจเขา คุุณก็็ไม่่ควรให้้เขาทำ
รัับเงิินนี้้�เช่่นกััน จนถึึงอายุุ 18 ปีี หากบุุตร เพราะบางคนก็็ไว้้ใจไม่่ได้้จริิงๆ
อายุุเกิิน 18 ปีีแล้้วแต่่ยัังศึึกษาอยู่่�ก็็จะได้้รัับ • ไม่จ่ ำเป็น็ ต้อ้ งจ้า้ งทนายความให้ย้ื่น� คำร้อ้ ง
เงินิ ต่อ่ ไปจนจบการศึึกษา หากมีีงานทำแล้ว้ ให้้คุุณ เพราะไม่่ใช่่หน้้าที่่�ของทนายความ
จะไม่่ได้้รัับเงิินนี้้� บางกรณีีอาจมีีเพื่่�อนฝููงแนะนำให้้จ้้าง
• อััตราการได้้รัับเงิินเบี้้�ยบำนาญแม่่หม้้าย ทนายความ ซึ่ง�่ ในบางเมือื งอาจจะมีีแต่เ่ ป็น็
ของประเทศเยอรมนีี จะแตกต่า่ งกันั ระหว่า่ ง ทนายความที่�่หากิินกัับคนไทย คุุณควรใช้้
ฝั่่�งตะวัันตกและตะวัันออก คุุณควรหมั่่�นหา วิิจารณญาณในการตัดั สิินใจ
ข้้อมููลล่า่ สุุดอยู่�เสมอ เพราะการปรับั เปลี่่�ยน • คุุณสามารถไปยื่่�นคำร้้องได้้ด้้วยตนเอง
อาจเกิิดขึ้้�นได้้เสมอ ขึ้�นอยู่่�กัับสถานการณ์์ ถึึงแม้ว้ ่่าภาษาจะไม่่เก่่ง เพราะเจ้า้ หน้้าที่่จ� ะ
ทางการเมืืองในแต่่ละช่่วง ช่่วยเหลืือในการกรอกแบบฟอร์์ม หรืือหาก
• หากผู้�เสีียชีีวิิตเคยทำงานในประเทศอื่ �น ไม่่กล้้าก็็สามารถพาคนที่่�พููดภาษาเยอรมััน
(สหภาพยุุโรป) คุุณควรยื่ �นขอเงิินเบี้้�ย ไปด้ว้ ยได้ ้
บำนาญในประเทศที่�่ผู้ �เสีียชีีวิิตเคยทำงาน • ไม่่ว่่าจะเป็็นหญิิงที่�่สมรสกัับชายเยอรมััน
มาก่่อนด้้วย หรืือหญิิงที่�่สมรสกัับหญิิงเยอรมััน หรืือชาย
• จะได้้รัับเบี้้�ยบำนาญมากน้้อยเพีียงใด ที่�่สมรสกัับชายเยอรมััน ก็็มีีสิิทธิิขอเงิินเบี้้�ย
ขึ้ �นอยู่่�กัับอายุุงานและรายได้้ บำนาญแม่ห่ ม้า้ ยได้้
• หากมีีคำถามหรืือข้้อสงสััยควรติิดต่่อ
สอบถามโดยตรงที่�่หน่่วยงานเบี้้�ยบำนาญ ข้้อควรระวังั
สิ่่�งสำ�ำ คัญั ที่่�ควรทราบ การทำสััญญาก่่อนหรืือหลัังการแต่่งงาน
• คุุณต้้องสมรสมาก่่อนอย่่างน้้อย 1 ปีี ถึึง เป็็นสััญญาของคู่�สมรสที่�่ทำขึ้ �นเพื่่�อป้้องกััน
จะมีีสิิทธิิยื่ �นคำร้้องขอได้้ ให้้อีีกฝ่่ายหนึ่่�งไม่่ได้้รัับผลประโยชน์์ใน
• ผู้เสียชีวิตต้องจ่ายเงินเบ้ียบ�ำนาญเข้า เรื่�องของมรดก เงิินเบี้้�ยบำนาญ หรืือเงิินค่่า
กองประกันอย่างน้อย 5 ปี เลี้้�ยงดููที่่�จะได้้รัับส่่วนแบ่่งเมื่่�อมีีการหย่่าร้้าง
• หากคุุณสมรสใหม่่ คุุณไม่ม่ ีีสิทิ ธิทิ ี่จ่� ะได้ร้ ับั หรืือเมื่่�อคู่ �สมรสเสีียชีีวิิตฝ่่ายคู่ �สมรสที่่�ยััง
เบี้้�ยบำนาญแม่่หม้้าย มีี ชีีวิิ ต อ ยู่ � จ ะ ไ ม่่ ไ ด้้ รัั บ สิิ ทธิิ เ งิิ น บ ำ น า ญ
• ไม่่ควรเซ็็นเอกสารมอบอำนาจให้้ผู้�อื่�นไป แม่่หม้้าย
ทำการแทนโดยไม่่เข้้าใจ หรืือเซ็็นกระดาษ ขอแนะนำว่่าหากมีีการทำสััญญาเช่่นนี้้� (ที่่�
เปล่่าๆ ให้้ บุุคคลนั้้�นควรเป็็นคนที่่�คุุณ ทนายความ ไม่จ่ ำเป็น็ ต้อ้ งเซ็น็ ชื่�อทันั ทีี) เรา
ไว้้วางใจได้้ สามารถบอกแฟนหรืือทนายความว่่าขอไป
• ควรมีีการตรวจสอบด้้วยตนเองทุุกครั้�ง แปลเพื่่�อความเข้้าใจก่่อน หรืือหากมีีล่่าม
เมื่่อ� มีีจดหมายจากหน่ว่ ยงานมาถึึงคุุณและ ไปด้้วยก็็บอกได้้ว่่าขอคิิดดููก่่อน ควรไปพบ
หากคุุณอ่่านไม่่ออก หรืือไม่่เข้้าใจ ควรหา ทนายความเอาเอกสารที่ท่� นายความร่า่ งขึ้น�
หน่่วยงาน หรืือผู้�ที่�่ไว้้วางใจแปลให้้ ไ ปถ า ม ท น า ย ค ว า ม ที่่� ท ำ เ รื่ � อ ง ก ฎ ห ม า ย
• หากทางหน่ว่ ยงานต้อ้ งการเอกสารเพิ่่ม� เติมิ ครอบครัวั หรือื หน่ว่ ยงานช่ว่ ยเหลือื ทนายความ
ควรรีีบจััดการไม่่ควรเพิิกเฉย หากญาติิ จะแนะนำว่่าอะไรที่่�ไม่่ควรระบุุในสััญญานี้้�
พี่่�น้้องของสามีีบอกว่่าจะจััดการเอกสารให้้ เพื่่�อที่่จ� ะได้ไ้ ม่เ่ สีียสิิทธิิภายหลััง
สารสตรี 19
TWNE STORY
เมื่่อ� ต้อ้ งเลืือก….
หม้า้ ยตามนิติ ินิ ัยั
หรือื
หม้า้ ยโดยพฤตินิ ัยั
เมื่�อ่ ชีีวิติ มิใิ ช่ส่ ููตรสำำ�เร็็จและไม่ไ่ ด้ด้ ำำ�เนินิ ไปตามครรลอง
รููปแบบหรืือสมการที่่�ควรจะเป็น็ เสมอไป
ผนวกกับั ความเป็็นจริิงที่่�ว่า่ การ
ครองคู่่�ให้ม้ ีคี วามผาสุุขและยั่่ง� ยืืนนั้้�น
มิิใช่เ่ รื่่อ� งง่่าย
WORD FARINA 00
20 สารสตรี
ด้้วยเหตุุนี้้� เมื่่�อชีีวิิตสมรสมาถึึงทางแยก เรา จิิตแพทย์์ คนนอกได้้แต่่ตั้้ง� คำถามว่่าการเริ่�ม
จึึงมีีความจำเป็็นอย่่างยิ่ �งยวดที่�่จะต้้องเลืือก ต้น้ ใหม่ก่ ับั คนใหม่ข่ องทั้้ง� คู่�นั้น� เป็น็ ทางเลือื กที่�่
โดยอาศัยั ความซื่อ� สัตั ย์ก์ ับั ความจริงิ โดยการ ดีีกว่่าและทำให้้คุุณภาพชีีวิิตดีีขึ้้�นจริิงหรืือ…
พิิจารณาอย่่างถี่่ถ� ้ว้ นถึึงทางเลือื กโอกาสและ
ความเป็น็ ไปได้้ทุุกอย่า่ งที่เ�่ รามีี ซึ่ง�่ สิ่่�งที่�ก่ ล่่าว กรณีีที่่� 2 ครอบครััวนาย ข. แต่่งงาน
มานี้้� มิิใช่่ทุุกคนจะมีีอยู่�ในมือื เท่่ากัันเสมอไป กัับภรรยาต่่างชาติมิ ีีลููกด้้วยกันั 1 คน ซึ่ง�่ เป็็น
ลููกที่�่ทั้้�งคู่ �ตั้ �งใจและพยายามที่่�จะมีีอย่่างมาก
ดัังนั้้�นการหย่่า การอยู่่�ต่่อ หรืือการแยกกััน ยอมทุ่�ม่ เงินิ เพื่่อ� พึ่่ง� พาทางวิิทยาศาสตร์์
อยู่ �ในแต่่ละคู่่�มิิใช่่สููตรสำเร็็จที่่�จะฟัันธงได้้ว่่า
เลืือกแบบไหนจะดีีกว่่าหรืือแย่ก่ ว่่ากััน แต่เ่ มื่่อ� ลูกู เกิดิ พฤติกิ รรมและนิิสััยบางอย่า่ ง
ของลููกที่่�เกิิดจากความขััดแย้้งอย่่างมาก
ถ้้าเปรีียบเทีียบการแต่่งงานเหมืือนกัับการ ระหว่่างพ่่อและแม่่ในด้้านการเลี้้�ยงดูู ก่่อให้้
เล่่นหมากรุุก บางคนยอมให้ร้ ุุกฆาต บางคน เกิิดปััญหาความเครีียดในชีีวิิตคู่่�จนมาถึึงจุุด
ล้้มกระดาน และบางคนบอกว่่าเมื่่�อมาถึึง แตกหัักที่่�ทำให้้ทั้้ง� คู่�ต้้องตััดสิินใจแยกกันั อยู่�
ช่่วงเวลามืดื แปดด้้านการดำเนิินเกมที่ด�่ ีีที่ส่� ุุด
คืือการไม่เ่ ดินิ หมากเลย… ก า ร ดูู แ ล ลูู ก แ ล ะ ก า ร แ ย ก กัั น อ ยู่ � ใ น ท า ง
ปฏิิ บัั ติิ นั้้� น ไ ม่่ ก่่ อ ใ ห้้ เ กิิ ดปัั ญ ห า เ พิ่่� ม เ ติิ ม
ย้้อนไปเมื่่�อหลายสิิบปีีที่่�แล้้วขอยกตััวอย่่าง แต่่อย่่างใดเพราะฝ่่ายชายกลัับไปอยู่่�บ้้าน
คู่�สมรสอิิตาเลี่�่ยน 2 คู่�ที่่�ถืือว่่าเป็็นเคสศึึกษา พ่่อแม่่ซึ่�่งอยู่�ในตึึกเดีียวกัันกัับบ้้านของทั้้�งคู่�
ของผู้�เขีียนและถือื เป็น็ ตัวั อย่า่ งที่ท�่ ำให้ผู้้�เขีียน ด้ว้ ยเกิดิ ปัญั หาทางการเงินิ จากการไม่ส่ ามารถ
เลิกิ ตัดั สินิ แบบฟันั ธงกับั สูตู รสำเร็จ็ ของชีีวิติ คู่่� ขายบ้้านได้้ ตอกย้้ำคำกล่่าวที่�่ว่่า “คนรวย
ใดๆ ในโลกอีีกต่อ่ ไป เท่่านั้้�นที่�่สามารถหย่า่ ได้้” ทั้้ง� ยัังมีีปััญหาทาง
กฎหมายเกี่�่ยวกัับการได้้สิิทธิ์์�ดููแลลููกและ
กรณีีแรก ครอบครััวนาย ก. แต่่งงาน ปััญหาอื่�นๆ ที่่�ตามมาจะเกิิดแก่่ฝ่่ายหญิิง
อยู่่�ร่่วมกัับภรรยามากกว่า่ 20 ปีี มีีลููกด้้วยกััน ถ้้าตััดสิินใจหย่า่ ตามนิติ ิินัยั
2 คน ไม่่มีีปััญหาทางการเงิินแต่่มีีปััญหา
การนอกใจ ท้า้ ยที่�ส่ ุุดภายในเวลา 4 ปีปี ัญั หา จนบััดนี้้�เวลาผ่่านไปสิิบกว่่าปีีแล้้วทั้้�งคู่่�ยััง
รัักสามเส้้านำไปสู่่�จุุดแตกหัักของชีีวิิตคู่่� ดำเนิินชีีวิิตสมรสถููกต้้องตามหลัักนิิติินััย
มีีการดำเนิินการหย่่าร้้างให้้ถููกต้้องตาม และชีีวิิตครอบครััวแบบหม้้ายโดยพฤติินััย
กฎหมาย ไม่่มีีปััญหาในการแบ่่งสมบััติิ ไปเรื่อ� ยๆ
สถานภาพสมรสกลายเป็็นหม้้ายตามนิิติินััย
และพฤติินััยโดยปริยิ าย ไม่่อาจรู้�ได้้ว่่าสภาวะการนี้้�จะคาราคาซัังไป
จนถึึงไหนและจะสิ้้�นสุุดเมื่่�อไหร่่กััน บางครั้�ง
แม้้จะมีีการหัักดิิบต่่างคนต่่างแยกย้้ายไป ภรรยานาย ข. ยัังถามผู้�เขีียนอยู่�เนืืองเนืือง
มีีคู่่�ใหม่่ของตััวเองในทัันทีีและแลดููเหมืือน ถึึงชีีวิิตและความเป็็นไปของครอบครััวของ
ปััญหาจะเบาขึ้�น แต่่ละคนก็็มีีความสุุขโดย นาย ก. มิิอาจรู้�ได้้ว่่าเธอมั่่�นใจหรืือไม่่แน่่ใจ
อััตภาพ แต่่สิ่่�งที่่�เกิิดขึ้้�นและยัังยืืดเยื้ �อมา กัับการตััดสิินใจที่่�เธอและเขาเลืือกเมื่่�อ
จนถึึงทุุกวัันนี้้�คืือลููกของทั้้�งคู่่�ยัังต้้องปรึึกษา สิบิ ปีีที่่แ� ล้ว้
สารสตรี 21
TWNE STORY
บุุญเรืือน
เพื่่� อน(ที่่)� เตืือนใจ
22 สารสตรี
บุุญเรืือน เธอไม่่เหมืือนหลายๆ คนที่่�อยากมาต่่างประเทศ เพราะมาแต่่งงานและ
ทำ�ำ งานหาเงิินส่่งกลัับมาช่่วยเหลืือครอบครััว แต่่บุุญเรืือนอยากมาอยู่่�เมืืองนอก
เพราะเป็็นความฝัันตั้้�งแต่่เด็็กๆ ดููหนัังทีีวีี ดููหนัังโรง เห็็นหนัังฮอลลีีวููด อยากมา
อเมริกิ า ที่่�หลายคนบอกว่่ามันั สนุกุ สะดวกสบาย
WO R D รััตนประไพ
เพราะบุุญเรืือนอ่่อนเรื่�องวิิชาคำนวณ จึึง ฮัันส์์ที่�่ตอนนั้้�นอายุุ ๔๘ ปีี เคยแต่่งงาน
หัันมาสนใจในวิชิ าภาษาอัังกฤษซึ่�ง่ สามารถ และมีีลููกติิดสองคนซึ่่�งต่่างก็็มีีครอบครััว
เรีียนได้้คะแนนดีี เและเนื่่�องจากคุุณพ่่อ ไปหมดแล้ว้ ฮันั ส์ท์ ำงานเป็น็ ช่า่ งอิเิ ล็ก็ ทรอนิกิ ส์์
คุุณแม่ร่ ับั ราชการครููมีีรายได้พ้ อเลี้้ย� งตัวั และ มีีรายได้้ดีีพอสมควร มีีบ้้านเป็็นของตััวเอง
ส่่งเสีียให้้ลููกๆ ได้้เรีียนระดัับมหาวิิทยาลััย บุุญเรืือนมีีความสุุขมาก ในที่�่สุุดก็็ได้้มาอยู่�
ประกอบกับั มีีพี่น�่ ้อ้ งแค่ส่ ี่ค�่ น ก็น็ ับั ว่า่ ไม่ไ่ ด้ร้ ับั ต่่างประเทศอย่่างจริิงจััง ไม่่ได้้แค่่ไปเที่่�ยว
ความลำบากอะไร บุุญเรืือนเข้้าเรีียนใน อย่่างที่่�เคยผ่่านมา แต่่สิ่่�งที่�่บุุญเรืือนผิิดหวััง
มหาวิทิ ยาลัยั เปิดิ เพราะสอบเข้า้ มหาวิทิ ยาลัยั มากคืือ ความรู้�ภาษาอัังกฤษของเธอไม่่
ของรัฐั ไม่ไ่ ด้้ เพราะตอนนั้้น� คณะที่อ่� ยากเรีียน สามารถนำมาใช้้ได้้สะดวกสบายอย่่างที่�่คิิด
มีีคะแนนคัดั เลือื กสูงู มีีผู้้�แข่ง่ ขันั เยอะ เธอจึึง หมู่่�บ้้านของฮัันส์์อยู่่�ทางตะวัันออกของ
ต้้องมาเรีียนในมหาลััยเปิิด ในคณะที่่�อยาก ประเทศเยอรมนีี เป็น็ หมู่่�บ้า้ นเล็็กๆ มีีร้า้ นค้้า
เรีียน และฝึึกฝนเรีียนภาษาอัังกฤษไปด้้วย และซููเปอร์์มาเก็็ตที่่�พอจะจัับจ่่ายซื้�อของ
ซื้�อกัับข้้าวได้้บ้้าง แต่่ไม่่มีีร้้านเอเซีียให้้ได้้
ตอนที่�่เรีียนอยู่�เธอก็็สมััครทำงานและสอบ ซื้�ออาหารไทย ถ้้าจะซื้�อก็็ต้้องรอฮัันส์์พาไป
เป็น็ ไกด์ภ์ าษาอังั กฤษเพื่่อ� ช่ว่ ยเหลือื ค่า่ ใช้จ้ ่า่ ย ในวันั เสาร์ท์ ี่เ�่ มือื งใหญ่ท่ ี่ห่� ่า่ งออกไปประมาณ
ให้ต้ ัวั เอง อีีกอย่า่ งเพื่่อ� สร้า้ งความฝันั ที่อ่� ยาก ๖๐ กม. บุุญเรืือนเหมืือนถููกหลอก ตอนที่่�
มาเมืืองนอกโดยเฉพาะประเทศอเมริิกา ตกลงคบกััน ฮัันส์์บอกว่่า บ้้านที่�่อยู่�นั้�น ไม่่
จนกระทั่่�งเรีียนจบได้้มาเป็็นไกด์์เต็็มเวลา ไกลจากเมืืองที่�่เป็็นเมืืองใหญ่่และทัันสมััย
ช่ว่ งทำงานก็ม็ องหาหนุ่ม่� อเมริกิ ันั แต่เ่ หมือื น เคยเปิิดกููเกิ้ �ลดููว่่าเป็็นอย่่างไร ก็็เห็็นว่่า มััน
โชคไม่่เข้า้ ข้้าง ไม่่เคยมีีหนุ่ม�่ อเมริกิ ัันที่่�ถูกู ใจ เป็็นเมืืองที่�่มีีทุุกๆ อย่่าง ต่่างกัับหมู่่�บ้้านที่�่
เข้้ามาเลย ส่่วนใหญ่่เข้้ามาจีีบเล่่นๆ แต่่ไม่่ เธออยู่่�อันั แสนเงีียบเหงา คนหนุ่ม่� สาวออกไป
สนใจจะมีีความสััมพัันธ์์อย่่างจริิงจััง และ ทำงานในเมืืองใหญ่่ เหลือื แต่่คนแก่่เฝ้า้ บ้า้ น
เธอก็็ไม่่ถููกใจที่�่จะได้้สามีีสููงวััย หรืือหนุ่�่มๆ ตััวฮัันส์์เองก็อ็ อกไปทำงานในเมือื ง มีีรถเมล์์
ที่ม�่ าจากประเทศอะไรก็ไ็ ม่รู่้�ในยุุโรปตะวันั ออก ผ่่านหน้้าบ้้านทุุกสองชั่�วโมงไปยัังเมืืองใหญ่่
ที่่�เธอแทบจะไม่่เคยได้้ยิินชื่�อ เธอทำงาน แถบนั้้�นไม่่ได้้มีีรถไฟให้้เดิินทางได้้สะดวก
จนอายุุเกิินเลขสาม จึึงได้้พบหนุ่�่มใหญ่่ เหมือื นในเยอรมันั ตะวัันตก
ชาวเยอรมัันที่�ช่ื่อ� ฮัันส์์ ที่ค�่ บหากัันมาเกืือบปีี
จนวัันที่�่เธออายุุครบ ๓๕ ปีี เมื่่�อเขาขอ ในหมู่่�บ้้านนั้้�น ไม่่มีีใครพููดภาษาอัังกฤษได้้
แต่ง่ งาน เธอจึึงตกลงปลงใจแต่ง่ งานกับั ฮันั ส์์ ตามกฏหมายใหม่่ของเยอรมััน ผู้�ใดที่่�เดิิน
และเดิินทางมาประเทศเยอรมนีี ทั้้�งที่�่เธอ ทางเข้้ามาด้้วยการสมรสหรืือพัักอาศััยใน
ไม่เ่ คยนึึกฝันั ว่า่ จะได้ม้ าอยู่�ที่ป�่ ระเทศนี้้� ประเทศเยอรมนีี ต้้องเรีียนภาษาเยอรมััน
สารสตรี 23
ตามที่�่กฏหมายกำหนด ฮัันส์์บอกว่่าเธอไม่่ ไปอีีก บุุญเรืือนมีีความกัังวลใจเพราะสามีี เธอสามารถขอรับั เงินิ ช่ว่ ยเหลือื จากหน่ว่ ยงาน
ต้อ้ งไปเรีียนหรอก อยู่่�บ้า้ นนี่่ล� ่ะ่ เป็็นแม่่บ้้าน เริ่ม� เมาอาละวาด จนวันั ที่บ่� ุุญเรือื นหวาดกลัวั กรมประชาสงเคราะห์ข์ องเยอรมันั ได้้ หรือื ว่า่
ฉันั หาเลี้้ย� งเธอได้้ บุุญเรือื นเหมือื นถููกหลอก ก็็มาถึึง เมื่่�อฮัันส์์ทำร้้าย ตบตีีจนเธอต้้องวิ่�ง เธอจะกลัับไปอยู่่�กัับสามีีของเธออีีก เพราะ
อีีกครั้ง� เธออยากทำงานนอกบ้า้ นแต่ห่ าโอกาส ไปขอความช่ว่ ยเหลือื จากเพื่่อ� นบ้า้ นที่ไ�่ ม่เ่ คย นี่ค�่ ือื การทำร้า้ ยร่า่ งกายเป็น็ ครั้ง� แรก ฮันั ส์เ์ อง
ไม่่ได้้ แม้้แต่่การไปเรีียนภาษาเยอรมััน พููดคุุยกัันมาก่่อน ถึึงแม้้จะพููดกัันไม่่รู้�เรื่�อง ก็็ไม่่ใช่่เป็็นคนไม่่ดีี เรื่�องเงิินทองถึึงแม้้จะ
ตามที่่�กฏหมายกำหนด ก็็ทำไม่่ได้้เพราะ แ ต่่ จ า ก ส ภ า พ ที่�่ เ ลืื อ ด ไ ห ล อ า บ ใ บ ห น้้ า กินิ อยู่่�กันั อย่า่ งประหยัดั ไม่ฟ่ ุ่ม่� เฟืือย เขาก็ใ็ ห้้
ในหมู่่�บ้้านไม่่มีีโรงเรีียนสอนภาษา ถ้้าจะ บุุญเรืือน ทำให้้เพื่่�อนบ้้านสููงวััยโทรไปหา เงินิ เธอใช้บ้ ้า้ งไม่ข่ าดแคลน หลังั จากผ่า่ นไป
เรีียนก็็ต้้องไปเรีียนที่่�เมืืองใหญ่่ ทั้้�งๆ ที่่�สามีี ตำรวจทัันทีี ตำรวจสั่่�งให้้สามีีบุุญเรืือนออก สามวัันฮัันส์์ก็็โทรเข้้ามาหาและขอโทษที่่�
ก็็ออกไปทำงานที่่�นั่่�นทุุกวััน แต่่ไม่่ยอม จากบ้้านตามกฏหมายการกระทำความ ทำร้้ายเธอ และขอให้้เธอกลัับมาหาเขาอีีก
ให้้เธอไปด้้วย ทำให้้ทะเลาะกัันบ่่อยๆ รุุนแรงในครอบครััว ที่่�ผู้�กระทำผิิดจะต้้อง รับั ปากว่า่ จะไม่ด่ื่่ม� และไม่ม่ ีีการทำร้า้ ยร่า่ งกาย
ตอนนั้้น� บุุญเรือื นเครีียดมาก ออกจากบ้้านพัักไปเป็็นเวลา ๑๐ วััน แต่่ อีีกเด็็ดขาด หลัังจากครบ ๑๐ วัันบุุญเรืือน
สามีีของเธอก็็เริ่�มเปลี่่�ยนไป มีีอารมณ์์ บุุญเรืือนบอกตำรวจว่่า เธอไม่่ต้้องการอยู่� ก็็ตััดสิินใจกลัับไปหาฮัันส์์ แอนนาให้้เบอร์์
ฉุุนเฉีียว เพราะมีีปัญั หากับั ที่ท่� ำงาน หาเรื่อ� ง ในบ้้านนี้้� เธอทราบมาว่่า มีีบ้้านพัักฉุุกเฉิิน โทรศัพั ท์เ์ ธอไว้ใ้ ห้ต้ ิดิ ต่อ่ กับั เธออีีกเธอบอกว่า่
ทะเลาะกัับเธอตลอดเวลา บุุญเรืือนไม่่มีี ที่�่ช่่วยหญิิงที่่�ถููกทำร้้ายจากสามีีหรืือคู่่�รััก เธอโดนสามีีทำร้้ายมาหลายครั้�ง และก็ก็ ลับั
เพื่่�อนบ้้าน แต่่มีีเพื่่�อนคนไทยที่�่อยู่�ในเมืือง ตำรวจก็ท็ ำตามใจเธอ บุุญเรือื นจึึงเข้า้ ไปเก็บ็ ไปทุุกครั้�งเพราะเห็็นแก่่ลููก แต่่ครั้�งสุุดท้้าย
ใหญ่่ ที่เ่� ธอไปพบเวลาไปซื้้อ� อาหารไทย และ เสื้้�อผ้้าของใช้้ส่่วนตััว และที่�่จะลืืมไม่่ได้้คืือ เธอตััดสิินใจที่�่จะไม่่กลัับไปอีีกและต้้องการ
ยัังดีีที่่�เธอยัังได้้คุุยกัับทางบ้้านและเพื่่�อน หนัังสืือเดิินทางไทยและบััตรประจำตััวหรืือ หย่่าขาดจากสามีี บุุญเรืือนจำได้้ว่่า เคย
คนไทยที่่�เมือื งไทยทางโทรศััพท์ม์ ือื ถืือบ้า้ ง บััตรสิทิ ธิิพำนักั (วีีซ่า่ )ติดิ ตัวั ไปด้ว้ ย อ่่านเอกสารเกี่่�ยวกัับกฏหมายการหย่่าร้้าง
เธอเคยนึึกถึึงคำเตืือนของเพื่่�อนๆ ที่�่เมืือง ตำรวจมาส่ง่ ที่บ่� ้า้ นพักั ฉุุกเฉินิ หญิงิ ในเมือื งใหญ่่ เยอรมัันว่่า จะต้้องแยกกัันอยู่�เป็็นเวลา ๑ ปีี
ไทยที่�่บอกว่่า ก่่อนเดิินทางไปอยู่�เมืืองนอก ที่่�มีีผู้้�หญิิงต่่างชาติิ ต่่างภาษาอยู่�หลายคน ก่่อนที่�่จะทำการหย่่าร้้างได้้ ถ้้าเกิิดต้้อง
ต้้องเตรีียมพร้้อมให้้ดีี อ่่านรายละเอีียด เธอไปพัักรวมกัับหญิิงสาวที่�่มาจากประเทศ หย่า่ ร้า้ งเธอจะอยู่�ได้ย้ ังั ไง แอนนาบอกเธอว่า่
ข้้อกฏหมายต่่างๆ เธอเพิ่่�งรู้�ว่าเธอประมาท แถบแอฟริิกาที่่�พููดภาษาอัังกฤษได้้ดีี เป็็น เธอก็็เคยคิิดแบบนี้้�เหมืือนกััน แต่่ใครจะทน
เพราะคิิดว่่าข้้อมููลต่่างๆ ก็็ค้้นหาได้้ใน ครั้ง� แรกในรอบปีี ที่บ�่ ุุญเรือื นได้พ้ ูดู คุุยโดยใช้้ กัับสถานการณ์์แบบนี้้�ได้้ตลอดไป มีีผู้้�หญิิง
อิินเทอร์เ์ น็็ต ภาษาอังั กฤษก็็สื่่�อสารได้้ดีี แต่่ ภาษาอังั กฤษอย่า่ งเต็ม็ ปากเต็ม็ คำ(นอกจาก เยอะแยะไปที่�่ต้้องอยู่�คนเดีียว เป็็นแม่่เลี้้�ยง
เมื่่�อมาถึึงแล้้ว อะไรหลายๆ อย่่างก็็ไม่่ได้้ กัับสามีี) เพื่่�อนร่่วมห้้องชาวแอฟริิกัันที่่�ชื่�อ เดี่ย่� ว ทำไมเล่า่ เธอจะทำไม่ไ่ ด้้ ตามสิทิ ธิ์์ข� อง
เป็น็ ไปอย่า่ งที่ค�่ ิดิ คนเยอรมันั ไม่ไ่ ด้พ้ ูดู ภาษา แอนนาเล่่าให้้เธอฟัังถึึงการถููกทำร้้ายจาก เธอที่่�มีีสามีีเป็็นชาวแอฟริิกัันที่่�ถืือสััญชาติิ
อัังกฤษได้้ทุุกคน หน่่วยงานที่่�ช่่วยเหลืือ สามีีชาติิเดีียวกััน เธอมีีลููกสาวอายุุห้้าขวบ เยอรมััน และตััวเธอเองก็็มีีวีีซ่่า แถมลููกสาว
คนไทยและสถานทููตไทยก็็อยู่่�ห่่างไกล ได้้ มาอยู่�ด้้วย แอนนาพููดภาษาเยอรมัันได้้ ที่่เ� กิดิ มาก็็เป็น็ เด็ก็ เยอรมันั ตามพ่อ่ ถึึงแม้้ว่า่
เคยโทรไปคุุย ทางนั้้�นก็็ได้้ให้้คำแนะนำ คล่อ่ งแคล่ว่ เพราะอยู่�เยอรมันั มาหลายปีแี ล้ว้ ในอนาคต เธอจะยัังไม่่ได้้สิิทธิิพำนัักถาวร
กลัับมา แต่่เธอต้้องการพูดู คุุยแบบตัวั ต่อ่ ตัวั จึึงช่่วยเป็็นล่่ามในการทำธุุระต่่างๆ ให้้ (วีีซ่่า) แต่่เธอก็็มีีสิิทธิ์์�ที่่�จะพำนัักอยู่�ใน
มากกว่่า ปััญหาที่่�ตามอีีกก็็คืือ สามีีเกิิด เจ้้าหน้้าที่่�บ้้านพัักฉุุกเฉิินที่่�พููดภาษาอัังกฤษ
ตกงาน ยัังดีีบ้้านที่่�อยู่�เป็็นบ้้านของสามีีเอง ได้้บอกว่่า เธอต้้องไปแจ้้งความถึึงเรื่�องการ
ไม่ต่ ้อ้ งจ่า่ ยค่า่ เช่า่ บ้า้ น สามีีเริ่ม� หันั หน้า้ ไปดื่่ม� ถููกทำร้้ายร่่างกาย เพราะจริิงๆ ตำรวจก็็ได้้
เพิ่่�มขึ้�น จากที่่�เคยดื่่�มเบีียร์์วัันละขวดกลาย ทำบันั ทึึกไว้แ้ ล้ว้ บุุญเรือื นมานั่่ง� ทบทวนดูวู ่า่
เป็็นวัันละสาม สี่่�ขวด บางวัันก็็ดื่่�มไวน์์เพิ่่�ม จะจััดการชีีวิิตของเธอในช่่วงนี้้�อย่่างไรดีี
ตามสิิทธิิของผู้้�มีีสิิทธิิพำนัักอย่่างถููกต้้อง
24 สารสตรี
เยอรมัันจนกว่่าลููกจะบรรลุุนิิติิภาวะ เมื่่�อ
อายุุ ๑๘ ปีี เพราะเธอเเป็็นแม่่ของเด็็ก
เยอรมันั กว่า่ จะถึึงวันั นั้้น� เธอก็ค็ งหางานทำ
หรืือเลี้้�ยงดูตู ัวั เองได้้ หรือื อาจจะมีีครอบครััว
ใหม่่ไปแล้้ว แอนนาย้้ำกับั บุุญเรืือนว่า่ เธอมีี
สิทิ ธิ์์อ� ยู่�ที่น่� ี่�่ บุุญเรือื นบอกว่า่ เธอลืมื ไปหรือื ไง
ว่า่ ฉันั ยังั แต่ง่ งานไม่ค่ รบสามปีแี ละฉันั ก็ไ็ ม่ม่ ีี
ลูกู เหมืือนเธอ ตามกฏหมายสิทิ ธิวิ ่่าด้้วยคน
ต่า่ งด้า้ วบอกว่า่ จะต้อ้ งแต่ง่ งานให้ค้ รบ ๓ ปีี
ถึึงจะมีีสิิทธิ์์�อยู่�ได้้ด้้วยตััวเอง ถ้้าฉัันหย่่าใน
ตอนนี้้� ฉันั ก็ต็ ้อ้ งกลับั ไปเมือื งไทยสถานเดีียว
แอนนาบอกว่่าในกรณีีที่่�ถููกทำร้้ายอาจจะมีี
กรณีีพิเิ ศษก็ไ็ ด้้นะ บุุญเรือื นบอกว่่า ฉันั เพิ่่ง�
โดนสามีีทำร้้ายแค่่ครั้�งเดีียวเอง อย่่างไร
ก็ต็ ามฉัันจะดููแลตััวเองให้้ดีี ถ้้ามีีเหตุุการณ์์
อย่่างนี้้�อีีก ฉัันคงต้้องคิิดหาทางช่่วยเหลืือ
ตััวเองให้จ้ งได้้
บุุญเรืือนกลัับมาบ้้าน สามีีก็็ปฏิิบััติิตััวกัับ
เธออย่่างดีี เขาบอกว่่า เขาเครีียดเรื่�องงาน
เธอบอกว่า่ เธอให้อ้ ภัยั แต่ถ่ ้้าเกิิดขึ้้�นอีีก เธอ
จะไม่่กลัับมาอีีก ถึึงจะต้้องกลัับเมืืองไทย
ก็็ยอม บุุญเรืือนยื่ �นคำขาดกัับสามีีว่่า เธอ
ต้อ้ งการไปเรีียนภาษาเยอรมัันในเมือื งใหญ่่
จะเดิินทางไปเอง ว่่าแล้้วบุุญเรืือนก็็สมััคร
หาที่�่เรีียนภาษาเยอรมััน เธอต้้องใช้้เวลา
ในการเดิินทางไปกลัับถึึงวัันละเกืือบสอง
ชั่ว� โมง เพราะต้อ้ งรอรถนาน สามีีได้ง้ านใหม่่
ในเมืืองที่�่ทิิศทางตรงกัันข้้ามกัับเมืืองใหญ่่
ที่่�บุุญเรืือนไปเรีียนภาษา บุุญเรืือนได้้เจอ
เพื่่�อนใหม่่ๆ มีีผู้้�หญิิงไทยและชาติิอื่�นๆ
เธอเรีียนได้้เร็็ว เพราะมีีพื้้�นฐานทางภาษา
อังั กฤษมาอยู่�แล้ว้ จนเธอเรีียนเกือื บจบคอร์ส์
B1 สามีีก็็ทำร้า้ ยเธออีีกครั้�ง คราวนี้้เ� ธอเรีียก
ตำรวจมาเองเพราะพอจะพููดภาษาเยอรมันั
ได้้บ้้างแล้้ว เธอใช้้วิิธีีเดิิมคืือไม่่อยู่�ในบ้้าน
ตามสิิทธิ์์�ของเธอ แต่่เลืือกที่�่จะออกไปพััก
สารสตรี 25
ที่บ่� ้า้ นฉุุกเฉินิ ในเมือื ง เพราะจะได้เ้ รีียนภาษา
เยอรมันั ให้จ้ บคอร์ส์ และจะพยายามหางาน
ทำ เธอแจ้้งกัับเจ้้าหน้้าที่�่ของบ้้านฉุุกเฉิินว่่า
เธอต้อ้ งการหย่า่ และต้อ้ งการหาทนายความ
ทนายความอธิบิ ายถึึงเรื่อ� งการหย่า่ ร้า้ งว่า่ จะ
ต้อ้ งแยกกัันอยู่� ๑ ปีี และเธอสามารถขอเงิิน
ค่า่ เลี้้ย� งดูจู ากสามีีในช่ว่ งที่แ่� ยกกันั อยู่�เพราะ
เธอไม่่มีีรายได้้
บุุญเรือื นมาคิดิ ว่า่ นี่ค่� งเป็น็ นิสิ ัยั ที่ไ�่ ม่ด่ ีีของฮันั ส์์
ที่เ�่ วลาเมาก็ท็ ำร้า้ ยร่า่ งกาย งานใหม่ก่ ็ไ็ ด้แ้ ล้ว้
ทำไมจึึงหัันกลัับมาดื่่�มอีีก ถึึงกลัับไปอยู่�
ด้ว้ ยกันั ก็ค็ งเกิดิ เหตุุการณ์์เดิมิ ๆ ขึ้น� อีีก ชีีวิิต
ต้้องเดิินหน้้าต่่อไป อาจจะไม่่สะดวกสบาย
เหมืือนเมื่่�อก่่อน ที่�่มีีบ้้านอยู่�เอง ไม่่ต้้องทน
นอนกัับคนแปลกหน้้าในห้้องแคบๆ “คัับที่�่
อยู่�ได้้ คัับใจอยู่�ยาก” เธอปลอบใจตััวเอง
เธอโทรไปบอกแอนนาว่่าเธอกลัับมาอยู่ �
บ้า้ นฉุุกเฉิินอีีกแล้้ว แอนนาหััวเราะ บอกว่า่
ฉัันนึึกแล้้ว เธอเล่่าต่่อไปว่่า ตอนนี้้�ฉัันหย่่า
แล้้วนะ ทางการหาบ้้านให้้ฉัันอยู่� ลููกก็็เข้้า
โรงเรีียนอนุุบาลแล้้ว ฉัันสามารถไปทำงาน
ได้้วัันละสี่่�ชั่�วโมง แต่่ถ้้าลููกเข้้าโรงเรีียนตอน
อายุุ ๗ ขวบเมื่่�อไหร่่ ฉัันสามารถทำงาน
เต็็มเวลาได้้
ทนายความแนะนำให้บ้ ุุญเรือื นไปเรีียนวิชิ าชีีพ
เช่น่ การดูแู ลผู้้�สูงู อายุุ ซึ่ง่� กำลังั ขาดแคลนคน
ทำงานประเภทนี้้� การเรีียนต้อ้ งใช้เ้ วลาสองปีี
เรีียนไปด้้วย ทำงานแบบฝึึกงานไปด้้วย
จะมีีรายได้้ จบออกมาแล้้วมีีงานทำทัันทีี
เธอต้้องเรีียนภาษาเยอรมัันให้้จบระดัับ B2
ถึึงจะเข้้าเรีียนได้้ และสามารถจะขอวีีซ่่าได้้
ถึึงแม้้ว่่าเธอจะแต่่งงานไม่่ครบ ๓ ปีี* ตาม
กำหนดก็ต็ ามทนายความบอกว่า่ อีีกอาชีีพที่�่
ขาดแคลนก็็คือื อาชีีพกุ๊๊�ก ใช้เ้ วลาเรีียน ๒ ปีี
เหมืือนกััน บุุญเรืือนดีีใจมาก สำหรัับ
รายละเอีียดนี้้� ทางบ้า้ นฉุุกเฉินิ เองก็พ็ ยายาม
26 สารสตรี
หาบ้้านพัักให้้ โดยต้้องขอความช่่วยเหลืือ สามารถผ่า่ นอุุปสรรคมาได้อ้ ย่า่ งเธอ เธอหวังั *จากประสบการฺฺณ์์การทำงานของผู้�้เขีียน
จากหน่่วยงานเยอรมััน ทนายความทำเรื่�อง ว่่า ผู้�หญิิงไทยที่่�จะเดิินทางมาต่่างประเทศ ที่่�ทำงานในองค์์กรช่่วยเหลืือหญิิงไทยและ
ขอค่่าเลี้้�ยงดููจากสามีีให้้เธอด้้วย เธอและ ต้้องรู้้�สิิทธิิของตััวเอง ต้้องฝึึกฝนเรื่�องภาษา หญิิงต่่างชาติิร่่วมกัับทนายความ ถึึงแม้้ว่่า
สามีีไม่ไ่ ด้ท้ ำสัญั ญาสมรส ถึึงจะไม่ม่ ีีสัญั ญา อย่่าไปหวัังพึ่�่งใคร อย่่าคิิดว่่าจะไปตายเอา ตามกฏหมายว่่าด้้วยคนต่่างด้้าวเกี่ �ยวกัับ
เธอก็ไ็ ม่ม่ ีีสิทิ ธิ์์ท� ี่จ่� ะไปขอแบ่ง่ ทรัพั ย์ส์ ินิ เพราะ ดาบหน้้า เดี๋๋�ยวก็็ได้้ตายจริิงๆ หรอก อย่่าง สิทิ ธิพิ ำนักั ที่่ต� ้อ้ งแต่ง่ งานครบ๓ปีีถึงึ จะมีสี ิทิ ธิิ
บ้า้ นที่อ�่ ยู่� ฮันั ส์ก์ ็ซ็ื้อ� มาก่อ่ นแต่ง่ งาน เธอไม่ไ่ ด้้ เธอที่ค�่ ิดิ ทนงตัวั ว่า่ มีีความรู้� เรีียนจบปริญิ ญา อยู่�ในประเทศเยอรมนีีได้้ แต่่เนื่่�องจากการ
สร้้างสิินสมรสอะไรระหว่่างการแต่่งงาน ตรีี พูดู ภาษาอังั กฤษได้้ ยังั เอาตัวั แทบไม่ร่ อด ขาดแคลนงานประเภทนี้้� ทางการจึึงอนุโุ ลม
แต่่เงิินค่่าเลี้้�ยงดููระหว่่างการแยกกัันอยู่ �นั้ �น แต่ก่ ็ผ็ ่า่ นมันั มาได้ด้ ้ว้ ยความอดทน หลังั หย่า่ สำหรับั คนที่่เ� รียี นวิชิ าเหล่า่ นี้้� หน่ว่ ยงานผู้เ�้ ขียี น
เธอมีีสิิทธิ์์�ได้้ แต่่หลัังจากการหย่่าร้้างก็็จะ เสร็จ็ เธอก็จ็ ะกลายเป็น็ แม่ห่ ม้า้ ยอย่า่ งเต็ม็ ตัวั ได้แ้ นะนำช่ว่ ยเหลือื แก่ห่ ญิงิ ไทยมาหลายราย
ไม่ไ่ ด้ร้ ับั เงินิ ช่ว่ ยเหลือื จากสามีีอีีกทนายความ เธอไม่่ได้้อยากเป็็นนัักหรอกนะแม่่หม้้ายน่่ะ ให้เ้ รียี นวิชิ าชีพี เหล่า่ นี้้เ� พื่่อ� ได้ร้ ับั วีซี ่า่ (ชั่ว� คราว)
บอกเธอไว้้ แต่่ทำไงได้ล้ ่่ะ จนกว่่าจะเรียี นจบและมีีงานทำ
ตอนนี้้�บุุญเรืือนได้้ย้้ายออกมาอยู่่�ห้้องเช่่า ชีีวิิตการเป็็นแม่่หม้้ายในต่่างแดน ไม่่ได้้
เล็็กๆ มีีเนื้้�อทีีเพีียง ๓๕ ตารางเมตร แต่่เธอ แย่่อย่่างท่ีี�คิิด ชีีวิิตก็็ต้้องดิ้้น� รนต่่อไป…
ก็็มีีความสุุข กำลังั จะเรีียนต่อ่ B2 เธอได้ไ้ ป
ติิดต่่อกัับโรงเรีียนการดููแลผู้้�สููงอายุุไว้้แล้้ว
เขาบอกว่่า เธอเรีียนจบ B2 เมื่่�อไหร่่ ก็็มา
ลงทะเบีียนไว้้เลย เขาเปิิดสอนปีีละสองครั้�ง
การแยกกัันอยู่่�ก็็เกืือบครบปีีแล้้ว ฮัันส์์ตาม
ง้อ้ งอนเธออยู่�หลายครั้ง� ครั้น� เธอไม่ย่ อมกลับั
ไป ก็็เขีียนข้้อความมาข่่มขู่�เธอ บอกว่่าจะ
ส่ง่ เธอกลัับเมืืองไทย และถึึงกัับมาดักั รออยู่�
หน้้าประตููโรงเรีียนสอนภาษา พยายามจะ
ฉุุดเธอขึ้น� รถ ทางโรงเรีียนต้อ้ งเรีียกตำรวจมา
เธอจึึงแจ้ง้ ความอีีกครั้�ง คราวนี้้ศ� าสสั่่ง� ไม่ใ่ ห้้
ฮันั ส์เ์ ข้า้ ใกล้เ้ ธอเกินิ ๒๐๐เมตร เธอขอบคุุณ
ตััวเองที่�่เข้้มแข็็ง ผ่่านสถานการณ์์เลวร้้าย
มาได้้ ตอนนี้้ก� ็ร็ อเวลาที่จ่� ะได้ไ้ ปเรีียนวิชิ าชีีพ
ที่่�สามารถหางานทำได้้ในทัันทีีที่�่เรีียนจบ
เธอว่า่ มันั ไม่ง่ ่า่ ยเลยจนกว่า่ จะถึึงวันั นั้้น� ช่ว่ งที่่�
มาพักั ในเมือื งใหญ่่บุุญเรือื นได้พ้ บผู้�หญิงิ ไทย
อีีกหลายคนที่�่มีีปััญหาคล้้ายคลึึงกััน แต่่
ส่่วนใหญ่่ยอมกลัับไปทนอยู่ �ให้้ครบสามปีี
เพราะกลััวโดนส่่งกลัับ เธอบอกไปว่่า ชีีวิิต
ในต่่างแดนจะต้้องสู้�เพื่่�อตััวเองก่่อน ต้้อง
เข้้มแข็็ง แต่่เธอก็็เข้้าใจว่่า ไม่่ได้้มีีทุุกคนที่่�
สารสตรี 27
TWNE STORY
รัักเอย
รัักเอย…. จริิงหรืือที่่ว� ่่าหวาน หรืือทรมานใจคน…
ได้้ยินิ เพลงนี้้ด� ัังแว่ว่ กัังวานมาแต่ไ่ กล
ทํําให้้ดิิฉันั หวนมองย้้อนกลับั ไปในอดีตี ที่่�ถึงึ แม้้จะผ่า่ นมาเนิ่่�นนานแล้ว้
แต่ด่ ิิฉัันก็ย็ ังั คงจำำ�ทุกุ อย่า่ งได้้อย่่างชัดั เจน
WORD หญิิงไท
28 สารสตรี
ปีี 1991 ดิิฉัันเพิ่่�งเรีียนจบตรีีสดๆ ร้้อนๆ เราคบกัันประมาณ 1 ปีี หลัังจากนั้้�นเขาก็็ เนปาล วัันเวลาเหล่่านี้้�เป็็นความทรงจํําดีีๆ
ในขณะที่่�กํําลัังหางานทํําเพื่่�อให้้ตรงกัับที่�่ ขอดิิฉัันแต่่งงาน ตอนนั้้�นดิิฉัันอายุุ 28 ปีี ที่�่ดิิฉัันจะไม่่มีีวัันลืืม
เรีียนมา ดิิฉัันก็็ได้้มีีโอกาสเป็็นจิิตอาสา ดิิฉัันตอบตกลงทัันทีีที่�่จะแต่่งงานกัับเขา ไม่่นานหลัังจากนั้้�นเราก็็ตััดสิินใจมาเช่่า
สอนหนัังสืือเด็็กๆ ที่่�ชุุมชนแออััดย่่านหนึ่่�ง เรากลัับไปแต่่งงานกัันที่่�บ้้านเกิิดของดิิฉััน บ้้านอยู่�ที่่�เชีียงใหม่่กััน เป็็นเวลานานเกืือบ
ในแถวคลองเตย อาจเป็็นโชคชะตาหรืือ ที่่�กาญจนบุุรีี เป็็นการแต่่งงานที่�่เรีียบง่่าย หนึ่่�งปีีที่่�เราทั้้�งสองพยายามช่่วยกัันทํํางาน
ฟ้้ากำหนด ทุุกวัันนี้้�ดิิฉัันเองก็็ไม่่อาจจะรู้�ได้้ ไม่่มีีการสู่่�ขอ ไม่่มีีพิิธีีรีีตรองอะไรมากมาย เพื่่�อสร้้างเนื้้�อสร้้างตััว แต่่ในที่่�สุุดในปีี 1994
ใครจะรู้ �ว่่าชีีวิิตของดิิฉัันกํําลัังจะเปลี่่�ยนไป ไม่่มีีการหมั้้�น ไม่่มีีแก้้วแหวนเงิินทองหรืือ ดิิฉัันก็็ตั้้�งท้้อง สามีีของดิิฉัันในตอนนั้้�นจึึง
เหมือื นสายนํ้้า� ที่ไ่� หลไปอย่า่ งไม่ม่ ีีวันั หวนกลับั แม้้แต่่สิินสอดอะไร จำได้้ว่่ามีีการเชิิญพระ ตััดสิินใจพาดิิฉัันย้้ายมาอยู่�ที่่�อัังกฤษ โดย
หลัังจากหางานทํําไปด้้วยและเป็็นจิิตอาสา มาสวดที่่�บ้้านตามประเพณีีท้้องถิ่ �นเท่่านั้้�น เขามีีเหตุุผลเดีียวคืือ อยากเลี้้�ยงลููกของ
ไปด้ว้ ยอยู่่�พักั ใหญ่ๆ่ ในที่ส่� ุุดร้า้ นขายผ้า้ ไหม แม่่ พี่่�ชาย และทุุกๆ คนในครอบครััวดีีใจกัับ เราให้้เติิบโตขึ้้�นมาเป็็นคาธอลิิก ดิิฉัันเอง
แห่่งหนึ่่�งก็็ตกลงรัับดิิฉัันเข้้าทํํางาน ดิิฉััน เราทั้้�งสองมาก ลึึกๆ แล้้วดิิฉัันคิิดว่่าทุุกคน ตอนนั้้�นก็็ไม่่ได้้คััดค้้านอะไร สามีีว่่าอะไร
ดีีใจมากที่�่สุุดในโลกที่�่ในที่�่สุุดก็็ได้้งานทํํา คงรู้�สึ กโล่่งใจที่�่เราแต่่งงานกััน เพราะ ก็็ว่่าตามกััน เพราะในสมััยนั้้�น ผู้�หญิิงยัังคง
เสีียทีี ในตอนนั้้�นภาษาอัังกฤษของดิิฉัันยััง ในสมััยนั้้�นการมีีแฟนเป็็นฝรั่่�งยัังคงเป็็น เป็็นช้้างเท้้าหลััง ไม่่เหมืือนสมััยนี้้�ที่่�ผู้�หญิิง
ไม่่ดีีพอที่่�จะใช้้ในการสื่่�อสารกัับลููกค้้าชาว เรื่�องแปลกใหม่่ ไม่่ใช่่เรื่�องปกติิธรรมดา บางคนก็็อาจเป็็นควาญช้้างเสีียด้้วยซ้้ำ
ต่่างชาติิ ดิิฉัันจึึงตััดสิินใจลงสมััครเข้้าเรีียน เหมืือนปััจจุุบัันนี้้� หลัังจากแต่่งงานกัันแล้้ว เมื่่�อเรามาถึึงอัังกฤษ ชีีวิิตก็็ค่่อนข้้างลำบาก
ภาษาอังั กฤษที่โ่� รงเรีียนสอนภาษาที่ม�่ีีชื่่อ� เสีียง เนื่่�องจากเราทั้้�งสองชอบการท่่องเที่่�ยว การ ไม่่ว่่าจะเป็็นอากาศที่�่หนาวเหน็็บไปถึึง
แห่่งหนึ่�่งในตอนนั้้�น ที่�่โรงเรีียนสอนภาษา ผจญภัยั เราก็เ็ ลยตัดั สินิ ใจเดินิ ทางท่อ่ งเที่ย�่ ว กระดููก วััฒนธรรมหลายอย่่างที่�่แตกต่่าง
แห่ง่ นี้้น� ี่เ�่ องที่ด่� ิฉิ ันั ได้ม้ ีีโอกาสได้รู้้�จักกับั ครูหู นุ่ม�่ ไปด้้วยกัันในหลายๆ ประเทศในทวีีปเอเชีีย จากบ้้านเราที่�่ไทย เรื่�องภาษาไม่่ต้้องพููดถึึง
ชาวอังั กฤษคนหนึ่ง่� เขาดูเู ป็น็ คนรุ่น� ใหม่ไ่ ฟแรง ไม่ว่ ่า่ จะเป็น็ ประเทศเพื่่อ� นบ้า้ นเช่น่ สิงิ คโปร์์ จํําได้้ว่่ามาถึึงอังั กฤษใหม่่ๆ เนื่่�องจากภาษา
เพิ่่�งเรีียนจบและได้้มาทํํางานเป็็นครููสอน มาเลเซีีย หรืือแม้้แต่่อิินเดีีย อิินโดนีีเซีีย
ภาษาที่�่ไทย เขาอายุุน้้อยกว่่าดิิฉััน 4 ปีี
อาจจะเป็็นบุุญพาวาสนาส่่ง หรืือไม่่ก็็เป็็น
บุุพเพอาละวาด ในที่ส�่ ุุดเราทั้้ง� สองคนก็ร็ ักั กันั
มัันเป็็นความรัักที่่�เกิิดขึ้้�นอย่่างไม่่ได้้ตั้้�งตััว
ก็ว็ ่า่ ได้้ เขาไม่ใ่ ช่ค่ นหน้า้ ตาดีี รูปู หล่อ่ พ่อ่ รวย
อย่า่ งที่ส่� าวๆส่ว่ นใหญ่ห่ มายปองกันั ดิฉิ ันั เอง
ก็็ไม่่แน่่ใจซะด้้วยซ้้ำว่่ารัักเขาหรืือเปล่่า
แต่่ที่�่แน่่ๆ เขารัักในความเป็็นตััวตนของ
ดิิฉััน ซึ่�่งมีีนิิสััยที่่�ไม่่เหมืือนหญิิงไทยทั่่�วๆ ไป
ดิฉิ ันั เป็น็ คนที่ก�่ ล้า้ แสดงออกกล้า้ พูดู กล้า้ คิดิ
กล้า้ ทํําเป็น็ คนตลกสนุุกสนานมีีเพื่่อ� นฝูงู เยอะ
ดิิฉัันเคยพููดเล่่นกัับเพื่่�อนๆ ว่่า นางเอกไทย
สมััยก่่อนมัักดื่่�มน้้ำส้้มเท่่านั้้�น ซึ่่�งดููแล้้วช่่าง
แตกต่า่ งจากดิิฉันั เสีียจริิงๆ เพราะหากดิฉิ ััน
ได้้มีีโอกาสเป็็นนางเอกกัับเขาบ้้าง ดิิฉัันก็็
คงจะสั่่�งเบีียร์์หรืือไม่่ก็็สั่่�งไวน์์แทนนํ้้�าส้้ม
อย่่างไม่่ต้้องสงสััย (ฮา)
สารสตรี 29
TWNE STORY
อัังกฤษของดิฉิ ันั ยัังไม่่ดีีในตอนนั้้น� จึึงทํําให้้ เรีียนจบมีีการงานที่�่ดีี พ่่อของลููกไม่่เคย
ดิิฉัันไม่่ค่่อยมีีเพื่่�อนฝููง วัันๆ ก็็จะอยู่�แต่่ใน ให้้ความช่่วยเหลืือทางด้้านการเงิินแม้้แต่่
ห้้องเช่่าพราะท้้องก็็เริ่�มใหญ่่ขึ้�นทุุกๆ วััน น้้อย จำได้้ดีีว่่าเมื่่�อลููกคลอดออกมาแล้้ว
ย้้ายมาอยู่่�อัังกฤษได้้ 2 เดืือน ลููกน้้อยของ ดิฉิ ันั ต้อ้ งเรีียนรู้�ทุกอย่า่ งในการเลี้้ย� งดูลู ูกู ด้ว้ ย
ดิฉิ ันั ก็พ็ ร้้อมที่�่จะออกมาลืมื ตาดููโลก จํําได้้ดีี ตััวเอง หาข้้อมููลทุุกอย่่างที่�่สามารถหาได้้
ว่่าเป็็น 21 ชั่�วโมงแห่่งความเจ็็บปวดที่่�แสน เกี่�่ยวกัับแม่่และเด็็ก ในขณะเดีียวกัันก็็
จะคุ้�มค่่ากัับการรอคอย ถึึงแม้้ว่่าในคืืนนั้้�น พยายามพัฒั นาภาษาอังั กฤษให้ด้ ีีขึ้้น� ในทุุกๆ
จะเป็็นคืืนที่่�ดิิฉัันรู้�สึ กโดดเดี่่�ยวมากก็็ตาม ทางที่่�สามารถจะทํําได้้ ตั้้�งแต่่ดููทีีวีี ดููหนััง
คืืนนั้้�นดิิฉัันต้้องเรีียกแท็็กซี่�่เพื่่�อพาตััวเองไป ฟังั เพลง และอื่น� ๆ อีีกมากมาย ส่ว่ นสามีีของ
โรงพยาบาลแต่่เพีียงลำพััง คืืนนั้้�นไม่่มีีสามีี ดิิฉัันในตอนนั้้�นเขาแทบจะไม่่มีีเวลามาช่่วย
คืืนนั้้�นไม่่มีีเพื่่�อนฝููง คืืนนั้้�นไม่่มีีใครทั้้�งนั้้�น เลี้้�ยงดููลููกเลยเพราะเขาต้้องทำงาน
อยู่่�ข้้างกาย ชีีวิิตของเรา 3 คน พ่่อ แม่่ ลููก ก็็ดำเนิินไป
ตั้้�งแต่่ลููกเกิิดมา จนกระทั่่�งปััจจุุบัันนี้้�ลููก เรื่�อยๆ อย่่างนี้้� จนกระทั่่�งลููกสาวของดิิฉััน
30 สารสตรี
อายุุได้้ประมาณ 5 ขวบ ฟ้้าก็็ผ่่าลงมากลาง คืือเคล็็ดลัับที่�่นํําไปสู่่�ความสำเร็็จในการมีี
กระหม่่อมอย่่างไม่่ทัันตั้้�งตััว สามีีของดิิฉััน ชีีวิิตคู่่�กัับคนอัังกฤษ ส่่วนตััวแล้้วดิิฉัันคิิดว่่า
ในตอนนั้้�น จู่�ๆ ก็็เข้้ามาบอกเลิิก โดยไม่่มีีปี่่� การมีีความรู้�และมีีระดัับภาษาอัังกฤษที่�่ดีี
ไม่ม่ ีีขลุ่่ย� เขาให้เ้ หตุุผลเพีียงสั้้น� ๆ ว่า่ ตอนเรา เป็็นเรื่�องสำคััญมากๆ ภาษาคืืออาวุุธ
แต่่งงานกัันเขายัังอายุุน้้อยมากๆ มัันทํําให้้ จริิงๆ โดยเฉพาะเมื่่อ� เราต้อ้ งมาใช้ช้ ีีวิติ ในต่า่ ง
เขาไม่ม่ ีีโอกาสได้ใ้ ช้ช้ ีีวิติ ในแบบที่เ่� ขาต้อ้ งการ แดน การเรีียนรู้�และเข้้าใจความแตกต่่าง
เขาอยากเริ่�มต้้นใหม่่อีีกครั้�ง แต่่ครั้�งนี้้�จะ ด้้านวััฒนธรรมก็็เป็็นเรื่�องสำคััญมากก่่อน
ไม่่มีีดิิฉัันและลููกอยู่�ในชีีวิิตอย่่างที่่�ผ่่านมา ตััดสิินใจแต่่งงาน การที่่�เราจะมีีชีีวิิตที่่�ดีี
ดิิฉัันอึ้�งไปหมด โลกหมุุนติ้้�ว บอกลาสั้้�นๆ และมีีคุุณภาพในต่่างแดนได้้นั้้�นไม่่ใช่่
จากนั้้�นเขาก็็เก็็บข้้าวของเดิินออกจากบ้้าน เรื่�องง่่ายเลย เราต้้องพยายามขวนขวาย
และเดิินออกจากชีีวิิตของดิิฉัันและลููกไป เรีียนรู้�และพััฒนาตนเองอยู่�เสมอ การ
เข้้าใจถึึงสิิทธิิหน้้าที่่�ความรัับผิิดชอบและ
มองย้้อนกลัับไปดิิฉัันไม่่เสีียใจเลยที่่�ได้้เจอ ปฎิิบััติิตนเป็็นพลเมืืองที่่�ดีีก็็เป็็นสิ่่�งที่่�สํําคััญ
พ่อ่ ของลูกู ทุุกวันั นี้้เ� รายังั เป็น็ เพื่่อ� นที่ด่� ีีต่อ่ กันั มากเช่่นกััน
หลัังจากเลิิกลากัันแล้้ว ดิิฉัันก็็ใช้้ชีีวิิตต่่อไป
โดยลํําพัังกัับลููกที่�่อัังกฤษในฐานะคุุณแม่่ ดิิฉัันหวัังว่่าบทความนี้้�จะมีีประโยชน์์แก่่
เลี้้�ยงเดี่�่ยว (a working single mum) ที่่�มีี ผู้้�อ่า่ นได้ไ้ ม่ม่ ากก็น็ ้อ้ ยนะคะ ขอเป็น็ กํําลังั ใจ
ความสุุขคนหนึ่�่ง ดิิฉัันส่่งลููกเรีียนจนจบ ลููก ให้้ทุุกคนค่่ะ
เติิบโตขึ้้�นมาเป็็นคนดีีของสัังคมมีีความสุุข
ในชีีวิิตมีีการงานที่�่ดีี รัักเอย… จริิงหรืือที่่�ว่่าหวาน หรืือ
ทรมานใจคน… คํําตอบของคุุณคืือ
ตอนนี้้�ดิิฉัันมีีคู่่�ชีีวิิตคนใหม่่ เขาเป็็นชาว อะไรคะ?
อัังกฤษเช่่นกััน เราทั้้�งคู่่�ต่่างมีีอาชีีพที่่�ดีี
มีีความมั่่�นคงในชีีวิิตและอยู่�ด้้วยกัันอย่่าง ด้้วยรัักและปรารถนาดีี
มีีความสุุข หลายคนเคยถามดิิฉัันว่่า อะไร
สารสตรี 31
TWNE STORY
อยู่่ใ� ห้้ได้้
หม้า้ ยให้เ้ ป็น็
ตามหลักั ภาษาไทยแล้ว้ คำ�ำ ว่า่ "หม้า้ ย"
จะหมายถึึงบุคุ คลซึ่่�งคู่่�สมรสเสีียชีีวิิตแล้ว้
ส่่วนบุคุ คลซึ่่�งหย่่าขาดจากคู่่�สมรสจะใช้้คำำ�ว่า่ พ่่อร้้าง แม่ร่ ้้าง
แต่่ในสัังคมปััจจุบุ ันั จะมีกี ารใช้ค้ ำ�ำ ว่า่ "หม้้าย" ในทั้้�งสองกรณีี
WORD กบUSA
32 สารสตรี
ไม่่ว่่าจะเป็็นการหย่่าร้้างหรืือการตาย
จากกันั คนส่ว่ นใหญ่ก่ ็จ็ ะคิดิ รับั มือื กับั ปัญั หา
ก็็ต่่อเมื่่�อสถานภาพการสมรสได้้เปลี่�่ยนไป
แล้้ว สำหรัับบทความนี้้�ผู้�เขีียนอยากจะให้้
ทุุกคนวางแผนที่�่จะรัับมืือการความผัันผวน
ของชีีวิิตก่่อนที่่�คลื่่�นลููกใหญ่่จะซััดให้้เรา
ซวนเซจนอาจต้้องเสีียหลักั ไปได้้
โดยที่�่การเตรีียมตััวนี้้�จะให้้คำนึึงถึึงปััจจััย
4 อย่่างซึ่่�งมีีผลต่อ่ ความสุุขในการดำรงชีีวิิต
ของคนเราดังั นี้้�
การเตรีียมตััวด้้านอารมณ์์
เมื่่�อสถานภาพทางการสมรสเปลี่�่ยนไป
เพราะสาเหตุุใดสาเหตุุหนึ่่�ง สภาพอารมณ์์
ของแม่่หม้้ายก็็จะได้้รัับผลกระทบแน่่นอน
หญิิงหม้้ายต้้องเผชิิญกัับความรู้ �สึ กอ้้างว้้าง
ว้้าเหว่่ คัับแค้้น รวมทั้้�งอาจจะรู้�สึ กหลง
ทางและสิ้้�นหวััง การเตรีียมตััวด้้านอารมณ์์
จะเป็็นพื้�้นฐานให้้เรามีีการเตรีียมตััวด้้าน
อื่น� ๆ ได้ร้ อบคอบขึ้น� จริงิ ๆ แล้ว้ การเตรีียมตัวั
ด้้านอารมณ์์สามารถเขีียนได้้หลายหน้้า
กระดาษ แต่่คำแนะนำสั้้�นๆ ที่่�ผู้�เขีียน
อยากจะแชร์์ก็็คืือให้้เรามองหาความสุุข
กัับคู่่�ของเราในทุุกๆ วัันที่่�อยู่�ด้้วยกััน ไม่่ว่่า
จะเป็็นเรื่อ� งเล็ก็ ๆ น้อ้ ยๆ เช่น่ การทำอาหาร
จานโปรดให้้คู่่�ของเรารัับประทานหรืือการ
กล่า่ วชมในสิ่่ง� ที่ค่� ู่่�ของเราทำให้เ้ ป็น็ ปกติิ เช่น่
เปิดิ ประตูใู ห้้ หรือื พาไปดิินเนอร์์
ไม่่ต้้องไปรอว่่าให้้ถึึงวัันเกิิดหรืือวัันครบรอบ
แต่่งงานแล้้วจะซื้�อของขวััญชิ้้�นใหญ่่ๆ ให้้
อนาคตย่่อมเป็็นสิ่่�งที่�่ไม่่แน่่นอน อย่่าปล่่อย
ให้้ moment เล็็กๆ เป็็นสิ่่�งไม่่มีีความหมาย
เชื่ �อเถอะค่่ะว่่าถ้้าหากเราสููญเสีียคู่่�ของเรา
ไปแล้ว้ คงไม่ม่ ีีแม่ห่ ม้า้ ยคนไหนรู้�สึกเสีียดาย
ว่่าเราไม่่น่่าทำดีีกัับคู่่�ของเราก่่อนเขาจาก
เราไปเลย
สารสตรี 33
การเตรียี มตััวด้้านสัังคม การเตรีียมตััวด้้านการเงินิ
การมีีชีีวิิตคู่่�ทำให้้เรามีีการพบปะสัังสรรค์์ สถานภาพทางการเงินิ มักั เป็น็ สิ่่ง� ที่ม�่ ีีผลกระทบ
และออกสัังคมในรููปแบบที่่�แตกต่่างจาก ต่อ่ ความรู้�สึกมั่่น� คงของแม่ห่ ม้า้ ย โดยเฉพาะ
ตอนเราเป็็นโสด โดยเฉพาะในต่่างแดน ถ้้าสตรีีแต่่งงานในต่่างแดน การเรีียนรู้�ด้้าน
ซึ่�่ ง ถืื อ เ ป็็ น เ รื่ � อ ง ป ก ติิ ที่�่ ทั้้� ง ส า มีี แ ล ะ ภ ร ร ย า ภาวะการเงิินของครอบครััวเราหรืือความ
จะไปสัังสรรค์์กัับเพื่่�อนฝููงหรืือออกงานร่่วม เข้้าใจกฎหมายด้้านบำนาญและมรดก
กััน เมื่่�อชีีวิิตสมรสหรืือชีีวิิตคู่่�ได้้จบลง อาจ ย่่ อ ม เ ป็็ น สิ่่� ง จ ำ เ ป็็ น อ ย่่ า ง ยิ่ � ง ที่่� ห ญิิ ง ไ ท ย
ทำให้้สถานภาพทางสัังคมเปลี่่�ยนแปลง ควรเรีียนรู้�ไว้้ตั้้�งแต่่เนิ่่�นๆ เพื่่�อปกป้้องตััวเอง
ไปด้้วย หญิิงหม้้ายอาจไม่่ได้้สัังสรรค์์ และลููกๆ การเตรีียมตััวด้้านการเงิินนี้้�จริิงๆ
หรืือไปร่่วมงานทางสัังคมแบบเดีียวกัับที่่� แล้้วควรเกิิดขึ้้�นตั้้�งแต่่ตอนที่่�เราวางแผน
เคยไปกับั เมื่่อ� ตอนมีีสามีี บางครั้ง� หญิงิ หม้า้ ย การแต่่งงานกัับคู่่�ของเราด้้วยซ้้ำ เพราะนั่่�น
อาจจะได้เ้ รีียนรู้�ว่าคนในสังั คมที่เ่� คยยอมรับั จะทำให้้เรามีีความเข้้าใจตรงกัันว่่าชีีวิิต
เรากัับสามีีจะไม่่ได้้ยิินดีีสัังสรรค์์กัับเรา ครอบครัวั ของเราจะมีีการแบ่ง่ การรับั ผิดิ ชอบ
เมื่่�อสิ้้�นสามีีเราแล้้ว สำหรัับการเตรีียมตััว ทางการเงินิ กันั อย่า่ งไร คู่�สมรสที่ร�่ อบคอบจะ
ด้้ า น สัั ง ค ม ผู้ � เ ขีี ย น จ ะ ใ ห้้ ข้้ อ แ น ะ น ำ ที่่� มีี ไม่่ปกปิดิ แหล่่งรายได้้ รายจ่า่ ย เงิินเก็็บออม
ผลประโยชน์์ร่่วมกัับการเตรีียมตััวด้้าน หรืือเงิินประกัันต่่างๆ อีีกสิ่่�งหนึ่�่งของการ
อารมณ์์ไปพร้้อมกััน คืือไม่่ว่่าเราจะออก เตรีียมตััวด้้านการเงิินก็็คืือทั้้�งสองฝ่่ายควร
สัังคมเคีียงข้้างคู่่�ของเราอย่่างชนิิดเป็็น มีีข้้อมููลของบััญชีีต่่างๆ ไม่่ว่่าจะเป็็นแบบ
ปาท่่องโก๋๋แค่่ไหน เราก็็ควรมีีเพื่่�อนฝููง รูปู เล่ม่ หรือื ออนไลน์์ รวมทั้้ง� password ที่จ่� ะ
และมีีชีีวิิตสัังคมที่�่มีีพื้้�นที่่�ให้้เราเป็็นตััว ต้้องใช้้ในการเข้า้ ถึึง (Access) เอกสารด้้าน
ของเราเอง เพราะนอกจากจะเป็็นปััจจััย กฎหมายและการเงิินของทั้้�งสองฝ่่าย หญิิง
ให้้เราพััฒนาบุุคลิิกภาพและความเป็็น ไทยจำเป็็นต้้องมีีความรู้�เกี่่�ยวกัับเงิินมรดก
ปัจั เจกบุุคคลของเราแล้ว้ การคบหาเพื่่อ� นฝูงู หรืือเงิินบำนาญของสามีีไว้้แต่่ต้้นๆ แม้้ว่่า
สัังสรรค์์กัับเพื่่�อนร่่วมงาน และออกสัังคม เราจะทำงานมีีรายได้้เป็็นของตััวเองก็็ตาม
โดยไม่ต่ ้อ้ งควงกัับคู่�สมรสเสมอไป จะทำให้้ ตััวอย่่างเช่่น ที่�่สหรััฐอเมริิกา บางครั้�งหญิิง
เรามีี Network ที่่�ช่่วยพยุุงความอยู่�รอด หม้้ายอาจจะไม่่ได้้รัับเงิิน Social Security
ทั้้�งด้้านสัังคมและด้้านอารมณ์์เมื่่�อถึึงวััน (เงิินเกษีียณรายเดืือนจากรััฐบาล) ของ
ที่�่คู่่�ของเราจากไป และในทางกลัับกัันเรา สามีีถ้้าบัังเอิิญรายได้้ของเธอนั้้�นมีีสููงอยู่ �
ก็็ควรรู้้�จัักญาติิพี่�่น้้องและเพื่่�อนฝููงของ พอสมควรแล้้ว ความรู้�ในลัักษณะนี้้�จะช่่วย
สามีีไว้้พอสมควร เพราะพวกเขาอาจรู้� ให้้หญิิงไทยสามารถวางแผนด้้านการเงิิน
รายละเอีียดด้้านอื่�นๆ ของสามีีที่�่เราไม่่รู้� ไว้้ล่่วงหน้้าได้้โดยไม่่ต้้องมีีเซอร์์ไพรส์์ เมื่่�อ
มาก่่อน ต้อ้ งเผชิญิ หน้า้ กับั การเปลี่ย�่ นแปลงครั้ง� ใหญ่่
34 สารสตรี
การเตรียี มตัวั ด้้านสุุขภาพ หลังั จากที่ไ�่ ด้อ้ ่า่ นหลักั การเตรีียมตัวั ทั้้ง� 4 ข้อ้
จิิตใจที่่�มีีสุุขย่่อมอยู่ �ในร่่างกายที่�่แข็็งแรง ข้้างต้้นแล้้ว ผู้้�อ่่านอาจจะสงสััยว่่าผู้�เขีียน
ในช่่วงที่�่ชีีวิิตครอบครััวเรายัังเป็็นปกติิสุุข ได้้เคยใช้้หลัักการเหล่่านี้้�ในการปรัับตััว
เราควรมีีเวลาที่�่จะดููแลสุุขภาพของเราเอง เข้้ากัับสถานะหม้้ายหรืือไม่่ และคิิดว่่า
เช่่น จััดสรรเวลาไปออกกำลัังกายอย่่าง หลักั การใดที่�ม่ ีีความสำคัญั มากที่ส�่ ุุด
สม่่ำเสมอ รวมทั้้�งการดููแลตััวเองเรื่�อง ผู้�เขีียนขอตอบว่่า ได้้มีีประสบการณ์์ที่่�ต้้อง
เสื้้�อผ้้าหน้้าผม กิิจกรรมเหล่่านี้้�ทำให้้เรา สููญเสีียคู่ �สมรสไปเมื่่�อหลายปีีมาแล้้วและ
สร้า้ งความสบายตัวั และความปลอดโปร่ง่ ใจ ต้้องใช้้การปรัับตััวอย่่างมากในปััจจััยทั้้�ง
บางครั้ �งผู้ �ที่�่เป็็นแม่่บ้้านหรืือผู้ �ที่�่ต้้องดููแล 4 ข้้อข้้างต้้น เพราะผู้�เขีียนไม่่เคยคิิดว่่าจะ
คู่�สมรสซึ่่�งมีีปััญหาสุุขภาพอาจรู้�สึ กผิิดที่่� เกิิดการเปลี่�่ยนแปลงครั้�งใหญ่่ขึ้�น สมััยนั้้�น
จะออกไปหาเวลาเป็็นส่่วนตััวหรืือพัักผ่่อน ผู้ �เขีียนยัังไม่่เคยอ่่านบทความในลัักษณะ
หย่่อนใจ แต่่จริิงๆ แล้ว้ สุุขภาพของแม่บ่ ้้าน Self-help เช่่นนี้้� แต่่สิ่่�งที่่�สร้้างกำลัังใจให้้
หรืือผู้�อภิิบาลผู้้�ป่่วยเป็็นสิ่่�งที่�่สำคััญอย่่างยิ่ �ง ผู้�เขีียนอย่่างมากในตอนนั้้�นก็็คืือ… พร้้อม
ในการพยาบาลสมาชิิกในครอบครััวอย่่างมีี นะคะ… พร้้อมนะ การดููหมอดููไงคะ…
ประสิทิ ธิิภาพ (ฮา) พอดีีญาติิคนหนึ่่�งของผู้�เขีียนมีีความ
หลายๆ ครั้�งหญิิงหม้้ายซึ่่�งเผชิิญกัับความ สามารถในการดููหมอ จึึงทำนายว่่าผู้�เขีียน
เศร้้าโศกของการสููญเสีียคู่ �ชีีวิิตอาจละเลย จะมีีความสามารถในการยืืนด้้วยลำแข้้ง
การดููแลสุุขภาพทางร่่างกาย ซึ่่�งอาจจะนำ ของตนเอง นั่่น� คือื สิ่่ง� ที่ท่� ำให้ผู้้�เขีียนมีีกำลังั ใจ
ไปสู่่�สภาพของจิติ ใจที่ย่� ากจะฟื้น�้ ฟูจู ากความ ที่่�จะยืืนหยััดต่่อไปในสถานะหม้้าย ตอนนี้้�
ทุุกข์์เศร้้าหมอง ถ้้าหากหญิิงหม้้ายยัังไม่่มีี ผู้้�อ่่านอาจจะอยากถามว่่า แล้้วเป็็นหม้้าย
กะจิติ กะใจจะใช้ช้ ีีวิติ ไปตามปกติิ อย่า่ งน้อ้ ย มาได้้กี่�่ปีีแล้้ว โธ่่... 20 ปีีที่่�แล้้วผู้�เขีียนยััง
ก็็ควรพยายามทานอาหารให้้ครบมื้้�อ ออก สาวสวยและมีีความสามารถ คิิดว่่าจะรอด
กำลัังกายเบาๆ และนอนหลัับให้้เป็็นเวลา ไปได้ซ้ ักั กี่ป�่ ีลี ่ะ่ คะ ปัจั จุุบันั ผู้�เขีียนได้ใ้ ช้ช้ ีีวิติ คู่่�
ส่่วนด้้านจิิตใจนั้้�นแม่่หม้้ายควรอนุุญาต กัับหนุ่่�มน้้อย (แก่่มาก) และมีีความสุุข
ให้้ตััวเองซึึมซาบกัับความเศร้้าได้้นานเท่่าที่่� ความทุุกข์์ตามอััตภาพค่่ะ
เราคิดิ ว่า่ เราต้อ้ งการ เพื่่�อนฝููงหรือื ญาติิมิิตร จบนะคะ ตามนั้้น�
ที่�่หวัังดีีมัักแนะนำให้้เราทำใจหรืือฝืืนใจ
ให้ม้ ีีความสุุข แต่ค่ วามเศร้า้ โศกเป็น็ สิ่่ง� ที่ต�่ ้อ้ ง
ใช้้เวลาในการเยีียวยา หญิิงหม้้ายควรจะ
สร้้างความสมดุุลในการใช้้เวลาสร้้างความ
สุุขในชีีวิิตประจำวัันและในการบริิบาล
ความเศร้้าโศก (mourning) สำหรัับผู้�ที่่�มีี
การเตรีียมตััวด้้านสุุขภาพมาตั้้�งแต่่ที่�่เรา
มีีชีีวิติ ครอบครัวั อันั เป็น็ ปกติจิ ะสามารถสร้า้ ง
สมดุุลทางสุุขภาพจิติ ได้ง้ ่า่ ยกว่า่
สารสตรี 35
TWNE STORY
ALONE…
BUT NOT LONELY!
คำ�ำ ว่า่ หม้้าย…นั้้น� สำ�ำ คัญั ไฉน
ดิฉิ ันั เคยตกอยู่่�ในสภาวะความเป็็นหม้้าย (อดีีตสามีีเป็น็ ชาวอัังกฤษ)
รู้�้ สึกึ เสียี ใจ ผิดิ หวังั คิดิ สั้้�น ร้อ้ งไห้ท้ ี่่ส� ามีเี ปลี่่ย� นไป เขาออกเที่่�ยวกลับั บ้า้ นเช้้าและโกหก
จากนั้้น� เขาก็็ทำ�ำ ผู้ห�้ ญิงิ ท้อ้ ง จนเราต้้องแยกกันั อยู่่� จนหย่า่ ร้า้ งและแยกย้า้ ยกัันไป
จบกัันแบบงงๆ กับั ชีวี ิิต และอดีีตสามีกี ็็ให้เ้ ช็ค็ 5 หมื่่น� บาท
(ไม่อ่ ยากจะเชื่่�อว่า่ เราจะเจอกัับตัวั เอง คนที่่�เคยบอกเราว่่ารักั เรามากแต่ก่ ็็ทำ�ำ ให้เ้ ราผิดิ หวังั เสียี ใจ)
และแล้ว้ เราก็ส็ ามารถผ่่านพ้้นช่ว่ งเวลานั้้�นมาได้้ ดิฉิ ันั ได้ก้ ำำ�ลังั ใจจากครอบครััว และเพื่�่อนๆ
วัันเวลาก็ผ็ ่า่ นพ้้นไป ดิิฉันั เคยพููดกับั ตัวั เองว่่า “จะไม่่ขอมีสี ามีอี ีกี เกลียี ดผู้�้ ชาย”
แต่่เพื่่�อนๆ ก็็เตืือนว่่า “อนาคตเป็็นสิ่่�งที่่ไ� ม่แ่ น่น่ อน อย่า่ พููดว่่าจะไม่ม่ ีีสามีีอีกี ”
WO R D หมูู (ซููริิค)
36 สารสตรี
ดิิฉัันใช้้ชีีวิิตโสดตั้้�งแต่่แยกทางกัับอดีีตสามีี หม้้ายได้้สิทิ ธิ์์� หม้้ายไร้้สิทิ ธิ์์� แม่่ได้้สิิทธิิในการปกครองเลี้้�ยงดููลููก โดย
หลัังหย่่าขาดสิิบกว่่าปีี ดิิฉัันก็็ได้้มาเจอ ดิิฉัันมีีเพื่่�อนรุ่�นพี่่�ที่�่ได้้มาแชร์์ประสบการณ์์ อยู่่�กัับแม่่ ลููกจะได้้รัับเงิินเลี้้�ยงดููจากพ่่อ
คู่�ครองที่่�ดีี ไม่่เจ้้าชู้� ไม่่สููบบุุหรี่�่และไม่่ สามีีของเธอเสีียชีีวิิตทำให้้ต้้องเป็็นหม้้าย เดืือนละ 1,400 ฟรััง เมื่่�ออยู่�ชั้�น ป.1-ป.3
ทำให้้เราเสีียใจ ขอบคุุณตััวเองที่่�เข้้มแข็็ง โดยปริิยาย เพื่่�อนรุ่่�นพี่�่ของดิิฉัันแต่่งงานมา และเมื่่�อขึ้�นชั้�น ป.4-ป.6 ก็็รัับ 1,400 ฟรััง
และขอบคุุณช่่วงเวลาที่่�มีีทั้้�งความสุุขและ 27 ปีีกัับสามีีชาวสวิิตเซอร์์แลนด์์ สามีีป่่วย ต่่อเดืือนเช่่นกััน พ่่อทำตามเอกสารสััญญา
ความทุุกข์์ และเสีียชีีวิิตที่�่โรงพยาบาล จะส่่งเสีียค่า่ เลี้้�ยงดููบุุตรต่อ่ อีีก 18 ปีี (จนอายุุ
ปััจจุุบัันได้้แต่่งงานจดทะเบีียนสมรสกัับ เ พื่่� อ น รุ่่� น พี่�่ ข อ ง ดิิ ฉัั น ก็็ ไ ด้้ รัั บ สิิ ทธิิ ต า ม ครบ 25 ปีี) ตามที่่�ศาลตััดสิินแล้้ว ซึ่�่งตอนนี้้�
ชาวอเมริิกััน ดิิฉัันโชคดีีมากๆ ที่�่ได้้คู่�ครอง กฏหมาย จะมีีสิิทธิ์์�ได้้รัับเงิินแม่่หม้้าย ลููกสาวอายุุได้้ 7 ปีีแล้้ว เพื่่�อนรุ่�นน้้องของ
ที่่�ดีี แม้้อนาคตจะเป็็นสิ่่�งที่่�ไม่่แน่่นอน เราก็็ ถึึงครบอายุุ 64 ปีี ตอนนี้้�คุุณพี่่�ก็็ใช้้ชีีวิิต ดิิฉัันและอดีีตสามีีก็็ทำหน้้าที่�่ของพ่่อแม่่
สััญญาว่่าจะดููแลซึ่่�งกัันและกัันจนกว่่าจะ อยู่่�บ้้านคนเดีียว มีีโอกาสก็็เจอกัับเพื่่�อนๆ ต่่อไป บางอาทิิตย์์พ่่อก็็มารัับลููกไปอยู่�ด้้วย
หมดลมหายใจ เมื่่�อถึึงเวลา ฝ่่ายใดฝ่่าย กิินมื้้�อเที่่�ยงด้้วยกััน บางวัันก็็ไปบ้้านแม่่ หลัังจากหย่่าร้้างกัันแล้้วเธอก็็ยัังคงใช้้
หนึ่่�งก็็ต้้องเป็็นหม้้าย เมื่่�อวัันนั้้�นมาถึึงเรา สามีี ทำอาหาร ทำกิิจกรรมร่่วมกััน ใช้้ชีีวิิต นามสกุุลเดิิมของสามีีได้้เช่่นกััน ทุุกวัันนี้้�เธอ
จะต้้องให้้กำลัังใจตััวเองต้้องเข้้มแข็็ง กาล ที่�่เหลืืออยู่�อย่่างมีีสติิ เกิิดแก่่เจ็็บตาย ใช้้ชีีวิิตอยู่่�กัับลููก และ ณ ปััจจุุบัันยัังโชคดีี
เวลาจะช่่วยรัักษาจิิตใจ การมีีเพื่่�อนที่�่ดีีและ เป็็นสััจธรรมของโลกใบนี้้� เมื่่�อถึึงเวลาทุุก ที่่�ได้้มีีความสััมพัันธ์์กัับรัักครั้�งใหม่่ กำลััง
ครอบครััวที่�่ให้้กำลัังใจกัันทำให้้เรามีีชีีวิิต คนก็็ต้้องจากกััน บางคู่�จากเป็็น บางคู่� ศึึกษาดูใู จ ดูแู ลซึ่ง่� กันั และกันั มีีความสุุข
ก้้าวเดิินต่่อไป (สุุขทุุกข์์อยู่�ที่่�ใจ) จากตาย และดิิฉัันก็็มีีเพื่่�อนที่�่แต่่งงาน แต่่ ดิิฉัันมีีเพื่่�อนอีีกหลายคนที่�่หย่่าร้้าง แต่่
ไร้้สิิทธิ์์� สามีีไปเสีียชีีวิิตที่�่เมืืองไทยเพราะ ไม่่มีีลููก ได้้ใช้้ชีีวิิตกัับความรัักครั้�งใหม่่และ
จดทะเบีียนสมรสไม่่ถึึง 5 ปีี ไม่่ได้้รัับ ไม่่คิิดที่่�จะแต่่งงานอีีก อะไรๆ ก็็ไม่่แน่่นอน
เงิินแม่่หม้้ายตามกกฎหมาย ชีีวิิตก็็ต้้อง ขอเพีียงให้้ใช้้ชีีวิิตที่่�เหลืืออยู่ �ให้้มีีความสุุข
ดำเนิินต่่อไปและเพื่่�อนคนนี้้�ก็็ได้้แต่่งงาน ทุุกคนที่�่เกิิดมาบนโลกใบนี้้� เมื่่�อถึึงเวลาเรา
อีีกครั้�ง โชคชะตาฟ้้ากำหนดไว้้ ให้้ใช้้ชีีวิิต ก็็ต้้องจากคนที่่�เรารััก แต่่เราก็็ต้้องรัักตััว
ที่�่เหลืืออยู่ �อย่่างมีีความสุุข เองให้้เป็็น
นอกจากนี้้� ดิิฉัันก็็มีีเพื่่�อนรุ่�่นน้้องอีีกหนึ่่�งคน ใช้้ชีีวิิตให้้มีีความหมาย
ที่�่แต่่งงานและมีีลููก แต่่ก็็ต้้องแยกทางกัับ “หม้้ายทุุกข์์ สุุขให้้เป็็น”
สามีีโดยจบกัันที่�่ศาลด้้วยการหย่่าร้้าง ก่่อน “ It is natural to feel loneliness,
แต่่งงานเธอได้้ทำหนัังสืือสััญญาว่่าจะไม่่ได้้ accept it and move forward to find
รัับเงิินอะไรจากสามีีเลย แต่่สิิทธิิของลููกก็็ balance”
ยัังได้้ตามกฎหมายและตามที่�่ตกลงกัันไว้้
ก่่อนหย่่าร้้าง
สารสตรี 37
TWNE STORY
หม้า้ ย...วิถิ ีใี หม่่
(หม้า้ ยแบบนิวิ นอร์ม์ อล)
“หญิงิ หม้้าย ชายเมิิน”
“หญิิงหม้า้ ย มีหี ลายชนิดิ ...ทรงเครื่อ�่ งลููกติดิ ...
หม้้ายหย่า่ ร้า้ ง เพราะผััวเจ้า้ ชู้้�ขี้้เ� มา ตีีด่่าเสีียงขรม...
หญิงิ หม้า้ ย ชายทิ้้�งหญิงิ แย่่ เมียี น้้อยยุแุ หย่่ ผัวั ทิ้้ง� ตรอมตรม
ลููกเต้้าเขาไม่ย่ อมแล กระจองอแง ร้อ้ งไห้้หิิวนม...
หญิิงหม้า้ ยผััวตายยิ่่�งอนาถ ทำ�ำ บุุญตัักบาตร เอาไว้้เถิิดเอวกลม...
หญิิงหม้้ายขัันหมาก เจ้้าบ่่าวตีีจาก ร้อ้ งไห้้ ร้อ้ งห่่ม...
หญิิงหม้า้ ย ผัวั ไกลเรืือนเหย้้า น้ำำ��พริิกถ้้วยเก่า่ เขาเบื่่อ� เชยชม...
หม้า้ ย เพราะผััวบวช...สงสารน้ำำ�� ตาหญิิงหม้้าย เมื่อ�่ สิ้้น� คู่่�หมาย จะเหมืือนไร้ผ้ ้้าห่ม่ ...
ต้้องเดีียวดาย หญิิงหม้้ายตรอมตรม…
โปรดเอ็็นดูู สงสารหญิิงหม้า้ ย นึึกว่า่ เห็็นใจ”1
WORD อาภาพร บุุญทวีี ยิิมเบิิร์์กสััน
หากย้้อนไปเมื่่�อ 20 กว่่าปีีก่่อน คงไม่่มีีใคร จากเดิิม ต่่อไปนี้้�เป็็นเพีียงมุุมมองและการ
ไม่รู่้�จักเพลง“หญิงิ หม้้าย”ของชายเมือื งสิงิ ห์์ วิิเคราะห์์ของผู้�เขีียนเท่่านั้้�น
ซึ่่�งผู้ �เขีียนได้้ยกส่่วนหนึ่่�งของเนื้้�อเพลงที่�่ได้้
สะท้้อนให้้เห็็นสถานภาพของผู้�หญิิงที่�่ชื่�อว่่า ข้้อแรก ผู้�หญิิงสาวแก่่หรืือแม่่หม้้ายใน
“หม้้าย” ของสัังคมไทยที่�่ผ่่านมา ซึ่�่งไม่่ว่่า ยุุคใหม่่สามารถทำงานหาเงิิน เลี้้�ยงดููตััวเอง
จะเป็็นหม้้ายด้้วยเหตุุผลใดก็็ตาม สัังคม และครอบครััวได้้ ดัังนั้้�นภาษิิตโบราณที่่�ว่่า
จะหมายถึึงผู้�หญิิงที่�่ต้้องมีีสถานภาพชีีวิิต “ชายเป็็นช้้างเท้้าหน้้า ส่่วนผู้�หญิิงเป็็นช้้าง
โดดเดี่�่ยวเดีียวดายหลัังจากสามีีเสีียชีีวิิต เท้้าหลััง เป็็นแม่่ศรีีเรืือนอยู่่�บ้้านเลี้้�ยงลููก”
ถููกสามีีทอดทิ้้�ง หรืือหย่่าร้้างต้้องเลิิกลา จึึงใช้้ไม่่ได้้เหมืือนสมััยก่่อน แม้้หญิิงหม้้าย
กัับสามีี ต้้ อ ง เ ผชิิ ญ ชีีวิิ ต อ ยู่ � อ ย่่ า ง ล ำ พัั ง ห ลัั ง ก า ร
สููญเสีีย หย่่าร้้าง หรืือเลิิกลาจากสามีี เธอ
ในปััจจุุบัันคำว่่า “หญิิงหม้้าย” ไม่่ได้้หาย ก็็ยัังสามารถเลี้้�ยงดููตนเองและครอบครััวได้้
ไปไหน แต่่สถานภาพของหญิิงหม้้ายได้้ เราไม่อ่ าจปฏิเิ สธได้ว้ ่า่ สมัยั นี้้ผ�ู้�หญิงิ ส่ว่ นใหญ่่
เปลี่ย�่ นแปลงไป อะไรทำให้ม้ ุุมมองความคิดิ มีีความรู้�ความสามารถโดยเฉพาะทัักษะ
เกี่�่ยวกัับสถานภาพของหญิิงหม้้ายต่่างไป ด้้านอาชีีพที่�่จะทำให้้ผู้�หญิิงสามารถทำงาน
38 สารสตรี
ในด้้านต่่างๆ ได้้ ไม่่น้้อยหน้้าผู้้�ชายเลย ของเครืือข่่ายหญิิงไทยในต่่างแดน ซึ่�่งมีีทั้้�ง
บวกกัับการมีีความประณีีต ความเอาใจใส่่ เครืือข่่ายที่่�ตั้้�งขึ้�นแบบเป็็นทางการ และไม่่
ความอดทน ความรัับผิิดชอบและการไม่่ เป็็นทางการ แม้้จะมีีหน่่วยงานภาครััฐที่่�
เลืือกงาน ปััจจุุบัันสัังคมที่�่เปิิดกว้้างขึ้�น ทำหน้้าที่่�ช่่วยเหลืืออยู่่�บ้้างแล้้ว แต่่ด้้วย
โดยเฉพาะตลาดงานที่่�หลากหลายยิ่ �งทำให้้ ระบบและกฏระเบีียบ มากมายที่�่บางครั้�ง
ผู้�หญิิงมีีโอกาสในการทำงานมากขึ้�น นี่่�จึึง อาจทำให้ป้ ระชาชนเข้า้ ถึึงการบริกิ ารได้ย้ าก
เป็็นเหตุุผลสำคััญข้้อแรกๆ ที่่�ผู้�เขีียนคิิดว่่า โดยเฉพาะเมื่่�อเกิิดเหตุุในยามฉุุกเฉิิน หรืือ
ส่่งผลให้้สถานภาพของหญิิงหม้้ายใน เหตุุเฉพาะกรณีี อาจจะไม่่ทัันการในการ
ปััจจุุบัันเปลี่�่ยนแปลงไป บรรเทาความเดือื ดร้อ้ น ดังั นั้้น� การมีีเครือื ข่า่ ย
ของคนทำงานจิิตอาสาในแต่่ละชุุมชนหรืือ
ข้้อสอง เมื่่�อมุุมมองความคิิดเรื่�อง แต่่ละเมืืองย่่อมเป็็นการทำงานเชิิงรุุกที่่�
เพศชายต้้องเป็็นใหญ่่ถููกลดทอนลง โดย ทำให้้เข้้าถึึงและเข้้าใจสถานการณ์์ปััญหา
ถูกู แทนที่ด่� ้ว้ ยคำว่า่ “สิทิ ธิแิ ละบทบาทสตรีี” ได้้อย่่างรวดเร็็วขึ้�น
ซึ่�่งช่่วยเปิิดโลกทางความคิิดใหม่่ๆ มีีส่่วน
ช่่วยปููพื้�้นที่่�ทางสัังคมให้้กัับผู้�หญิิงมากขึ้�น ข้้อสี่่� การปรัับตััวเพื่่�อก้้าวข้้ามความทุุกข์์
เมื่่�อหญิิงหม้้ายได้้ออกไปทำงาน พบปะ ของตััวหญิิงหม้้ายถืือเป็็นปััจจััยสำคััญที่่�สุุด
แลกเปลี่ย�่ นประสบการณ์ก์ ับั ผู้�คนที่แ่� ตกต่า่ ง หากแต่่ผู้�เขีียนไม่่ได้้ตั้้�งใจที่�่จะเอาประเด็็นนี้้�
หลากหลาย อย่่างเช่่นในชีีวิิตการทำงาน ขึ้�นมาก่่อน เนื่่�องจากผู้�เขีียนมองเห็็นว่่า
แต่่ละวััน ทำให้้หญิิงหม้้ายได้้รัับรู้้�ข้้อมููล เหตุุผลทั้้�งสามข้้อที่่�ได้้กล่่าวไปนั้้�น ล้้วน
ข่่าวสาร และความรู้�ใหม่่ๆ ซึ่่�งส่่งผลให้้ เป็็นเหตุุปััจจััยภายนอกที่่�รายล้้อมตััวของ
หญิิงหม้้ายได้้พััฒนาความรู้� ทัักษะ และ หญิิงหม้้าย เปรีียบเสมืือนเกราะหรืือกำแพง
ความคิิด เกิิดความมั่่�นใจในตััวเองมากขึ้�น ป้้องกัันตััวที่�่เข็็มแข็็ง แม้้สภาพจิิตใจของ
จนกระทั่่�งสามารถนำไปสู่่�การปรัับปรุุงชีีวิิต หญิิงหม้้าย ณ ช่่วงเวลานั้้�นจะเปราะบาง
ได้ใ้ นที่ส�่ ุุด ดังั นั้้น� การอยู่�ในสังั คมที่เ�่ ปิดิ กว้า้ ง อ่่อนแอเพีียงใด หากมีีคนและสังั คมที่เ�่ ข้า้ ใจ
ทางความคิิด ไม่่มีีความเหลื่่�อมล้้ำทาง และพร้้อมที่่�จะยื่ �นมืือ ช่่วยเหลืือ ย่่อมทำให้้
สัังคม และมีีสิิทธิิเสรีีภาพเท่่าเทีียมกััน หญิิงหม้้ายเข้้มแข็็งขึ้�น เพื่่�อก้้าวข้้ามความ
ไม่่ว่่าหญิิงหรืือชาย ยิ่ �งเป็็นเหตุุผลสำคััญ ทุุกข์์และเดิินหน้้าใช้้ชีีวิิตต่่อไปได้้ แต่่หาก
ที่�่ทำให้้หญิิงหม้้ายมีีที่่�ยืืนในสัังคมได้้อย่่าง มองในทางกลัับกััน เฉกเช่่นในเนื้้�อเพลง
สง่่าผ่่าเผย “หญิงิ หม้า้ ย” ของชาย เมือื งสิงิ ห์์ ตามข้า้ งต้น้
นั้้น� เราจะเห็็นภาพของความทุุกข์์ตรม การ
ข้้อสาม การมีีเครืือข่่ายทางสัังคมที่่�ดีี ตีีตราหญิิงหม้้าย ความเวทนา เห็็นใจ หรืือ
แม้้ว่่าสัังคมที่่�มีีระบบทุุนนิิยมในปััจจุุบััน สงสารต่่างๆ นาๆ แต่่เราแทบจะมองไม่่เห็็น
จะทำให้้ทุุกคนดิ้้�นรนแข่่งขัันเพื่่�อเอาตััวเอง ทางออกให้้กัับหญิิงหม้้ายเลย ดัังนั้้�นผู้�เขีียน
ให้ร้ อด แต่่ยังั มีีกลุ่่ม� คนจำนวนหนึ่ง�่ ที่่�มีีจิติ ใจ มีีความคิิดเห็็นว่่า การปรัับตััวเพื่่�อก้้าวข้้าม
อาสาอยากช่่วยเหลืือเพื่่�อนมนุุษย์์ กลุ่่�มคน ความทุุกข์์นั้้�นเป็็นเรื่�องที่่�หญิิงหม้้ายทุุกคน
เหล่่านี้้�ได้้ใช้้ศัักยภาพและความสามารถที่�่ อยากที่�่จะก้้าวข้้ามให้้ได้้ เพีียงแต่่เขาอาจ
พวกเขามีีอยู่� ไม่่ว่่าจะเป็็นด้้านความรู้� ความ จะไม่่รู้�ว่่าจะก้้าวยัังไง ก้้าวไปทางไหน แต่่
สามารถด้้านภาษาและกฏหมาย เข้้ามา ถ้้าหากคนรอบข้้างและสัังคมมีีความเข้้าใจ
ช่่วยเหลืือสตรีีรวมทั้้�งหญิิงหม้้ายมากขึ้�น และมีีวิิธีีการช่่วยเหลืือที่�่ดีีแล้้ว เชื่�อว่่าหญิิง
ซึ่�่งในกรณีีนี้้�เราอาจจะเห็็นภาพชััดเจนใน หม้้ายจะก้้าวข้้ามและเดิินหน้้าใช้้ชีีวิิตได้้
ต่า่ งประเทศ ยกตัวั อย่า่ งเช่น่ การช่ว่ ยเหลือื กันั อย่่างไม่่โดดเดี่�่ยวเดีียวดายแน่่นอน
สารสตรี 39
TWNE STORY
มอง เมื่�่อเราต้้องอยู่่�โดดเดี่่�ยวคนเดีียวหรืือเป็น็ หม้า้ ย…
ทิิศทางใหม่่ ในชีวี ิติ ของคนเราไม่่ว่า่ คุุณหรืือฉััน
มันั เคยผ่า่ นความโศกเศร้้า ผิิดหวังั สมหวััง โดดเดี่่�ยว
ดีีไหม? เคยคิิดว่่าเหมืือนอยู่่�ในโลกนี้้ล� ำ�ำ พัังคนเดียี ว
เพราะว่่าวัันหนึ่่ง� คนที่่�เราเคยรักั เขาไปแล้ว้ ไม่ก่ ลัับมา
หรืือไปแล้้วไปลัับ หรืืออาจกลับั มาคืืนดีกี ัันได้อ้ ีกี
ไม่ว่ ่่าจะเป็น็ คนรักั เพื่�่อน หรืืออะไรก็แ็ ล้ว้ แต่่
มีีสิ่่�งหนึ่่�งที่่ค� ุณุ และฉันั เราสามารถลองทำำ�ได้้นะ
WORD ทวีีพร บรัันดท์์
ดิิฉัันคนหนึ่�่งที่�่ชอบมากเวลามีีการสััมมนา
(workshop) เพราะจะทำให้เ้ ราได้เ้ รีียนรู้�และ
ได้้ข้อ้ คิิด รู้�จักฝึกึ คิดิ รู้�จักวิเิ คราะห์์ และแถม
สนุุกกับั กลุ่ม�่ ในการเรีียนรู้�กับวิทิ ยากรไปด้ว้ ย
สิ่่�งที่่�ฉันั ได้้เรีียนรู้�ในแต่ล่ ะครั้ง� นั้้�น คืือ
1. คิดิ บวก
ฝึึกทััศนคติิเชิิงบวกกัับเรื่�องต่่างๆ ในชีีวิิต
ของเราก่่อน ฝึึกให้้กำลัังใจตััวเองโดยการ
คิิดบวก ซึ่่�งจะช่่วยให้้เราหลุุดพ้้นจากการ
คิดิ ลบที่�่มีีแต่ผ่ ลเสีีย
40 สารสตรี
เมื่่อ� มีีปัญั หาในชีีวิติ ที่ใ�่ ครๆ ก็ไ็ ม่อ่ ยากพบเจอ ชมตััวเราเองไปเลย การให้้กำลัังใจตััวเอง ถึึงแม้้ตััวเองจะยัังมีีปััญหาอยู่� แต่่ก็็ยัังคิิด
แต่่เราก็็หนีีความจริิงไม่่พ้้น ให้้เรายอมรัับ บ้้างบางครั้�ง จะช่่วยทํําให้ท้ ุุกอย่่างดีีขึ้้�นได้้ ช่่วยเหลืือผู้�ที่�่แย่่กว่่าเราได้้ ซึ่�่งก็็จะเป็็นพลััง
ความจริิง ไม่่ว่่าปััญหานั้้�นจะเล็็กหรืือใหญ่่ บวกให้เ้ ราขึ้น� ไปอีีก เหมือื นเพลงที่่�เขาร้้องไง
แค่่ไหน ให้้คุุณและฉัันมีีทััศนคติิเชิิงบวก 3. ยอมรัับ "ขอกำลังั ใจให้ฉ้ ันั ได้ไ้ หม"ยิ่ง� ยามนี้้ย� ุุคโควิคิ 19
และคิิดบวกขึ้�นมาในใจ เราจะผ่่านปััญหา เราต้้องช่่วยเหลืือกัันไปในยามทุุกข์์ยาก
นี้้�ไปได้้ด้้วยสติิปััญญาของเรา และสามารถ ยอมรัับในสิ่่�งที่�่เสีียไปแล้้ว ในสิ่่�งที่�่ผิิดพลาด เพราะสิ่่�งที่่�เราช่่วยเขาในวัันหนึ่�่ง สิ่่�งที่่�ดีีๆ
แก้้ไขปััญหาได้้ดีีขึ้้�นได้้ มากกว่่าที่�่จะมานั่่�ง ทั้้�งที่�่ตั้้�งใจและไม่่ตั้้�งใจ เรีียนรู้้�มัันและเข้้าใจ เหล่่านั้้�นมัันไม่่ไปไหนเสีีย มัันจะมาช่่วย
คิิดเสีียดายเวลาที่�่มัันผ่่านไปแล้้ว ไม่่หวน ว่า่ มัันไม่ส่ ามารถกลัับมาได้อ้ ีีกแล้้ว นั่่น� ก็ค็ ืือ เกื้้�อหนุุนเราเองนั่่น� แหละ
กลัับคืืนมาได้้อีีก หรืือบ่่นพร่่ำพรรณาหา ยอมรัับในความผิิดพลาด และลุุกขึ้�นมาสู้�
เหตุุผลมาบวก ลบ คูณู หารหรือื ค้น้ หาคนผิดิ ไม่่ท้้อถอย สร้้างกำลัังใจให้้ตััวเองใหม่่ ที่่� 6. อย่า่ กลััว
ซึ่่�งบางทีีตััวเราเองก็็มีีส่่วนผิิดไม่่มากก็็น้้อย สำคัญั ยกโทษให้ก้ ับั ตัวั เองและผู้�อื่น� ในความ
เราควรพยายามคิิดบวก แต่่ก็็ใช่่ว่่าจะไม่่ ผิิดพลาดนั้้�นจะทำให้้จิิตใจเราสงบลงได้้ ข้้อนี้้�คุุณและฉััน ก็็คงเคยผ่่านเวทีีนี้้�มา
รู้�สึกโศกเศร้า้ เสีียใจเลย แบบนั้้น� ก็ค็ งไม่ป่ กติิ นัักต่่อนัักแล้้วเรื่�องความกลััว ฉัันก็็เป็็นคน
ธรรมดา ทุุกคนในโลกนี้้�เกิิดมารู้้�จัักทั้้�งสุุข 4. ให้้อภััยตััวเองและคนอื่่�น หนึ่่�งที่�เ่ คยกลัวั สารพััด มันั ไม่ไ่ ด้เ้ กิิดผลดีีเลย
และทุุกข์์ แต่อ่ ย่า่ ให้ค้ วามทุุกข์ม์ ันั ควบคุุมเรา ความกลัวั ทำให้ฉ้ ันั ขาดความมั่่น� ใจในตัวั เอง
นานเกินิ ไป เพราะเราต้อ้ งเป็น็ นายของความ คงเคยได้้ยิินบ่่อยๆ เมื่่�อมีีใครทำให้้คุุณหรืือ ไม่ก่ ล้า้ ที่จ�่ ะตัดั สินิ ใจที่จ่� ะทำโน่น่ นี่น�่ั่่น� สรุุปคือื
ทุุกข์์ใจ อย่่าให้้มัันมาทำร้้ายร่่างกายและ ฉัันรู้�สึกเสีียใจ โกรธ เศร้้า ผิิดหวััง ไม่่พอใจ กลัวั ไปหมด..555 ได้้ไง ฉัันจะยอมแพ้้ไม่่ได้้
จิิตใจของเราได้้ กัับสิ่่�งที่�่เกิิดขึ้้�น และคนที่�่คิิดมากสุุดๆ ไม่่ใช่่ ฉัันต้้องเรีียนรู้�ใหม่่ว่่าอะไรสมควรกล้้า อะไร
คุุณและฉัันอาจจะโศกเศร้้าได้้สัักพัักหนึ่�่ง ใคร ก็็เรานี่่�แหละ ทุุกข์์ใจ เจ็็บป่่วย นอน สมควรกลััว อะไรไม่่สมควรที่�่จะทำ เราจง
ร้้องไห้้บ้้างก็็ได้้ มัันจะดีีขึ้้�น เพราะฉัันก็็ ไม่่หลัับ เพราะคิิดมากกัังวล มัันเป็็นสิ่่�งที่่� กล้า้ ที่จ�่ ะทำในสิ่่ง� ที่ด�่ ีี ไม่ก่ ้า้ วร้า้ ว แต่ม่ ีีเหตุุผล
เคยร้้องไห้้มาแล้้ว มัันก็็ดีีนะ ทำให้้เรารู้�สึ ก ทำลายทั้้�งร่่างกายและจิิตใจของเรามาก กล้้าพููดในสิ่่�งที่่�ถููกต้้อง กล้้าออกความเห็็น
ผ่อ่ นคลายกัับเรื่อ� งที่่�เกิดิ ขึ้้�น ส่่วนใหญ่ผู่้�หญิงิ ทีีเดีียว คํําถามคืือเราจะปล่่อยให้้อำนาจ กล้า้ แสดงออก คิดิ พูดู ในสิ่่ง� ที่บ่� วกเข้า้ ไว้แ้ ละ
จะร้อ้ งไห้ม้ ากกว่า่ ผู้้�ชาย หลังั จากนั้้น� ก็ค็ ่อ่ ยๆ ของความเกลีียดชัังหรืือการไม่่ให้้อภััย ลงมืือทำ อย่่าให้้ความกลััวมาทำร้้ายตััวเรา
เริ่�มวางแผนชีีวิิต แก้้ปััญหาที่่�เกิิดขึ้้�น เรื่�องที่่� มาทำร้้ายตััวเราอย่่างนั้้�นหรืือ? คํําตอบ สิ่่�งสำคััญอีีกนั่่�นแหละที่�่จะทํําให้้เราไม่่กลััว
มัันรุุมเร้้าหััวใจเอามัันออกไป เหมืือนที่�่เขา คืือ ไม่่ เราต้้องเรีียนรู้�ใหม่่เรื่�องการให้้อภััย ก็ค็ ืือคิิดบวก มองไปข้้างหน้า้ ถึึงความสำเร็็จ
บอกว่่า เอาเรื่�อง "ที่�่รกสมองรกใจออกไป" เพราะการให้้อภััยและยกโทษให้้กัับคนที่�่ ความดีีงาม สิ่่ง� เหล่า่ นี้้จ� ะเป็น็ พลังั ที่่ท� ํําให้เ้ รา
หลัังจากนั้้�นก็็เริ่ �มแก้้ปััญหาไปทีีละขั้ �นตอน ทำผิดิ กับั เรา คนที่จ่� ะได้ร้ ับั เสรีีภาพและอิสิ ระ ไม่ก่ ลััว เราต้อ้ งเรีียนรู้�และฝึกึ ฝนที่�จ่ ะไม่ก่ ลััว
จนผ่า่ นพ้น้ ปัญั หาไปได้้ ที่ส่� ำคัญั อย่า่ งที่บ่� อก มากที่�่สุุดทั้้�งทางร่่างกายและจิิตใจจากการ เพื่่อ� ตััวเราเองจะได้้พบแต่่สิ่่�งที่ด่� ีี
ข้า้ งต้้น เราต้้องคิดิ บวก ให้อ้ ภัยั ก็็คือื ตััวคุุณและฉัันเอง เขีียนมาเยอะพอสมควร แต่ก่ ็ค็ งเป็น็ ไปไม่ไ่ ด้้
การให้้อภััยทํําให้้ฉัันมีีแรง มีีพลัังขึ้�นมา ที่�่คนเราจะคิิดแต่่ในด้้านบวกอย่่างเดีียว
2. ตั้้�งสติิ อย่า่ งอัศั จรรย์์ ฉันั พบมาด้ว้ ยตัวั เองจึึงอยาก ตลอดเวลา มัันก็็คงมีีด้้านลบปนอยู่่�บ้้าง
มาบอกกล่่าวเล่า่ ให้ฟ้ ังั ส่่วนคนที่�เ่ ราให้อ้ ภัยั ขอเพีียงให้้เราอย่่ายึึดติิดกัับสิ่่�งที่�่แย่่ มอง
ให้้มีีความเชื่�อว่่าทุุกปััญหามีีทางแก้้ เรา เขาเองวัันหนึ่่�งก็็จะมีีความสุุขได้้เหมืือนเรา ทิศิ ทางใหม่่ดีีไหม? มองความจริิงความรู้�สึก
อย่า่ ท้อ้ แท้้ สิ้้�นหวััง ผิิดหวังั กัับสิ่่ง� ที่�ม่ ันั ทำให้้ เพราะใจเราสงบแล้้วใจเขาก็็สงบเช่่นกััน ที่เ�่ ป็น็ อยู่� พยายามคิิดบวกให้ม้ ากที่�ส่ ุุดเท่า่ ที่่�
เกิิดปััญหาขึ้�น อย่่างที่่�รู้�ๆ กััน ไม่่ใช่่เพีียง เรีียกว่่าต่่างคนต่่างสบายใจ กลัับมารัักกััน คุุณและฉัันจะทำได้้ และอยู่่�กัับปัจั จุุบันั ให้ม้ ีี
คุุณและฉันั ที่เ�่ จอปัญั หาซ้้ำแล้ว้ ซ้้ำอีีกในชีีวิติ คบหากันั ใหม่ไ่ ด้ก้ ็ม็ ีีถมไป ความสุุข อยู่่�กับั ความจริงิ เอาความรักั ความ
น้้อยคนที่�่จะเกิิดมาแล้้วไม่่เคยมีีปััญหา เมตตากรุุณา การให้อ้ ภัยั ความกล้า้ หาญ มา
ส่่วนใหญ่่เราผ่่านปััญหาทั้้�งเล็็กใหญ่่กัันมา 5. เข้้าร่่วมกิจิ กรรมสนุกุ ๆ เก็็บไว้้ในอ้้อมกอด และปลอบใจช่่วยเหลืือ
ทั้้ง� นั้้น� และก็ส็ ามารถแก้ไ้ ขปัญั หามาได้ด้ ้ว้ ยดีี เพื่่�อนมนุุษย์์ยามทุุกข์์ยากด้้วยการคิิดบวก
เพราะเราทุุกคนมีีความคิิดมีีสติิ เมื่่�อเราแก้้ เช่่น หากลุ่�่มออกกำลัังกาย ว่่าง่่ายๆ คืือ เพราะการคิิดบวกคิิดดีีเป็็นพลัังให้้กัับเรา
ปััญหามาได้้แล้้ว คุุณและฉััน เราจะรู้�สึ กดีี หาเพื่่�อนฝููงเอาไว้้ปลอบใจซึ่่�งกัันและกััน ทุุกๆ คนได้น้ ะคะ
และภูมู ิใิ จในตัวั ของเราเองว่า่ อ้อ้ ..เราก็เ็ ก่ง่ นะ อย่่าอยู่�คนเดีียว และที่่�สำคััญคิิดบวกเข้้าไว้้
พููดดีี ทำดีี สนุุกเฮฮาพอสมควร หััดเป็็นคน
ใจดีี ฟัังคนอื่�นพููดบ้้าง ช่่วยเหลืือคนอื่�นบ้้าง
สารสตรี 41
TWNE STORY
หม้า้ ยทุุกข์์ สุุขให้เ้ ป็็น
ดิฉิ ัันแต่ง่ งานมาอยู่่�ประเทศที่่ข� ึ้้น� ชื่อ่� ว่า่
เป็็นดินิ แดนพระอาทิิตย์เ์ ที่่�ยงคืืนเมื่อ�่ 20 ปีที ี่่�แล้้ว
บ้า้ นของสามีีอยู่่�แถวภาคตะวัันออกของประเทศ
มีที ะเล มีีภููเขาสููงๆ พื้้�นที่่ท� ี่่�เป็็นที่่�ราบหน่อ่ ยก็จ็ ะเป็็นฟาร์์มเลี้้�ยงสััตว์์
เราทั้้ง� คู่่�ยังั ไม่เ่ คยมีลี ููกมาก่่อน
ตัวั เองตอนที่่�แต่่งงานมาอยู่่�ที่่น� ี่่ก� ็อ็ ายุเุ ยอะแล้ว้ ด้ว้ ย
ซึ่่ง� เราก็โ็ ชคดีีที่่�ได้ล้ ููกสาวในปีีต่อ่ มา
แต่แ่ ล้ว้ เพราะโชคชะตาหรืือฟ้า้ ลิขิ ิติ
ความหวังั และความฝัันต้อ้ งสลายลง
เมื่่�อสามีีประสบอุบุ ััติเิ หตุเุ สีียชีวี ิิต
ในขณะที่่�ดิฉิ ัันมาอยู่่�ที่่น� ี่่ไ� ด้แ้ ค่่ 2 ปีเี ท่่านั้้น�
ตอนนั้้น� รู้�้ สึึกเคว้้งคว้า้ งและสงสารลููกมากที่่ส� ุดุ
เพราะเขาอายุุแค่่ 1 ขวบเอง
ก็็กลายเป็็นเด็็กกำ�ำ พร้า้ ไปเสีียแล้้ว
WORD ผีเส้ือในแดนหิมะ
42 สารสตรี
ตอนนั้้�นทางครอบครััวของสามีี พ่่อแม่่ ญาติิ หลัับ หลัังจากนั้้�นไม่่นานก็็สอบได้้ใบขัับขี่�่
พี่่�น้้องของเขาก็็ดีี ช่่วยเหลืือทั้้�งด้้านเอกสาร มีีรถแล้้วกลัับมาอยู่่�บ้้านนอกเมืืองอย่่างเดิิม
ทรััพย์์สิิน ฟาร์์ม และทุุกๆ อย่่าง เพื่่�อนๆ โชคดีีที่�่เอาวุุฒิิ ป.โทจากไทย มาเทีียบวุุฒิิ
คนไทยที่่�รู้้�จัักก็็ให้้กำลัังใจกััน การศึึกษาที่�่นี่่� และก็็ได้้งานเป็็นครููสอน
ชีีวิิตมนุุษย์์แม่่เลี้้�ยงเดี่่�ยว เริ่�มด้้วยการต้้อง ภาษาในโรงเรีียนเดีียวกััน สอนเด็็กประถม
กระเตงลููกขึ้�นรถเมล์์ เพราะตอนนั้้�นยัังไม่่มีี ที่�่ติิดตามพ่่อแม่่มาอยู่�ที่่�นี่่� ตอนนั้้�นก็็ทำงาน
ใบขัับขี่�่ หน้้าหนาวยืืนรอรถที่�่ป้้ายรถเมล์์ ไปด้้วยเรีียนภาษาไปด้้วย ทุุกเช้้าขัับรถออก
แค่่2-3นาทีีแต่ใ่ นวันั ที่อ่� ากาศติดิ ลบมากๆนี่�่ จากบ้า้ นลูกู ก็น็ อนต่อ่ ในรถ ด้ว้ ยภูมู ิปิ ระเทศ
มัันหนาวมากๆ จนเกืือบจะแข็็งไปทั้้�งตััว ที่่�มีีทางบนไหล่่เขาเล็็กๆ ถนนแคบและ
ตอนนั้้�นต้้องเดิินทางไปเรีียนภาษา ลููกก็็เข้้า คดเคี้้�ยวมาก ช่่วงแรกลููกคงไม่่ชิินกัับฝีีมืือ
โรงเรีียนอนุุบาลด้้วยในเวลาเดีียวกััน ด้้วย ขัับรถของแม่่เท่่าไหร่่ เพราะลููกเขาอาเจีียน
ความสงสารลููกเลยตััดสิินใจไปเช่่าบ้้านที่่� ทุุกวััน หลัังๆ เริ่�มชิิน ฉะนั้้�นในรถแม่่ลููกอ่่อน
อยู่�ใกล้้ๆ โรงเรีียนเสีียเลย ขณะเดีียวกัันก็็ ก็็จะมีีกลิ่่�นพิิเศษๆ หน่่อย
เริ่ �มเรีียนขัับรถไปด้้วย หน้้าร้้อนที่�่นี่�่จะสวยงาม ป่่าสน ทะเลสวย
หน้้าหนาวเวลามีีหิิมะหนาๆ แล้้วมีีฝนตก ภููเขาสููง สะอาดตา แต่่หน้้าหนาวสิิคะ ถึึง
ลงมา รถเข็็นเด็็กจะเข็็นลำบากมาก เพราะ จะขาวโพลน สวยสะอาดตาก็็จริิง แต่่มนุุษย์์
ด้้านล่่างหิิมะจะเป็็นน้้ำ ทั้้�งลากทั้้�งเข็็นก็็ เมืืองร้้อนอย่่างเราก็็ต้้องปรัับตััวอย่่างมาก
ไม่่ไป มัันหนัักมากๆ ช่่วง 5 โมงเย็็นนี่�่เมืือง เหมืือนกััน วัันไหนที่่�หิิมะตกหนาๆ ขัับรถขึ้้�น
หนาวก็็มืืดสนิิทแล้้ว รถเข็็นมาติิดอยู่�หน้้า มาไม่ไ่ ด้้เพราะบ้้านอยู่�บนเนิิน ก็็ต้้องจอดรถ
โบสถ์์ ทั้้�งเข็็นทั้้�งลากจนเหงื่�อท่่วม ทั้้�งหิิว ไว้้ข้้างถนนด้้านล่่าง แล้้วหอบลููกเดิินขึ้�นไป
ทั้้�งเหนื่่�อยล้้า หัันหน้้าไปทางโบสถ์์พร้้อม วันั ไหนดวงซวย รถลื่่น� ตกข้า้ งทาง ก็เ็ ดือื ดร้อ้ น
ทั้้�งนํ้้�าตาก็็เห็็นกระจกที่�่เป็็นสีีๆ และมีีรููป เพื่่อ� นบ้า้ นที่ม่� องเห็น็ แสงไฟรำไรในหน้า้ หนาว
พระแม่่มารีอุ้�มเด็็ก คิิดในใจว่่าเราก็็คืือแม่่ เพื่่อ� นบ้า้ นมีีฟาร์ม์ ข้า้ งๆ ก็ข็ ับั รถแทรกเตอร์ม์ า
คนหนึ่�่ง ก็็เลยมีีแรงที่่�จะลากรถเข็็นต่่อไปได้้ ช่่วยลากรถขึ้้�นมาจากข้้างทาง ได้้สมนาคุุณ
ด้้วยว่่าห้้องที่่�เช่่านั้้�นอยู่�ชั้�น 2 แล้้วแบกลููก ไปด้ว้ ยไวน์์ 1 ขวด พี่แ่� กยิ้้ม� ใหญ่่ และอวยพร
ไว้้ข้้างหลัังเดิินขึ้�นบัันได ตรงที่�่พัักบัันไดมีี ให้้อีีกว่่า วัันหน้้าถ้้าเธอตกข้้างทางอีีก เธอ
กระจกบานใหญ่่ พอดีีว่่าเสื้้�อกัันฝนมัันลื่่�น ไปเรีียกฉัันนะ
จึึงทำให้้หััวลููกไปชนกระจกแตก ตอนนั้้�น อุุบััติิเหตุุระทึึกขวััญ ในวัันที่�่หิิมะแรกตก
เราตกใจมาก ลููกร้้องไห้้ “หััวลููกชั้�น” แต่่ดีีที่�่ ของปีีหนึ่�่ง ลููกสาวอายุุประมาณ 4 ขวบ
ลููกมีีหมวกหนา หััวลููกเลยไม่่เป็็นอะไร นั่่�งเบาะหลััง หิิมะแรกตกถนนมัันจะลื่่�นมาก
วัันหยุุดก็็กลัับมาอยู่่�บ้้านของเราที่่�บ้้านนอก พยายามเบรกจนตััวโก่่งแล้้วก็็ไม่่มีีทีีท่่าว่่า
ก็็อยู่่�กัับลููก 2 คน บ้้านคุุณย่่าของลููกซึ่�่งอยู่� รถมัันจะหยุุด รู้�สึ กว่่าล้้อรถมัันไม่่ได้้หมุุน
ไม่่ไกลนััก ก็็พอเห็็นแสงไฟในยามค่่ำคืืน แต่่มัันลื่่�น ตอนนั้้�นตกใจรู้�สึ กได้้ถึึงเหงื่�อที่่�
ให้้อุ่่�นใจ คุุณย่่าใจดีี มีีอายุุ 70 กว่่าแล้้ว ไหลทางร่่องหลััง ด้้านซ้้ายคืือทะเลลึึก ซึ่่�ง
ไม่่ค่่อยได้้ใช้้รถเท่่าไหร่่ คุุณย่่าก็็ให้้เรายืืม เราว่่ายน้้ำไม่่เป็็น และด้้านขวาคืือภููเขา
รถฝึึกขัับภายในฟาร์์มคนเดีียวตอนที่่�ลููก พวงมาลััยก็็บัังคัับไม่่ได้้ในตอนนั้้�น สุุดท้้าย
คืือรถชนภููเขา รถด้้านหน้้าพัังยัับ แต่่เรา
สารสตรี 43
กัับลููกกลัับไม่่เป็็นอะไร สัักพัักก็็มีีตำรวจมา คุุณครููที่่�โรงเรีียนตีีลููก เพราะหนููวิ่�ง หนููไม่่
ช่่วยจััดการและหารถเสริิมให้้ ที่�่นี่่�รถทุุกคััน ชอบที่�่เพื่่�อนๆ ชอบมารุุมล้้อม แล้้วเขาก็็
จะต้้องมีีประกััน เราก็็จ่่ายบางส่่วน ก็็ขัับ หััวเราะกััน ลููกเลยไม่่ชอบ เรารู้�สึ กได้้ว่่า
รถเสริมิ อยู่�เป็น็ เดือื นถึึงจะได้ร้ ถตัวั เองกลับั มา เราสองคนแม่่ลููกเริ่�มมีีปััญหา ก็็เลยย้้าย
เพื่่�อนๆ คนไทยก็็ไปมาหาสู่่�ช่่วยเหลืือกััน กลัับมาอยู่�นอร์์เวย์์อีีก และก็็ได้้ซื้�อบ้้าน
มีีปััญหาเล่่าสู่่�กัันฟััง บางคนสามีีไม่่ชอบ ทางใต้้สุุดของประเทศ ที่�่สำคััญบ้้านอยู่�
อาหารไทย ไม่่ชอบกลิ่่�นอาหารไทย ภรรยา ติิดโรงเรีียน ลููกเปิิดประตููออกมาก็็เจอ
ก็็อยากกิิน อุุตส่่าห์์แอบไปซื้้�อแล้้วเอามา โรงเรีียนเลย
แอบไว้้ในบ้้าน ปลาร้้านี่�่ กะปิินี่่� จะแอบ ที่�่นี่่�ผู้�คนจะเคร่่งศาสนามาก ทุุกบ้้านจะไป
ยัังไงไหว ยิ่ �งบ้้านที่�่นี่่�ปิิดมิิดชิิดเพื่่�อให้้บ้้าน โบสถ์์ทุุกวัันอาทิิตย์์ เขาจะไม่่ค่่อยพููดกัับ
อุ่่�น กลิ่่�นก็็ยิ่ �งอบอวล สามีีพบเจอเอาไปทิ้้�ง คนแปลกหน้้า แปลกที่�่แปลกถิ่ �น ไม่่ค่่อยคุ้�น
คุุณภรรยาได้้แต่่มองตามด้้วยน้้ำตาคลอ เส้้นทาง บางทีีก็็ได้้เส้้นทางใหม่่กลัับบ้้าน
เขามาเล่่าให้้ฟััง เราก็็เลยบอกว่่าถ้้าพี่่�อยาก ก็็มีี แต่่ที่่�ตื่่�นเต้้นก็็คืือ ในสััปดาห์์แรกที่�่ย้้าย
กิินอะไรมาบ้้านหนููนะ พอเราขัับรถได้้ก็็มีี เข้้ามา โดนแกล้้งโดยการจุุดลููกประทััด
โอกาสได้้ช่่วยเหลืือ คนที่�่เขามาขอความ ยััดใส่่กล่่องจดหมายที่่�แขวนอยู่ �หน้้าบ้้าน
ช่่วยเหลืือ ดึึกดื่่�นก็็ต้้องหอบลููกไปด้้วยให้้ ดัังสนั่่�นในตอนดึึก เราก็็คิิดว่่าเสีียงปืืน
นอนในรถ เพื่่�อนเดืือดร้้อนหนััก ทะเลาะกัับ สองแม่่ลููกกอดกัันกลมเพราะกลััว พอรุ่่�งเช้้า
สามีีถููกไล่่ออกจากบ้้าน บ้้านพี่�่เขาก็็อยู่�ไกล ตำรวจท้้องถิ่ �นเขามาดููก็็แค่่บอกว่่าคงเป็็น
เขาก็็ขัับรถไม่่ได้้ ไม่่มีีรถประจำทางผ่่าน ฝีีมืือวััยรุ่่�นแถวๆ นี้้� พอวัันอาทิิตย์์ก็็พาลููก
ตอนกลางคืืนด้้วย เราก็็ไปรัับแล้้วพาไป เข้้าโบสถ์์ด้้วยเลย ลููกก็็ดีีใจที่�่มีีเพื่่�อนเยอะ
แจ้ง้ ความให้ป้ ากคำกับั ตำรวจ พาไปหาหมอ เริ่�มมีีเพื่่�อนกลุ่่�มคนไทย ลููกไปโรงเรีียน แม่่
เพื่่�อตรวจร่่างกายเบื้้�องต้้น ผลออกมาคืือ ก็็ไปเรีียนภาษาเพิ่่�มเติิม ได้้มีีโอกาสไป
มีีรอยฟกช้้ำจากฝีีมืือสามีี จึึงพาไปส่่ง บรรยายเกี่�่ยวกัับศาสนาพุุทธให้้เด็็กมััธยม
บ้้านพัักฉุุกเฉิินที่่�ทางภาครััฐมีีสำรองไว้้ให้้ ฟัังบ้้างเป็็นบางครั้ �งเมื่่�อโรงเรีียนติิดต่่อมา
แค่่เห็็นเขาปลอดภััยได้้รัับความช่่วยเหลืือ หลัังจากนั้้�นก็็ได้้มีีโอกาสรู้้�จัักกัับผู้้�ชาย
แค่่รอยยิ้ �มและคำขอบคุุณ นั่่�นคืือกำลัังใจ คนหนึ่ง่� ซึ่ง�่ เราคิดิ ว่า่ น่า่ จะดีี เปิดิ ใจพูดู คุุยกันั
คืือยาหอมอีีกแก้้วหนึ่่�งที่�่เพิ่่�มพลัังให้้เรา อยู่�หลายเดืือน กว่่าจะตััดสิินใจขายบ้้าน
ได้้มีีแรงต่่อสู้้�ต่่อไป ย้้ายมาอยู่�ด้้วยกััน เขาก็็มีีลููกสาว 2 คน
ความที่�่คิิดถึึงบ้้าน คิิดถึึงเมืืองไทย ในที่่�สุุด อายุุไล่่เลี่่�ยกัันกัับลููกของเรา คิิดว่่าน่่าจะ
ก็็ตััดสิินใจขายบ้้านย้้ายกลัับเมืืองไทย แต่่ เป็็นเพื่่�อนกัันได้้ดีี ช่่วงแรกก็็ดีี ช่่วงหลัังๆ
เมื่่อ� กลับั ไปแค่ไ่ ม่ก่ ี่เ่� ดือื นกลับั รู้�สึกว่า่ เมือื งไทย ก็็ทะเลาะกััน เพราะลููกเขาลููกเรา
สิิบปีีก่่อนกัับตอนนี้้�มัันไม่่เหมืือนเดิิม สัังคม ถ้า้ คนสองคนมีีทัศั นคติทิ ี่แ่� ตกต่า่ งกันั จ้อ้ งที่จ�่ ะ
มัันเปลี่่�ยนไป ทั้้�งผู้�คนรอบข้้างก็็เปลี่�่ยนไป เอาเปรีียบกััน มัันก็็ไปกัันไม่่ได้้ ก็็ไม่่จำเป็็น
หรืือว่่าตััวเราเองที่่�เปลี่่�ยนไป? ลููกก็็บอกว่่า
44 สารสตรี
ต้้องทนเพื่่�อใคร ชีีวิิตเป็็นของเรา เราเลืือก สากลภาคพื้�้นยุุโรป และเป็็นหนึ่�่งในสมาชิิก
ทางเดิินของเราเอง จะเลืือกผิิดก็็คืือ ของเครืือข่่ายหญิิงไทยในยุุโรป ได้้รัับการ
ประสบการณ์์อัันล้้ำค่่า จะเลืือกถููกก็็คืือ อบรมในด้า้ นการให้ค้ ำปรึึกษาแก่ผู่้�หญิงิ ไทย
โชคดีีมหาศาล ไม่่ต้้องไปโทษใครเพราะ ที่�่แต่่งงานกัับชาวต่่างชาติิเพื่่�อเพิ่่�มศัักยภาพ
เราเลืือกเอง ที่่�สำคััญคืือการที่่�เด็็กเจริิญ ในการให้ค้ ำปรึึกษาเป็น็ ประจำทุุกปีกี ่อ่ นเจอ
เติิบโตในสิ่่�งแวดล้้อมอย่่างนั้้�น ส่่งผลต่่อเด็็ก วิิกฤตโควิิด แม้้ภายใต้้วิิกฤตการณ์์โควิิด
ในอนาคตแน่่นอน ก็็ยัังได้้ร่่วมประชุุมอบรมกัันทางออนไลน์์
ชีีวิิตตอนนี้้�ก็็มีีความสุุขดีี ทำงานดููแล มาอย่่างต่่อเนื่่อ� ง เป็็นจิติ อาสาของสมาพันั ธ์์
ผู้้�สูงู อายุุและผู้้�ป่ว่ ยตามบ้า้ น เลือื กทำในสิ่่ง� ที่่� โลกนวดไทยและสปาในฝ่่ายอบรมการใช้้
ตััวเองชอบ การที่�่เราได้้เจอปััญหาต่่างๆ เครื่ �องมืือการประชุุมออนไลน์์ให้้กัับสมาชิิก
ด้้วยตััวของเราเอง มัันทำให้้เรารู้�ว่่าเรา ที่่�มีีอยู่�ทั่�วโลกตอนนี้้� และก็็เป็็นจิิตอาสา
ต้้องการอะไร ไม่่มีีใครเข้้าใจเท่่าเจ้้าของ ของวัดั ไทยใกล้้ๆ บ้า้ นด้้วย
ปััญหาเอง ทำให้้เราเข้้าใจ และรัักในงาน สุุดท้า้ ยอยากขอฝากคำสอนของพระอาจารย์์
ของการเป็็นจิิตอาสา เพราะเราเคยเจอ พระไพศาล วิิสาโล เอาไว้ใ้ ห้ท้ ุุกท่า่ นได้ค้ ิดิ
ปััญหามาก่่อน “รากเหง้้าของความทุกุ ข์์ อยู่่�ที่่� “ใจเราเอง”
ปััจจุุบัันเป็็นจิิตอาสา รัับให้้คำปรึึกษา ทั้้�ง ไม่ไ่ ด้้อยู่่�ที่่�..คนอื่�น่
ด้้านชีีวิิต ครอบครััว และทางด้้านกฎหมาย หากไม่่แก้้ที่่�ใจของตน จะไปไหน ก็็หนีี
รับั เคสโดยตรงจากสถานทูตู บ้า้ ง เป็น็ จิติ อาสา ทุุกข์์ไม่พ่ ้้น”
และเป็็นหนึ่่�งในคณะกรรมการของสมาคม คลิิปอ้้างอิิง https://youtu.be/Is08O-
สตรีีไทยมา 10 กว่่าปีี เป็็น อพม.ใน DEcT0E
ต่า่ งประเทศ(อาสาสมัคั รของกระทรวงพัฒั นา
สัังคมและความมั่่น� คงของมนุุษย์์) ดีี เอส ไอ
เน็ต็ เวิริ ์ค์ ในต่า่ งประเทศสมาชิกิ กลุ่ม�่ สตรีีไทย
สารสตรี 45
TWNE STORY
RAVE ท่่องเที่ย่� ว(แบบ)ไทย
หลัังจากไม่่ได้้กลัับเมืืองไทยมาถึึง 2 ปีีเต็ม็ จึึงได้โ้ อกาสกลัับบ้า้ นเสียี ทีี
ออกเที่่ย� วแบบโควิดิ ที่่ย� ังั ปกคลุุมอยู่่�ทั่่ว� ไทย
คนไทยยัังมีคี วามระมััดระวังั ในการดููแลตัวั เองอย่่างเคร่่งครััด
เช่่น การใส่ห่ น้า้ กากก่อ่ นออกจากบ้้าน บางคนถึึงกัับใส่ส่ องชั้้น�
โอ มาย ก็อ็ ด ชั้้�นเดีียวตลอดทั้้ง� วันั ก็็แทบแย่่อยู่่�แล้้ว
WORD วัันวิิสา
46 สารสตรี
ทััวร์์แรก เราไปเที่่�ยวที่่�ปากช่่อง อดีีตเพื่่�อน แปลกแต่่จริิง เพื่่�อนสาวอยู่�คนเดีียวในบ้้าน เหอะ มาเที่ย�่ วก็พ็ อ บ้า้ นเพื่่อ� นอยู่่�ห่า่ งจากตัวั
ร่่ ว ม ง า น อ อ ก ไ ปซื้้� อ ที่่� แ ล ะ ปลูู ก บ้้ า น อ ยู่ � หลัังใหญ่่นี้้� เธอมีีน้้องสาวมาปลููกบ้้านอยู่� เมืืองปากช่อ่ งประมาณ 10 กม.
ท่่ามกลางธรรมชาติิที่�่เธอบอกว่่า เมื่่�อก่่อน ใกล้้ๆ แต่่น้้องสาวจะแวะมาเที่่�ยวสองเดืือน เราแวะเข้้าไปในตััวเมืืองปากช่่องและแวะ
บริิเวณนี้้�เรีียกว่่า "ดงพญาเย็็น" อากาศเย็็น ครั้�งหรืือนานกว่่านั้้�น ถามว่่าไม่่เหงาหรืือ ไปกองวััคซีีน เพื่่�อดููบ้้านพัักของครอบครััว
สบายตอนกลางวััน แต่่หนาวเย็็นในตอน เธอบอกว่า่ ไม่ก่ ลััว มีีเพื่่�อนบ้้านที่�เ่ ป็็นชาวไร่่ ตอนคุุณพ่อ่ รับั ราชการอยู่�ที่�น่ ี่�่ บ้า้ นพักั หลังั นี้้�
กลางคืนื ผิดิ กับั เขาใหญ่ท่ ี่ฉ�่ ันั เคยมาเมื่่อ� สอง มาดููแล เธอจ้้างให้้ป้้าข้้างบ้้านมานอนด้้วย เป็็นบ้้านพัักราชการที่�่เก่่าแก่่แต่่ยัังอยู่ �ยั้ �ง
ปีีที่่�แล้้ว ที่่�ร้้อนทั้้�งกลางวัันกลางคืืน เพื่่�อน ในตอนกลางคืืน เธอว่่า เธอปฏิิบััติิธรรม ยืืนยงมากว่่าหกสิิบปีี อเมซิ่�งกัับบรรยากาศ
สาวปลููกบ้้านสี่�่ห้้องนอนยกใต้้ถุุนสููง ครััว สวดมนต์์ ฟังั ธรรม เอ่อ่ คนเรานี่น่� ะ เปลี่ย่� นไป ในกองวััคซีีน กรมปศุุสััตว์์ เหมืือนอยู่�
อยู่่�ข้้างล่่าง เราทำอาหารและกิินอาหารเย็็น แบบหน้้ามืือหลัังมืือ เมื่่�อก่่อน เธอเป็็นสาว ต่่างประเทศ เราแวะเที่่�ยวไร่่องุ่�่น แวะร้้าน
ท่่ามกลางลมหนาวเบาบาง ชาวกรุุง พอสามีีเสีียชีีวิิต ลููกไปอยู่�เมืืองนอก กาแฟเก๋๋ๆ แถบนี้้� ไม่่มีีรีีสอร์์ตเยอะเหมืือน
เพื่่�อนบอกว่่า หน้้าร้้อนไม่่ใช่่แบบนี้้�นะ ต้้อง เลยมาปลีีกวิเิ วกคนเดีียว เก่ง่ จริิงนะแม่ค่ ุุณ แถบเขาใหญ่่ แต่่ละแห่่งอยู่่�ห่่างกััน (แต่่ใน
กางมุ้�งกิินอาหาร เพราะแมลงวัันเยอะมาก ถามคนข้า้ งตัวั เอาบ้า้ งไหมเขาสั่่น� หัวั บอกว่า่ อนาคตก็็ไม่่แน่น่ ะ)
สารสตรี 47
จากป่า่ เขาเรามาเที่ย่� วทะเลกันั บ้า้ ง เราเลือื ก
จัังหวััดประจวบคีีรีีขัันธ์์ มีีที่่�เที่่�ยวหลายแห่่ง
แต่่ละแห่่งไม่่จอแจและไม่่มีีคนพลุุกพล่่าน
เหมือื นเมืืองใหญ่ๆ่ เช่น่ หััวหิิน พััทยา ภูเู ก็ต็
และที่�ส่ ำคัญั นักั ท่อ่ งเที่�ย่ วต่่างชาตินิ ้้อยกว่่า
ที่อ่�ื่น� (ไม่น่ ับั หัวั หินิ ) เท่า่ ที่เ�่ ห็น็ มีีชาวต่า่ งชาติิ
ที่ม�่ าพักั ในอยู่่�บ้านพักั ส่ว่ นตัวั หรือื อพาร์ต์ เม้น้ ท์์
ที่่�มาอยู่่�กัันแบบนานๆ พอพี่่�ชายบอกว่่าจะ
มาปราณบุุรีีฉัันก็็รีีบโทรไปหาพี่่�ปุ๋๋�ย พี่�่สาว
สุุดที่�่รัักที่่�เคยทำงานร่่วมกัันมาเกืือบยี่่�สิิบปีี
ตั้้ง� แต่เ่ ครือื ข่า่ ยหญิงิ ไทยเพิ่่ง� ตั้้ง� ไข่ล่ ้ม้ ต้ม้ ไข่ก่ ินิ
อยู่�เลย เราออกจากกรุุงเทพเกืือบสิิบโมง
ฝ่่าดงรถติิดมหาอภิิอมตะนิิรัันดร์์กาล คืือ
ถนนพระราม ๒ ที่่�ก่่อสร้้างกัันตลอดเวลา
ตอนนี้้�ก่่อสร้้างทางด่่วนหรืือทางด้้วนก็็ไม่่รู้�
พอเลยสมุุทรสงครามมา รถก็็เริ่�มวิ่�งสบาย
แวะไปหาดชะอำกิินก๋๋วยเตี่�่ยวที่่�ขอบอกว่่า
ตั้้� ง แ ต่่ ก ลัั บ ม า อ ยู่ � เ มืื อ ง ไ ท ย ไ ด้้ ร ะ ย ะ ห นึ่�่ ง
ไม่่เคยได้้กิินก๋๋วยเตี๋๋�ยวถููกปากถููกใจเลย
ครั้ง� นี้้ก� ็เ็ หมือื นกันั ผิดิ หวังั หาดชะอำเงีียบเหงา
ด้ว้ ยพิษิ โควิดิ ซื้อ� ไก่ย่ ่า่ งมาฝากพี่ป�่ ุ๋๋ย� ทั้้ง� ที่จ่� ะ
ซื้�อหมููย่่างอัันมีีชื่่�อของชะอำมาฝาก แต่่มา
คิิดว่่า เอ๊๊ะ! สามีีสุุดหล่่อชาวฮอลแลนด์์จะ
รัับประทานหนัังหมููได้ห้ รืือไม่่ จึึงซื้อ� ไก่ย่ ่า่ งที่�่
ไม่่มีีแม้้แต่่หนัังมาแทน ถึึงหััวหิินถิ่�นมีีหอย
หลัังเที่ย�่ ง เจอพี่�ป่ ุ๋๋�ย เธอบอกว่า่ คุุณต้น้ สามีี
เธอ นางชอบทานหนังั หมููมาก อ้้าว!
ออกจากหััวหิิน เราแวะไปดููนางยัักษ์์ที่่� โรงแรมร้า้ งทาว์น์ เฮ้า้ ส์ว์ ่า่ งชายหาดมีีร้า้ นกาแฟ ร้า้ นกาแฟสุุดหรูมู ีีแขกเต็ม็ ตอนนี้้ป� ิดิ ไปหมด
ร้้านอาหารที่่�ปิิดไปหลายร้้าน นางยัักษ์์ ยืืน แล้้ว ไอ้้โควิิดนี่�่มัันร้้ายจริิงๆ นอกจากจะ
ร้้องไห้้ในทะเล น่า่ เศร้า้ มีีคนให้้เช่่าขี่ม�่ ้้า ยืืน ทำให้้ผู้�คนล้้มหายตายจากไปเยอะแยะ ยััง
อยู่�อย่่างเงีีบบหงอย แม่่ค้้าเรีียกให้้เข้้าร้้าน ทำให้เ้ ศรษฐกิจิ พัังพินิ าศตามไปด้ว้ ย
อยากจะไปอุุดหนุุน แต่่เราก็็กิินอิ่�มมาแล้้ว เรามาถึึงปราณบุุรีี เอาตอนบ่่ายแก่่ๆ เช็็กอินิ
เราออกจากหาดปึึกเตีียนด้้วยความเงีียบ เข้้าที่�่พัักที่่�มีีถนนคั่่�นระหว่่างชายหาดกัับ
หลานชายบอกว่า่ เมื่่อ� ก่อ่ นก่อ่ นโควิดิ ไม่น่ าน
หาดปึกึ เตีียน ซึ่ง่� เคยคึึกคักั มีีคนเยอะ โรงแรม
48 สารสตรี
TRAVEห้้องพัักเต็็ม แต่่เมื่่�อมาถึึงหาดกลัับเห็็น