คู่มือการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา (STEM Education) สำหรับครู เรื่อง แรงและพลังงาน

STEM BY KRULOH

15. เมื่อมีแรงมำกระทำตอ่ วตั ถุ จะทำใหว้ ตั ถเุ ปลี่ยนแปลงอย่ำงไร

ก. วตั ถุหยดุ น่งิ ข. วตั ถเุ ปลย่ี นแปลงรปู รำ่ ง

ค. วตั ถุเคลอ่ื นท่ี ง. ถูกทุกข้อ

16. แรงมีหน่วยตรงกบั ข้อใด

ก. กรัม ข. เวกเตอร์

ค. นวิ ตัน ง. เซนตเิ มตร

17. แรงเสยี ดทำนหมำยถงึ ข้อใด

ก. แรงท่ีใช้ในกำรยกวัตถุ

ข. แรงท่ีใชใ้ นกำรผลกั วัตถุ

ค. แรงต้ำนกำรเคลื่อนท่ีของวัตถุ

ง. แรงต้ำนกำรเคลื่อนท่ีของวัตถุทีเ่ กิดขึ้นระหวำ่ งผิวท่ีสมั ผัสกัน

18. เมือ่ เบรกรถจักรยำนจะเกิดแรงเสยี ดทำนขน้ึ ในทิศทำงใด

ก. ไปด้ำนขวำของรถจักรยำน ข. ไปดำ้ นซ้ำยของรถจกั รยำน

ค. ไปดำ้ นหลงั ของรถจักรยำน ง. ไปดำ้ นหน้ำของรถจักรยำน

19. ข้อใดเกี่ยวข้องกบั ขนำดของแรงเสียดทำนทีเ่ กิดขน้ึ

ก. นำ้ หนัก ข. ขนำด

ค. พ้นื ผวิ ง. ถูกทกุ ขอ้

20. เพรำะเหตุใดขณะทฝี่ นตกจึงเกดิ อบุ ัติเหตุทำงรถยนต์ไดง้ ำ่ ย

ก. ผิวยำงรถยนตฝ์ ืด ข. ถนนมีแรงเสียดทำนมำก

ค. ถนนมแี รงเสียดทำนน้อย ง. เคร่อื งยนตท์ ำงำนไมส่ ะดวก

ห น้ า 97

STEM BY KRULOH

กระดาษคาตอบ

ชื่อ.....................................................................................................เลขที่......................

ขอ้ ก ข ค ง ขอ้ ก ข ค ง
1 11
2 12
3 13
4 14
5 15
6 16
7 17
8 18
9 19
10 20

ได้คะแนน

ห น้ า 98

STEM BY KRULOH

อา้ งองิ

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตวั ชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาตร์
(ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน พุทธศักราช 2551.
กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย จากัด.

กณุ ฑรี เพยี รทวพี รเดช ; และคนอ่ืนๆ. (2550). สุดยอดวิธสี อนวิทยาศาสตร์ นาไปสู่...การจัดการเรียนรู้
ของครูยคุ ใหม่. กรงุ เทพฯ : อักษรเจรญิ ทัศน์.

กุศลิน มุสิกลุ . (2558). การเรยี นรู้แบบสบื เสาะหาความร.ู้ เอกสารประกอบการอบรมครเู ก่ียวกบั การ
จดั การเรยี นรู้วิทยาศาสตร์. เอกสารอัดสาเนา

ประพันธศ์ ริ ิ สุเสารัจ. (2553). การพฒั นาการคิด. กรงุ เทพฯ : ห้างหุ้นส่วนจากดั 9119 เทคนคิ พร้ินตงิ้ .
พรทิพย์ ศิริภัทราชยั . (2556, เมษายน-มิถุนายน). STEM Education กับการพฒั นาทกั ษะใน

ศตวรรษที่ 21. วารสารนักบริหาร Executive Journal. 3(2) : 49-56. สืบค้นเมอ่ื 15 ตลุ าคม
2557, จาก http://www.bu.ac.th/knowledgecenter/executive_journal/
april_june_13/pdf/ aw07.pdf
สถาบนั สง่ เสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี. (2546). ค่มู ือกจิ กรรมสะเต็ม. กรุงเทพฯ :
โรงพมิ พ์คุรุสภาลาดพร้าว.
สถาบนั ส่งเสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลย.ี (2559). หนงั สือเรียนรายวชิ าพืน้ ฐานวิทยาศาสตร์
ช้ันประถมศกึ ษาปที ี่ 5 กลุ่มสาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พค์ ุรสุ ภา
ลาดพร้าว.
สถาบนั ส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2560). คู่มือการใช้หลักสูตรรายวิชาพืน้ ฐาน
วทิ ยาศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรงุ พ.ศ. 2560) ตามหลกั สูตร
แกนกลางการศกึ ษาขน้ั พ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 ระดับประถมศึกษา.
สทิ ธพิ ล อาจอินทร์. (2554, มกราคม). การพัฒนารปู แบบการจัดการเรียนรู้ทเ่ี นน้ การคดิ วิเคราะห์
กลุม่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์. วารสารวจิ ัยมช. 16(1) : 72-82.
สวุ ิทย์ มูลคา : และอรทยั มลู คา. (2545). วิธจี ัดการเรยี นรู้ : เพือ่ พฒั นากระบวนการคิด. กรงุ เทพฯ :
โรงพมิ พภ์ าพพิมพ.์
สานกั งานราชบณั ฑิตยภา. (2557). ทักษะแหง่ ศตวรรษท่ี 21. สบื คน้ เมอ่ื 13 กันยายน 2562, จาก
http://www.royin.go.th.
อภสิ ิทธิ ธงไชย. (2556, มกราคม-ธนั วาคม). สะเตม็ ศึกษากับการพฒั นาการศกึ ษาวิทยาศาสตร์
เทคโนโลยีวิศวกรรมศาสตรแ์ ละคณติ ศาสตรใ์ นประเทศสหรัฐอเมริกา. วารสารสมาคมครู
วทิ ยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. 19 : 15-18.
อภิสทิ ธิ ธงไชย. (2555). สรุปการบรรยายพิเศษเรอ่ื งสะเต็มศึกษาและการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์
(STEM Education and Creativity Enhancement). สบื ค้นเม่ือวันท่ี 15 ตลุ าคม 2557,
จาก http://www.chancoaching.rbru.ac.th/images/stem.pdf

ห น้ า 99

ภาคผนวก

STEM BY KRULOH

เฉลยคำตอบ

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น
แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธ์ิทางการเรยี นวทิ ยาศาสตร์ เรือ่ ง แรงและพลังงาน

ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ 5

ชื่อ.....................................................................................................เลขที่......................

ขอ้ ก ข ค ง ขอ้ ก ข ค ง
1X 11 X
2X 12 X
3X 13 X
4X 14 X
5X 15 X
6X 16 X
7X 17 X
8X 18 X
9X 19 X
10 X 20 X

ได้คะแนน

ห น้ า 101

STEM BY KRULOH

แนวคำตอบ
ใบกจิ กรรม STEM ที่ 1 เรอ่ื ง หนุ่ ยนตซ์ โู ม่

ปญั หา ออกแบบและการสร้างหนุ่ ยนต์ซูโม่อย่างไรใหช้ นะการแข่งขัน
คือ

จากสถานการณ์ ปัญหาของนักเรยี นมีเง่ือนไขและข้อจากัดอะไรบา้ ง

เงอื่ นไข ขอ้ จำกดั คอื

หุ่นยนต์ซโู มคจ่ ะอื ต้องมี - ใช้วสั ดคุ ออื ปุ กรณ์ทีจ่ ากดั

- ความแขง็ แรง - สร-้างหแขุ่น็งยแนรตง์ท่สี ามารถผลกั ผู้ต่อส้ใู ห้
- ทนทาน ออกจากพืน้ ทีน่ อกวงแหวนซูโม่
- ขนาดเล็ก
- น้าหนกั น้อย
ตามเกณฑก์ ารแขง่ ขัน

นักเรียนคดิ วา่ ต้องศึกษาข้อมูลอะไรบ้างจึงจะสามารถแก้ปัญหานไี้ ด้

1 ขอ้ มูลเก่ยี วกับวัสดุ อุปกรณต์ ่างๆ ขอ้ มูลที่
2 วิธกี ารประกอบห่นุ ยนต์ กลไกการเคล่อื นที่ ต้องการ คอื

และการควบคุมห่นุ ยนต์

3 การหาแรงลัพธ์และลดแรงกระแทก

ห น้ า 102

นกั เรียนมีแนวคิดและออกแบบชนิ้ งานได้อยา่ งไร STEM BY KRULOH

แนวคดิ แบบรำ่ งชนิ้ งำน
คอื

คาตอบอิสระ โดยนกั เรียนสามารถรา่ งแบบพร้อมระบุรายละเอียดชดั เจน

นักเรยี นทดลองแล้วบนั ทึกผลเปน็ อย่างไร

บนั ทกึ ผลงำน

คาตอบอสิ ระขึ้นอยู่กบั ผลการทดลองหรือการทดสอบการแข่งขันซูโม่โรบอท

ห น้ า 103

STEM BY KRULOH

นักเรยี นประเมินการปฏบิ ตั ิงานและชิ้นงานของตนเอง

ผลกำรประเมนิ เพ่ือให้คะแนนผลงานตนเอง

ระบายสภี าพ

ผลงานของตนเองมคี วามแขง็ แรง
ทนทานได้มากแค่ไหน

ผลงานของตนเองมีขนาดเล็ก
และนา้ หนักน้อยแคไ่ หน

ผลงานของตนเองสามารถชนะ
การแข่งขนั ซโู ม่ไดม้ ากแค่ไหน

ชอบผลงานของตนเองมากแค่ไหน
คาตอบอสิ ระขนึ้ อยู่กับทัศนคตขิ องนักเรยี น

หลงั จากเรียนรู้การสร้างหุ่นยนตซ์ โู ม่มาแลว้ นกั เรยี นได้ความรู้ในเรอ่ื งใดบา้ ง

สง่ิ ทไ่ี ดเ้ รยี นรจู้ ำกกำรทำกจิ กรรม

แรงลัพธ์ คือ ผลรวมของแรงหลายแรงท่ีกระทาต่อวัตถุ
เดียวกันโดยการหาค่าแรงลัพธ์จะต้องพิจารณาขนาดและทิศทาง
ของแรง ผลของแรงลัพธ์ดังกล่าวจะทาให้ลังจะไม่เคล่ือนท่ี หรืออยู่
น่ิง

ห น้ า 104

STEM BY KRULOH

เฉลยแบบทดสอบหลงั ทำกจิ กรรม STEM ท่ี 1

ชื่อ…………………………………………………………….…………………………..ช้ัน………………เลขท…ี่ ………………..

คาช้ีแจง ให้นกั เรยี นตอบคาถามทก่ี าหนดให้

1. ซูโม่ A และซู่โม่ B ออกแรงผลักลังใบหน่ึงในทิศทางตรงข้ามด้วยแรง 10 นิวตัน เท่ากัน จงเขียน
แผนภาพแสดงแรงท่กี ระทาต่อลงั พร้อมทั้งแสดงวธิ ีการหาแรงลัพธ์

วิธกี ารหาแรงลพั ธ์

ซูโม่ A ซโู ม่ B วิธที า
กาหนดมาตราส่วน 1 ซม. : 5 นิวตัน แรงลพั ธ์ = แรงที่ 1 – แรงท่ี 2
แรงลัพธ์ = 10 N – 10 N
แรงลพั ธ์ = 0 N

ตอบ แรงลัพธท์ ่ีกระทาตอ่ ลังเท่ากบั 0 นิวตนั

2. จากข้อท่ี 1 จงอธบิ ายผลของแรงลัพธ์ท่กี ระทาตอ่ ลัง
ผลของแรงลัพธด์ ังกล่าวจะทาให้ลังจะไมเ่ คล่ือนที่ หรอื อยูน่ ่ิง

3. การหาแรงลัพธต์ ้องพจิ ารณาจากสิ่งใด
การหาแรงลัพธต์ ้องพิจารณาจากขนาด และทิศทางของแรง

ห น้ า 105

STEM BY KRULOH

แนวคำตอบ
ใบกจิ กรรม STEM ท่ี 2 เรอื่ ง หนุ่ ยนตจ์ อมพลงั

ปัญหา ออกแบบและการสร้างหุ่นยนต์จอมพลงั อยา่ งไรให้สามารถ
คอื ลากวตั ถไุ ด้อยา่ งดี รวดเรว็

จากสถานการณ์ ปญั หาของนักเรียนมีเง่ือนไขและขอ้ จากัดอะไรบ้าง

เงอื่ นไข ขอ้ จำกดั คอื
- ใช้วัสดคุ ออื ปุ กรณท์ จี่ ากัด
หุ่นยนต์จอมคพลอื ังจะต้องมี
- สร-า้ งหแข่นุ ง็ยแนรตงท์ ่ีสามารถลากจูงวัตถุต่างๆ
- ความแข็งแรง
- ทนทาน
- ขนาดเล็ก
- น้าหนกั นอ้ ย
ตามเกณฑ์การทดสอบความสามารถ
ในการลากจูงตามภารกจิ ตา่ งๆ

นกั เรียนคิดวา่ ต้องศึกษาขอ้ มูลอะไรบา้ งจึงจะสามารถแก้ปัญหาน้ีได้

1 ขอ้ มลู เกี่ยวกับลักษณะของพื้นผวิ สัมผัสของวัสดุ ขอ้ มลู ท่ี
2 การลดการเพมิ่ แรงเสยี ดทาน

(และอน่ื ๆ ขน้ึ อยกู่ บั การคาดการณ์ของนกั เรยี น) ตอ้ งการ คอื

ห น้ า 106

นักเรยี นมแี นวคดิ และออกแบบชน้ิ งานไดอ้ ย่างไร STEM BY KRULOH

แนวคดิ แบบรำ่ งชน้ิ งำน
คอื

คาตอบอสิ ระ โดยนกั เรยี นสามารถร่างแบบพร้อมระบุรายละเอียดชัดเจน

นกั เรยี นทดลองแล้วบนั ทกึ ผลเป็นอยา่ งไร

บนั ทกึ ผลงำน

คาตอบอิสระขึ้นอยู่กบั ผลการทดลองหรือการทดสอบการแขง่ ขนั ซโู มโ่ รบอท

ห น้ า 107

STEM BY KRULOH

นักเรียนประเมินการปฏิบตั งิ านและชน้ิ งานของตนเอง

ผลกำรประเมนิ เพื่อใหค้ ะแนนผลงานตนเอง

ระบายสภี าพ

ผลงานของตนเองมคี วามแขง็ แรง
ทนทานได้มากแค่ไหน

ผลงานของตนเองมีขนาดเล็ก
และน้าหนกั น้อยแค่ไหน

ผลงานของตนเองผา่ นการทดสอบความ
สามารถตามภารกจิ ต่างๆ มากแคไ่ หน

ชอบผลงานของตนเองมากแค่ไหน
คาตอบอิสระขึ้นอยู่กบั ทัศนคตขิ องนักเรยี น

หลังจากเรียนรกู้ ารสร้างหุ่นยนต์จอมพลงั มาแล้ว นักเรยี นไดค้ วามร้ใู นเรื่องใดบ้าง

สงิ่ ทไี่ ดเ้ รยี นรจู้ ำกกำรทำกจิ กรรม

แรงเสียดทาน คือแรงท่ีเกิดขึ้นระหว่างผิวสัมผัสของวัตถุ 2 ชนิด
เพ่ือต้านการเคล่ือนที่ของวัตถุน้ันๆ และมีทิศทางตรงข้ามกับการ
เคลอ่ื นที่ของวตั ถนุ ้ันๆ

ปัจจัยท่ีมีผลต่อแรงเสียดทาน ได้แก่ 1.น้าหนักหรือแรงกดของวัตถุ
ทีก่ ดลงบนพ้นื 2. ลักษณะของพื้นผวิ สมั ผัส

ห น้ า 108

STEM BY KRULOH

เฉลยแบบทดสอบหลงั ทำกจิ กรรม STEM ท่ี 2

ช่ือ…………………………………………………………….…………………………..ช้ัน………………เลขท…ี่ ………………..
คาชีแ้ จง ให้นักเรียนตอบคาถามท่กี าหนดให้
1. นักรบสปาร์ตาต้องการลากรถม้าเพื่อเข้าโจมตีข้าศึก เหตุการณ์น้ีนักรบสปาร์ตาควรลดหรือเพิ่มแรง
เสยี ดทาน และนักเรยี นนาความรู้เกยี่ วกับแรงเสียดทานไปแนะนานักรบสปารต์ าได้อย่างไร

คาแนะนา

เพม่ิ แรงเสียดทาน โดยทาให้ผิวสัมผสั ฝดื ขึน้
เช่น เสริมพื้นยางใหล้ ้อหรือเพิ่มลวดลายยาง
ล้อรถลาก

2. แรงเสยี ดทานมลี ักษณะอยา่ งไร
แรงเสยี ดทานเกิดขึน้ ทีผ่ วิ ของวตั ถุทีส่ ัมผสั กนั และมที ิศตรงขา้ มกบั การเคลื่อนท่ี

3. ปจั จัยใดบา้ งทมี่ ผี ลต่อแรงเสยี ดทาน
ลักษณะของผวิ สัมผสั และน้าหนกั วัตถุ

ห น้ า 109

STEM BY KRULOH

แนวคำตอบ
ใบกจิ กรรม STEM ที่ 3 เรอ่ื ง หนุ่ ยนตบ์ อกรกั

ปัญหา ออกแบบและการสร้างหุ่นยนต์บอกรักอย่างไรให้สามารถส่ง
คอื พลังงานเสียงไปยังตุ๊กตากระดาษใหล้ ้มทร่ี ะยะตา่ งๆ

จากสถานการณ์ ปัญหาของนักเรยี นมีเงื่อนไขและขอ้ จากดั อะไรบ้าง

เงอื่ นไข ขอ้ จำกดั คอื

หุน่ ยนต์บอคกรอื ักจะต้องมี - ใชว้ ัสคดุ อือุปกรณท์ ่จี ากดั

- ขนาดเล็ก - สร-้างหแขุ่น็งยแนรตงท์ สี่ ามารถส่งเสียงบอกรัก
- น้าหนักน้อย ให้ตุ๊กตากระดาษล้มที่ระยะต่างๆ
ตามเกณฑ์การทดสอบความสามารถใน
การส่งเสียงบอกรักให้ตุ๊กตากระดาษล้ม
ทรี่ ะยะตา่ งๆ

นกั เรียนคดิ ว่าต้องศึกษาขอ้ มูลอะไรบา้ งจึงจะสามารถแกป้ ัญหาน้ีได้

1 ข้อมูลเกย่ี วกับการเกิดเสียง ขอ้ มูลที่
2 ปัจจัยที่มีผลต่อการไดย้ ินเสียงดังเสยี งค่อย

ตอ้ งการ คือ(และอ่ืนๆ ข้นึ อย่กู บั การคาดการณข์ องนกั เรียน)

ห น้ า 110

นกั เรียนมแี นวคิดและออกแบบช้นิ งานไดอ้ ย่างไร STEM BY KRULOH

แนวคดิ แบบรำ่ งชนิ้ งำน
คอื

คาตอบอสิ ระ โดยนักเรียนสามารถรา่ งแบบพร้อมระบรุ ายละเอียดชดั เจน

นักเรียนทดลองแลว้ บนั ทึกผลเป็นอย่างไร

บนั ทกึ ผลงำน

คาตอบอสิ ระข้ึนอยู่กบั ผลการทดลองหรือการทดสอบการแข่งขันซโู ม่โรบอท

ห น้ า 111

STEM BY KRULOH

นักเรียนประเมินการปฏิบตั ิงานและชนิ้ งานของตนเอง

ผลกำรประเมนิ เพื่อให้คะแนนผลงานตนเอง

ระบายสีภาพ

ผลงานของตนเองมคี วามแข็งแรง
ทนทานได้มากแค่ไหน

ผลงานของตนเองมีขนาดเล็ก
และน้าหนักน้อยแคไ่ หน

ผลการทดสอบความสามารถในการส่งเสยี งบอก
รกั ใหต้ ุก๊ ตากระดาษลม้ ทร่ี ะยะต่างๆไดม้ ากแค่ไหน

ชอบผลงานของตนเองมากแค่ไหน
คาตอบอิสระขนึ้ อยู่กบั ทัศนคติของนักเรียน

หลังจากเรยี นรกู้ ารสรา้ งหุน่ ยนต์บอกรักมาแล้ว นกั เรยี นได้ความรใู้ นเรอื่ งใดบ้าง

สง่ิ ทไี่ ดเ้ รยี นรจู้ ำกกำรทำกจิ กรรม

เสยี งเกิดจากการสั่นของแหล่งกาเนิดเสียงและอาศัยตัวกลางในการ
เคลื่อนท่ี ซ่ึงตัวกลางของเสียงจะมีด้วยกัน 3 ประเภท คือ ของแข็ง
ของเหลว และแก๊ส โดยเสยี งจะเดนิ ทางผ่านตวั กลางที่มีสถานะของแข็ง
ไดด้ ีกวา่ ตัวกลางท่ีมสี ถานะของเหลวและสถานะแกส๊ ตามลาดบั

เสียงดัง เสียงค่อย ขึ้นอยู่กับปริมาณพลังงานของเสียงจาก
แหลง่ กาเนิดเสยี งทเี่ ดินทางมาถงึ หขู องผู้รับเสียง

ห น้ า 112

STEM BY KRULOH

เฉลยแบบทดสอบหลงั ทำกจิ กรรม STEM ท่ี 3

ช่ือ…………………………………………………………….…………………………..ช้นั ………………เลขท…ี่ ………………..
คาชีแ้ จง ให้นักเรียนตอบคาถามทก่ี าหนดให้
1. หุ่นยนต์ Botzees ปฏิบัติหน้าท่ีซ่อมแผงโซล่าเซลล์บนสถานีอวกาศ หุ่นยนต์ Botzees ตะโกนเรียก
นักเรียนใหห้ ยบิ เคร่อื งมอื นกั เรยี นจะไดย้ ินเสียงหรอื ไม่อยา่ งไร

คาอธิบาย

ไม่ได้ยนิ เสียง เนอื่ งจากบนสถานอี วกาศ
ไม่มีอากาศเปน็ ตัวกลางใหเ้ สยี งเดนิ ทาง
มายงั อวัยวะรับเสียง (หู)

2. การที่ผูฟ้ งั ได้ยินเสียงจะตอ้ งมอี งคป์ ระกอบใดบ้าง
ผูฟ้ ังได้ยนิ เสียงจะต้องมี 3 องค์ประกอบ ได้แก่ แหล่งกาเนิดเสียง ตวั กลางของเสียง อวยั วะรบั เสยี ง

3. ปัจจยั ใดบา้ งที่มผี ลต่อการได้ยนิ เสียงดังเสียงค่อย
ระยะห่างจากแหลง่ กาเนิดเสยี ง และพลังงานในการส่ันสะเทือนของแหลง่ กาเนิดเสยี ง

ห น้ า 113

STEM BY KRULOH

แนวคำตอบ

ใบกจิ กรรม STEM ที่ 4 เรอ่ื ง หนุ่ ยนตน์ กั ดนตรี (Robot music)

ปญั หา ออกแบบและการสร้างหุ่นยนต์นักดนตรอี ย่างไรให้สามารถ
คือ เลน่ ดนตรีได้

จากสถานการณ์ ปัญหาของนักเรยี นมเี ง่ือนไขและขอ้ จากดั อะไรบา้ ง

เงอื่ นไข ขอ้ จำกดั คอื
อุปกรณ์เสรมิคขอืองหุน่ ยนต์นกั ดนตรีท่ีชว่ ยให้ - ตอ้ งเปน็ อคปุ อื กรณเ์ สริม เช่น เครอ่ื งดนตรี

หุน่ ยนต์สร้างเสยี งดนตรอี อกมา 1 บทเพลง - กา-รคแวขบง็คแมุ รใงห้หุน่ ยนตเ์ ล่นดนตรี 1 บทเพลง
ขนาดเล็ก ตามเกณฑก์ ารแข่งขนั

นกั เรยี นคิดวา่ ต้องศึกษาข้อมูลอะไรบา้ งจึงจะสามารถแก้ปัญหานี้ได้

1 ข้อมลู เกยี่ วกับการเกิดเสยี ง ขอ้ มูลท่ี
2 ปัจจัยที่มผี ลต่อการไดย้ ินเสยี งดงั เสียงคอ่ ย ตอ้ งการ คอื

3

4
5 (และอนื่ ๆ ขึน้ อยูก่ บั การคาดการณ์ของนกั เรยี น)

ห น้ า 114

นกั เรียนมแี นวคดิ และออกแบบชน้ิ งานได้อยา่ งไร STEM BY KRULOH

แนวคดิ แบบรำ่ งชน้ิ งำน
คอื

คาตอบอสิ ระ โดยนักเรียนสามารถรา่ งแบบพร้อมระบุรายละเอยี ดชัดเจน

นักเรยี นทดลองแลว้ บนั ทกึ ผลเป็นอย่างไร

บนั ทกึ ผลงำน

คาตอบอสิ ระขึ้นอยู่กบั ผลการทดลองหรือการทดสอบการแขง่ ขันซูโมโ่ รบอท

ห น้ า 115

STEM BY KRULOH

นักเรยี นประเมินการปฏิบตั งิ านและชนิ้ งานของตนเอง

ผลกำรประเมนิ เพื่อใหค้ ะแนนผลงานตนเอง

ระบายสภี าพ

ผลงานของตนเองมีขนาดตาม
เกณฑ์มากน้อยแคไ่ หน

ผลงานของตนเองสามารถการทดสอบ
ความสามารถในการเล่นดนตรี 1 บท
เพลงได้มากน้อยแค่ไหน

ชอบผลงานของตนเองมากแค่ไหน
คาตอบอสิ ระขนึ้ อยู่กบั ทัศนคตขิ องนักเรยี น

หลงั จากเรียนรกู้ ารสรา้ งหุ่นยนต์นักดนตรี (Robot music) มาแลว้ นกั เรียนได้ความรใู้ นเรอ่ื งใดบ้าง

สง่ิ ทไ่ี ดเ้ รยี นรจู้ ำกกำรทำกจิ กรรม

หูเปน็ อวัยวะรับเสียงประกอบด้วย 3 ส่วน คือ หูชั้นนอก หูช้ันกลาง
และหูช้ันใน เมื่อเสียงเดินทางผ่านตัวกลางของเสียงเข้ามาถึงรูหู จะทา
ให้ส่วนประกอบภายในหเู กิดการส่ันสะเทอื น จงึ ทาให้เราไดย้ ินเสียง

เสียงสูง เสียงต่า เป็นลักษณะของเสียงที่มีความสัมพันธ์กับ
แหล่งกาเนิดเสียง หากแหล่งกาเนิดเสียงสั่นด้วยความถ่ีต่าจะเกิดเสียง
ตา่ หรอื ทุ้ม หรอื ถา้ สัน่ ดว้ ยความถีส่ งู จะเกิดเสียงสงู หรอื แหลม

ห น้ า 116

STEM BY KRULOH

เฉลยแบบทดสอบหลงั ทำกจิ กรรม STEM ที่ 4

ชื่อ…………………………………………………………….…………………………..ชัน้ ………………เลขท…ี่ ………………..
คา่ ช้ีแจง ใหน้ กั เรียนตอบคาถามท่กี าหนดให้
1. นาแผ่นไม้ 4 แผ่นที่มีความกว้างเท่ากันแต่ความยาวต่างกัน แขวนไว้ดังรูป แล้วเร่ิมเคาะที่ละแผ่น
นกั เรยี นคิดวา่ แผน่ ไม้แผ่นใดมเี สยี งสงู เพราะเหตใุ ด

เหตุผล

แผน่ ไม้ B เพราะแผน่ ไม้ B มีขนาดเล็ก
เม่ือทาการเคาะ จะทาให้สั่นสะเทือนเร็ว
จึงทาให้เกิดเสยี งสูง

2. ปจั จยั ใดบ้างทม่ี ีผลต่อการได้ยินเสียงสงู เสียงตา่
เสยี งสงู เสยี งต่าจะขึน้ อยูก่ ับความถีใ่ นการส่ันสะเทือนของวตั ถทุ เ่ี ปน็ แหล่งกาเนดิ เสยี ง

3. จงบอกตัวอย่างประโยชนข์ องเสียง (อยา่ งน้อย 3 ตัวอย่าง)
ชว่ ยให้เข้าใจการสื่อสาร การไดย้ ิน
ใช้เครอ่ื ง Sonar สง่ คล่นื เสยี งลงไปใต้น้าเพอื่ สารวจหาฝงู ปลา
ใชค้ ลนื่ เหนือเสยี ง ตรวจดอู วยั วะภายในรา่ งกายผปู้ ว่ ย

ห น้ า 117

STEM BY KRULOH

เฉลยคำตอบ

แบบทดสอบหลังเรียน
แบบทดสอบวดั ผลสัมฤทธทิ์ างการเรียนวทิ ยาศาสตร์ เรื่อง แรงและพลังงาน

ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี 5

ชื่อ.....................................................................................................เลขที่......................

ขอ้ ก ข ค ง ขอ้ ก ข ค ง
1X 11 X
2X 12 X
3X 13 X
4X 14 X
5X 15 X
6X 16 X
7X 17 X
8X 18 X
9X 19 X
10 X 20 X

ได้คะแนน

ห น้ า 118

STEM BY KRULOH

กติกำกำรแข่งขนั หุ่นยนต์
ประเภท หุน่ ยนต์ซูโม่

หมวดท่ี 1 ผ้แู ขง่ ขัน

1. ใน 1 ทมี มีสมาชิกต้ังแต่ 2-3 คน
2. ไม่จากัดอายุ ไมจ่ ากัดเพศ ในแตล่ ะทมี จะมเี พศเดียวกันหรือต่างเพศกไ็ ด้
3. ผ้แู ข่งขนั จะต้องเปน็ สมาชิกของทมี ใดทมี หนงึ่ เพียงทีมเดียวในการแข่งขนั ประเภทน้ี

หมวดท่ี 2 ข้อกำหนดของหุ่นยนต์

1. ขนาดของหุ่นยนต์ไมเ่ กิน 20 x 20 เซนติเมตร ใชห้ นุ่ ยนต์ไดเ้ พยี ง 1 ตวั ในการแขง่ ขนั
2. นา้ หนักรวมของหุ่นยนตต์ ้องไมเ่ กิน 1,000 กรัม (1กิโลกรัม) ไม่รวมรโี มตคอนโทรล
3. ใช้ชุดควบคุมหรือรโี มทแบบไรส้ าย
4. เปน็ ชนิ้ สว่ นหรืออปุ กรณ์เสริมทต่ี ิดตงั้ กับหนุ่ ยนต์ Botzees

หมวดที่ 3 รูปแบบกำรแขง่ ขนั

1. การแขง่ ขัน 1 นัด มี 3 ยก ยกละ 1 นาที โดยผู้ชนะการแข่งขันคือ ทีมท่ีทาคะแนนได้ดีท่ีสุดใน 3
ยก เชน่ ชนะ 2 ยกจาก 3 ยก

2. เมื่อกรรมการให้สัญญาณ ผู้แข่งขันสามารถควบคุมหุ่นยนต์ให้ดันหุ่นยนต์ฝ่ายตรงข้ามให้ออก
นอกวงแหวนซูโม่ (Sumo Ring)

3. ช้นิ ส่วนของหุน่ ยนต์ฝ่ายใดออกนอกวงแหวนซูโม่ (Sumo Ring) ก่อนถอื วา่ เปน็ ผแู้ พใ้ นยกนน้ั

QRcode สนำมแข่งขันหนุ่ ยนตซ์ โู ม่

ห น้ า 119

STEM BY KRULOH

เกณฑ์และกติกำกำรทดสอบ
หนุ่ ยนตจ์ อมพลัง

หมวดที่ 1 ผ้แู ข่งขนั

1. ใน 1 ทีมมีสมาชกิ ตง้ั แต่ 2-3 คน
2. ไมจ่ ากดั อายุ ไมจ่ ากดั เพศ ในแตล่ ะทมี จะมีเพศเดียวกนั หรือต่างเพศก็ได้
3. ผ้แู ข่งขนั จะตอ้ งเป็นสมาชิกของทีมใดทีมหน่งึ เพยี งทีมเดียวในการทดสอบครั้งนี้

หมวดท่ี 2 ขอ้ กำหนดของหุ่นยนต์

1. ขนาดของหนุ่ ยนตไ์ ม่เกนิ 20 x 20 เซนติเมตร ใช้หุ่นยนตไ์ ด้เพยี ง 1 ตวั ในการแข่งขัน
2. นา้ หนักรวมของหุ่นยนต์ต้องไม่เกิน 1,000 กรัม (1กโิ ลกรมั ) ไม่รวมรีโมตคอนโทรล
3. ใชช้ ดุ ควบคุมหรอื รโี มทแบบไรส้ าย
4. เปน็ ชน้ิ ส่วนหรอื อปุ กรณ์เสริมที่ติดต้งั กบั หนุ่ ยนต์ Botzees เพ่ือลากจูงวัตถตุ ามภารกจิ ต่างๆ

หมวดที่ 3 รูปแบบกำรแข่งขนั

1. การทดสอบลากจูงวัตถุของหุ่นยนต์มี 4 ด่านๆ ละ 1 คะแนน โดยผู้แข่งขันมีเวลาในการลางจูง
แตล่ ะดา่ นเพียง 30 วินาที ทมี ทท่ี าคะแนนไดด้ ีทส่ี ดุ คือผชู้ นะ

2. ผู้ทดสอบจะต้องนาหุ่นยนต์มาวางที่ตาแหน่งเริ่มต้น เมื่อกรรมการให้สัญญาณ ผู้แข่งขันจะต้อง
บงั คับหนุ่ ยนต์ลากจงู วัตถุจากจุดเริม่ ตน้ ไปยงั จุดสิ้นสุดภายในเวลาท่ีกาหนด

QRcode สนำมทดสอบหุ่นยนต์จอมพลัง

ห น้ า 120

STEM BY KRULOH

เกณฑแ์ ละกติกำกำรทดสอบ
หุ่นยนตบ์ อกรัก

หมวดที่ 1 ผูแ้ ขง่ ขัน

1. ใน 1 ทมี มสี มาชิกตัง้ แต่ 2-3 คน
2. ไมจ่ ากดั อายุ ไมจ่ ากดั เพศ ในแตล่ ะทีมจะมีเพศเดยี วกนั หรือตา่ งเพศก็ได้
3. ผู้แข่งขนั จะตอ้ งเปน็ สมาชกิ ของทมี ใดทมี หน่ึงเพียงทีมเดียวในการทดสอบครั้งน้ี

หมวดที่ 2 ข้อกำหนดของหุ่นยนต์

1. ขนาดของหุ่นยนต์ไม่เกิน 20 x 20 เซนตเิ มตร ใชห้ ุ่นยนตไ์ ด้เพยี ง 1 ตวั ในการแข่งขัน
2. นา้ หนักรวมของหุน่ ยนตต์ ้องไม่เกนิ 1,000 กรัม (1กโิ ลกรัม) ไม่รวมรโี มตคอนโทรล
3. ใช้ชุดควบคมุ หรอื รีโมทแบบไรส้ าย
4. เปน็ ชน้ิ สว่ นหรอื อุปกรณ์เสริมทีต่ ิดตง้ั กับหุน่ ยนต์ Botzees เพื่อสง่ เสียงบอกรักใหต้ ุ๊กตากระดาษล้ม

หมวดที่ 3 รูปแบบกำรแขง่ ขนั

1. การทดสอบความสามารถในการส่งเสียงของหุ่นยนต์ถูกแบ่งออกเป็นระดับ โดยแต่ละระดับมี
ระยะห่าง 20 เซนติเมตร ทมี ทส่ี ง่ เสียงบอกรกั ใหต้ ุ๊กตากระดาษล้มที่ระยะไกลสดุ คือผู้ชนะ

2. ผูท้ ดสอบจะต้องนาหุน่ ยนต์มาวางทตี่ าแหน่งที่กาหนด เมอ่ื กรรมการใหส้ ญั ญาณ ผู้แข่งขันจะต้อง
บังคับหุ่นยนต์ส่งเสียงบอกรักให้ตุ๊กตากระดาษล้ม โดยมีโอกาสทดสอบในแต่ระดับเพียง 3 คร้ัง
เท่านั้น

3. เม่ือผ่านบททดสอบความสามารถในการส่งเสียงในระดับใดๆแล้ว จึงจะได้เข้าสู่บททดสอบ
ความสามารถในการสง่ เสยี งในระดบั ถัดไป

QRcode สนำมทดสอบหุ่นยนต์บอกรัก

ห น้ า 121

STEM BY KRULOH

เกณฑ์และกติกำกำรทดสอบ
ห่นุ ยนตน์ ักดนตรี (Robot music)

หมวดที่ 1 ผูแ้ ข่งขัน

1. ใน 1 ทมี มีสมาชิกตง้ั แต่ 2-3 คน
2. ไม่จากดั อายุ ไม่จากดั เพศ ในแตล่ ะทมี จะมเี พศเดียวกันหรือต่างเพศก็ได้
3. ผแู้ ข่งขันจะต้องเปน็ สมาชิกของทีมใดทมี หน่ึงเพียงทีมเดียวในการทดสอบคร้งั นี้

หมวดท่ี 2 ข้อกำหนดของหนุ่ ยนต์

1. ขนาดของหนุ่ ยนต์ไม่เกิน 20 x 20 เซนตเิ มตร ใช้หุ่นยนต์ได้เพียง 1 ตัวในการแข่งขนั
2. น้าหนกั รวมของหนุ่ ยนตต์ ้องไมเ่ กิน 1,000 กรัม (1กิโลกรมั ) ไม่รวมรีโมตคอนโทรล
3. ใช้ชุดควบคมุ หรอื รโี มทแบบไรส้ าย
4. เปน็ ชน้ิ ส่วนหรืออุปกรณเ์ สริมท่ตี ิดตั้งกับห่นุ ยนต์ Botzees เพ่อื ใหห้ นุ่ ยนตเ์ ลน่ ดนตรีได้

หมวดที่ 3 รูปแบบกำรแข่งขัน

1. การทดสอบความสามารถในการเล่นดนตรีของหนุ่ ยนต์ จะถกู ตัดสนิ และใหค้ ะแนนจากกรรมการ
2 ส่วน คอื ครูและตัวแทนนักเรยี น

2. ผู้ทดสอบจะต้องนาหุ่นยนต์มาวางท่ีตาแหน่งท่ีกาหนด เมื่อกรรมการให้สัญญาณ ผู้ทดสอบ
จะต้องบงั คับห่นุ ยนต์ใหเ้ ล่นเพลง “แมงมมุ ” กับอปุ กรณ์เสริมหรือเครื่องดนตรีที่สร้างข้ึน ภายใน
เวลา 3 นาที

QRcode ไฟลเ์ วที

ห น้ า 122