ครูสังคมกับการสอนในโลกแห่งเทคโนโลยี

ก

คำนำ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา 1104401 การเรียนรู้ในยุคโลกาภิวัตน์ มหาวิทยาลัยราชภั ฏ
พระนครศรีอยุธยา มจี ุดประสงค์เพ่อื จดทำบทความเรื่อง ครสู งั คมกับการสอนในโลกแหง่ เทคโนโลยี ในรายงาน
ฉบับนี้จะประกอบไปด้วย เทคโนโลยีสมัยใหม่กับการสอนในปัจจุบัน เทคโนโลยีกับการสอนวิชาสังคมศึกษา
การสอนสาระภมู ศิ าสตร์กับการนำเทคโนโลยีเขา้ มาใช้ เปา้ หมายการเรยี นสาระภมู ิศาสตร์ ทกั ษะทางภูมศิ าสตร์
ยกตัวอย่างการสอนภูมิศาสตร์ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และสรุปครูสังคมกับการสอนในโลกแห่ง
เทคโนโลยี ผู้จัดทำได้ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลออนไลน์ ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรูแกนกลาง กลุมสาระการ
เรียนรูสังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พื้นฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑
ผู้จัดทำหวังว่ารายงานฉบับนี้จะให้ความรู้ และเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่าน ทุก ๆ ท่านหากมีข้อเสนอแนะประการ
ใด ผ้จู ัดทำขอรับไวด้ ้วยความขอบพระคณุ ยิง่

นางสาวพรรณวษิ า ถนอมพล
ผูจ้ ัดทำ

สารบัญ ข

เร่ือง หนา้
คำนำ ก
สารบัญ ข
บทนำ ค
ครสู ังคมกบั การสอนในโลกแหง่ เทคโนโลยี 1
เทคโนโลยีสมยั ใหมก่ บั การสอนในปัจจุบนั 1
เทคโนโลยกี บั การสอนวิชาสังคมศึกษา 4
การสอนสาระภมู ิศาสตรก์ บั การนำเทคโนโลยเี ขา้ มาใช้ 5
เป้าหมายการเรียนสาระภมู ศิ าสตร์ 5
ทกั ษะทางภูมิศาสตร์ 7
8
ยกตัวอยา่ งการสอนภูมิศาสตรใ์ นระดบั ชนั้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 1 11
13
สรุปครูสงั คมกับการสอนในโลกแห่งเทคโนโลยี
บรรณานกุ รม

ค

บทนำ

ครูสงั คม แหง่ ศตวรรษที2่ 1” ภายใตก้ ารเปลย่ี นแปลงไปอย่างรวดเร็วของสังคมยุคดิจิทลั “คร”ู จึงตอ้ ง
เตรยี มความพร้อมในทุกๆ ดา้ น ใหท้ ันตอ่ การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมของประเทศและ
โลกในการศึกษายุค thailand 4.0 เทคโนโลยีสมัยใหม่ เป็นการทำงานโดยการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์มา
ประยกุ ตใ์ ช้ เพอ่ื เพิม่ ประสิทธิภาพและประสิทธผิ ลในการทำงานน้นั ๆ ให้มผี ลดมี ากยิ่งขนึ้ การนำเอาเทคโนโลยี
สมัยใหม่มาใช้นั้น ก็ต้องแตกต่างกันไปตามลักษณะของงานแต่ละอย่าง ถ้านำมาใช้ทางด้านการศึกษา ก็จะ
เรยี กวา่ เทคโนโลยีทางการศกึ ษา

ครูในยุคโลกาภิวัตน์ อยู่ในโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา การสอนจะยึดหนังสือในการสอน
อย่างเดียวไม่ได้ ควรมีการนำเทคโนโลยีเข้ามาบูรณาการมาใช้ในการจัดการเรียนการสอน ให้หนังสือเป็น
แนวทางในการสอน เนอ้ื หาหรอื ความรตู้ า่ งๆ เราควรท่ดี ึงหรือนำข้อมูลข่าวสาร สถานการณต์ ่าง ๆ ท่ีเกิดขึ้นใน
ชีวติ ประจำวนั มาใช้ในการสอน เพราะวิชาสงั คมเป็นวชิ าท่ีเกี่ยวกับสิง่ ท่ีอยู่รอบตัวของผเู้ รียนและผู้สอน เพราะ
ในยุคปัจจุบันแหล่งการเรียนรู้มีมากมาย ผู้เรียนสามารถค้นคว้าหาความรู้ได้อย่างรวดเร็วโดยใช้อินเทอร์เน็ต

เพราะฉะนั้นครูสังคมจะต้องมีความรูก้ ว้างไกลในเทคโนโลยี โลกสมัยใหม่เต็มไปด้วย IT ครูจะต้องพัฒนาแบบ

ก้าวกระโดดจึงจะทันโลกยุคใหม่ นวัตกรรมจึงเป็นเครื่องมือของครูยุคใหม่ ที่จะต้องพัฒนาตนเองในด้าน
เทคโนโลยี วิชาการ เพื่อนำนวัตกรรมไปพัฒนาผู้เรียนใหม้ ีความรู้และเข้าใจในบทเรียนมากยิ่งขึ้นและยังถือได้
ว่า ครเู ปน็ ผพู้ ัฒนาตนเองอยู่เสมอเปน็ ตน้

ในปัจจุบันการจดั การเรียนการรู้มีมากมายหลากหลายสามารถที่จะนำเทคโนโลยที างการศึกษาเขา้ มา
ปรับใช้ในการสอนได้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน แต่การศึกษาในปัจจุบันการจัดกการเรียน
การสอนยงั เป็นเหมือนในอดีต คือการยดึ หลักการสอนตามหนงั สือ ไมค่ อ่ ยมกี ารสอนหรือการนำเทคโนโลยีเข้า
มาช่วยในการจดั การเรียนรู้หรือการจัดกิจกรรมให้กับนักเรียน อาจจะมีบ้างแต่ค่อนข้างน้อย จึงทำให้การสอน
นั้น ยังคงหยึดหลักแบบเดมิ คือการสอนตามหนังสือเรียน ทำให้ผู้เรียนมีการเรยี นรู้ไม่คอ่ ยเปิดโลกทัศน์ ดังน้ัน
ครูผู้สอนจำเป็นต้องมีการสอนแบบใหม่ให้ทันต่อยุคสมัยหรือทันต่อยุคโลกาภิวัตน์ คือการนำเทคโนโลยเี ข้ามา
ใช้ในการสอนโดยเฉพาะวิชาสังคมศึกษา เพราะวิชาสังคมศึกษาเป็นวิชาที่เกี่ยข้องกับชีวิตประจำวันของ
นักเรียนมากที่สุด และเนื้อหาในรายวิชาสังคมค่อนข้างที่จะน่าเบื่อ เพราะฉะนั้นการที่จะทำให้ผู้เรียนสนุกกับ
การเรยี น ครูผูส้ อนจำเป็นต้องมีการปรบั ตัวให้เทา่ ทนั ต่อยคุ สมัยทเี่ ปล่ียนแปลงไป โดยเฉพาะการจัดการเรยี นรู้

บทความฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางในการจัดการเรียนการสอนในรายวิชาสังคมศึกษา
ให้น่าสนใจโดยการนำแอพพลิเคช่ันเทคโนโลยีเข้ามาปรับใช้ในการสอน โดยที่ครูผู้สอนไม่จำเป็นที่จะต้องสอน

ง

ตามหนังสือเรียน โดยครูต้องปรับบทบาทของตนเองจากการเป็นผู้ให้ความรู้ที่เน้นการสอนตามที่ระบุไว้ใน
หนังสือ มาเป็นต้นแบบในการออกแบบกิจกรรมการสอน ให้มีความแปลกใหม่และน่าสนใจ โดยผู้จัดทำได้
ยกตัวอย่างในการจัดการเรียนการสอนในวิชาภูมิศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และมีการยกตัวอย่างการนำ

เทคโนโลยีแอพพลเิ คชัน่ จำนวน 5 อย่าง เช่น Google Earth, Google Map, Google Street View, เซเทอร์

รา ออนไลน์, Kahoot เป็นต้น ซึ่งสามารถเป็นแนวทางในการจัดการเรียนรู้วิชาภูมิศาสตร์ที่เท่าทันต่อยุค
โลกาภิวตั น์

ผู้จัดทำ
นางสาวพรรณวิษา ถนอมพล

สาขาสังคมศึกษา

ครูสังคมกบั การสอนในโลกแหง่ เทคโนโลยี 1

เทคโนโลยีสมัยใหมก่ บั การสอนในปจั จุบัน

เทคโนโลยีสมัยใหม่ เป็นการทำงานโดยการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้ เพื่อเพิ่ม
ประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการทำงานนั้นๆให้มีผลดีมากยิ่งขึ้นการนำเอาเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้นั้น ก็
ต้องแตกต่างกันไปตามลักษณะของงานแต่ละอย่าง ถ้านำมาใช้ทางด้านการศึกษา ก็จะเรียกว่า เทคโนโลยี
ทางการศึกษา เป็นต้น ซึ่งจะเห็นว่า เมื่อมีการใช้เทคโนโลยีในด้านใดก็จะเรียกเทคโนโลยีด้านนั้น เมื่อมีการ
นำเอาเทคโนโลยีมาใช้ในการทำงานในส่วนต่างๆของวงการศึกษา การที่จะศึกษาถึง องค์ประกอบต่างๆใน
เทคโนโลยกี ารศึกษา จึงจำเปน็ ต้อง ทราบความหมายของคำต่างๆเหล่าน้ีให้เขา้ ใจอยา่ งชัดเจนเสียก่อน รวมถึง
พัฒนาการระยะต่างๆของเทคโนโลยีการศึกษา เพื่อเป็นการศึกษาถึงความเจริญ ก้าวหน้าทางด้านน้ีทั้งในด้าน
วัสดุ อุปกรณ์ และวธิ ีการ รวมถงึ ความสำคญั และบทบาทของเทคโนโลยี การศกึ ษา

เทคโนโลยี หมายถึง การนำเอาแนวความคิด หลักการ เทคนิค ความรู้ ระเบียบวิธี กระบวนการ
ตลอดจนผลผลติ ทางวทิ ยาศาสตร์ท้งั ในดา้ นสง่ิ ประดิษฐแ์ ละวิธปี ฏบิ ตั ิมาประยกุ ต์ใช้ในระบบงานเพอื่ ช่วยให้เกิด
การเปล่ียนแปลงในการทำงานใหด้ ีย่ิงข้ึนและเพ่ือเพิ่มประสทิ ธิภาพและประสิทธผิ ลของงานให้มมี ากยง่ิ ขึ้น

เทคโนโลยีสมัยใหม่การศึกษา ในปจั จุบนั การดำเนนิ กิจการงานด้านต่าง ๆ เพอ่ื ให้บรรลเุ ป้าหมายอย่างมี
ประสิทธภิ าพจะใช้เทคโนโลยีเขา้ ไปชว่ ยเป็นสว่ นใหญ่ เทคโนโลยีจึงมีความเกี่ยวขอ้ งกับระบบงานด้านต่าง ๆทุก
แขนง ถ้านำไปใช้แก้ปัญหาในแขนงใด จะเรียกเทคโนโลยีในด้านนัน้ เช่น เทคโนโลยีทางการแพทย์ เทคโนโลยี
ทางการเกษตร เทคโนโลยีทางการอุตสาหกรรม เปน็ ต้น ในวงการศึกษากเ็ ชน่ เดยี วกนั มีปัญหาต่าง ๆ มากมาย
ทีจ่ ะต้องปรบั ปรุงแก้ไขจึงเกดิ เทคโนโลยีทางการศึกษาข้ึน

การศึกษา หมายความว่า กระบวนการเรียนรู้เพื่อความเจริญงอกงามของบุคคลและสังคม โดยการ
ถ่ายทอดความรู้สึก การฝึก การอบรม การสืบสานทางวัฒนธรรม การสร้างจรรโลงความก้าวหน้าทางวิชาการ
การสร้างองค์ความรู้อันเกิดจากสภาพแวดล้อม สังคมการเรียนรู้และปัจจัยเกื้อหนุนให้บุคคลเรียนรู้อย่าง
ต่อเนอ่ื งตลอดชีวิตการศกึ ษา"

จึงสรุปได้ว่า เทคโนโลยีทางการศึกษา หมายถึง การนำความรู้ แนวคิด กระบวนการและผลผลิต
ทางวิทยาศาสตร์มาใช้ร่วมกันอย่างมีระบบ เพื่อแก้ปัญหาและพัฒนาการศึกษาให้ก้าวหน้าไปอย่างมี
ประสิทธิภาพ การใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา เป็นระบบการประยุกต์ผลิตผลทางวิทยาศาสตร์ และวิศวกรรม
ผสมผสานกบั หลักทางสังคมวิทยา และมานษุ ยวทิ ยา มาใช้ในการศึกษาเพ่ือการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต
โดยครอบคลุมการจัดและออกแบบระบบพฤติกรรม เทคนิควิธีการ การสื่อสาร การจัดสภาพแวดล้อม การ
จัดการเรยี นการสอน และการประเมิน เทคโนโลยเี พือ่ การศกึ ษา ในทนี่ ี้จะมีความหมายครอบคลุมการผลติ การ

2

ใช้การพัฒนาสื่อสารมวลชน (ได้แก่ สื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์) เทคโนโลยีสารสนเทศ (
คอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ต มัลติมีเดีย) และโทรคมนาคม (โทรศัพท์ เครือข่ายโทรคมนาคม การสื่อสารอื่น ๆ)
เพอื่ ใหเ้ กิดกระบวนการเรียนรู้ไดต้ ามความต้องการของผู้เรยี นในทุกเวลาและสถานที่

เม่ือยุคสมัยไดเ้ ปลีย่ นแปลงไป เทคโนโลยีสมัยใหมม่ ีบทบาทสำคญั ในการช่วยการจัดการศึกษาให้บรรลุ
อุดมการณ์ทางการศึกษา ตามนโยบายการจัดการศึกษาของรัฐ ซ่งึ จะต้องจดั การศึกษาตลอดชวี ิตสำหรับทุกคน
หรือที่เรียกว่า การศึกษาเพื่อปวงชนทุกคน อันเป็นการลดความเหลื่อมล้ำโอกาสทางการศึกษาสร้างความเท่า
เทียมทางด้าน การศึกษาเทคโนโลยีที่ใช้ในปัจจบุ ันไมว่ ่าเป็น เทคโนโลยที างดา้ นสารสนเทศ เทคโนโลยีทางด้าน
ส่อื สารมวลชน เทคโนโลยีทางด้านโทรคมนาคม ซึ่งเป็นประโยชนใ์ นด้านการจดั การศึกษาท้ังสนิ้ เช่นการศึกษา
ทางไกลผ่านดาวเทียม นักเรียนชนบท ทุรกันดารสามารถเรียนรู้ได้เท่าเทียมกับนักเรียนที่อยู่ในเมือง ระบบ
อินเตอรน์ ักเรยี นก็สามารถเรยี นรไู้ ด้ทัว่ โลก หรืออาจเรียกไดว้ า่ มีห้องสมดุ โลกอย่ทู ่โี รงเรียน หรอื อยทู่ ีบ่ ้าน โดยท่ี
ไมต่ ้องเสียเวลา เสียงบประมาณในการทจี่ ัดซ้ือหาหนังสือใหม้ ากมาย เหมือนสมยั ก่อน นอกจากนั้นแล้วผู้เรียน
สามารถเรียนรู้ด้วยตนเองได้อย่างอิสระ นอกจากนั้นยังมีสื่อที่เป็นวิทยุ โทรทัศน์ ซีดีรอม สื่ออิเล็กทรอนิกส์ ท่ี
ทำให้ประชาชนทุกคนได้เรยี นรไู้ ด้ตลอดชีวิต

ทำให้การจัดการเรียนการสอนในปัจจุบันการเรียนการศึกษาในยุคปัจจุบัน เป็นยุคสังคมแห่งการ
เรียนรู้ที่เปิดกว้าง มีหลากหลายรูปแบบให้ได้ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองโดยการ นำเทคโนโลยีสมัยใหม่เขามา
พัฒนารูปแบบการศึกษาในสถานศึกษาของไทย เพื่อให้ได้ก้าวทันโลกยุคใหม่ที่ไร้ขอบเขตภายใต้จินตนาการ
ของมนุษย์ที่สร้างขึ้น การศึกษาเป็นการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นทุกที่ทุกเวลา จะเห็นได้ว่า โรงเรียนต่างๆ ไม่ว่าจะ
เป็นโรงเรียนขนาดเลก็ โรงเรยี นขนาดกลาง โรงเรียนขนาดใหญ่และใหญ่พิเศษ หรือสถานศึกษาต่างๆ สิ่งท่ี
จำเป็นและหลีกเหลี่ยงไม่ได้คือคอมพิวเตอร์และระบบอินเทอร์เน็ต โรงเรียนหรือสถานศึกษาทุกแห่งมีความ
ต้องการใช้เท่า ๆกนั เป็นความรูค้ วามเข้าใจท่ีทุกคนต้องเขา้ ไปให้ถึงโลกแห่งสงั คมการเรียนรู้และใช้เทคโนโลยี
เป็น จะทำให้เกิดคุณค่าและประโยชน์สงู สดุ แก่ตนเอง แต่ในทางกลับกันหากใช้เทคโนโลยอี ย่างผิดวธิ อี าจทำ
ให้เกดิ ความสูญเสียก็เป็นไปได้

ดร.สงบ ลักษณะ กล่าวว่า ในภาวะปัจจุบัน ประเทศเรากําลังอยู่ในช่วงของการปฏิรูปการศึกษาครั้ง
ใหญ่อีกครั้งหนึ่ง ภายใต้กระแสการเปลี่ยนแปลงอย่างมากมายทั้งภายนอกและภายในประเทศ และทั่วโลกให้

ความสำคญั กบั การลงทนุ ทางเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication
Technology : ICT) เพราะในปัจจุบันเป็นยุคโลกาภิวัตน์ ความเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และ

เทคโนโลยี เป็นไปอย่างรวดเร็วทางบวกและทางลบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของบุคคล อย่างรุนแรง บุคคลจึง
จำเป็นต้องพัฒนาตนเอง ให้มีความรู้ ความคิด และทักษะชีวิตให้สามารถแก้ปัญหาและพัฒนาคุณภาพชีวิตได้
อย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่เกิดจนตาย โดยสังคมมีส่วนร่วมในการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาสาระและกระบวนการ

3

เรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวติ และเพื่อนำมาเป็นเครื่องมือในการพัฒนาประเทศทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคมและ

การศึกษา โดยทุกประเทศต่างมุ่งสร้างสังคมใหม่ให้เป็นสังคมที่ใช้ความรู้เป็นฐาน (Knowledge Based
Society)

สินีนาถ ชาตะกาญจน์ กล่าววา่ ในยุคของการปฏิรูปการศกึ ษา เราเร่งพฒั นาการศกึ ษาให้การศึกษาไป

พัฒนาคุณภาพของคน เพอ่ื ให้คนพัฒนาประเทศ เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) จึงเป็นเครื่องมือ

ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของการจัดการศึกษา เช่น ส่งเสริมการเรียนรู้ต่อเนื่องนอกระบบโรงเรียนและการ
เรียนรู้ตามอัธยาศัย ช่วยจัดทำข้อมูลสารสนเทศเพื่อการบริหาร และจัดการเทคโนโลยีเพื่อช่วยการเรียนการ
สอน

สุรสิทธ์ิ วรรณไกรโรจน์ ได้ใหค้ ำจำกดั ความของ e-Learning ไว้วา่ การเรียนรูแ้ บบออนไลน์ หรือ e-
learning คือ การศึกษา เรียนรู้ผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ตหรืออินทราเน็ตเป็นการเรียนรู้ด้วย

ตัวเอง ผู้เรียนจะได้เรียนตามความสามารถและความสนใจของตน โดยเนื้อหาของบทเรียนซึ่งประกอบด้วย

ข้อความ รูปภาพ เสียง วิดีโอและมัลติมีเดียอื่นๆ จะถูกส่งไปยังผู้เรียนผ่าน web Brower โดยผู้เรียน ผู้สอน

และเพอ่ื นร่วมชั้นเรียนทุกคน สามารถตดิ ต่อ ปรึกษา แลกเปลย่ี น ความคิดเห็น ระหวา่ งกนั ได้เช่นเดียวกับการ

เรยี นในชั้นเรียนปกติ โดยอาศยั เครื่องมือการติดต่อ สือ่ สารทท่ี ันสมยั (e-mail, web-board, chat) จึงเป็น
การเรียนสำหรับทุกคนเรียนได้ทุกเวลา และทุกสถานที่ (Learn for all: anyone, anywhere and
anytime

สรุปได้ว่าเทคโนโลยี การศึกษา หมายถึง การนำเอาเทคโนโลยีต่าง ๆมาประยุกต์ใช้ในกระบวนการ
เรยี นการสอนเพื่อให้เกิดความรู้ ทกั ษะ เพิม่ ประสทิ ธภิ าพและประสิทธิผลให้ไดม้ ากทส่ี ุด และเพ่ือประหยัดและ
ปลอดภัยที่สุด ซึ่งเทคโนโลยีเหล่านี้อาจจะเป็น คอมพิวเตอร์ รายการวิทยุกระจายเสียง สิ่งพิมพ์ต่าง ๆ ตำรา
ฯลฯ และที่สำคัญที่สุดเพื่อให้ผู้เรียนบรรลุวัตถุประสงค์ที่ได้ตั้งไว้ เทคโนโลยีการศึกษาเกี่ยวข้องกับการ
ออกแบบ การพัฒนาการใช้การจัดการ และประเมินผลของกระบวนการ แหล่งเรียนรู้ สำหรับการเรียนการ
สอนเพื่อใหผ้ ู้เรยี นมีประสิทธภิ าพมากท่สี ุดจะเห็นไดว้ ่า เทคโนโลยี และการส่ือสารท่ที นั สมยั ข่าวสารจากแหล่ง
ต่าง ๆ สามารถส่งถึงกันได้อย่าง แพร่หลายและรวดเร็ว การจัดการศึกษาในปัจจุบันและอนาคต จึงเ น้นให้
ประชาชนเข้ามามสี ่วนร่วมในการจดั ประสบการณ์ให้กับนักเรยี น และรฐั ตอ้ งนำเอาเทคโนโลยี และส่ือสารใหม่
มาพฒั นาคณุ ภาพ และประสทิ ธิภาพ การจดั การศึกษาให้กว้างขวาง อย่างไรกต็ ามการจัดการเรยี นการสอนโดย
ใช้เทคโนโลยี สามารถจัดได้ ไม่ค่อยน่าเป็นห่วง ถ้าสถานศึกษามีงบประมาณสามารถจัดหาเครื่องคอมพวิ เตอร์

ได้ สว่ นการท่จี ะสอนให้ผเู้ รียนใช้เทคโนโลยีได้นั้นก็ไม่ยาก แต่ส่งิ ท่ีขาดไม่ได้ คือ Information หรือที่เรียกว่า

สารสนเทศ ท่ีจะเป็นเนือ้ หาของการใช้เทคโนโลยี เพราะถา้ ขาดข้อมลู สารสนเทศเพือ่ ใช้ในการเรียนรู้ แล้วจะทำ

4

ให้ขาดการเชอ่ื มโยงกระบวนการเรียนรู้ใหเ้ ข้ากับเทคโนโลยสี ารสนเทศ ตัวระบบเทคโนโลยีก็ไร้ความหมายไม่มี
ประโยชน์

จากสง่ิ ที่กลา่ วมาทั้งหมด ต้องการบอกว่าการจัดการเรียนการสอนโดยใช้เทคโนโลยีน้ันในสมัยปัจจุบัน
นั้นมี ความสำคัญมาก โดยเฉพาะครูที่ต้องนำไปใช้กับผู้เรียนเพื่อปรับเปลี่ยนวิธีการสอนจากที่ให้ เด็กท่องจำ
เพียงอย่างเดียวมาเป็นการให้ได้เรียนรู้ พัฒนาความคิดด้วยตนเอง ไม่เกิดความเบื่อหน่าย น่าสนใจ และเพ่ือ
สนองความเจรญิ งอกงามของผูเ้ รยี น เขา้ กบั ยคุ สมัยทีเ่ ปลีย่ นแปลงอย่ตู ลอด ผเู้ รียนสามารถเรยี นรู้และเข้าสังคม
ในยุคปัจจุบัน โดยสาระวิชาท่ีควรนำมาปรับใช้ คือ สาระวิชาสังคมศึกษา เพราะเป็นสาระทีต่ ้องสอนให้เข้ากับ
ยุคสมัย และเข้ากับบริบทในปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องนำเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในการจดั การเรียนการสอนเพื่อให้มี
ประสิทธิภาพมากยง่ิ ขน้ึ

เทคโนโลยีกับการสอนวชิ าสังคมศกึ ษา

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขันพื้นฐานพ.ศ.๒๕๕๑ ได้กำหนดให้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา
ศาสนาและวัฒนธรรม เป็นกลุ่มสาระที่ ๔ เป็นวิชาที่ช่วยให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจว่ามนุษย์ดำรงชีวิตได้
อย่างไร ทั้งในฐานะปัจเจกบุคคล และ การอยู่ร่วมกันในสังคม การปรับตัวตามสภาพแวดล้อม การจัดสรร
ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด นอกจากนี้ยังช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจของการพัฒนาการเปลี่ยนแปลงตามยุค สมัย
กาลเวลา ตามเหตุปัจจยั ต่างๆทำให้เกิดความเขา้ ใจในตนเองและผู้อ่ืน มคี วาม อดทน อดกล้นั ยอมรับในความ
เปลี่ยนแปลง และมีคุณธรรมสามราถนำความรู้ไปปรับใช้ในการดำเนินชีวิต เป็นพลเมืองท่ีดีของสังคมไทยและ
สงั คมโลก

กลุ่มวิชาสังคมศึกษาเป็นรายวิชาหนึ่งที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง ด้วยเหตุผลที่ว่า เป็นกลุ่มวิชาที่มุ่ง
พฒั นาสมรรถนะของผู้เรียนให้สามารถเรียนรู้การดำรงชวี ิตอยู่ในสังคม และการอยู่ร่วมกับบุคคลอ่ืนได้อย่างมี
ความสุข ตลอดจนสามารถนำเอาความรู้ความเข้าใจนั้นไปปรับใช้ให้เข้ากับสภาพสังคมที่แปรเปลี่ยนได้อย่าง
เหมาะสม สมดุล และย่งั ยนื นอกจากนี้ยังมุ่งเน้นใหผ้ ู้เรยี นได้มีทักษะหลายๆ ด้าน ทั้งทกั ษะทางสังคม ทักษะ
ทางการคิด ทักษะการตัดสินใจ และทักษะการแก้ปัญหา อีกทั้งยังเป็นวิชาที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้ผู้เรียนเป็น
พลเมอื งดีของสังคม ตัง้ แตร่ ะดบั ครอบครวั ไปจนถงึ พลโลก ดังนัน้ การจดั การเรียนรู้ในวชิ าสังคมศึกษา หรือท่ี
ในปัจจุบันเรียกว่า สาระการเรียนรู้สังคมสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม จึงต้องเป็นวิธีการเรียนรู้ที่จะ
ชว่ ยสร้างเสริมเติมเตม็ ประสบการณ์ให้ผู้เรียนได้ใชส้ ติปญั ญา ความรคู้ วามคิด และความสามารถต่าง ๆ อย่าง
เต็มที่ ตลอดจน. ต้องจัดให้เหมาะสมกับวัยและวุฒิภาวะของผู้เรียน ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมจัดการเรียนรู้ของ
ตนเอง พัฒนาและขยายความคดิ ของตนเองจากความร้ทู ี่ได้เรยี น

5

การนำเอาการจัดการเรียนรู้โดยนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยสอน ในรายวิชากลุ่มสาระการเรียนรู้สังคม
ศึกษา เป็นวิธีการหนึ่งที่จะช่วยให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจ พัฒนาความคิด สามารถคิดวิเคราะห์
สังเคราะห์ จนสามารถบรรลุจุดประสงค์ของการจัดการเรียนรู้ได้ จงึ อยากใหค้ รูสอนวชิ ากลุ่มสาระการเรียนรู้
สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม เห็นความสำคัญของการนำเอาสื่อเทคโนโลยีเข้ามาช่วยสอนให้ทันต่อยุค
เพราะ วิชาสังคมศึกษามีปัญหามากมายที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริง เหมาะกับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็น
ฐาน เน่อื งจากปัญหาสังคม ปัญหาจรยิ ธรรม ปัญหาเศรษฐกิจ ปัญหาการเมืองปญั หาสิ่งแวดลอ้ ม และปัญหาภยั
พิบัติ ที่เกิดขึ้นเป็นเรื่องที่กระทบกับทุกคน สมัยเพื่อปรับเนื้อหาการสอนให้น่าสนใจ และจัดการเรียนการสอน
ได้สนุกสนานมากยิ่งขึ้น เพราะในปัจจุบันมีสื่อและเทคโนโลยีเกิดขึ้นมากมาย ทำให้วิธีการสอนนั้นมีมากมาย
หลายรูปแบบ เช่น การใช้ส่อื เข้ามาช่วยสอน อาจจะเป็นสื่อที่ทำขึน้ เอง หรอื เป็นสอื่ ที่เป็นเทคโนโลยี ส่ิงเหล่านี้
กจ็ ะทำใหก้ ารจัดการเรยี นการสอนนน้ั มปี ระสทิ ธภิ าพมากยง่ิ ขึ้น

การสอนสาระภมู ิศาสตรก์ บั การนำเทคโนโลยีเข้ามาใช้

สาระภูมิศาสตร์ เป็นศาสตร์ ที่เกี่ยวของทั้งวิทยาศาสตร์ และสังคมศาสตร์ สามารถบูรณาการกับ
ศาสตร์อื่น ๆ ได้เชน ประวัติศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ รวมทั้งได้พิจารณาเห็นว่า
ปัจจุบนั ประเทศไทย และ พ้ืนทีต่ ่าง ๆ ของโลกเกดิ ภาวะวิกฤตด้านกายภาพ ดา้ นสง่ิ แวดลอ้ ม และมผี ลกระทบ
อย่างรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ นอกจากนั้น กระแสโลกาภิวัตน ความทันสมัยของวิทยาการและเครื่องมือทาง
ภูมศิ าสตร์ ทเี่ ป็นเทคโนโลยีสารสนเทศทางภูมศิ าสตร์มีมากขึ้น ตลอดจนการอนรุ ักษทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิง
แวดลอม เพื่อการสร้างความยั่งยืน ซึ่งการเรียนรูเพียงสาระสำคัญของสาระภูมิศาสตร์ไม่เพียงพอต่อการ
เปลี่ยนแปลงที่เกดิ ขึ้นอย่างรวดเร็ว และบางครั้งเกิดข้ึนโดยคาดการณ์ไม่ได้ผู้เรียนจึงตองมที ักษะ กระบวนการ
และความสามารถทางภูมศิ าสตร์ เพอ่ื เป็นเคร่อื งมือในการเรยี นรูประกอบ

เป้าหมายการเรยี นสาระภมู ิศาสตร์

สาระภูมิศาสตร์ช่วยให้ผู้เรียนเขาใจลักษณะทางกายภาพของโลก ปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่ง
แวดลอม ที่กอใหเกดิ การสร้างสรรคว์ ิถีการดำเนิน เพ่อื ใหรเู ทาทัน ปรบั ตัวตามการเปลยี่ นแปลงของสง่ิ แวดลอม
ตลอดจน สามารถใชทักษะ กระบวนการ ความสามารถทางภูมิศาสตร์ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ในการ
จัดการทรัพยากรและ สิ่งแวดลอมตามสาเหตุและปัจจัยอันจะนำไปสู่การปรับใชในการดำเนินชีวิต ดังนั้น
เพื่อให้การเรียนรู้สาระภูมศิ าสตร์บรรลุผลตามเปา้ หมายที่กำหนดไว จึงได้กำหนดทิศทางสำหรับ ครูผู้สอนเพื่อ
ใช้เป็นแนวทางแนวการจัดการเรียนรู้ที่ส่งผลให้ผู้เรียน มีความรู้ความเขาใจ ความสามารถ และทักษะ

6

กระบวนการทางภูมิศาสตร์ที่สะท้อนสมรรถนะทสี่ ำคัญและคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ของผเู้ รียนให้สอดคล้อง
กับจุดม่งุ หมายของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕๑ ท่พี ฒั นามงุ่ เป็นคนดี มีปัญญา
มีความสุข มีศักยภาพในการศึกษาต่อ และการประกอบอาชีพ จึงได้กำหนดแนวทางการจัดการเรียนรู ซ่ึง
ประกอบด้วย (๑) ความรูความเขาใจทางภูมิศาสตร์ (๒) ความสามารถทางภูมิศาสตร์ (๓) กระบวนการทาง
ภมู ศิ าสตร์ (๔) ทกั ษะทางภมู ิศาสตร์ จากเป้าหมายของการเรยี น สาระภูมิศาสตรท์ ่กี ลา่ วมาข้างตนสามารถสรุป
เป็นแผนภาพได้ ดงั นี้

รูปภาพท่ี 1 เปา้ หมายการเรียนรสู้ าระภมู ิศาสตร์
ท่มี า : https://www.facebook.com/230530777365061/photos

7

ทักษะทางภูมิศาสตร์

ในการจดั กิจกรรมการเรยี นการสอน เพือ่ ใหผ้ เู้ รียนมกี ารรูเ้ ร่ืองภมู ศิ าสตรน์ นั้ ผูส้ อนจำเปน็ อยา่ งยิ่งท่ี
จะตอ้ งพัฒนาทักษะของผูเ้ รียนท่เี ก่ยี วข้องกบั มมุ มองทางภมู ศิ าสตร์ โดยสามารถจัดกิจกรรมตา่ ง ๆ ดว้ ยการ
สอดแทรกทกั ษะที่สำคญั ดังต่อไปนี้

1) การ สงั เกต (observation) เป็นการนำผเู้ รยี นไปสงั เกตสง่ิ แวดล้อมทั้งท่ีเกดิ ขึ้นเองตามธรรมชาติ

และมนุษย์สรา้ งขน้ึ เช่น การสังเกตความแตกต่างของสิ่งแวดล้อมระหวา่ งทางกลับบา้ น
2) การแปลความข้อมลู ทางภมู ิศาสตร์ (interpretation of geographic data) เป็นการแปล

ความหมายของขอ้ มลู ในสิ่งท่ีปรากฎอยู่บนพ้ืนโลก ทอ่ี ้างอิงดว้ ยตำแหน่ง ที่อาจจะปรากฏอยูใ่ น
รปู แบบแผนภมู ิ แผนภาพ กราฟ คาราง รูปถ่าย แผนท่ี ภาพจากดาวเทียม และภูมิสนเทศ
3) การใช้เทคนิคและเครื่องมือทางภูมศิ าสตร์ (using geographic technique and equipment)
เป็นการใชว้ ธิ กี าร เช่น การชกั ตวั อย่าง การวาดภาพร่างในภาคสนาม การใช้รปู ถ่าย แผนท่ี และ
เครอ่ื งมือตา่ ง ๆ ในการรวบรวมขอ้ มูลทางภูมิศาสตร์
4) การคดิ เชิงพื้นที่ (spatial thinking) เปน็ การคดิ ที่ใชค้ วามรู้ทางภูมศิ าสตรใ์ นการระบุ วเิ คราะห์
และทำความเข้าใจประเดน็ เก่ียวกบั ท่ตี ัง้ ทิศทาง มาตรส่วน แบบรูป พ้นื ที่ และแนวโนม้ ของ
ความสัมพนั ธร์ ะว่างปรากฏการณ์ทางภมู ศิ าสตร์กับเวลา
5) การคิดแบบองค์รวม (holistic thinking) เป็นการมองภาพรวมของระบตา่ ง ๆ ทางภูมิศาตร์ท่ี
ผ่านการวิเคราะห์และสงั เคราะห์ความสัมพันธข์ องสรรพสิง่ ท้งั ที่เกิดขนึ้ เองตามธรรมชาติและส่ิงท่ี
มนุษยส์ รา้ งขนึ้
6) การใช้เทคโนโลยี (using technology) เปน็ การใช้เทคโนโลยสี ารสนเทศในการสืบคน้ ขอ้ มูลทาง
ภมู ิศาสตรผ์ ่านอนิ เทอรเ์ นต็ เช่น การใช้อินเทอร์เนต็ ในการสบื คน้ ข้อมมูลต่าง ๆ การใช้ Google
Earth การใชโ้ ทรศัพทเ์ คลื่อนท่ีประกอบการเรียนการสอน
7) การใชส้ ถิตพิ นื้ ฐาน (using basic statistics) เป็นการใช้สถติ ิอย่างง่าย เช่น คา่ เฉล่ยี เลขคณิต
ค่ามัธยฐาน และค่าฐานนยิ ม ในการวเิ คราะห์ขอ้ มลู การเข้าใจลักษณะการกระจาย และ
ความสัมพนั ธ์ของขอ้ มลู ทางภูมิศาสตร์ และการวเิ คราะหแ์ บบรปู ของข้อมลู เชิงพืน้ ที่
ทัง้ นี้ การจัดกกิจกรรมการเรยี นการสอนทเ่ี นน้ การร้เู ร่อื งภมู ิศาสตรผ์ เู้ รยี น จำเป็นอยา่ งยง่ิ ท่จี ะต้อง
คำนงึ ต่อความเหมาะสมต่อระดับการเรยี นรู้ในแต่ลละช่วงชน้ั การจดั จิ กรรมภาคสนาม จะเป็นการส่งเสรมิ การ
ร้เู รื่องภมู ิศาสตร์ได้เปน็ อย่างดี เนือ่ งจากกจิ กรรมดังกล่าวเป็นการบูรณาการความรู้ทางภมู ศิ าสตร์ในประเด็น
ต่าง ๆ ผา่ นกระบวนการและการใช้ทักษะทางภมู ศิ าสตรใ์ นการตอบและแก้ไขประเดน็ หรือปญั หาทีผ่ ้สู อนได้
ต้งั ขน้ึ ด้วยการลงมือปฏิบัตจิ ริงในพน้ื ทน่ี น้ั ๆ

ยกตวั อย่างการสอนภูมิศาสตร์ในระดบั ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 8

มาตรฐาน ส ๕.๑ เขาใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสมั พันธ์ของสรรพสิ่งซง่ึ มผี ลตอกัน ใช
แผนท่แี ละเครอ่ื งมอื ทางภูมศิ าสตร์ในการคนหา วิเคราะห์และ สรปุ ขอมลู ตามกระบวนการทางภมู ศิ าสตร์
ตลอดจนใชภูมิสารสนเทศอย่างมีประสทิ ธิภาพ

ตวั ช้วี ดั ท่ี ส 5.1 ม1/1 วิเคราะห์ลกั ษณะทางกายภาพของทวีปเอเชยี ทวปี ออสเตรเลีย และโอเชียเนีย
โดยใชเ้ ครอื่ งมือทางภูมิศาสตรส์ ืบคน้ ข้อมูล

การจดั กจิ กรรมในการเรยี นการสอน ควรมกี ารนำเทคโนโลยีเขา้ มาบรู ณาการณ์ในการเรียน เพอ่ื ใหเ้ ท่า
ทนั กับบริบทในปัจจบุ ัน โดยครผู ูส้ อนสามารถทจี่ ะนำส่อื เทคโนโลยที ่ีเกย่ี วขอ้ งกับเนื้อหาบทเรยี นเข้ามาเปน็
เคร่อื งมือนารสอนได้ โดยจะยกตวั อยา่ งดังน้ี

1). Google Earth เป็นโปรแกรมที่ถูกสร้างและพัฒนาโดยบริษัท กูเกิ้ล จำกัด (Google) เพื่อดู
ภาพถ่ายทางอากาศที่แม่นยำที่สุด พูดง่ายๆเหมือนเราสามารถเหาะเหินเดินอากาศไปที่ไหนก็ได้บนโลก ทำให้
เหมาะสมกับการนำมาบูรณาการในการสอนวิชาภูมิศาสตร์ เพราะมันสามารถทำให้ผู้เรียนนั้นเห็นภาพได้จริง
และมีการเสนอข้อมูลที่ละเอียด เหมาะสมกับการนำมาใช้ในการสอน ซึ่งจะทำให้ผู้เรียนมีการเรียนรู้ที่มี
ประสิทธภิ าพ

จุดเด่นของ Google Earth คือ แผนที่ที่เกิดจากภาพถ่ายจากหลากหลายข้อมูล ไม่ว่าจะเป็นท้ัง
ภาพถ่ายทางอากาศ ภาพจากดาวเทียม นำมาผสานและนำเสนอผ่านระบบเทคโนโลยี Streaming พร้อมทำ
การเช่ือมขอ้ มูลในมิติต่าง ๆ มาซอ้ นทบั ภาพถา่ ย แต่ละช้ันจะแสดงรายละเอยี ดต่าง ๆ กัน

2). Google Map คือ บริการของ Google ที่ให้บริการ เทคโนโลยีดา้ นแผนที่ประสิทธิภาพสูง ใช้งาน
ง่าย และ ให้ข้อมูลของธุรกิจในท้องถิ่น ได้แก่ที่ตั้งของธุรกิจ รายละเอียดการติดต่อและเส้นทางการขับขี่ คือ
แผนที่และภาพถ่ายดาวเทียมคุณภาพดี ซึ่งครองคลุมพื้นผิวโลกในมาตราส่วนต่างๆ ตามความเหมาะสม ซึ่งใน
ส่วนนี้ ครูผู้สอนก็สามารถที่จะนำมาใช้ในการจัดการเรียนรู้ในห้องเรียน หรือนำมาทำเป็นกิจกรรมนักเรียน
เลือกสถานที่ทีต่ นเองอยากไป นักเรียนจะได้รู้ถึงเส้นทางและเสมือนไดไ้ ปสถานทีน่ ัน้ จริง ๆ หรือเป็นการนำมา
ทำเปน็ กิจกรรมให้นักเรยี นได้เลือกสถานที่ที่อยากไปเที่ยวแลว้ นำมาร่วมกันอภิรายกันในห้องเรียนเพื่อเป็นการ
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันละกัน โดย Google map ได้ถูกจัดให้อยู่ในเครือ่ งมือยอดนิยม 2021 ซึ่งอยู่ในลำดบั ที่
35 จาก 150 เคร่ืองมือ

3). Google Street View คอื การแสดงสภาพแวดล้อมเสมือนบน Google Maps ซึ่งประกอบดว้ ย
ภาพพาโนรามาหลายล้านภาพ เน้อื หาของ Street View มี 2 แหล่งทมี่ าคอื Google และผ้รู ว่ มให้ขอ้ มลู ซึ่ง
ตา่ งมงุ่ ชว่ ยเหลือกนั เพื่อให้ผู้คนท่วั โลกสำรวจโลกไดแ้ บบเสมือนจริง ครผู สู้ อนกส็ ามารถท่ีจะนำมาออกแบบเปน็
กิจกรรมในการจัดการเรียนรู้ เพราะโปรแกรมนสี้ ามารถเดนิ สำรวจลงบนพน้ื ถนนทำให้นักเรียนสามารถเขา้ ใจ

9

ถงึ ความเป็นอยู่ สภาพแวดลอ้ มต่าง ๆ เหมือนนักเรียนไดเ้ ข้าไปอยู่ในพน้ื น้นั ไดจ้ รงิ ๆ ซ่ึงเหมาะสมกบั การนำมา
สอนในสาระภมู ิศาสตร์

4). เซเทอร์รา ออนไลน์ เปน็ เกมความรู้ทางภูมิศาสตรท์ ่ีมีความท้าทายดว้ ยแบบฝึกหัดต่างๆกว่า 200
แบบฝึกหัด เพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับประเทศ เมืองหลวง มหาสมุทร ธงชาติ และเมืองต่างๆในทวีปแอฟริกา ยุโรป
อเมริกาใต้ อเมริกาเหนือ เอเชีย ออสเตรเลีย โดยใช้แบบฝึกหัดเค้าโครงแผนที่ ในส่วนของโปรแกรมน้ี ก็
สามารถที่จะนำมาประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้ได้ เพราะเป็นเกมที่วัดความรู้และมีหลากหลายรูปแบบให้
ผู้เรียนได้เล่น ซึ่งเป็นการฝึกให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ด้วยตนเองได้ลงมือปฏิบัติ เพราะถ้าครูผู้สอนมีการนำส่ือ
เทคโนโลยีเข้ามาใช้บูรณาการณใ์ นการสอน ก็จะทำใหก้ ารเรียนร้ขู องผเู้ รยี นมปี ระสทิ ธภิ าพีด่ มี ากยงิ่ ขนึ้

5). Kahoot คือ เกมที่ตอบสนองในการเรียนการสอนช่วยให้นักเรียนสนุกกับการเรียนโดยเป็น
เครื่องมือช่วยในการประเมินผล โดยผ่านการตอบคำถาม การอภิปราย หรือการสำรวจความคิดเห็นของ
Kahoot เป็นเกมการเรียนรู้ซึ่งประกอบด้วยคำถามปรนัย เช่นการตอบคำถาม การอภิปราย หรือการสำรวจ
คำถามจะแสดงทจี่ อหน้าชนั้ เรยี น และให้นักเรยี นตอบบนอปุ กรณ์คอมพิวเตอร์ แทบ็ เลต็ โทรศพั ท์มอื ถอื ซึ่งเรา
สามารถออกแบบขอ้ คำเองได้ อาจเปน็ คำถามเกี่ยวกับวชิ าเรียนหรือคำถามทวั่ ไปที่ผู้จดั ต้องการที่จะให้เล่นสนุก
การออกแบบการหรือกิจกรรมการสอนครูผู้สอนก็สามารถที่จะใช้แอพพลิเคชั่นนี้มาใช้ในการเรียนการสอนได้
และ Kahoot ได้ถูกจดั ให้อยู่ในเคร่ืองมือยอดนิยม 2021 ซ่ึงอยูใ่ นลำดับท่ี 10 จาก 150 เครอื่ งมือ ซึง่ ถือว่าเป็น
ทน่ี ิยมในการนำมาบูรณาการในการศกึ ษา

จากการยกตวั อย่างดังกล่าวจะเหน็ ได้ว่า การจัดการเรยี นรู้ในสาระวิชาภมู ิศาสตร์ในช้ันมธั ยมศึกษาปีที่
1 ในเรื่องของการวิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพของทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลีย และโอเชียเนีย โดยใช้
เครื่องมือทางภูมิศาสตร์สืบค้นขอ้ มูล ครูผู้สอนสามารถท่ีจะนำสื่อเทคโนโลยเี ข้ามาช่วยในการจัดการเรียนร้ใู ห้
เข้ากับยุคสมัย ไม่จำเป็นที่จะต้องเน้นการสอนตามหนังสือ ควรที่จะนำสื่อต่าง ๆ หรือเทคโนโลยีที่ทันสมัยเข้า
มาปรับใช้ในการสอน เหมือนกับการยกตัวอย่าง ทั้ง 5 แอพพลิเคชั่น สามารถที่จะนำมาบูรณาการเข้ามาใช้ใน
การสอน เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถที่จะเรียนรู้ได้ตามยุคสมัย หรือเป็นการนำสิ่งรอบตัวมาปรับใช้ ในการ
สอนให้เข้ากับโลกโลกาภิวัตน์ วิชาภูมิศาสตร์เป็นศาสตร์ที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา การสอนตาม
หนังสือเรียนจะเป็นการเรียนรู้ที่ค่อนข้างที่จะน่าเบื่อ ครูผู้สอนจำเป็นต้องมีการออกแบบกิจกรรมการเรียนให้
หลากหลาย เพื่อที่จะทำให้ผู้เรียนเกิดการอยากเรียนและได้รับความรู้พร้อมกับความสนุกสนาน ยกตัวอย่าง
เช่น การนำ Google Earth มาช่วยในการสอน แอพพลิเคชั่นนี้จะทำให้ผู้เรียนได้เห็นภาพทวปี ต่าง ๆ ที่อยู่บน
โลกโดยจะมองเห็นได้ 3 มติ ิ และค่อนข้างทจ่ี ะเสมือนจริง แค่ครผู สู้ อนใส่การค้นหาท่ตี อ้ งการให้ผู้เรียนได้เรียนรู้
ที่เกี่ยวกับโลก ทวีป หรือประเทศต่าง ๆ ก็จะเด้งขึ้นมาทำให้ผู้เรียนได้รู้และได้เห็นจริง ๆ เมื่อมีการเรียนเสร็จ
แล้วครูผู้สอนอยากจะมีการทบทวนความรู้ ครูผู้สอนก็สามารถที่จะนำ แอพพลิเคชั่น Kahoot มาใช้ในการ

10

ทบทวนความรู้ ซึ่งตัวแอพนี้ก็จะมีเสียงดนตรีเพื่อที่จะเพิ่มความสนุกสนาน และมีการจับเวลาในการตอบ
คำถามเพิ่มความสนุกขึ้นไปอีก ทั้งหมดนี้การที่ครูผู้สอนมีการนำสื่อเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในการสอนจะทำให้
ผเู้ รียนมีการเรยี นรทู้ แ่ี ปลกใหมแ่ ละเปน็ การเพ่ิมประสิทธภิ าพในการเรยี นรูม้ ากยิ่งข้นึ

สรปุ ครสู งั คมกบั การสอนในโลกแห่งเทคโนโลยี 11

เทคโนโลยีทางการศึกษา คือ การนำความรู้ แนวคิด กระบวนการและผลผลิตทางวิทยาศาสตร์มาใช้
ร่วมกันอย่างมีระบบ เพื่อแก้ปัญหาและพัฒนาการศึกษาให้ก้าวหน้าไปอย่างมีประสิทธิภาพ การใช้เทคโนโลยี
เพื่อการศึกษา เป็นระบบการประยุกต์ผลิตผลทางวิทยาศาสตร์ และวิศวกรรม ผสมผสานกับหลักทางสังคม
วิทยา และมานุษยวิทยา มาใช้ในการศึกษาเพื่อการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต โดยครอบคลุมการจัดและ
ออกแบบระบบพฤติกรรม เทคนิควธิ ีการ การส่ือสาร การจัดสภาพแวดลอ้ ม การจดั การเรยี นการสอน และการ
ประเมิน เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา ในที่นี้จะมีความหมายครอบคลุมการผลิต การใช้การพัฒนาสื่อสารมวลชน
(ได้แก่ สื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์) เทคโนโลยีสารสนเทศ ( คอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ต
มัลติมีเดีย) และโทรคมนาคม (โทรศัพท์ เครือข่ายโทรคมนาคม การสื่อสารอื่น ๆ) เพื่อให้เกิดกระบวนการ
เรียนรูไ้ ด้ตามความตอ้ งการของผู้เรยี นในทุกเวลาและสถานท่ี

จะเหน็ ไดว้ ่าครสู ังคมครูในยุคศตวรรษ ที่ 21 คอื ครใู นยุคโลกาภวิ ัตน์ อยู่ในโลกทีม่ กี ารเปลี่ยนแปลงอยู่
ตลอดเวลา การสอนจะยึดหนังสือในการสอนอยา่ งเดียวไมไ่ ด้ ควรมีการนำเทคโนโลยีเข้ามาบูรณาการมาใช้ใน
การจัดการเรียนการสอน ให้หนงั สือเป็นแนวทางในการสอน เนือ้ หาหรอื ความรตู้ ่างๆ เราควรท่ีดึงหรือนำข้อมูล
ขา่ วสาร สถานการณต์ า่ ง ๆ ท่เี กดิ ข้ึนในชวี ติ ประจำวนั มาใชใ้ นการสอน เพราะวชิ าสังคมเป็นวิชาที่เกี่ยวกับสิ่งที่
อยู่รอบตัวของผู้เรียนและผู้สอน เพราะในยุคปัจจุบันแหล่งการเรียนรู้มีมากมาย ผู้เรียนสามารถค้นคว้าหา
ความรู้ได้อย่างรวดเร็วโดยใช้อินเทอร์เน็ต เพราะฉะนั้นครูสังคมจะต้องมีความรู้กว้างไกลในเทคโนโลยี โลก
สมัยใหม่เต็มไปด้วย IT ครูจะต้องพัฒนาแบบก้าวกระโดดจึงจะทันโลกยุคใหม่ นวัตกรรมจึงเป็นเครื่องมือของ
ครูยุคใหม่ ที่จะต้องพัฒนาตนเองในดา้ นเทคโนโลยี วิชาการ เพื่อนำนวัตกรรมไปพัฒนาผู้เรียนใหม้ ีความรู้และ
เข้าใจในบทเรยี นมากย่งิ ข้นึ และยังถือไดว้ ่า ครูเป็นผพู้ ฒั นาตนเองอยู่เสมอ

ปัญหาการเรียนการสอนวิชาสังคมศึกษาในปัจจุบัน คือ ผู้สอนส่วนใหญ่จะเน้นการสอนแบบบรรยาย
เนื้อหาตามหนังสือ ขาดเทคนิคและวิธีการสอนแบบใหม่ ๆ ทำให้ผู้เรียนไม่กล้าแสดงความคิดเห็นหรือฝึก
แก้ปัญหาในห้องเรียน ทำให้ไม่มีส่วนร่วมในการเรียนการสอน เพราะเบื่อหน่ายต้องท่องจำทั้งในเนื้อหาวิชาท่ี
หลากหลายหมวดสาขา และเนื้อหาสาระบางอย่างก็ไม่ได้นำไปใช้จริงในชีวิตประจำวัน ครูผู้สอนจึงต้อง
ปรบั เปล่ียน รูปแบบ เทคนิค วิธีการเรยี นการสอนใหม่ ให้ทนั กบั ยคุ สมัย และจดั กจิ กรรมให้เด็กเกิดการพัฒนา
ทั้งความคิด ความถนัด ความสนใจของแต่ละคน ครูต้องสอนวิธีแสวงหาความรู้มากกว่าสอนตัวความรู้ สอน
การคิดมากกว่าสอนให้ท่องจำ เน้นผู้เรียนมากกว่าเน้นเนื้อหาวชิ า มีการนำสื่อและเทคโนโลยีเข้ามาบรู ณาการ
ในการสอน เพราะวิชาสังคมศึกษาเป็นสาระวิชาที่ตอ้ งให้ผู้เรียนนั้นได้เกิดการเรียนรู้จรงิ ๆ ซึ่งวิชาสงั คมศึกษา
จะแตกต่างจากกลุ่มสาระอื่น ๆ เป็นอย่างมาก เพราะเน้นให้คิดวิเคราะห์ และต้องสัมผัสได้จริงหรือเห็นได้จรงิ
ถึงจะเกิดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ การที่ครูผู้สอนเน้นการสอนแต่เนื้อหาในบทเรียน ทั้ง ๆ ที่โลกมีก าร

12

เปลี่ยนแปลง การสอนแบบท่องจำหรือบรรยายก็จะไม่เข้ากับบรบิ ทของสงั คมท่เี ปลย่ี นแปลง วชิ าสงั คมศกึ ษา มี
ทัง้ หมด 5 สาระ ประกอบไปด้วย สาระศาสนา ศีลธรรม จรยิ ธรรม, หนา้ ที่พลเมอื ง วัฒนธรรม และการดำเนิน
ชีวิตในสงั คม, เศรษฐศาสตร์, ประวัติศาสตร์ และภูมิศาสตร์ ทั้ง 5 สาระนี้ ควรทจี่ ะเลือกเทคนิควธิ ีการสอนต่าง
ๆ ให้เหมาะสม เช่น วิชาภูมิศาสตร์ การเรียนการสอนก็ควรที่จะให้ผู้เรียนนั้นได้ออกไปสัมผัส ได้ลงพื้นที่ และ
เรยี นรู้ดว้ ยตัวเอง เพราะเมื่อโลกเกิดการเปลยี่ นแปลงวิธีการสอนก็ต้องปรบั เปลี่ยนให้ทันกับยุคสมยั เพราะการ
การปรับเปลี่ยนเป็นสิ่งที่ดีกับผู้เรียน และครูผู้สอน ซึ่งสำคัญกับครูในยุคศตวรรษที่ 21 ดังนั้นการเรียนรู้ในยคุ
โลกาภิวัตน์ไม่จำเป็นต้องเน้นเนื้อหาในหนังสือหรือบทเรียน แต่ครูผู้สอนต้องมีเทคนิค มีวิธีการถ่ายทอความรู้
ให้เหมาะสมกับวยั ผเู้ รยี นและนำเทคโนโลยีมาบรู ณาการให้เหมาะสมกบั ผู้เรียน สาระวชิ า เพื่อเกิดการเรียนรู้ที่
มปี ระสทิ ธภิ าพในโลกของเทคโนโลยี

บรรณานกุ รม 13

Beautyyy27223132. (2561). เทคโนโลยสี มัยใหม่ในปจั จุบนั . สบื คน้ 5 ตุลาคม 2564, จาก
https://beautynatti.maggang.com

chaiyan khongmuang. (2552). บทความเรือ่ งเทคโนโลยีสมัยใหม่กบั การศึกษาตลอดชีวิต.
สืบค้น 5 ตลุ าคม 2564, จาก https://www.gotoknow.org/posts/243262

Pam. (2553). เรอื่ งการใชค้ อมพวิ เตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศเก่ียวกับการเรียนการสอน.
สบื ค้น 5 ตลุ าคม 2564, จาก http://newtechnology2556.blogspot.com/
Krueknarin. (2563). บทความ การจัดการเรียนรู้กลุ่มวิชาสังคมศึกษาโดยใช้รูปแบบการสร้างมโน
ทัศน์. สบื คน้ 7 ตุลาคม 2564, จาก https://krueknarin.wordpress.com/2011/12/26

พระศักดดิ์ า อคฺคปญฺโญ. (2562). การสอนสงั คมศึกษาในศตวรรษท่ี 21 เพ่ือสง่ เสริมทักษะ
ความคิด สรา้ งสรรค์. สืบคน้ 7 ตลุ าคม 2564, จาก
file:///C:/Users/Administrator/Downloads/234724

บริษัท อักษร เอ็ดดูเคชั่น จำกัด (มหาชน). (2563). สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
สำคัญอย่างไร?. สืบค้น 7 ตลุ าคม 2564, จาก https://www.aksorn.com/importance-of-social-
studies

Jane Hart. (2564). เครื่องมือยอดนิยมสำหรับการเรียนรู้ 2021. สืบค้น 13 ตุลาคม 2564,
จาก https://www.toptools4learning.com/ed150/

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและ
สาระการเรียนรูแกนกลาง สาระภูมิศาสตร (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐) กลุมสาระการเรียนรูสังคม
ศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ และ
แนวการจัดกิจกรรมการเรียนรู (พิมพ์ครั้งที่ 1). สำนักพิมพ์ : โรงพิมพชุมนุมสหกรณการเกษตรแห่ง
ประเทศไทย จาํ กัด.

Water Reuse. (2564). ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้เพื่อสังคมแห่งการเรียนรู้ –
Knowledge Sharing. สบื คน้ 13 ตลุ าคม 2564, จาก http://www.thailibrary.in.th/.

นักเรียนชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี 6. (2560). ความหมายของ Google maps. สืบค้น 13 ตุลาคม
2564, จาก https://sites.google.com/site/krooapidat/home/khwam-hmay/google-
maps/khwam-hmay-khxng-google-maps.

Alabama. (2564). Street View คอื อะไร. สืบค้น 13 ตลุ าคม 2564, จาก
https://www.google.co.th/intl/th/streetview/.

14

Marianne Wartoft. (2559). เซเทอรร์ า ออนไลน์. สบื คน้ 13 ตลุ าคม 2564, จาก
https://online.seterra.com/th.

จิระพงษ์ โพธิพันธ์. (2559). การใช้โปรแกรม Khoot มาใชใ้ นการสอน. สืบคน้ 13 ตลุ าคม

2564, จาก https://kru-it.com/tips/kahoot/.

สุรศักด์ิ ปาเฮ. (2560). ครกู ับการศึกษายุคโลกาภวิ ฒั น์. สืบคน้ 13 ตุลาคม 2564, จาก

https://sites.google.com/site/nilobonnoeyps/h.

1