คู่มือมาตรฐานพันธุ์พืช กองขยายพันธุ์พืช

~ 41 ~ 6) วัสดุเพาะชำต้องมีความเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของชนิดและอายุพืช 7) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต คู่มือมาตรฐานพันธุ์พืช กองขยายพันธุ์พืช

~ 42 ~ ต้นที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ (ในอาหารสังเคราะห์) 1) เป็นต้นพันธุ์กระเจียวพันธุ์เศรษฐกิจที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) ต้นพันธุ์มีอายุไม่น้อยกว่า 1 เดือน 3) ต้นพันธุ์มีความสูงไม่น้อยกว่า 5 เซนติเมตร โดยวัดจากโคนต้นถึงปลายยอด 4) สภาพของต้นพันธุ์มีระบบรากสมบูรณ์ ไม่ปรากฏอาการของการขาดธาตุอาหาร 5) ต้นพันธุ์บรรจุในอาหารสังเคราะห์1 ถุง มีต้นพันธุ์ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จำนวน 5 ต้น 6) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ต้นที่ผ่านการอนุบาล (ในถุงเพาะชำ) 1) เป็นต้นพันธุ์กระเจียวพันธุ์เศรษฐกิจที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) ต้นพันธุ์มีความสูงไม่น้อยกว่า 15 เซนติเมตร โดยวัดจากโคนต้นระดับผิวดินถึงปลายยอด 3) สภาพของต้นพันธุ์และใบมีความสมบูรณ์แข็งแรง ปลอดจากโรคและแมลงทำลาย ไม่ปรากฏอาการขาดธาตุอาหาร 4) ต้นพันธุ์บรรจุในถุงพลาสติกเพาะชำสีดำพับข้าง ขนาดไม่น้อยกว่า 3 x 6 นิ้วและมี การเจาะรูระบายน้ำ 5) วัสดุเพาะชำต้องมีความเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของชนิดและอายุพืช 6) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต กล้วยไม้ (ในอาหารสังเคราะห์) 1) เป็นต้นพันธุ์กล้วยไม้ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช เช่น กล้วยไม้สกุลรองเท้านารี สกุลอะแรนเธอรา สกุลหวาย สกุลออนซิเดียม และสกุลม็อคคาร่า เป็นต้น 2) ต้นพันธุ์มีจำนวนใบไม่น้อยกว่า 4 ใบ 3) สภาพของต้นพันธุ์มีระบบรากสมบูรณ์ ไม่ปรากฏอาการของการขาดธาตุอาหาร 4) ต้นพันธุ์บรรจุในอาหารสังเคราะห์1 ถุง มีต้นพันธุ์ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จำนวน 5 ต้น 5) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ไม้ดอก - ไม้ประดับ กระเจียว กล้วยไม้ คู่มือมาตรฐานพันธุ์พืช กองขยายพันธุ์พืช

~ 43 ~ ต้นที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ (ในอาหารสังเคราะห์) ๑) เป็นต้นพันธุ์เบญจมาศพันธุ์เศรษฐกิจที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) ต้นพันธุ์มีความสูงไม่น้อยกว่า 5 เซนติเมตร โดยวัดจากโคนต้นถึงปลายยอด 3) สภาพของต้นพันธุ์มีระบบรากสมบูรณ์ ไม่ปรากฏอาการของการขาดธาตุอาหาร 4) ต้นพันธุ์บรรจุในอาหารสังเคราะห์1 ถุง มีต้นพันธุ์ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จำนวน 5 ต้น 5) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ต้นที่ผ่านการอนุบาล (ในถาดเพาะชำ) ๑) เป็นต้นพันธุ์เบญจมาศพันธุ์เศรษฐกิจที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) ต้นพันธุ์มีความสูงไม่น้อยกว่า 10 เซนติเมตร โดยวัดจากโคนต้นระดับผิวดินถึงปลายยอด 3) สภาพของต้นพันธุ์และใบมีความสมบูรณ์แข็งแรง ปลอดจากโรคและแมลงทำลาย ไม่ปรากฏอาการขาดธาตุอาหาร 4) ต้นพันธุ์บรรจุในถาดเพาะชำพลาสติกสีดำ มีขนาดไม่เกิน 104 ต้น/หลุม/ถาด 5) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ต้นที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ (ในอาหารสังเคราะห์) 1) เป็นต้นพันธุ์ปทุมมาพันธุ์เศรษฐกิจที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) ต้นพันธุ์มีอายุไม่น้อยกว่า 1 เดือน 3) ต้นพันธุ์มีความสูงไม่น้อยกว่า 5 เซนติเมตร โดยวัดจากโคนต้นถึงปลายยอด 4) สภาพของต้นพันธุ์มีระบบรากสมบูรณ์ ไม่ปรากฏอาการของการขาดธาตุอาหาร 5) ต้นพันธุ์บรรจุในอาหารสังเคราะห์1 ถุง มีต้นพันธุ์ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จำนวน 5 ต้น 6) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ต้นที่ผ่านการอนุบาล (ในถุงเพาะชำ) 1) เป็นต้นพันธุ์ปทุมมาพันธุ์เศรษฐกิจที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) ต้นพันธุ์มีความสูงไม่น้อยกว่า 15 เซนติเมตร โดยวัดจากโคนต้นระดับผิวดินถึงปลายยอด 3) สภาพของต้นพันธุ์และใบมีความสมบูรณ์แข็งแรง ปลอดจากโรคและแมลงทำลาย ไม่ปรากฏอาการขาดธาตุอาหาร 4) ต้นพันธุ์บรรจุในถุงพลาสติกเพาะชำสีดำพับข้าง ขนาดไม่น้อยกว่า 3 x 6 นิ้วและมี การเจาะรูระบายน้ำ 5) วัสดุเพาะชำต้องมีความเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของชนิดและอายุพืช 6) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต เบญจมาศ ปทุมมา คู่มือมาตรฐานพันธุ์พืช กองขยายพันธุ์พืช

~ 44 ~ ต้นที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ (ในอาหารสังเคราะห์) 1) เป็นต้นพันธุ์กล้วยน้ำว้า เช่น พันธุ์ปากช่อง 50 มะลิอ่อง สุโขทัย 1 และพันธุ์กาบขาว เป็นต้น กล้วยเล็บมือนาง กล้วยหอมทอง กล้วยไข่ เป็นต้น ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) ต้นพันธุ์มีอายุไม่น้อยกว่า 1 เดือน 3) ต้นพันธุ์มีความสูงไม่น้อยกว่า 5 เซนติเมตร โดยวัดจากโคนหน่อถึงปลายใบ 4) สภาพของต้นพันธุ์มีระบบรากสมบูรณ์ ไม่ปรากฏอาการของการขาดธาตุอาหาร 5) ต้นพันธุ์บรรจุในอาหารสังเคราะห์1 ถุง มีต้นพันธุ์ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จำนวน 5 ต้น 6) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ต้นที่ผ่านการอนุบาลระยะที่ 1 (ในถาดเพาะชำ) 1) เป็นต้นพันธุ์กล้วยน้ำว้า เช่น พันธุ์ปากช่อง 50 มะลิอ่อง สุโขทัย 1 และพันธุ์กาบขาว เป็นต้น กล้วยเล็บมือนาง กล้วยหอมทอง กล้วยไข่ เป็นต้น ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) อายุของต้นพันธุ์ไม่น้อยกว่า 1 เดือน 3) ต้นพันธุ์มีความสูงไม่น้อยกว่า 5 เซนติเมตร โดยวัดจากโคนต้นระดับผิวดินถึงปลายใบ 4) สภาพของต้นพันธุ์และใบมีความสมบูรณ์แข็งแรง ปลอดจากโรคและแมลงทำลาย ไม่ปรากฏอาการขาดธาตุอาหาร 5) ต้นพันธุ์บรรจุในถาดเพาะชำพลาสติกสีดำ มีขนาดไม่เกิน 104 ต้น/หลุม/ถาด 6) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ต้นที่ผ่านการอนุบาลระยะที่ 2 (ในถุงเพาะชำ) 1) เป็นต้นพันธุ์กล้วยน้ำว้า เช่น พันธุ์ปากช่อง 50 มะลิอ่อง สุโขทัย 1 และพันธุ์กาบขาว เป็นต้น กล้วยเล็บมือนาง กล้วยหอมทอง กล้วยไข่ เป็นต้น ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) ต้นพันธุ์มีความสูงไม่น้อยกว่า 15 เซนติเมตร โดยวัดจากโคนต้นระดับผิวดินถึงปลายใบ 3) สภาพของต้นพันธุ์และใบมีความสมบูรณ์แข็งแรง ปลอดจากโรคและแมลงทำลาย ไม่ปรากฏอาการขาดธาตุอาหาร 4) ต้นพันธุ์บรรจุในถุงพลาสติกเพาะชำสีดำพับข้าง ขนาดไม่น้อยกว่า 2.5 x 6 นิ้ว และมี การเจาะรูระบายน้ำ 5) วัสดุเพาะชำต้องมีความเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของชนิดและอายุพืช 6) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ต้นที่ผ่านการอนุบาล (ในถุงเพาะชำ) 1) เป็นต้นพันธุ์สตรอเบอรี่ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เช่น พันธุ์พระราชทาน 80 เป็นต้น 2) ต้นพันธุ์มีอายุไม่น้อยกว่า 2 เดือน โดยนับตั้งแต่ออกจากโรงเรือนอนุบาลพันธุ์พืช ไม้ผล กล้วย สตรอเบอรี่ คู่มือมาตรฐานพันธุ์พืช กองขยายพันธุ์พืช

~ 45 ~ 3) ต้นพันธุ์มีจำนวนใบไม่น้อยกว่า 3 ใบ 4) สภาพของต้นพันธุ์และใบมีความสมบูรณ์แข็งแรง ปลอดจากโรคและแมลงทำลาย ไม่ปรากฏอาการขาดธาตุอาหาร 5) ต้นพันธุ์บรรจุในถุงพลาสติกเพาะชำสีดำพับข้าง ขนาดไม่น้อยกว่า 2 × 4 นิ้ว และมี การเจาะรูระบายน้ำ 6) วัสดุเพาะชำต้องมีความเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของชนิดและอายุพืช 7) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ต้นที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ (ในอาหารสังเคราะห์) 1) เป็นต้นพันธุ์สับปะรดพันธุ์เศรษฐกิจที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) ต้นพันธุ์มีอายุไม่น้อยกว่า 1 เดือน 3) ต้นพันธุ์มีจำนวนใบไม่น้อยกว่า 4 ใบ 4) ต้นพันธุ์บรรจุในอาหารสังเคราะห์1 ถุง มีต้นพันธุ์ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จำนวน 5 ต้น 5) สภาพของต้นพันธุ์และใบมีความสมบูรณ์แข็งแรง ปลอดจากโรคและแมลงทำลาย ไม่ปรากฏอาการขาดธาตุอาหาร 6) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ต้นที่ผ่านการอนุบาลระยะที่ 1 (ในถาดเพาะชำ) 1) เป็นต้นพันธุ์สับปะรดพันธุ์เศรษฐกิจที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) อายุของต้นพันธุ์ไม่น้อยกว่า 2 เดือน 3) สภาพของต้นพันธุ์และใบมีความสมบูรณ์แข็งแรง ปลอดจากโรคและแมลงทำลาย ไม่ปรากฏอาการขาดธาตุอาหาร 4) ต้นพันธุ์บรรจุในถาดเพาะชำพลาสติกสีดำ มีขนาดไม่เกิน 104 ต้น/หลุม/ถาด 5) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต ต้นที่ผ่านการอนุบาลระยะที่ 2 (ในถุงเพาะชำ) 1) เป็นต้นพันธุ์สับปะรดพันธุ์เศรษฐกิจที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ 2) อายุของต้นพันธุ์ไม่น้อยกว่า 4 เดือน 3) สภาพของต้นพันธุ์และใบมีความสมบูรณ์แข็งแรง ปลอดจากโรคและแมลงทำลาย ไม่ปรากฏอาการขาดธาตุอาหาร 4) ต้นพันธุ์บรรจุในถุงพลาสติกเพาะชำสีดำพับข้าง ขนาดไม่น้อยกว่า 2.5 x 6 นิ้ว และมี การเจาะรูระบายน้ำ 5) วัสดุเพาะชำต้องมีความเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของชนิดและอายุพืช 6) มีเอกสารระบุชนิดพืช ชื่อพันธุ์/สายพันธุ์ ชื่อผู้ผลิต สถานที่ผลิต และระบุ เดือน ปี ที่ผลิต สับปะรด คู่มือมาตรฐานพันธุ์พืช กองขยายพันธุ์พืช

~ 46 ~ เอกสารอ้างอิง กรมส่งเสริมการเกษตร. 2541. มาตรฐานพันธุ์พืชและปุ๋ย. ม.ป.ท. . 2542. มาตรฐานพันธุ์พืช มาตรฐานเมล็ดพันธุ์ คุณสมบัติสารกำจัดศัตรูพืช และแนวทางในการจัดซื้อ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์กองเกษตรสัมพันธ์. . 2550. คู่มือมาตรฐานพันธุ์พืช. (อัดสำเนา) กรมวิชาการเกษตร. 2562. คู่มือการปฏิบัติงานการผลิตพันธุ์พืชและปัจจัยการผลิต. สืบค้น 15 สิงหาคม 2566. จาก https://www.doa.go.th. ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กำหนดมาตรฐาน คุณภาพและวิธีเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ควบคุม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2556. 31 ตุลาคม 2556. ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 130 ตอนพิเศษ 148 ง. หน้า 32 - 33. สถาบันวิจัยพืชไร่ กรมวิชาการเกษตร. 2537. การผลิตเมล็ดพันธุ์หลักพืชไร่. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ คุรุสภาลาดพร้าว. สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ. มาตรฐานสินค้าเกษตร : ต้นพันธุ์มันสำปะหลัง. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. ืั์ืั์ืคู่มือมาตรฐานพันธุ์พืช กองขยายพันธุ์พืช

~ 47 ~ ภาคผนวก คู่มือมาตรฐานพันธุ์พืช กองขยายพันธุ์พืช

หน้า ๓๒ เล่ม ๑๓๐ ตอนพิเศษ ๑๔๘ ง ราชกิจจานุเบกษา ๓๑ ตุลาคม ๒๕๕๖ ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กําหนดมาตรฐาน คุณภาพและวิธีเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ควบคุม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๖ อาศัยอํานาจตามความในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. ๒๕๑๘ และมาตรา ๑๓ (๒) แห่งพระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. ๒๕๑๘ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติพันธุ์พืช (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๕ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ ๑ ประกาศนี้เรียกว่า “ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กําหนดมาตรฐาน คุณภาพและวิธีเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ควบคุม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๖” ข้อ ๒ ให้ยกเลิกประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กําหนดมาตรฐาน คุณภาพ และวิธีเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ควบคุม พ.ศ. ๒๕๕๖ ลงวันที่ ๒๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๖ ข้อ ๓ ประกาศนี้ให้ใช้บงคั ับเมื่อพ้นกําหนดหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป ข้อ ๔ กําหนดมาตรฐาน คุณภาพและวิธีการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ควบคุม ดังต่อไปนี้ (๑) ให้กําหนดมาตรฐาน ความงอก เมล็ดบริสุทธิ์ ในเมล็ดพันธุ์ควบคุม ดังนี้ ลําดับที่ชนิด ชื่อพันธุ์ความงอก ไม่ต่ํากวาร่ ้อยละ เมล็ดบริสทธุิ์ ไม่ต่ํากว่าร้อยละ ๑. ๒. ๓. ๔. ๕. ๖. ๗. ๘. ๙. ๑๐. ๑๑. ๑๒ กระเจี๊ยบเขยวี (Abelmoschus esculentus (L.) Moench) กระเทียมใบ (Allium porrum L.) กะหล่ําปลี กะหล่ําดอก คะน้า บรอคโคลี (Brassica oleracea L.) ข้าวเปลือก (Oryza sativa L.) ข้าวโพด (Zea mays L.) ข้าวโพดหวาน (Zea mays L. var. saccharata (Sturtev.) L.H. Bailey) ข้าวฟ่าง (Sorghum bicolor (L.) Moench) แคนตาลูป แตงเทศ เมล่อน (Cucumis melo L.) แตงกวา แตงราน้ (Cucumis sativus L.) แตงโม (Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum. & Nakai) ถั่วฝักยาว (Vigna unguiculata (L.) Walp.) ถั่วลันเตา (Pisum sativum L.) ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ๗๕ ๗๐ ๗๐ ๘๐ ๗๕ ๖๐ ๗๕ ๗๕ ๗๕ ๗๐ ๗๐ ๗๐ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๖ ๙๖ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๘

หน้า ๓๓ เล่ม ๑๓๐ ตอนพิเศษ ๑๔๘ ง ราชกิจจานุเบกษา ๓๑ ตุลาคม ๒๕๕๖ ลําดับที่ชนิด ชื่อพันธุ์ความงอก ไม่ต่ํากวาร่ ้อยละ เมล็ดบริสทธุิ์ ไม่ต่ํากว่าร้อยละ ๑๓. ๑๔. ๑๕. ๑๖. ๑๗. ๑๘. ๑๙. ๒๐. ๒๑. ๒๒. ๒๓. ๒๔. ๒๕. ๒๖. ๒๗. ๒๘. ๒๙. ๓๐. ๓๑. ๓๒. ถั่วเขยวี (Vigna radiata (L.) R. Wilczek) ถั่วเขยวผี ิวดํา (Vigna mungo (L.) Hepper) ถั่วเหลือง (Glycine max (L.) Merr.) ทานตะวัน (Helianthus annuus L.) บวบเหลยมี่ (Luffa acutangula (L.) Roxb.) ผักกาดกวางตงุ้ ผักกาดขาว (Brassica rapa L.) ผักกาดเขยวี (Brassica juncea (L.) Czern.) ผักกาดหอม (Lactuca sativa L.) ผักกาดหัว (Raphanus sativus L.) ผักชี (Coriandrum sativum L.) ผักบุ้งจีน (Ipomoea aquatica Forssk.) ฝ้าย (Gossypium spp.) พริก (Capsicum spp.) ฟักทอง (Cucurbita moschata Duchesne ex. Poir. ; Cucurbita maxima Duchesne) ฟัก แฟง (Benincasa hispida (Thunb.) Cogn.) มะระจีน มะระขี้นก (Momordica charantia L.) มะเขือยาว มะเขือม่วง มะเขือเปราะ (Solanum melongena L.) มะเขือเทศ (Lycopersicon esculentum Mill.) หอมหัวใหญ ( ่ Allium cepa L.) มะละกอ (Carica papaya L.) ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ทุกพันธุ์ ๗๕ ๗๕ ๖๕ ๗๕ ๗๕ ๗๐ ๗๐ ๖๕ ๗๕ ๖๐ ๕๐ ๗๐ ๕๕ ๗๕ ๗๐ ๗๐ ๗๐ ๖๕ ๗๐ ๗๐ ๙๘ ๙๘ ๙๗ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๕ ๙๖ ๙๘ ๙๔ ๙๘ ๙๗ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๘ ๙๘ (๒) ต้องเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ควบคุมไว้ในสถานที่เก็บเมล็ดพันธุ์ควบคุมตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาต โดยจัดสถานที่เก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ควบคุมให้มีระบบการรักษาความสะอาด อยู่ในที่ร่มและให้มีการ ถ่ายเทอากาศได้โดยสะดวกตลอดเวลา ประกาศ ณ วันที่ ๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๖ ยคลุ ลิ้มแหลมทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

(2) คณะกรรมการวิชาการพิจารณามาตรฐานสินคาเกษตร้เรื่อง มนสั ําปะหลงั 1. อธบดิ ีกรมวิชาการเกษตร หรือผู้ท่อธีบดิมอบหมายี ประธานกรรมการ นายพิเชษฐ์กรุดลอยมา ผู้อานวยการสถาบํ ันวิจยพั ืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน 2. ผู้แทนกรมส่งเสริมการเกษตร กรรมการ นางวิลาวัลย์วงษ์เกษม นางสาวขจิตรา โผดโผน 3. ผู้แทนกรมส่งเสริมสหกรณ์ กรรมการ นางสาวปรานอม จันทร์ใหม่ นางสาวอุบลวรรณ พัฒนลาภ 4. ผู้แทนสานํ ักงานการปฏริปทู่ดีินเพ่ือเกษตรกรรม กรรมการ นายเจริญชัย พรรณาภพ 5. ผู้แทนสานํ ักงานมาตรฐานสนคิ ้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ กรรมการ นางสาวองอริ ปัญญากจิ 6. ผู้แทนศูนย์วิจัยพืชไร่ระยอง กรมวิชาการเกษตร กรรมการ นางจิณณจาร์หาญเศรษฐสขุ 7. ผู้แทนสถาบันวิจยพั ืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน กรมวิชาการเกษตร กรรมการ นางวารีย์ทองมี 8. ผู้แทนศูนย์วิจัยมันสาปะหล ํ ังและผลิตภัณฑ์มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสรนารุี กรรมการ 9. ผู้แทนภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรรมการ นายปิยะ กตติภาดากิุล 10. ผู้แทนสภาเกษตรกรแห่งชาติ กรรมการ นายเติมศกดั ์ ิบุญช่ืน นายมนตรีถาวร 11. ผู้แทนมูลนิธสถาบิ ันพัฒนามันสาปะหล ํ ังแห่งประเทศไทย กรรมการ นายอดุลย์วินัยแพทย์ 12. ผู้แทนสมาคมโรงงานผู้ผลิตมันสาปะหล ํ ังภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กรรมการ นายสมบูรณ์วัฒนวานิชย์กุล 13. ผู้แทนสมาคมการค้ามันสาปะหล ํ ังไทย กรรมการ นายสรพงษุ์แสงศริิพงษ์พันธ์ นายสนุัย สถาพร

(3) 14. ผู้แทนสมาพันธชาวไร ์ ่มันสาปะหล ํ ังแห่งประเทศไทย กรรมการ นายธระชาตี ิเสยกระโทก 15. ผู้แทนสานํ ักกาหนดมาตรฐานํ กรรมการและเลขานุการ สานํ ักงานมาตรฐานสนคิ ้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ นายประทปีอารยะกตติ ิพงศ ์

(4) ต้นพันธุ์มันสาปะหล ํ ัง เป็นหน่ึงในปัจจัยการผลิตท่สีาคํ ัญต่อระบบการผลิตมันสาปะหล ํ ัง เพ่ือให้เกษตรกรมี ต้นพันธุ์มันสําปะหลังท่ีมีคุณภาพและสุขอนามัยพืชดีเหมาะสําหรับนําไปขยายพันธุ์ประกอบกับ คณะกรรมการนโยบายและแผนพัฒนาเกษตรและสหกรณ์เหนควรยกระด็ ับการผลิตต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ัง เข้าส่ระบบมาตรฐาน ู คณะกรรมการมาตรฐานสนคิ ้าเกษตร จึงกาหนดมาตรฐานสํนคิ ้าเกษตร เร่ือง ต้นพันธุ์ มนสั าปะหล ํ ังข้นึเพ่ือเป็นแนวทางการผลิตและรับรองต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังท่มีีคุณภาพ มาตรฐานสนคิ ้าเกษตรน้ีกาหนดขํ้นโดยใช ึ ้เอกสารต่อไปน้ีเป็นแนวทาง กรมวิชาการเกษตร. 2552. การจาแนกพํ ันธุม์นสั าปะหล ํ ัง. โรงพิมพ์สานํ ักงานพุทธศาสนาแห่งชาติ. กรงเทพฯุ . กรมส่งเสริมการเกษตร. 2559. การจําแนกพันธุ์มันสาปะหล ํ ัง. บริษัท ซัน แพคเกจจ้ิง (2014) จํากัด. กรงเทพฯุ .

มกษ. 5704-2561 มาตรฐานสินคาเกษตร ้ ตนพ ้ นธ ั ุ ม ์ นส ั าปะหล ํ ง ั 1. ขอบข่าย มาตรฐานสนคิ ้าเกษตรน้ีใช้กบลัาตํ ้นเหนือดินของมันสาปะหล ํ ังท่มีีช่ือวิทยาศาสตร์ว่า Manihot esculenta Crantz วงศ์ Euphorbiaceae สาหรํ ับใช้เป็นต้นพันธุ์ครอบคลุมเฉพาะพันธุ์ท่ีได้รับ การข้ึนทะเบียนพันธุ์พืชจากกรมวิชาการเกษตร1/หรือพันธุ์ท่ีรับรองโดยสถาบันการศึกษาท่เปี ็น ท่ยอมรี ับ2/ ซ่ึงผ่านการจัดเตรียมเพ่ือจาหนํ ่ายเป็นส่วนขยายพันธุ์ 2. คุณภาพ 2.1 ต้นพันธุม์นสั าปะหล ํ ังต้องเป็นไปตามข้อกาหนดดํ ังต่อไปน้ี ก) ท้งลัาตํ ้นมีความยาวไม่น้อยกว่า 80 cm (เซนติเมตร) ไม่มีก่งแขนงิ และไม่มสี่วนของลาตํ ้น ท่ยีังอ่อน ข) ตรงตามพันธุ (์รายละเอยดตามภาคผนวกีก) ค) สด ง) จานวนตาไม ํ ่น้อยกว่า 7 ตา ต่อความยาว 25 cm ในช่วงก่งกลางลึาตํ ้นของต้นพันธุ ์ จ) ขนาดเส้นผ่าศนยู์กลาง ไม่น้อยกว่า 2 cm ณ ก่งกลางลึาตํ ้นของต้นพันธุ ์ ฉ) ปราศจากศัตรูพืชหรือร่องรอยจากศัตรูพืชท่มองเหี นได ็ ้ ช) ไม่มีความเสยหายจากการใช ี ้สารกาจํ ัดวัชพืช (ภาพท่ีข.1) ซ) ไม่มรอยไหม ี ้จากการตากแดด (ภาพท่ีข.2) 2.2 ต้นพันธุ์มันสําปะหลังต้องได้มาจากแปลงมันสําปะหลังท่ีมีระบบการผลิตสอดคล้องกับ คาแนะนํ าในภาคผนวก ํค หรือสอดคล้องตามมาตรฐาน มกษ.5901 มาตรฐานสินค้าเกษตร เร่ือง การปฏบิัตทางการเกษตรทิ่ดีสีาหรํ ับมันสาปะหล ํ ัง 2.3 ต้นพันธุม์นสั าปะหล ํ ังต้องมอายีุการเกบเก็ ่ยวที่เหมาะสมี ในช่วง 8 –14 เดอนนื ับจากวันท่ปลีูก 1/ สามารถสบคื ้นข้อมูลจากเวบไซต ็ ์สานํ ักคุ้มครองพันธพุ์ ืช กรมวิชาการเกษตร 2/ เป็นสถาบนการศั ึกษาท่มีีการศึกษาและวิจยดั ้านการปรับปรงพุันธุพ์ ืช

มกษ. 5704-2561 2 3. เกณฑความคลาดเคล ์ ือนเร่ืองขนาด่ ต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังท่มีีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของลาตํ ้นไม่เป็นไปตามขนาดท่กีาหนดํ (ข้อ 2.1 จ)) แต่ต้องไม่น้อยกว่า 1.5 cm ปนมาได้ไม่เกนิ 10% โดยจานวนของตํ ้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังในแต่ละมัด 4. การจดเตรั ียมเพอจื่ําหน่าย ต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังแต่ละมัด ต้องเป็นพันธุเด์ ียวกนและตรงตามฉลากทั่ระบีุมีความยาวสม่าเสมอํ โดยมการจีดเรั ียงให้ด้านโคนและปลายของทุกต้นอยู่ในทศทางเดิยวกีนั 5. การแสดงฉลากและเครืองหมาย่ 5.1 ต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังในแต่ละมัด ต้องมีข้อความแสดงรายละเอยดที่เหี นได ็ ้ง่ายชัดเจน ไม่หลุดลอก ไม่เป็นเทจหร็ ือหลอกลวง อย่างน้อยดังต่อไปน้ี ก) ช่ือพันธุ์ ข) จานวนตํ ้นพันธุ์ ค) วันเดอนป ื ีท่ปลีูก หรืออายุต้นพันธุ์ ง) วันท่ตีดตั ้นพันธุ ์ จ) ช่ือและท่อยีู่ของผู้ผลิตและสถานท่ผลี ิต ฉ) ลักษณะเด่นของพันธุ (์ถ้าม) ี 5.2 เคร่ืองหมายรับรองมาตรฐานสนคิ ้าเกษตร การแสดงเคร่ืองหมายรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตร ให้เป็นไปตามกฎกระทรวง เร่ือง กาหนดํ ลักษณะของเคร่ืองหมาย การใช้เคร่ืองหมาย และการแสดงเคร่ืองหมายรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตร พ.ศ.2553 และประกาศสานํ ักงานมาตรฐานสนคิ ้าเกษตรและอาหารแห่งชาติท่เกี่ยวขี ้อง 6. วิธีวิเคราะหและช ์ กตัวอยั ่าง ให้เป็นไปตามภาคผนวก ง

3 มกษ. 5704-2561 ภาคผนวก ก ตวอย ั ่างพนธ ั ุ ม ์ นส ั ําปะหลง ั (ข้อ 2.1 ข)) ก.1 การจําแนกพนธัุม์นสั ําปะหลงั

มกษ. 5704-2561 4 ท่มาี : หนังสอการจืาแนกพํ ันธุม์ ันสาปะหล ํ ัง จดพั ิมพ์โดยกรมส่งเสริมการเกษตร ปี2559

5 มกษ. 5704-2561 ก.2 คุณลกษณะของพันธัุม์นสั าปะหล ํงั คุณลกษณะของพันธัุ์ระยอง 1 ระยอง 3 ระยอง 60 สยอดีสมี่วง สเขี ียวอ่อน สเขี ียวอมม่วง สใบท ี่เจรี ิญเติบโตเตมท็ ่ีสเขี ียวอมม่วง สเขี ียวอ่อน สเขี ียวอ่อน สกี้านใบ สเขี ียวอมม่วง สเขี ียวอ่อนปนแดง สเขี ียวปนแดง ลักษณะแฉกท่อยีู่กลางใบ ใบหอกปลายมน ใบหอกปลายมน ใบแหลมแบบใบหอก ระดบการแตกกั่งิ 0-1 ระดบั 2-4 ระดบั 0-3 ระดบั ความสงของการแตกกู่งแรกิ (cm) 180 80-120 150 ความสงของตู้น (cm) 200-300 130-180 175-250 สลีาตํ ้น สเขี ียวเงิน สนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาลอ้ํ ่อน สเนี้ือหัว สขาวีสขาวีสขาวครี ีม สเปล ี ือกหัว สนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาลอ้ํ ่อน ลักษณะหัว ยาวเรียว ยาวเรียว อ้วนส้นั เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูฝน (%) 18.3 23 20 เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูแล้ง (%) - 28 25 ผลผลิตหัวสด (ตัน/ไร่) 3.22 2.73 4.2 รหัสสายพันธุ ์ หรือช่ือเดิม - CM407-7 หรือห้วยโป่ง 4 CMR24-63-43 ท่มาี : หนังสอการจืาแนกพํ ันธุม์ ันสาปะหล ํ ัง จดพั ิมพ์โดยกรมส่งเสริมการเกษตร ปี2559

มกษ. 5704-2561 6 คุณลกษณะของัพันธุ์ระยอง 90 ระยอง 5 ระยอง 72 สยอดีสเขี ียวอ่อน สมี่วงอมนาตาล้ํสมี่วง สใบท ี่เจรี ิญเติบโตเตมท็ ่ีสเขี ียวอ่อน สเขี ียวเข้ม สเขี ียวเข้ม สกี้านใบ สเขี ียวอ่อน สแดงเขี ้ม สแดงเขี ้ม ลักษณะแฉกท่อยีู่กลางใบ ใบหอก ใบหอก ใบหอก ระดบการแตกกั่งิ 2-4 ระดบั 2-3 ระดบั 0-1 ระดบั ความสงของการแตกกู่งแรกิ (cm) 120-140 100-120 130-150 ความสงของตู้น (cm) 165 170 200 สลีาตํ ้น สนีาตาลอมส้ํ ้ม สเขี ียวอมนาตาลํ้สเขี ียวเงิน สเนี้ือหัว สขาวีสขาวีสขาวี สเปล ี ือกหัว สนีาตาลเข้ํ ้ม สนีาตาลอ้ํ ่อน สขาวนวลี ลักษณะหัว ยาวเรียว กรวยแกมกระบอก กรวยแกมกระบอก เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูฝน (%) 24 22.7 20-22 เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูแล้ง (%) 27-29 25-27 24 ผลผลิตหัวสด (ตัน/ไร่) 3.8 4.4 5.1 รหัสสายพันธุ ์ หรือช่ือเดิม (CMC76XV43) 21-1 CMR25-105-112 CMR33-57-81 ท่มาี : หนังสอการจืาแนกพํ ันธุม์ ันสาปะหล ํ ัง จดพั ิมพ์โดยกรมส่งเสริมการเกษตร ปี2559

7 มกษ. 5704-2561 คุณลกษณะของพันธัุ์ระยอง 7 ระยอง 9 ระยอง 11 สยอดีสเขี ียวอ่อน สเขี ียวอ่อน สนีาตาลอมเข้ํ ียว สใบท ี่เจรี ิญเติบโตเตมท็ ่ีสเขี ียวอ่อน สเขี ียวอ่อน สเขี ียวเข้ม สกี้านใบ สเขี ียวอ่อนอมชมพูสเขี ียวอ่อนอมชมพูสเขี ียวอมแดง ลักษณะแฉกท่อยีู่กลางใบ ใบหอก ใบหอก ใบหอก ระดบการแตกกั่งิ 0-1 ระดบั 0-1 ระดบั 1-3 ระดบั ความสงของการแตกกู่งแรกิ (cm) 160-190 160-190 120-140 ความสงของตู้น (cm) 180 230 170-200 สลีาตํ ้น สนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาลอมเหล้ํ ือง สเขี ียวเงิน สเนี้ือหัว สขาวีสขาวีสขาวี สเปล ี ือกหัว สขาวนวลีสนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาล้ํ ลักษณะหัว กรวย เรียวยาว กรวยแกมกระบอก เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูฝน (%) 23 24 25.8 เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูแล้ง (%) 27-29 28-31 29-32 ผลผลิตหัวสด (ตัน/ไร่) 6.1 4.9 4.77 รหัสสายพันธุ ์ หรือช่ือเดิม CMR35-48-196 CMR35-64-1 CMR35-22-196 ท่มาี : หนังสอการจืาแนกพํ ันธุม์ ันสาปะหล ํ ัง จดพั ิมพ์โดยกรมส่งเสริมการเกษตร ปี2559

มกษ. 5704-2561 8 คุณลกษณะของพันธัุ์ระยอง 86-13 เกษตรศาสตร์50 หวยบง้ 60 สยอดีสมี่วงอมนาตาล้ํสมี่วง สมี่วงอ่อน สใบท ี่เจรี ิญเติบโตเตมท็ ่ีสเขี ียวอ่อน สเขี ียวปนม่วง สเขี ียว สกี้านใบ สเขี ียวอมแดง สเขี ียวปนม่วง สเขี ียวอมแดง ลักษณะแฉกท่อยีู่กลางใบ ใบหอกกลับ ใบหอก ใบหอก ระดบการแตกกั่งิ 0-1 ระดบั 0-3 ระดบั 1-3 ระดบั ความสงของการแตกกู่งแรกิ (cm) 160-180 150 90-140 ความสงของตู้น (cm) 200 200-300 180-200 สลีาตํ ้น สเขี ียวเงิน สเขี ียวเงิน สเขี ียวเงิน สเนี้ือหัว สขาวีสขาวีสขาวี สเปล ี ือกหัว สนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาล้ํสนีาตาลอ้ํ ่อน ลักษณะหัว เรียว กรวยแกมกระบอก ยาวเรียว เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูฝน (%) 26.3 23 - เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูแล้ง (%) 29-33 28 25.4 ผลผลิตหัวสด (ตัน/ไร่) 4.51 4.4 5.8 รหัสสายพันธุ ์ หรือช่ือเดิม CMR46-39-42 MKUC 28-77-3 MKUC34-114-206 ท่มาี : หนังสอการจืาแนกพํ ันธุม์ ันสาปะหล ํ ัง จดพั ิมพ์โดยกรมส่งเสริมการเกษตร ปี2559

9 มกษ. 5704-2561 คุณลกษณะของพันธัุ์หวยบง้ 80 เกษตรศาสตร์72 พริุณ 1 สยอดีสเขี ียวอ่อน สมี่วง สมี่วงอมเขยวี สใบท ี่เจรี ิญเติบโตเตมท็ ่ีสเขี ียว สเขี ียว สเขี ียวแก่ สกี้านใบ สเขี ียวอมแดง สเขี ียวปนม่วง สเขี ียวปนแดง ลักษณะแฉกท่อยีู่กลางใบ ใบหอก ใบหอก ใบหอก ระดบการแตกกั่งิ 1-2 ระดบั 0-1 ระดบั 1-3 ระดบั ความสงของการแตกกู่งแรกิ (cm) 90-140 120-150 90-150 ความสงของตู้น (cm) 200-250 225.3 235 สลีาตํ ้น สเขี ียวเงิน สนีาตาล้ํสเขี ียวเงิน สเนี้ือหัว สขาวีสขาวีสขาวี สเปล ี ือกหัว สนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาลเข้ํ ้ม ลักษณะหัว กรวย กรวย ทรงกระบอก เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูฝน (%) 27.3 26.9 - เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูแล้ง (%) 25 24.6 28.7 ผลผลิตหัวสด (ตัน/ไร่) 4.9 5.0 6.6 รหัสสายพันธุ ์ หรือช่ือเดิม MKUC34-114-106 MKULB 08-2-32 MBR49-2-127 ท่มาี : หนังสอการจืาแนกพํ ันธุม์ ันสาปะหล ํ ัง จดพั ิมพ์โดยกรมส่งเสริมการเกษตร ปี2559

มกษ. 5704-2561 10 คุณลกษณะของพันธัุ์พริุณ 2 ระยอง 2 หานาท้ ี สยอดีสเขี ียว สเขี ียวอมม่วง สเขี ียว สใบท ี่เจรี ิญเติบโตเตมท็ ่ีสเขี ียวอ่อน สเขี ียวอ่อน สเขี ียวอ่อน สกี้านใบ สแดงีสเขี ียวอมม่วง สแดงเขี ้ม ลักษณะแฉกท่อยีู่กลางใบ ใบหอก ใบหอก ใบหอก ระดบการแตกกั่งิ 0-1 ระดบั ปานกลาง 0-1 ระดบั ความสงของการแตกกู่งแรกิ (cm) 90-150 150 180 ความสงของตู้น (cm) 225 180-220 250-350 สลีาตํ ้น สนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาลอมเข้ํ ียว สเนี้ือหัว สขาวีสเหลี ืองอ่อน สขาวี สเปล ี ือกหัว สนีาตาลเข้ํ ้ม สนีาตาลอ้ํ ่อน สนีาตาลเข้ํ ้ม ลักษณะหัว ทรงโคนหรือดอกบัวตมูก้านหัวส้นคลั ้ายรปกรวยูเรียวยาว เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูฝน (%) - 18.3 - เปอร์เซนต็ ์แป้งเม่อื เกบเก็ ่ยวในฤด ีูแล้ง (%) 24.7 ใกล้เคียงระยอง 1 14 ผลผลิตหัวสด (ตัน/ไร่) 5.80 4.10 2-3 รหัสสายพันธุ ์ หรือช่ือเดิม MBR49-241 CM 305-21 - ท่มาี : หนังสอการจืาแนกพํ ันธุม์ ันสาปะหล ํ ัง จดพั ิมพ์โดยกรมส่งเสริมการเกษตร ปี2559

11 มกษ. 5704-2561 ภาคผนวก ข ตวอย ั ่างภาพตนพ ้ นธ ั ุ ม ์ นส ั าปะหล ํง ั (ข้อ 2.1 ช) และ ซ)) ภาพที่ข.1 ความเสยหายของตี ้นมันสาปะหล ํ ังจากการใช้สารกาจํดวั ัชพืช (ข้อ 2.1 ช)) 1) ปกติ 2) มีรอยไหม้จากการตากแดด (ข้อ 2.1 ซ)) ภาพที่ข.2 แสดงลักษณะเปรียบเทยบตี ้นพันธุม์นสั าปะหล ํ ังปกติและท่มีรอยไหม ี ้จากการตากแดด ท่มาี : ศูนย์วิจัยพืชไร่ระยอง กรมวิชาการเกษตร

มกษ. 5704-2561 12 ภาคผนวก ค คําแนะนาการจํ ดการแปลงม ั นส ั าปะหล ํงเพ ั ือเป่ ็ นตนพ ้ นธ ั ุ ์ (ข้อ 2.2) การจัดการแปลงมันสาปะหล ํ ังท่ดีีมีวัตถุประสงค์เพ่ือให้ได้ต้นพันธุ์ท่บรี ิสุทธ์ ิตรงตามพันธุ์มีความสม่าเสมอํ ไม่มีพันธุอ์ ่นปลอมปน ืและจะทาใหํ ้ได้ต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังท่แขีงแรง็สมบูรณ์ปราศจากศัตรูพืช ส่งทิ่ควรี พิจารณาในจดการแปลงม ั ันสาปะหล ํ ังท่ดีีมดีังน้ี ค.1 สถานที่ - สภาพดิน ควรเป็นพ้ืนท่ที่มีีหน้าดินลึก ดินร่วนซุยโปร่ง และระบายนาดํ้ีมีความอุดมสมบูรณ์สูง และมีค่า pH เหมาะสม และควรมีการอนุรักษ์และบารํุงดิน โดยการเตรียมดินอย่างถูกวิธและการปร ี ับปรุงดินเพ่ือรักษา ความอดมสมบุ ูรณของด์ ินอย่างสม่าเสมอํ - แหล่งนํา้ควรมีปริมาณนาเพํ้ียงพอสาหรํ ับการให้นาตลอดฤดํู้ปลูก หรืออยู่ในเขตชลประทาน หรือใกล้ แหล่งนาธรรมชาตํ้ิ - ประวตัิพ้ืนที่ควรเป็นพ้ืนท่ีท่ีไม่มีประวัติการระบาดของศัตรูพืชของมันสาปะหล ํ ัง หากเป็นพ้ืนท่ีท่ีเคย ปลูกมันสําปะหลังพันธุ์อ่ืนมาก่อน ต้องนําส่วนของต้นมันสําปะหลังเดิมออกให้หมด เพ่ือไม่ให้มี พันธุปลอมปน ์ ค.2 พนธัุและการเตร์ ียมท่อนพนธัุ์ - พันธุ์ ควรใช้ต้นพันธุ์ท่ีเหมาะสมกับแต่ละพ้ืนท่ีตามคาแนะนํ ําของทางราชการ หรือสถาบันการศึกษาท่ีมี การศกษาและวึ ิจยดั ้านการปรับปรุงพันธุม์นสั าปะหล ํ ัง - การคดเลั ือกตนพ้นธัุ์ควรเป็นต้นพันธุท์ ่มาจากแปลงท ี่มีการเจรี ิญเตบโตด ิ ีปราศจากการระบาดของศตรัูพืช และเป็นต้นพันธุท์ ่มีตาสมบีูรณ์ - อายุต้นพันธุ์ควรใช้ต้นพันธุ์อายุ 8 เดือน ถึง 14 เดือน และมีเส้นผ่าศูนย์กลาง ไม่น้อยกว่า 2 cm ณ ก่งกลางลึาตํ ้น - การเตรียมและแชท่ ่อนพนธัุ ์ตัดต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังเป็นทอน่ ยาวประมาณ 20 – 25 cm โดยให้แต่ละทอน่ มีตาไม่น้อยกว่า 7 ตา จากน้ันนาทํ ่อนพันธุ์มากาจํ ัดเพล้ียแป้งด้วยการแช่ในสารเคมีเช่น สารไทอะมีโทแซม 25% หรืออิมิดาโคลพิด 70%WG อัตรา 4 g ต่อนาํ้ 20 L หรือไดโนทีพูเรน 10%WG อัตรา 40 g ต่อนํ้า 20 L นาน 5 – 10 นาที

13 มกษ. 5704-2561 ค.3 การปลูกและการดูแลรกษาั - วางแผนการผลิตต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังล่วงหน้า ให้ได้ต้นพันธุตรงก์บชั ่วงเวลาท่จะจีาหนํ ่าย - การควบคุมและป้องกนกัาจํดศัตรัูพืช โดยเฉพาะการกาจํดวั ัชพืชช่วง 3 เดอนแรกหลื ังปลูก - การให้ปุ๋ย ไม่น้อยกว่า 1 – 2 คร้ัง ข้นอยึู่กบความอัดมสมบุ ูรณของด์ ิน หรือค่าวิเคราะห์ดนิ - การตรวจแปลง ควรปฏบิัตอยิ ่างสม่าเสมอํดงนั้ี 1) การตรวจพันธุปนหร ์ ือต้นมันเร้ือ อย่างน้อย 2 – 3 คร้ัง เม่ือต้นมันสาปะหล ํ ังมีอายุ1 – 3 เดือน และเม่ือต้นมันสาปะหล ํ ังมีอายุประมาณ 8 เดือนหรือก่อนเกบเก็ ่ียว หากพบพันธุปนหร ์ ือต้นมันเร้ือให้ถอน และนาไปท ํ าลายนอกแปลงปล ํูก 2) การตรวจการระบาดของศัตรูพืช ควรตรวจแปลงอย่างสม่าเสมอํอย่างน้อยเดือนละคร้ัง เม่ือพบ ศตรัูพืชเกนระดิ ับเศรษฐกจิต้องรีบกาจํดและมั มาตรการป ี ้องกนตามคัาแนะนําของกรมวํ ิชาการเกษตร ค.4 การเก็บเกียว่ - เกบเก็ ่ยวตี ้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังเม่ือมีอายุ 8 – 14 เดือนหลังปลูก โดยต้องมีเส้นผ่าศูนย์กลาง ณ ก่งกลางึ ลาตํ ้นไม่น้อยกว่า 2 cm - เกบเก็ ่ียวและจัดเตรียมมัดต้นพันธุ์มันสาปะหล ํ ังรวมกันอย่างระมัดระวัง ไม่ให้ตาของต้นพันธุ์เสียหาย และรวบรวมขนย้ายไปยังจุดจาหนํ ่าย - ไม่ควรตดตั ้นพันธุเก์ บไว ็ ้เพ่ือรอจาหนํ ่ายเกนิ 15 วัน เพราะจะทาใหํ ้มีเปอร์เซนต็ ์งอกต่าลงํ

มกษ. 5704-2561 14 ภาคผนวก ง วิธ ี วิเคราะหและช ์ กต ั วอย ั ่าง (ข้อ 6) ง.1 นิยาม ความหมายของคาทํ่ใชี ้ในวิธชีักตัวอย่างต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ัง มดีงนั้ี ง.1.1 รุ่น (lot) ในท่ีน้ีหมายถึง ต้นพันธุ์มันสาปะหล ํ ังท่ีส่งมอบหรือซ้ือขายในคราวเดียวกัน ซ่ึงต้อง สามารถทวนสอบแหล่งท่มาได ี ้ว่ามาจากแปลงท่เปี ็นไปตามข้อกาหนดขํ ้อ 2.2 ง.1.2 การชักตัวอย่าง (sampling procedure) หมายถึง การกาหนดวํ ิธีการเก็บและขนาดตัวอย่างจาก รุ่นสนคิ ้าเพ่ือตรวจสอบให้ได้ข้อมูลท่นีามาใช ํ ้ตดสันการยอมริ ับรุ่นสนคิ ้า แบ่งเป็น 2 ระดบัดงนั้ี (1) การชักตัวอย่างข้ันต้น หมายถงึการเกบต็ ัวอย่างจากรุ่นสินค้าโดยตรงเพ่ือเป็นตัวแทนของรุ่นสนคิ ้าใน ปริมาณท่เพี ียงพอต่อการวิเคราะห์คุณภาพตามข้อกาหนดํข้อ 2.1 ข้อย่อย ก) ค) ง) ฉ) ช) และ ซ) และ การตดสันการยอมริ ับรุ่นสนคิ ้า (2) การชักตัวอย่างข้ันท่สองีหมายถึง การเกบต็ ัวอย่างจากตัวอย่างข้ันต้นเพ่ือเป็นตัวแทนของรุ่นสินค้าใน ปริมาณท่เพี ียงพอต่อการวิเคราะห์คุณภาพตามข้อกาหนดํข้อ 2.1 ข้อย่อย จ) และการตัดสินการยอมรับ รุ่นสนคิ ้า ง.2 วิธการชี ักตวอยั ่างข้ันต้น ง.2.1 ให้ชักตัวอย่างต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังท้งมั ัดโดยวิธสี่มจากในรุุ่นเดียวกัน จานวนตํ ัวอย่างไม่น้อยกว่า ร้อยละ 2 นาตํ ัวอย่างข้ันต้นมาตรวจสอบ ฉลาก เคร่ืองหมายการตรวจสอบทางราชการหรือเคร่ืองหมาย รับรอง และคุณภาพตามข้อกาหนดํข้อ 2.1 ข้อย่อย ก) ค) ง) ฉ) ช) และ ซ) โดยการตรวจพินิจลักษณะ คุณภาพของต้นพันธุ์มันสาปะหล ํ ังท่ีมองเห็นได้ของทุกต้นในแต่ละมัดของตัวอย่าง และใช้สายวัดหรือ อุปกรณ์วัดความยาวอ่ืนๆท่ไดี ้มาตรฐาน วัดความยาวจากรอยตัดด้านโคนของต้นพันธุ์จนถึงรอยตัดด้าน ปลายเพ่ือตรวจความสอดคล้องกบขั ้อกาหนดํข้อ 2.1 ข้อย่อย ก) ง.2.2 หากผลการตรวจสอบตัวอย่างเป็นไปตามข้อกาหนดํข้อ 2.1 ข้อย่อย ก) ค) ง) ฉ) ช) และ ซ) ข้อ 4 และข้อ 5 จึงจะถอวื ่าต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังรุ่นน้ันเป็นไปตามเกณฑท์ ่กีาหนดํ ง.3 วิธการชี ักตวอยั ่างข้ันท่สองี ง.3.1 ให้ชักตัวอย่างต้นพันธุ์มันสาปะหล ํ ังท้ังมัด โดยวิธีสุ่มแบบกระจายจากตัวอย่างข้ันต้น (ข้อ ง.2.1) จํานวนตัวอย่างไม่น้อยกว่าร้อยละ 20 ของตัวอย่างข้ันต้น นําตัวอย่างข้ันท่ีสองมาวัดขนาดเส้นผ่าน ศูนย์กลางลาตํ ้นของต้นพันธุตามข์ ้อกาหนดํข้อ 2.1 ข้อย่อย จ) โดยใช้อุปกรณ์วัดความยาวท่ไดี ้มาตรฐาน มาวัดเส้นผ่านศูนย์กลาง ณ ก่งกลางของลึาตํ ้นของแต่ละต้น แต่ต้องไม่ตรงกบบรั ิเวณตา ง.3.2 หากผลการตรวจสอบตัวอย่างเป็นไปตามข้อกําหนด ข้อ 2.1 ข้อย่อย จ) และอยู่ในเกณฑ์ ความคลาดเคล่ือนเร่ืองขนาดตามข้อ 3 จงจะถึอวื ่าต้นพันธุม์ ันสาปะหล ํ ังรุ่นน้ันเป็นไปตามเกณฑท์ ่กีาหนดํ

ที่ปรึกษา นายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร นางอัญชลี สุวจิตตานนท์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร นายรพีทัศน์ อุ่นจิตตพันธ์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร นายครองศักดิ์ สงรักษา รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร นายกฤษ อุตตมะเวทิน รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร นายนิพิจ พินิจผล ผู้อำนวยการกองขยายพันธุ์พืช เรียบเรียง คณะทำงานมาตรฐานพันธุ์พืช กองขยายพันธุ์พืช จัดทำ นางพรทิพย์ สมวงศ์ ผู้อำนวยการกลุ่มควบคุมคุณภาพและโรงงาน นางสาวกานต์รวี ศรีพวงผกาพันธุ์ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ กลุ่มควบคุมคุณภาพและโรงงาน ออกแบบปกและภาพประกอบ นางสาวปรมาภรณ์ ลุ่มจันทร์ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ ศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 9 จังหวัดสุพรรณบุรี นางสาววิภาวรรณ เอกเอี่ยม นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ ศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 9 จังหวัดสุพรรณบุรี