คำ�นำ� คู่มือองค์ความรู้เกี่ยวกับการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติและแผนระดับต่าง ๆ ในภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม จัดท�ำขึ้นเพื่อเสนอภาพรวมองค์ความรู้ เกี่ยวกับยุทธศาสตร์ชาติและแผนระดับต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการด�ำเนินการตามภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม อันเป็นผลสืบเนื่องจากการที่ประเทศไทย ได้มีการประกาศใช้“ยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี(พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐)” เป็นแนวทางการพัฒนาหลักของประเทศผ่านวิสัยทัศน์ในการพัฒนาประเทศว่า “ประเทศมีความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” น�ำไปสู่เป้าหมายของการพัฒนาประเทศไทย ที่ก�ำหนดไว้ในปีพ.ศ. ๒๕๘๐ ว่า “ประเทศชาติมั่นคง ประชาชนมีความสุข เศรษฐกิจพัฒนาอย่างต่อเนื่อง สังคมเป็นธรรม ฐานทรัพยากรธรรมชาติยั่งยืน” ซึ่งการขับเคลื่อน การด�ำเนินการดังกล่าวให้ส�ำเร็จตามเป้าหมายที่ตั้งไว้นับว่าเป็นหน้าที่ของทุกภาคส่วนในสังคมโดยเฉพาะอย่างยิ่งหน่วยงานภาครัฐ ที่จะต้องด�ำเนินการแปลง ยุทธศาสตร์ชาติไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชนและประเทศชาติบนพื้นฐานของการพัฒนาอย่างยั่งยืน กระทรวงวัฒนธรรม เล็งเห็นความส�ำคัญและบทบาทการขับเคลื่อนงานด้านศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม ที่มีต ่อการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติ ให้บรรลุตามวิสัยทัศน์การพัฒนาประเทศ และเป้าหมายการพัฒนาประเทศที่ตั้งไว้จึงได้จัดท�ำคู่มือฯ ฉบับนี้ขึ้น ส�ำหรับใช้ประกอบการปฏิบัติงานของบุคลากรในสังกัด กระทรวงวัฒนธรรมทั้งในส ่วนกลางและส ่วนภูมิภาค เพื่อให้เกิดความเข้าใจเกี่ยวกับยุทธศาสตร์ชาติและแผนระดับต ่าง ๆ อย่างถ่องแท้ และสามารถ น�ำองค์ความรู้ไปปรับประยุกต์ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เกิดผลสัมฤทธิ์อย่างเป็นรูปธรรม ให้สอดคล้องกับบริบทของสังคม พื้นที่ ยุคสมัย เทคโนโลยีวิทยาการ และความต้องการของประชาชน ทั้งนี้เพื่อให้ศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม เป็นปัจจัยในการยกระดับคุณภาพชีวิต และส่งเสริมพลวัตของประชาชนให้เป็นก�ำลังส�ำคัญ ในการร่วมพลิกโฉมประเทศไทย ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของสังคมในศตวรรษที่๒๑ โดยเชื่อมโยง ร่วมมือ และแข่งขันกับนานาอารยประเทศ น�ำไปสู่ความภาคภูมิใจ ในเกียรติภูมิและความสุขของประชาชนคนไทยบนพื้นฐานของการบูรณาการเพื่อบรรลุเป้าหมายขับเคลื่อนด้วยวิสัยทัศน์ร่วมกันระหว่างภาคส่วนต่างๆโดยมียุทธศาสตร์ชาติ เป็นแกนหลัก และเป็นหัวใจของการขับเคลื่อนด�ำเนินการ ท้ายที่สุดนี้ การจัดท�ำคู่มือองค์ความรู้เกี่ยวกับการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติและแผนระดับต่าง ๆ ในภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม จะส�ำเร็จมิได้ หากปราศจากการสนับสนุนส่งเสริมและค�ำชี้แนะของคณะผู้บริหารและความร่วมมือของทุกหน่วยงานในสังกัดกระทรวงวัฒนธรรมคณะผู้จัดท�ำขอขอบคุณในความร่วมมือ มา ณ โอกาสนี้ กระทรวงวัฒนธรรม ตุลาคม ๒๕๖๔
3 นโยบายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรมภายใต้การนําของนายอิทธิพล คุณปลื้ม รัฐมนตรีว ่าการกระทรวงวัฒนธรรม ได้น้อมนําพระราชดํารัสของ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้า เจ้าอยู ่หัว เป็นหลักชัยในการขับเคลื่อนงานวัฒนธรรมของชาติให้คนไทย และประชาคมโลกได้ตระหนักถึงคุณค ่าทางวัฒนธรรมที่มีคุณค ่าของไทย นาไปสู่การสร้างความสามัคคี ํ ปรองดอง จรรโลงประเทศไทยให้เป็นประเทศไทย ที่น่าอยู่และน่าท่องเที่ยว ยืนหยัด อย่างสมภาคภูมิในเวทีโลก ดังนี้ การสืบสานงานวัฒนธรรมของชาติ ด้วยการอนุรักษ์ฟื้นฟูเผยแพร่ประวัติศาสตร์วัฒนธรรมขนบธรรมเนียม ศิลปะ ประเพณีภูมิปัญญา ผ่านกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะงานพระราชพิธี และกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดี ศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบรมวงศานุวงศ์ ด้วยความจงรักภักดีและสานึกในพระมหากรุณาธิคุณ ํตลอดจนการทานุบํารุงํ ทุกศาสนาในประเทศไทย ส่งเสริมศิลปินท้องถิ่น ภูมิปัญญาชาวบ้าน ประณีตศิลป์ ศิลปะการแสดง ฯลฯ “สืบสาน รักษา ต่อยอดงานศิลปวัฒนธรรม และปฏิบัติหน้าทีราชการ ด้วยหลักธรรมาภิบาล”่ นายอิทธิพล คุณปลื้ม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม
4 การรักษาและหวงแหนมรดกทางวัฒนธรรม ด้วยการสร้างความรู้ความเข้าใจ ความสํานึกรัก และหวงแหน ในมรดก ทางศิลปวัฒนธรรมของชาติส่งเสริมการสร้างความเชื่อมโยงระหว่างปราชญ์ ด้านศาสนา ศิลปวัฒนธรรมทุกสาขา โดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ช่วยให้ประชาชน มีส ่วนร ่วมในการพิทักษ์รักษามรดกทางวัฒนธรรมมากยิ่งขึ้น ลดช่องว่าง และความขัดแย้งทางความคิดระหว ่างวัยเพื่อให้คนรุ ่นใหม ่ตระหนักในคุณค ่า ของวัฒนธรรมและความเป ็นไทย ตลอดจนเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดี กับนานาอารยประเทศ การต่อยอดวัฒนธรรม ด้วยการนําคุณค ่าของวัฒนธรรมมาสร้างสรรค์สินค้าและบริการ เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ สร้างรายได้จากการท่องเที่ยวและบริการทางวัฒนธรรม โดยการนําทุนและทรัพยากรทางวัฒนธรรมมาต ่อยอดในการสร้างรายได้ ให้แก่ชุมชนและประเทศชาติอย่างเป็นรูปธรรม การปฏิบัติหน้าที่ราชการด้วยหลักธรรมาภิบาลและการสร้างคุณค่า ทางสังคม ตามแผนแม ่บทส ่งเสริมคุณธรรมแห ่งชาติ ฉบับที่ ๑ (พุทธศักราช ๒๕๕๙ - ๒๕๖๔) ด้วยการนํามิติทางศาสนา ศิลปวัฒนธรรม รวมถึงพลังบวร (บ้าน วัด โรงเรียน/ราชการ) และพลังบรม (บ้าน โรงเรียน มัสยิด) ร่วมบูรณาการ การทํางานกับทุกภาคส ่วนในสังคม เพื่อสร้างคนดีสังคมดีปลูกฝังคุณธรรม สร้างค่านิยม “คุณธรรมนาการพัฒนา” ํ และจิตสานึกที่ดีแก่ประชาชน ํ สร้างสังคมไทย ให้เป็น “สังคมคุณธรรมที่ยั่งยืน” ต่อไป นโยบายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม
“กระทรวงวัฒนธรรม เล็งเห็นถึงความส�ำคัญ ในบทบาทการขับเคลื่ อนงานด้านศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม ที่ จะส่งผลต่อการขับเคลื่ อนยุทธศาสตร์ชาติให้บรรลุตามวิสัยทัศน์ การพัฒนาประเทศและเป้ าหมายการพัฒนาประเทศที่ ตั้งไว้ อันจะยังประโยชน์อย่างมากต่อประชาชน” นางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม
นายประสพ เรียงเงิน รองปลัดกระทรวงวัฒนธรรม ผู้น�ำกลุ่มขับเคลือนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ ่ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง ในกระทรวงวัฒนธรรม “ในโอกาสที่ กระทรวงวัฒนธรรมก้าวสู่ปีที่ ๒๐ สิ่ งที่ ทุกคนคาดหวังคือ อยากให้กระทรวงวัฒนธรรมท�ำภารกิจ ด้านการท�ำนุบ�ำรุงศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม ให้มีการรักษาสืบทอดไปอย่างยั่ งยืน และอีกส่วนหนึ่ งคือ ความคาดหวังในการน�ำทุนทางวัฒนธรรมมาสร้างเศรษฐกิจให้ประเทศ เรียกว่าเป็นการปรับเปลี่ ยนบทบาทจากกระทรวงเชิงสังคม เป็นกระทรวงเชิงสังคมกึ่ งเศรษฐกิจ สร้างอาชีพ และรายได้แก่ประชาชน ...”
สารบัญ ๑/๓ ข้อมูลพื้นฐานของกระทรวงวัตนธรรม ส่วนราชการ และองค์การมหาชน - ประวัติความเป็นมาของกระทรวงวัฒนธรรม - ข้อมูลพื้นฐานของกระทรวงวัฒนธรรม - โครงสร้าง อ�ำนาจ หน้าที่ ของส่วนราชการ ในสังกัดกระทรวงวัฒนธรรมและองค์การมหาชน ในก�ำกับดูแล ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑ - ยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี(พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๘๐) ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ - แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี - ความสอดคล้องของแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ กับภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม - แผนการปฏิรูปประเทศ ๑๓ ด้าน (ฉบับปรับปรุง) - ความสอดคล้องของแผนปฎิรูปประเทศ ๑๓ ด้าน กับกระทรวงวัฒนธรรม - แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ ๑๒ - แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอันเป็นผล มาจากสถานการณ์โควิด - ๑๙ (พ.ศ. ๒๕๖๔-๒๕๖๕) - นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๒-๒๕๖๕) ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๒๖ ๒๗ ๓๒ ๓๖ ๓๗ ๓๙ ๔๑ ๔๔ บทที่ ๑ บทที่ ๒
สารบัญ ๒/๓ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๓ - ค�ำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี ภายใต้การน�ำของพลเอก ประยุทธ์จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี - แผนแม่บทส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๙-๒๕๖๔) - แผนการอุปถัมภ์คุ้มครองศาสนาต่างๆ ภายใต้ ค�ำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติที่ ๔๙/๒๕๕๙ (ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๖๔) - ยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศไทย ด้วยโมเดลเศรษฐกิจ BCG (พ.ศ. ๒๕๖๔-๒๕๖๙) - แผนแม่บทส่งเสริมวัฒนธรรมการอ่าน สู่สังคมแห่งการเรียนรู้ของไทย (พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๖๔) - นโยบายและยุทธศาสตร์ ส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๖๔) - ยุทธศาสตร์ส่งเสริมอุตสาหกรรมภาพยนตร์ และวีดิทัศน์ระยะที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๖๔) - แผนปฏิบัติการด้านส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (พ.ศ. ๒๕๖๓-๒๕๖๕) - แผนปฏิบัติการเพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาสื่อปลอดภัย และสร้างสรรค์ระยะที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๖๓-๒๕๖๕) ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับอื่นที่เกี่ยวข้อง กับภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม - เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) - โมเดลเศรษฐกิจสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน (Bio-Circular-Green Economy : BCG) - สรุปความเชื่อมโยงโมเดลเศรษฐกิจสู่การพัฒนาที่ยังยืน (Bio-Circular-Green Economy-Green Economy ) กับงานตามภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม - สรุปความเชื่อมโยงนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแผนที่เกี่ยวข้องกับกระทรวงวัฒนธรรม ๔๘ ๔๙ ๕๑ ๕๓ ๕๖ ๕๘ ๖๐ ๖๒ ๖๔ ๖๖ ๖๘ ๖๙ ๗๑ ๗๒ ๗๓ บทที่ ๒
สารบัญ ๓/๓ การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติ และแผนระดับต่างๆ ที่สอดคล้องกับภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม สู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม - กลไกการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดองโดยหน่วยงานของรัฐ - หลักการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติไปสู่การปฏิบัติ ระบบการติดตาม ประเมินผล ตามแนวทางการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติ - หลักการของการติดตามการตรวจสอบ และการประเมินผลการด�ำเนินการตามยุทธศาสตร์ชาติ และแผนการปฏิรูปประเทศ - ระบบติดตามและประเมินผลแห่งชาติ(eMENSCR) ทบทวนความรู้ ภาคผนวก เอกสารที่เกี่ยวข้อง รายละเอียดผู้จัดท�ำ ๗๔ ๗๖ ๗๘ ๘๑ ๘๒ ๘๓ ๘๔ ๙๐ ๙๑ ๙๒ บทที่ ๓ คำถามชวนคิด ภาคผนวก และรายละเอียดข้อมูลผู้จัดทำหนังสือ
ข้อมูลพื้นฐานของกระทรวงวัตนธรรม ส่วนราชการ และองค์การมหาชน บทที่ ประวัติความเป็นมาของกระทรวงวัฒนธรรม ๑ ข้อมูลพื้นฐาน ของกระทรวงวัฒนธรรม โครงสร้างส่วนราชการและองค์การมหาชนในสังกัดกระทรวงวัฒนธรรม ภารกิจและอ�ำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย นโยบายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม
11 บทที่ ข้อมูลพื้นฐานของกระทรวงวัตนธรรม ส่วนราชการ และองค์การมหาชน๑ ประวัติความเป็นมาของกระทรวงวัฒนธรรม วันที่ ๓ ตุลาคม ๒๕๔๕ รัฐบาลได้สถาปนากระทรวงวัฒนธรรมขึ้น ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ.๒๕๔๕ โดยมีภารกิจส�ำคัญในการดูแลรักษางานศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม ของชาติมีหน่วยงานในสังกัดประกอบด้วย ส�ำนักงานรัฐมนตรี ส�ำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม กรมการศาสนา กรมศิลปากร กรมส่งเสริมวัฒนธรรม ส�ำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย และสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ มีองค์การมหาชนและหน่วยงานในก�ำกับดูแลของรัฐมนตรี ว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ๔ หน่วยงานคือ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร หอภาพยนตร์ ศูนย์คุณธรรม กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์
12 บทที่ ข้อมูลพื้นฐานของกระทรวงวัตนธรรม ส่วนราชการ และองค์การมหาชน๑ “กระทรวงวัฒนธรรม มีอ�ำนาจหน้าที เกี่ยวกับศิลปะ ศาสนา ่ และวัฒนธรรม และราชการอืน ตามที่ กฎหมายก� ่ำหนด ให้เป็นอ�ำนาจหน้าทีของกระทรวงวัฒนธรรม่ หรือส่วนราชการทีสังกัดกระทรวงวัฒนธรรม”่ ข้อมูลพื้นฐานของกระทรวงวัฒนธรรม คลิกที่หัวข้อเพื่อดูรายละเอียด ตรากระทรวงวัฒนธรรม เป้าหมาย การให้บริการกระทรวง ยุทธศาสตร์กระทรวง วิสัยทัศน์ พันธกิจ
13 บทที่ ข้อมูลพื้นฐานของกระทรวงวัตนธรรม ส่วนราชการ และองค์การมหาชน๑ โครงสร้าง อำนาจ หน้าที่ ของส่วนราชการและองค์การมหาชนในสังกัดกระทรวงวัฒนธรรม ส�ำนักงานปลัด กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม ส�ำนักงาน ศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) กองทุนพัฒนา สื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ สถาบันบัณฑิต พัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม ส�ำนักงานรัฐมนตรี กรมศิลปากร กรมส่งเสริมวัฒนธรรม คลิกที่แต่ละส่วนงานเพื่อดูรายละเอียด
ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ยุทธศาสตร์ บทที่ นโยบาย และแผนระดับ ๒ ๑ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับ ๒ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับ ๓ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับอื่นที่เกี่ยวข้อง กับภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม
16 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ความเป็นมา ยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปีพ.ศ. (๒๕๖๑ – ๒๕๘๐) ถือเป็นยุทธศาสตร์ชาติ ฉบับแรกของประเทศไทย เป็นเป้าหมายในการพัฒนาประเทศอย ่างยั่งยืน ตามหลักธรรมาภิบาล และใช้เป็นกรอบในการจัดท�ำแผนต่าง ๆ ให้สอดคล้อง และบูรณาการกัน โดยยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปีถูกก�ำหนดไว้ตามรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๖๕ ซึ่งบัญญัติว่า “รัฐพึงจัดให้มียุทธศาสตร์ชาติเป็นเป้ าหมายการพัฒนาประเทศ อย่างยั่ งยืน ตามหลักธรรมาภิบาลเพือใช่้ เป็นกรอบในการจัดท�ำแผนต่างๆ ให้สอดคล้องและบูรณาการกันเพือให้เกิดเป็นพลังผลักดันร่วมกัน ่ ไปสู่เป้ าหมายดังกล่าว การจัดท�ำ การก�ำหนดเป้ าหมาย ระยะเวลาทีจะบรรลุเป่้ าหมาย และสาระทีพึงมีในยุทธศาสตร์ชาติให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ ่ และวิธีการทีกฎหมายบัญญัติ ทั้งนี้ กฎหมายดังกล่าวต้องมี ่ บทบัญญัติเกียวกับการมีส่วนร่วมและการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ่ ทุกภาคส่วนอย่างทั่ วถึงด้วยยุทธศาสตร์ชาติ เมือได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช่้ บังคับได้” ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี พ.ศ. (๒๕๖๑-๒๕๘๐) ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑
17 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ องค์ประกอบของยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐) ยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี(พ.ศ. ๒๕๐๑ – ๒๕๘๐) มีองค์ประกอบที่ส�ำคัญ ตามที่พระราชบัญญัติการจัดท�ำยุทธศาสตร์ชาติพ.ศ. ๒๕๖๐ ก�ำหนดและเป็นสาระ ที่หน่วยงานของรัฐควรทราบ ดังนี้ วิสัยทัศน์การพัฒนาประเทศ “ ป ระ เ ท ศไ ท ย มี ค ว า ม มั่ น ค ง มั่ ง คั่ ง ยั่ ง ยื น เ ป ็ น ป ระ เ ท ศ พัฒ น า แ ล้ ว ด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” หรือเป็นคติพจน์ประจ�ำชาติว่า “มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน” เป้าหมายการพัฒนาประเทศ “ประเทศชาติมั่นคง ประชาชนมีความสุข เศรษฐกิจพัฒนาอย่างต่อเนื่อง สังคมเป็นธรรม ฐานทรัพยากรธรรมชาติยั่งยืน” ต ่อมาได้มีการตราพระราชบัญญัติการจัดท�ำยุทธศาสตร์ชาติพ.ศ. ๒๕๖๐ มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ ๑ สิงหาคม ๒๕๖๐ โดยก�ำหนดให้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการ ยุทธศาสตร์ชาติเพื่อรับผิดชอบในการจัดท�ำร ่างยุทธศาสตร์ชาติก�ำหนดวิธีการ การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดท�ำร่างยุทธศาสตร์ชาติการติดตาม การตรวจสอบ และการประเมินผล รวมทั้งก�ำหนดมาตรการส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชาชนทุกภาคส่วน ด�ำเนินการให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติซึ่งคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติได้ด�ำเนินการ จัดท�ำร่างยุทธศาสตร์ชาติและคณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ ๕ มิถุนายน ๒๕๖๑ เห็นชอบ ร่างยุทธศาสตร์ชาติและที่ประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติเมื่อวันที่ ๖ กรกฎาคม ๒๕๖๑ ได้ลงมติให้ความเห็นชอบร่างยุทธศาสตร์ชาติฉบับดังกล่าว และมีพระบรมราชโองการ ประกาศใช้เป็นยุทธศาสตร์ชาติเมื่อวันที่ ๘ ตุลาคม ๒๕๖๑ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๘๐)
18 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ตัวชี้วัดผลการพัฒนาตามยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี ๑. ความอยู่ดีมีสุขของคนไทยและสังคมไทย ๒. ขีดความสามารถในการแข่งขัน การพัฒนาเศรษฐกิจ และการกระจายรายได้ ๓. การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศ ๔. ความเท่าเทียมและความเสมอภาคของสังคม ๕. ความหลากหลายทางชีวภาพ คุณภาพสิ่งแวดล้อม และความยั่งยืน ของ ทรัพยากรธรรมชาติ ๖. ประสิทธิภาพการบริหารจัดการและการเข้าถึงการให้บริการของภาครัฐ ก�ำหนดระยะเวลาการบังคับใช้ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี(พ.ศ. ๒๕๐๑ – ๒๕๘๐) และให้มีการทบทวนยุทธศาสตร์ชาติ ทุกห้าปีหรือในกรณีที่สถานการณ์ของโลกหรือสถานการณ์ของประเทศเปลี่ยนแปลงไป จนไม ่สามารถหรือไม ่เหมาะสมที่จะด�ำเนินการตามเป้าหมายหรือยุทธศาสตร์ ด้านหนึ่งด้านใด คณะกรรมการฯ สามารถขอความเห็นชอบต่อรัฐสภาเพื่อด�ำเนินการ แก้ไขเพิ่มเติมได้ การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติและการปฏิรูปประเทศ โดย ส�ำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติ๒๐ ปีกระทรวงวัฒนธรรม ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๘๐)
19 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ยุทธศาสตร์ชาติด้านต่าง ๆ ยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี(พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐) ก�ำหนดให้มียุทธศาสตร์ชาติ ด้านต่าง ๆ ประกอบด้วยยุทธศาสตร์๖ ด้าน โดยมีองค์ประกอบของเป้าหมาย ตัวชี้วัด และประเด็นการพัฒนาภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติดังนี้ ด้านที่ ๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ด้านความมั่นคง ด้านที่ ๔ ยุทธศาสตร์ชาติ ด้านการสร้างโอกาส และความเสมอภาคทางสังคม ด้านที่ ๒ ยุทธศาสตร์ชาติ ด้านการสร้างความสามารถ ในการแข่งขัน ด้านที่ ๕ ยุทธศาสตร์ชาติ ด้านการสร้างการเติบโต บนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตร ต่อสิ่งแวดล้อม ด้านที่ ๓ ยุทธศาสตร์ชาติ ด้านการพัฒนาและเสริมสร้าง ศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ ด้านที่ ๖ ยุทธศาสตร์ชาติ ด้านการปรับสมดุลและพัฒนา ระบบการบริหารจัดการภาครัฐ คลิกที่แต่ละด้านยุทธศาสตร์เพื่อดูรายละเอียด ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๘๐)
20 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ เป้าหมายการพัฒนาที่ส�ำคัญ คือ ประเทศชาติมั่นคงประชาชนมีความสุข เน้นการบริหารจัดการสภาวะแวดล้อมของประเทศให้มีความมั่นคง ปลอดภัย เอกราช อธิปไตย และมีความสงบเรียบร้อยในทุกระดับ ตั้งแต่ระดับชาติสังคม ชุมชน มุ่งเน้น การพัฒนาคน เครื่องมือ เทคโนโลยีและระบบฐานข้อมูลขนาดใหญ่ให้มีความพร้อมสามารถ รับมือกับภัยคุกคามและภัยพิบัติได้ทุกรูปแบบ และทุกระดับความรุนแรง ควบคู่ไปกับ การป้องกันและแก้ไขปัญหาด้านความมั่นคงที่มีอยู่ในปัจจุบัน และที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต ใช้กลไกการแก้ไขปัญหาแบบบูรณาการทั้งกับส่วนราชการ ภาคเอกชน ประชาสังคม และองค์กรที่ไม่ใช่รัฐ รวมถึงประเทศเพื่อนบ้านและมิตรประเทศทั่วโลกบนพื้นฐานของ หลักธรรมาภิบาล เพื่อเอื้ออ�ำนวยประโยชน์ต ่อการด�ำเนินการของยุทธศาสตร์ชาติ ด้านอื่น ๆ ให้สามารถขับเคลื่อนไปได้ตามทิศทางและเป้าหมายที่ก�ำหนด ด้านที่ ๑ : ยุทธศาสตร์ชาติด้านความมั่นคง ยุทธศาสตร์ชาติ (ฉบับเต็ม) สรุปประเด็นส�ำคัญ ยุทธศาสตร์ชาติ วีดิทัศน์สรุปสาระส�ำคัญ โดย สศช. ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๘๐)
21 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ เป้าหมายการพัฒนาที่มุ่งเน้นการยกระดับศักยภาพของประเทศในหลากหลายมิติบนพื้นฐาน แนวคิด ๓ ประการ ได้แก่ ๑) “ต่อยอดอดีต” โดยมองกลับไปที่รากเหง้าทางเศรษฐกิจ อัตลักษณ์ วัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิต และจุดเด่นทางทรัพยากรธรรมชาติที่หลากหลาย รวมทั้งความได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบ ของประเทศในด้านอื่น ๆ น�ำมาประยุกต์ผสมผสานกับเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อให้สอดรับกับบริบท ของเศรษฐกิจและสังคมโลกสมัยใหม่ ๒) “ปรับปัจจุบัน” เพื่อปูทางสู่อนาคตผ่านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของประเทศในมิติต่างๆ ทั้งโครงข่ายระบบคมนาคมและขนส่ง โครงสร้างพื้นฐานวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและดิจิทัล และการปรับ สภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมและบริการอนาคต ๓) “สร้างคุณค่าใหม่ในอนาคต” ด้วยการเพิ่มศักยภาพของผู้ประกอบการ พัฒนา คนรุ่นใหม่รวมถึงปรับรูปแบบธุรกิจ เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของตลาดผสมผสานกับยุทธศาสตร์ ที่รองรับอนาคตบนพื้นฐานของการต่อยอดอดีตและปรับปัจจุบัน พร้อมทั้งการส่งเสริมและสนับสนุน จากภาครัฐให้ประเทศไทยสามารถสร้างฐานรายได้และการจ้างงานใหม่ ขยายโอกาสทางการค้า และการลงทุนในเวทีโลก ควบคู่ไปกับการยกระดับรายได้และการกินดีอยู่ดีรวมถึงการเพิ่มขึ้นของ คนชั้นกลาง และลดความเหลื่อมล�้ำของคนในประเทศได้ในคราวเดียวกัน ด้านที่ ๒ : ยุทธศาสตร์ชาติ ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน ยุทธศาสตร์ชาติ (ฉบับเต็ม) สรุปประเด็นส�ำคัญ ยุทธศาสตร์ชาติ วีดิทัศน์สรุปสาระส�ำคัญ โดย สศช. ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๘๐)
22 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ เป้าหมายการพัฒนาที่ส�ำคัญเพื่อพัฒนาคนในทุกมิติและในทุกช่วงวัยให้เป็นคนดีเก่ง และมีคุณภาพ โดยคนไทยมีความพร้อมทั้งกาย ใจ สติปัญญา มีพัฒนาการที่ดีรอบด้าน และมีสุขภาวะที่ดีในทุกช่วงวัย มีจิตสาธารณะรับผิดชอบต่อสังคม และผู้อื่น มัธยัสถ์ อดออม โอบอ้อมอารี มีวินัย รักษาศีลธรรม และเป ็นพลเมืองดีของชาติมีหลักคิดที่ถูกต้อง มีทักษะที่จ�ำเป็นในศตวรรษที่ ๒๑ มีทักษะสื่อสารภาษาอังกฤษและภาษาที่สามและอนุรักษ์ ภาษาท้องถิ่น มีนิสัยรักการเรียนรู้และการพัฒนาตนเองอย ่างต ่อเนื่องตลอดชีวิต สู ่การเป็นคนไทยที่มีทักษะสูง เป็นนวัตกร นักคิด ผู้ประกอบการเกษตรกรยุคใหม ่และอื่น ๆ โดยมีสัมมาชีพตามความถนัดของตนเอง ด้านที่ ๓ : ยุทธศาสตร์ชาติด้านการพัฒนา และเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ ยุทธศาสตร์ชาติ (ฉบับเต็ม) สรุปประเด็นส�ำคัญ ยุทธศาสตร์ชาติ วีดิทัศน์สรุปสาระส�ำคัญ โดย สศช. ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๘๐)
23 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ เป้าหมายการพัฒนาที่ส�ำคัญโดยดึงเอาพลังของภาคส่วนต่าง ๆ ทั้งภาคเอกชน ประชาสังคม ชุมชนท้องถิ่น มาร่วมขับเคลื่อน โดยการสนับสนุนการรวมตัวของประชาชนในการร่วมคิดร่วมท�ำ เพื่อส่วนรวม การกระจายอ�ำนาจและความรับผิดชอบไปสู่กลไกบริหารราชการแผ่นดินในระดับท้องถิ่น การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในการจัดการตนเอง และการเตรียมความพร้อมของ ประชากรไทยทั้งในมิติสุขภาพเศรษฐกิจสังคมและสภาพแวดล้อมให้เป็นประชากรที่มีคุณภาพสามารถ พึ่งตนเองและท�ำประโยชน์แก ่ครอบครัว ชุมชน และสังคมให้นานที่สุด โดยรัฐให้หลักประกัน การเข้าถึงบริการและสวัสดิการที่มีคุณภาพอย่างเป็นธรรมและทั่วถึง ด้านที่ ๔ :ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างโอกาส และความเสมอภาคทางสังคม ยุทธศาสตร์ชาติ (ฉบับเต็ม) สรุปประเด็นส�ำคัญ ยุทธศาสตร์ชาติ วีดิทัศน์สรุปสาระส�ำคัญ โดย สศช. ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๘๐)
24 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ เป้าหมายการพัฒนาที่ส�ำคัญเพื่อน�ำไปสู่การบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในทุกมิติ ทั้งด้านสังคมเศรษฐกิจสิ่งแวดล้อมธรรมาภิบาลและความเป็นหุ้นส่วนความร่วมมือระหว่างกันทั้งภายใน และภายนอกประเทศอย่างบูรณาการ ใช้พื้นที่เป็นตัวตั้งในการก�ำหนดกลยุทธ์และแผนงาน และการให้ ทุกฝ ่ายที่เกี่ยวข้องได้เข้ามามีส ่วนร ่วมในแบบทางตรงให้มากที่สุดเท ่าที่จะเป็นไปได้โดยเป็น การด�ำเนินการบนพื้นฐาน การเติบโตร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็นทางเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิต โดยให้ความส�ำคัญกับการสร้างสมดุลทั้ง ๓ ด้าน อันจะน�ำไปสู่ความยั่งยืนเพื่อคนรุ่นต่อไปอย่างแท้จริง ด้านที่ ๕ : ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้าง การเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ยุทธศาสตร์ชาติ (ฉบับเต็ม) สรุปประเด็นส�ำคัญ ยุทธศาสตร์ชาติ วีดิทัศน์สรุปสาระส�ำคัญ โดย สศช. ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๘๐)
25 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ เป้าหมายการพัฒนาที่ส�ำคัญเพื่อปรับเปลี่ยนภาครัฐที่ยึดหลัก “ภาครัฐของประชาชน เพื่อประชาชนและประโยชน์ส ่วนรวม” โดยภาครัฐต้องมีขนาดที่เหมาะสมกับบทบาทภารกิจ แยกแยะบทบาทหน ่วยงานของรัฐที่ท�ำหน้าที่ในการก�ำกับหรือในการให้บริการในระบบเศรษฐกิจ ที่มีการแข่งขัน มีสมรรถนะสูง ยึดหลักธรรมาภิบาล ปรับวัฒนธรรมการท�ำงานให้มุ่งผลสัมฤทธิ์ และผลประโยชน์ส่วนรวม มีความทันสมัย และพร้อมที่จะปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก อยู่ตลอดเวลา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการน�ำนวัตกรรม เทคโนโลยีข้อมูลขนาดใหญ่ระบบการท�ำงาน ที่เป็นดิจิทัลเข้ามาประยุกต์ใช้อย่างคุ้มค่า และปฏิบัติงานเทียบได้กับมาตรฐานสากล รวมทั้งมีลักษณะ เปิดกว้าง เชื่อมโยงถึงกันและเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมเพื่อตอบสนองความต้องการ ของประชาชนได้อย่างสะดวก รวดเร็ว และโปร่งใส โดยทุกภาคส่วนในสังคมต้องร่วมกันปลูกฝังค่านิยม ความซื่อสัตย์สุจริต ความมัธยัสถ์และสร้างจิตส�ำนึกในการปฏิเสธไม่ยอมรับการทุจริตประพฤติมิชอบ อย่างสิ้นเชิงนอกจากนั้นกฎหมายต้องมีความชัดเจนมีเพียงเท่าที่จ�ำเป็นมีความทันสมัยมีความเป็นสากล มีประสิทธิภาพ และน�ำไปสู่การลดความเหลื่อมล�้ำและเอื้อต่อการพัฒนา โดยกระบวนการยุติธรรม มีการบริหารที่มีประสิทธิภาพ เป็นธรรม ไม่เลือกปฏิบัติและการอ�ำนวยความยุติธรรมตามหลักนิติธรรม ด้านที่ ๖ : ยุทธศาสตร์ชาติด้านการปรับสมดุล และพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ ยุทธศาสตร์ชาติ (ฉบับเต็ม) สรุปประเด็นส�ำคัญ ยุทธศาสตร์ชาติ วีดิทัศน์สรุปสาระส�ำคัญ โดย สศช. ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๘๐)
27 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ที่มาและความส�ำคัญ แผนแม ่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติถูกก�ำหนดไว้ตามมาตรา ๑๐ แห่งพระราชบัญญัติการจัดท�ำยุทธศาสตร์ชาติพ.ศ. ๒๕๖๐ ซึ่งบัญญัติว่า ต ่ อ ม า เ มื่ อ พระ บร มร า ชโ อ ง ก าร ประ ก าศใ ช้ เ ป ็ น ยุท ธศ า สตร ์ ช าติ เมื่อวันที่ ๘ ตุลาคม ๒๕๖๑ ยุทธศาสตร์ชาติคณะกรรมการจัดท�ำยุทธศาสตร์ชาติ แต่ละด้าน ได้ด�ำเนินการจัดท�ำแผนแม ่บทเพื่อบรรลุเป้าหมายตามที่ก�ำหนดไว้ใน ยุทธศาสตร์ชาติเสนอต่อคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติพิจารณาให้ความเห็นชอบ และเสนอต่อคณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบ จากบทบัญญัติดังกล ่าวจะเห็นได้ว ่า แผนแม ่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ เป็นแผนแม ่บทที่จัดท�ำขึ้นเพื่อถ ่ายทอดเป้าหมายและประเด็นยุทธศาสตร์ของ ยุทธศาสตร์ชาติลงสู่แผนระดับต่าง ๆ และน�ำไปสู่การปฏิบัติเพื่อการบรรลุเป้าหมาย ตามที่ก�ำหนดไว้ในยุทธศาสตร์ชาติซึ่งจะมีผลผูกพันต่อหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง ที่จะต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามนั้น รวมทั้งการจัดท�ำงบประมาณรายจ ่ายประจ�ำปี “เมือมีพระบรมราชโองการประกาศใช ่้ ยุทธศาสตร์ชาติแล้ว ให้คณะกรรมการจัดท�ำ ยุทธศาสตร์ชาติแต่ละด้านจัดท�ำแผนแม่บทเพื่ อบรรลุเป้ าหมายตามที่ ก�ำหนดไว้ใน ยุทธศาสตร์ชาติ เสนอต่อคณะกรรมการพิจารณาให้ความเห็นชอบก่อนเสนอคณะรัฐมนตรี แผนแม่บทและแผนการปฏิรูปประเทศตามกฎหมายว่าด้วยแผนและขันตอนการด� ้ำเนิน การปฏิรูปประเทศต้องมีความสอดคล้องกัน แผนแม่บทที่ คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบและประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้มีผลผูกพันหน่วยงานของรัฐที่ เกียวข้องที่ จะต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามนั ่นรวมทั้ งการจัดท� ้ำ งบประมาณรายจ่ายประจ�ำปีงบประมาณต้องสอดคล้องกับแผนแม่บทด้วย ...” ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ
28 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ งบประมาณต้องสอดคล้องกับแผนแม่บทฯ ซึ่งจะน�ำไปสู่การปฏิบัติเพื่อให้ประเทศไทย บรรลุวิสัยทัศน์ “ประเทศไทยมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” องค์ประกอบและสาระส�ำคัญของแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ(พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐) ประกอบด้วย ๒๓ แผนแม่บท โดยแต่ละแผนแม่บทจะมีรายละเอียดที่หน่วยงานของรัฐจะต้องท�ำการศึกษา และท�ำความเข้าใจประกอบด้วยสถานการณ์และแนวโน้มที่เกี่ยวข้องของแผนแม่บท เป้าหมายและตัวชี้วัดในการด�ำเนินการซึ่งแบ่งช่วงเวลาออกเป็น ๔ ช่วง ช่วงละ ๕ ปี รวมทั้งก�ำหนดแนวทางการพัฒนา และแผนงาน/โครงการที่ส�ำคัญของแผนแม่บท ภายใต้ยุทธศาสตร์ชาตินั้น ๆ ที่จะส่งผลต่อการบรรลุเป้าหมายของยุทธศาสตร์ชาติ ที่แผนแม่บทฯ นั้น เกี่ยวข้องโดยตรงและมีส่วนสนับสนุนการบรรลุค่าเป้าหมาย นอกจากนั้น เมื่อท�ำการศึกษาในภาพรวมของแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ(พ.ศ ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐) หน ่วยงานของรัฐยังจะต้องด�ำเนินการวิเคราะห์ความเชื่อมโยง สอดคล้องกับ การด�ำเนินงานของหน่วยงาน ผ่านองค์ประกอบส�ำคัญของแผนแม่บท จ�ำนวน ๒๓ ฉบับ โดยแต่ละแผนแม่บทจะประกอบองค์ประกอบหลัก ๒ ส่วน ได้แก่ (๑) ประเด็นแผนแม่บท ประกอบด้วย เป้าหมาย ตัวชี้วัด และค่าเป้าหมายใน ระดับประเด็น เพื่อใช้ติดตาม ประเมินผลการด�ำเนินงานในระดับผลลัพธ์ขั้นกลาง (๒) แผนย่อยของแผนแม่บทฯ ประกอบด้วย เป้าหมาย ตัวชี้วัด และค่าเป้าหมาย ในระดับแผนย ่อย เพื่อใช้ติดตามประเมินผลการด�ำเนินงานในระดับผลลัพธ์ขั้นต้น เพื่อเป็นกรอบในการด�ำเนินการของหน ่วยงานที่เกี่ยวข้องให้บรรลุเป้าหมาย การพัฒนาประเทศที่ก�ำหนดไว้ ระยะเวลาการบังคับใช้ : พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒
29 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐) รายชื่อแผนแม่บทฯ แผนแม่บทฯ ฉบับเต็ม สรุปประเด็นและตัวชี้วัด รายแผนแม่บทฯ ความมั่นคง การต่างประเทศ การเกษตร อุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต การท่องเที่ยว พื้นที่และเมืองน่าอยู่อัจฉริยะ โครงสร้างพื้นฐานระบบโลจิสติกส์และดิจิทัล ผู้ประกอบการและวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมยุคใหม่ เขตเศรษฐกิจพิเศษ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒
30 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐) รายชื่อแผนแม่บทฯ แผนแม่บทฯ ฉบับเต็ม สรุปประเด็นและตัวชี้วัด รายแผนแม่บทฯ การปรับเปลี่ยนค่านิยมและวัฒนธรรม ศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต การพัฒนาการเรียนรู้ การเสริมสร้างให้คนไทยมีสุขภาวะที่ดี ศักยภาพการกีฬา พลังทางสังคม เศรษฐกิจฐานราก ความเสมอภาคและหลักประกันทางสังคม การเติบโตอย่างยั่งยืน ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒
31 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐) รายชื่อแผนแม่บทฯ แผนแม่บทฯ ฉบับเต็ม สรุปประเด็นและตัวชี้วัด รายแผนแม่บทฯ การบริหารจัดการน�้ำทั้งระบบ การบริการประชาชนและประสิทธิภาพภาครัฐ การต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม การวิจัยและพัฒนานวัตกรรม สรุปเป้าหมาย ตัวชี้วัด ข้อมูลฐาน และค่าเป้าหมาย ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒
32 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ความสอดคล้องของแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ กับภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรมในฐานะหน่วยงานเจ้าภาพ ขับเคลื่อนแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ กระทรวงวัฒนธรรม ได้รับการมอบหมายให้เป็นหน่วยงานขับเคลื่อน แผนแม ่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติในฐานะหน ่วยงานเจ้าภาพขับเคลื่อน ประเด็นแผนแม่บท (จ.๑) หน่วยงานขับเคลื่อนเป้าหมายแผนแม่บท (จ.๒) และหน่วยงานขับเคลื่อนเป้าหมายของแผนย่อย (จ.๓) ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๓ ธันวาคม ๒๕๖๒ ในระดับต่าง ๆ ดังนี้ ประเด็นแผนแม่บท (จ.๑) ประเด็นที่ ๑๐ : การปรับเปลี่ยนค่านิยมและวัฒนธรรม เป้าหมายแผนแม่บท (จ.๒) คนไทยมีคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมที่ดีงาม และมีความรัก และภูมิใจ ในความเป็นไทยมากขึ้น น�ำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ใน การด�ำรงชีวิต สังคมไทยมีความสุขและเป็นที่ยอมรับของนานาประเทศมากขึ้น เป้าหมายของแผนย่อย (จ.๓) ๑๐๐๑๐๑ : คนไทยเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ มีความพร้อมในทุกมิติ ตามมาตรฐานและสมดุลทั้งทางด้านสติปัญญา คุณธรรมจริยธรรม มีจิตวิญญาณที่ดีเข้าใจในการปฏิบัติตนปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมดีขึ้น มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๓ ธันวาคม ๒๕๖๒ เรื่อง การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติไปสู่การปฏิบัติ ดูบทวิเคราะห์ความสอดคล้องฯ กระทรวงวัฒนธรรมกับบทบาทการขับเคลื่อน แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอื่นที่เกี่ยวข้อง กระทร วง วัฒนธรรมนอก จากจะขับเคลื่อนการดำเนินการ ตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติในฐานะหน่วยงานเจ้าภาพขับเคลื่อน แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติประเด็นประเด็นที่ ๑๐ : การปรับเปลี่ยน ค่านิยมและวัฒนธรรมและการดำเนินงานของกระทรวงวัฒนธรรม ยังมีความสอดคล้องและเกี่ยวเนื่องกับแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นอื่น ๆ อีกหลายประเด็น อาทิ แผนแม่บทประเด็นที่ ๐๑ : ความมั่นคง แผนแม่บทประเด็นที่ ๐๒ : การต่างประเทศ ทั้งนี้ กลุ่ม ป.ย.ป. ในกระทรวงวัฒนธรรม กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัด กระทรวงวัฒนธรรม ได้ทำการวิเคราะห์ความเกี่ยวข้องของงานตามภารกิจ ของกระทรวงวัฒนธรรม ที่จะมีส่วนในการขับเคลื่อนการดำเนินการให้ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติในประเด็นที่เกี่ยวข้องบรรลุเป้าหมาย และเป็นแนวทางในการนำไปปรับใช้สำหรับการดำเนินงานของหน่วยงาน ในสังกัดกระทรวงวัฒนธรรม ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒
33 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ แผนการปฏิรูปประเทศ ๑๓ ด้าน (ฉบับปรับปรุง) ๑. ที่มาและความส�ำคัญ การปฏิรูปประเทศได้รับการกล ่าวถึงในรัฐธรรมนูญแห ่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๖๐ หมวดที่ ๑๖ การปฏิรูปประเทศ ซึ่งมีเป้าหมาย ๓ ประการ คือ (๑) ประเทศชาติมีความสงบเรียบร้อย มีความสามัคคีปรองดอง มีการพัฒนา อย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (๒) สังคมมีความสงบสุข เป็นธรรม และมีโอกาส เท่าเทียมกันเพื่อขจัดความเหลื่อมล�้ำ (๓) ประชาชนมีความสุข มีคุณภาพชีวิตที่ดีและมีส่วนร่วมในการพัฒนาประเทศ และการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป ็นประมุข มีการประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษาและใช้บังคับเมื่อวันที่ ๖ เมษายน ๒๕๖๑ ต่อมามีการปรับปรุงแผนการปฏิรูปประเทศ เพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ และแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติและประกาศแผนการปฏิรูปประเทศ (ฉบับปรับปรุง) ในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ ๒๕ กุมภาพันธ์๒๕๖๔ ๒. สาระส�ำคัญ ๒.๑ เป้าหมาย ๑) ประเทศไทยมีฐานทรัพยากรรองรับการใช้ประโยชน์อย่างสมดุลในเชิงสังคม และเชิงเศรษฐกิจ ๒) ประชาชนมีสวัสดิการของรัฐที่เหมาะสม มีโอกาสในการสร้างอาชีพและได้รับ ความเป็นธรรมในเชิงเศรษฐกิจ สังคม และกระบวนการยุติธรรม ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒
34 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ๓) การยกระดับภาคเกษตร อุตสาหกรรม บริการ และการวิจัยพัฒนานวัตกรรม รวมทั้งลดอุปสรรคในการด�ำเนินธุรกิจ เพื่อสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ในระยะยาว ๔)การบริหารจัดการภาครัฐมีความโปร่งใสมีประสิทธิภาพและตอบสนองความต้องการ ของประชาชน ๒.๒ ประเด็นขับเคลื่อนการปฏิรูปที่ส�ำคัญ โดยสรุปใน ๖ มิติ ดังนี้ ๑) การลดความเหลื่อมล�้ำทางสังคม การด�ำเนินการมุ่งเน้นการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องเพื่อสร้างความเป็นธรรม และลดความเหลื่อมล�้ำในสังคม การวางกรอบแนวทางสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน โดยผ่านกลไกระดับประเทศ ระดับหน่วยงาน ระดับพื้นที่รวมถึงการปรับปรุงกลไกการบริหาร และกลไกทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับภาษี การเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบข้อมูล การเสียภาษีระหว่างหน่วยงาน เป็นต้น ๒) การพัฒนาเศรษฐกิจ การด�ำเนินการมุ่งเน้นการพัฒนาเศรษฐกิจตั้งแต่ระดับชุมชน ระดับผู้ประกอบการ ขนาดย่อม(SMEs) ระดับผู้ประกอบการขนาดใหญ่และเชื่อมโยงการผลิตของไทยกับประเทศต่างๆ ในภูมิภาค เพื่อให้ประเทศไทยเป็นฐานการผลิตที่ส�ำคัญของห่วงโซ่การผลิตในภูมิภาค ๓) การสร้างสังคมและชุมชนที่เข้มแข็ง การด�ำเนินการมุ่งเน้นให้คนในชุมชนทุกกลุ่มมีความมั่นคงด้านอาชีพและรายได้มีหลักประกัน ทางรายได้ในวัยเกษียณที่เพียงพอต่อการด�ำรงชีวิตอย่างมีคุณภาพ และสวัสดิการทางสังคม ที่เหมาะสมตลอดจนสถาบันทางสังคมสามารถแบ่งเบาภาระการลงทุนทางสังคมของรัฐบาล ผ่านการออม สวัสดิการ และการลงทุนเพื่อสังคม ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ แผนการปฏิรูปประเทศ ๑๓ ด้าน (ฉบับปรับปรุง)
35 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ๔) การฟื้นฟูการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การขับเคลื่อนการปฏิรูปด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจะให้ความส�ำคัญ กับการด�ำเนินการใน ๖ ประเด็นหลัก ได้แก่ ๑)ทรัพยากรทางบก ๒)ทรัพยากรทางน�้ำ ๓)ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ๔)ความหลากหลายทางชีวภาพ ๕)สิ่งแวดล้อม ๖)ระบบ การบริหารทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยมุ่งเน้นการฟื้นฟูอนุรักษ์เพื่อสร้างฐานทรัพยากร ของประเทศในระยะยาวควบคู่ไปกับการใช้ประโยชน์ในเชิงเศรษฐกิจ สังคม และชุมชน ๕) การสร้างประสิทธิภาพและความโปร่งใสในกระบวนการท�ำงานของภาครัฐ การปฏิรูปการบริหารจัดการภาครัฐมุ่งเน้นการยกระดับการบริหารจัดการ ที่มุ่งสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล สามารถให้บริการประชาชนได้อย่างสะดวกรวดเร็ว และลดภาระ ของประชาชนในการรับบริการจากภาครัฐเพื่อประโยชน์ในการบริหารราชการแผ่นดินนอกจากนี้ หมายรวมถึงการสร้างธรรมาภิบาลเพื่อป้องกันการทุจริตและความประพฤติมิชอบในภาครัฐ ๖) การพัฒนากฎหมาย และกระบวนการยุติธรรม การปฏิรูปกฎหมายจะมุ ่งเน้นการปรับปรุงหรือยกเลิกกฎหมายที่ล้าสมัย และไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน โดยเฉพาะกฎหมายที่สร้างภาระแก่ประชาชน รวมถึงการปรับปรุงกฎหมายเพื่อสนับสนุนการลดความเหลื่อมล�้ำในสังคม และการสร้าง ความสามารถในการแข่งขันของประเทศในส่วนการปฏิรูปด้านกระบวนการยุติธรรมจะให้ความส�ำคัญ กับกระบวนการยุติธรรมที่เปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมการท�ำงานที่เน้นการอ�ำนวยความสะดวก รวดเร็วแก่ประชาชน สามารถตรวจสอบความคืบหน้าในกระบวนการยุติธรรมได้ด้วยตนเอง ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ แผนการปฏิรูปประเทศ ๑๓ ด้าน (ฉบับปรับปรุง)
36 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ แผนการปฏิรูปประเทศ ๑๓ ด้าน (ฉบับปรับปรุง) ด้านที่ ๑ การเมือง ด้านที่ ๗ สาธารณสุข ด้านที่ ๓ กฎหมาย ด้านที่ ๙ สังคม ด้านที่ ๕ เศรษฐกิจ ด้านที่ ๑๑ การป้องกัน และปราบปราม การทุจริตและ ประพฤติมิชอบ ด้านที่ ๔ กระบวนการ ยุติธรรม ด้านที่ ๑๐ พลังงาน ด้านที่ ๖ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ด้านที่ ๑๒ การศึกษา ด้านที่ ๒ การบริหาร ราชการแผ่นดิน ด้านที่ ๘ สื่อสารมวลชน เทคโนโลยี สารสนเทศ ด้านที่ ๑๓ วัฒนธรรม กีฬา แรงงาน และการพัฒนา ทรัพยากรมนุษย์ สรุปสาระสำคัญ แผนการปฏิรูปประเทศ (๑๓ ด้าน) กับกระทรวงวัฒนธรรม คลิกที่หัวข้อเพื่อดูรายละเอียด ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ แผนการปฏิรูปประเทศ ๑๓ ด้าน (ฉบับปรับปรุง)
37 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ความสอดคล้องของแผนปฏิรูปประเทศ ๑๓ ด้านกับกระทรวงวัฒนธรรม ด้านที่ ๑๓ แผนปฏิรูปประเทศด้านด้านวัฒนธรรม กีฬา แรงงาน และการพัฒนา ทรัพยากรมนุษย์ตามแผนการปฏิรูปประเทศ ๑๓ ด้าน (ฉบับปรับปรุง) แผนปฏิรูปประเทศด้านวัฒนธรรม กีฬา แรงงาน และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ประกอบด้วยกิจกรรมปฏิรูป ๕ กิจกรรม ดังนี้ (๑) กิจกรรมปฏิรูปที่ ๑ การส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมในทุกช่วงวัย ผ่านการปฏิรูป อุตสาหกรรมบันเทิงและการใช้กลไกร่วมระหว่างภาครัฐและเอกชนในการขับเคลื่อน (๒) กิจกรรมปฏิรูปที่ ๒ การพัฒนาการเรียนรู้และเศรษฐกิจชุมชนบนฐานวัฒนธรรม แบบบูรณาการ (๓) กิจกรรมปฏิรูปที่ ๓ การส่งเสริมประชาชนเป็นศูนย์กลางในการสร้างวิถีชีวิตทางการกีฬา และการออกก�ำลังกายอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม และการสร้างโอกาสทางการกีฬาและการพัฒนา นักกีฬาอาชีพ (๔) กิจกรรมปฏิรูปที่ ๔ การพัฒนาระบบการบริหารจัดการก�ำลังคนของประเทศแบบบูรณาการ (๕) กิจกรรมปฏิรูปที่ ๕ การบริหารจัดการศักยภาพบุคลากรของประเทศ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ แผนการปฏิรูปประเทศ ๑๓ ด้าน (ฉบับปรับปรุง)
38 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ แผนปฏิรูปประเทศด้านวัฒนธรรม กีฬา แรงงาน และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ดังกล่าวกระทรวงวัฒนธรรม มีบทบาท เกี่ยวข้องในฐานะเป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนกิจกรรมปฏิรูป โดยมีรายละเอียดที่เกี่ยวข้อง ดังนี้ ๑) กิจกรรมปฏิรูปที่ ๑ การส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมในทุกช่วงวัย ผ่านการปฏิรูปอุตสาหกรรมบันเทิง และการใช้กลไกร่วมระหว่างภาครัฐและเอกชนในการขับเคลื่อน (๑) เป้าหมาย (๑.๑) คนไทยมีคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมในการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข (๒) ตัวชี้วัด (๒.๑) ดัชนีคุณธรรม ๕ ประการ ประกอบด้วย ความมีวินัย ความพอเพียง ความซื่อสัตย์สุจริต มีจิตอาสา และมีความกตัญญูรู้คุณ (โดยในปี๒๕๖๕ มีเป้าหมายเพิ่มขึ้นร้อยละ ๕ จากปีฐาน และในปี๒๕๖๕ เพิ่มขึ้นร้อยละ ๑๐ จากปีฐาน) (๓) หน่วยงานที่รับผิดชอบ ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) (๔) ระยะเวลาด�ำเนินการรวม ปี พ.ศ. ๒๕๖๔ - ๒๕๖๕ ๒) กิจกรรมปฏิรูปที่ ๒ การพัฒนาการเรียนรู้และเศรษฐกิจชุมชนบนฐานวัฒนธรรมแบบบูรณาการ (๑) เป้าหมาย (๑.๑) พัฒนาศักยภาพแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมต้นแบบทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาคอย่างทั่วถึง เพื่อให้มีสถานที่เผยแพร่องค์ความรู้ดังต้นแบบของ Museum Siam และ TK Park (๑.๒) ส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนบนฐานวัฒนธรรม (๒) ตัวชี้วัด (๒.๑) จ�ำนวนการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ต้นแบบไม่น้อยกว่า ๖ แห่ง (ปี๒๕๖๕: ภาครัฐ ๒ แห่ง ภาคเอกชน ๒ แห่ง ท้องถิ่น ๒ แห่ง) และเพิ่มเป็น ๑๕ แห่งในปี๒๕๖๕ (๒.๒) มูลค่าทางเศรษฐกิจด้านวัฒนธรรมของประเทศเติบโตไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕ ของ GDP ในปีพ.ศ. ๒๕๖๕ (๓) หน่วยงานที่รับผิดชอบ กระทรวงวัฒนธรรม (๔) ระยะเวลาด�ำเนินการรวม ปี พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๕ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ แผนการปฏิรูปประเทศ ๑๓ ด้าน (ฉบับปรับปรุง)
39 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๔) ที่มาและสาระส�ำคัญ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห ่งชาติฉบับที่ ๑๒ เป็นแผนพัฒนาประเทศในระยะ ๕ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๐ -๒๕๖๔) โดยถือเป็นแผนระดับที่๒ ตามนัยแห่งมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่๔ ธันวาคม ๒๕๖๐ ซึ่งเป็นแผนที่ท�ำหน้าที่ในการแปลงยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี(พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๗๙) สู่การปฏิบัติ อย่างเป็นรูปธรรม มุ่งเตรียมความพร้อมและวางรากฐานในการยกระดับประเทศไทยให้เป็นประเทศ ที่พัฒนาแล้ว มีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ด้วยการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ตามกรอบ วิสัยทัศน์และเป้าหมายอนาคตประเทศไทยในปี๒๕๘๐ ซึ่งก�ำหนดไว้ในยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี อันเป็นกรอบที่แผนพัฒนาฯ ฉบับที่๑๒ มุ่งตอบสนองวัตถุประสงค์และเป้าหมายการพัฒนา เพื่อผลักดัน และขับเคลื่อนให้การพัฒนาในด้านต่างๆ บรรลุผลได้ในระยะเวลา ๕ ปีแรกของยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี หลักการส�ำคัญของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ หลักการพัฒนาประเทศที่ส�ำคัญซึ่งปรากฎเป็นสาระส�ำคัญในแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ ๑๒ คือ การยึดหลัก “ปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง” “การพัฒนาที่ยั่งยืน” และ “คนเป็นศูนย์กลางการพัฒนา” ที่ต ่อเนื่องจากแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ ๙ - ๑๑ และยึดหลัก “การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่ ลดความเหลื่อมล�้ำ” และ “ขับเคลื่อนการเจริญเติบโตจากการเพิ่มผลิตภาพการผลิตบนฐาน การใช้ภูมิปัญญาและนวัตกรรม” ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปีและเป้าหมาย และตัวชี้วัดที่จะต้องสอดคล้องกับกรอบเป้าหมายการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ที่องค์กรระหว่างประเทศก�ำหนดขึ้น อาทิการพัฒนาที่ยั่งยืน (sustainable development goals : SDGs) ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ วีดิทัศน์ สรุปสาระส�ำคัญ วีดิทัศน์ (ร่าง) แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ ๑๓
40 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ เ ป ้ า ห ม า ย แ ล ะ แ น ว ท า ง ก า ร พั ฒ น า ต า ม แ ผ น พั ฒ น า เ ศ ร ษ ฐ กิ จ และสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่๑๒ ก�ำหนดเป้าหมาย ด้านต่าง ๆ เพื่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ตามเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี โดยก�ำหนดเป้าหมายในมิติหลัก ๆ ๖ ประการ ประกอบด้วย (๑) คนไทยที่มีคุณลักษณะเป็นคนไทยที่สมบูรณ์ (๒) ความเหลื่อมล�้ำทางด้านรายได้และความยากจนลดลง (๓) ระบบเศรษฐกิจมีความเข้มแข็งและแข่งขันได้ (๔) ทุนทางธรรมชาติและคุณภาพสิ่งแวดล้อมสามารถสนับสนุน การเติบโตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม มีความมั่นคงทางอาหาร พลังงาน และน�้ำ (๕) มีความมั่นคงในเอกราชและอธิปไตย สังคมปลอดภัย สามัคคี สร้างภาพลักษณ์ดีและเพิ่มความเชื่อมั่นของนานาชาติต่อ ประเทศไทย (๖) มีระบบบริหารจัดการภาครัฐที่มีประสิทธิภาพ ทันสมัย โปร่งใส ตรวจสอบได้กระจายอ�ำนาจ และมีส่วนร่วมจากประชาชน ยุ ท ธ ศ า ส ต ร ์ ก า ร พั ฒ น า ป ร ะ เ ท ศ ต า ม แ ผ น พั ฒ น า เ ศ ร ษ ฐ กิ จ และสังคมแห่งชาติฉบับที่ ๑๒ ยุทธศาสตร์ในแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ ๑๒ มีทั้งหมด ๑๐ ยุทธศาสตร์ โดยมี๖ ยุทธศาสตร์ตามกรอบยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปีและอีก ๔ ยุทธศาสตร์ ที่เป ็นป ั จ จัยสนับสนุนให้การด�ำเนินยุทธศาสตร ์ทั้ง ๖ ด้าน แรกสัมฤทธิ์ผล ที่มุ่งเน้นการพัฒนาพื้นฐานเชิงยุทธศาสตร์ดังนี้ (๑) ยุทธศาสตร์การเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพทุนมนุษย์ (๒) ยุทธศาสตร์การสร้างความเป็นธรรมและลดความเหลื่อมล�้ำในสังคม (๓) ยุทธศาสตร์การสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจและแข่งขันได้อย่างยั่งยืน (๔) ยุทธศาสตร์การเติบโตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (๕) ยุทธศาสตร์การเสริมสร้างความมั่นคงแห่งชาติเพื่อการพัฒนาประเทศ สู่ความมั่งคั่งและยั่งยืน (๖) ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการในภาครัฐ การป้องกันการทุจริต ประพฤติมิชอบและธรรมาภิบาล ในสังคมไทย (๗) ยุทธศาสตร์การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบโลจิสติกส์ (๘) ยุทธศาสตร์การพัฒนาวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีวิจัย และนวัตกรรม (๙) ยุทธศาสตร์การพัฒนาภาค เมือง และพื้นที่เศรษฐกิจ (๑๐) ยุทธศาสตร์ความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อการพัฒนา หน่วยงานรับผิดชอบหลัก: ส�ำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ประกาศบังคับใช้: ๒๙ ธันวาคม ๒๕๕๙ ระยะเวลาของแผน : ๕ ปี(๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๔) คลิกดูเอกสารฉบับเต็ม สรุปสาระส�ำคัญ (ร่าง) แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ ๑๓ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒
41 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ อันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด - ๑๙ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๕) ๑. ที่มาและสาระส�ำคัญ ตามที่ส�ำนักนายกรัฐมนตรีมีประกาศ เรื่อง การประกาศแผนแม ่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐) ประกาศในราชกิจจานุเบกษาและใช้บังคับ ณ วันที่ ๑๘ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๒ นั้น และตามพระราชบัญญัติการจัดท�ำยุทธศาสตร์ชาติพ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๑๐ วรรคสี่ ก�ำหนดให้ในกรณีที่ คณะกรรมการจัดท�ำยุทธศาสตร์ชาติเห็นว่ามีความจ�ำเป็นต้องแก้ไขเพิ่มเติมแผนแม่บทให้สอดคล้องกับ ความเปลี่ยนแปลงหรือความจ�ำเป็นของประเทศให้คณะกรรมการจัดท�ำยุทธศาสตร์ชาติขอความเห็นชอบ จากคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติและคณะรัฐมนตรีจากนั้นจึงได้ด�ำเนินการแก้ไขเพิ่มเติมแผนแม่บท ให้สอดคล้องกับสถานการณ์การแพร ่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ โดยส�ำนักงาน สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติในฐานะฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการจัดท�ำยุทธศาสตร์ชาติ ได้จัดท�ำแผนแม่บทเฉพาะกิจฯและน�ำเสนอต่อคณะรัฐมนตรีซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่๒๔ ธันวาคม ๒๕๖๓ เป็นต้นไป ๒. เป้าหมาย/ตัวชี้วัด แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติฯ ก�ำหนดเป้าหมายการด�ำเนินงาน โดยพิจารณาจาก สถานการณ์ปัจจุบันที่ประเทศก�ำลังเผชิญอยู่ ร่วมกับเงื่อนไขความจ�ำเป็นด้านกรอบวงเงินงบประมาณ ภาครัฐที่สามารถบริหารจัดการและจัดสรรได้รวมถึงการคาดการณ์ถึงโอกาสที่พึงเกิดขึ้น จากแนวโน้ม การเปลี่ยนแปลงในอนาคต ทั้งนี้เพื่อให้เป้าหมายของยุทธศาสตร์ชาติ๒๐ ปีเกิดผลสัมฤทธิ์ตามที่ก�ำหนดไว้ โดยแผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติฯ มีเป้าหมายที่ส�ำคัญ คือ “คนสามารถยังชีพอยู่ได้มีงานท�ำ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒
42 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ กลุ ่มเปราะบางได้รับการดูแลอย ่างทั่วถึง สร้างอาชีพและกระจายรายได้สู ่ท้องถิ่น เศรษฐกิจประเทศฟื้นตัวเข้าสู ่ภาวะปกติและมีการวางรากฐานเพื่อรองรับการปรับ โครงสร้างเศรษฐกิจใหม่” และมีตัวชี้วัด ตลอดจนค่าเป้าหมายการด�ำเนินงาน ดังนี้ ๒.๑ เป้าหมาย : คนสามารถยังชีพอยู่ได้มีงานท�ำ กลุ่มเปราะบางได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง ตัวชี้วัด : ๑) อัตราการว่างงาน ๒) ดัชนีความยากจนแบบหลากหลายมิติ ของกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการความช่วยเหลือ ๓) สัดส่วนผู้เข้าระบบประกันสังคม ๔) ความแตกต่างของทรัพยากรสาธารณสุข เปรียบเทียบระหว่างจังหวัด ๕) อัตราความรอบรู้ด้านสุขภาวะของประชากร ๒.๒ เป้าหมาย : สร้างอาชีพและกระจาย รายได้สู่ท้องถิ่น ตัวชี้วัด : ๑) ความแตกต่างของผลิตภัณฑ์จังหวัด เปรียบเทียบภายในภาค ๒) อัตราการขยายตัวของการบรรจุงานใหม่ ในแต่ละจังหวัดของประเทศ ๒.๓ เป้าหมาย : เศรษฐกิจประเทศฟื้นตัว เข้าสู่ภาวะปกติ ตัวชี้วัด : ๑) ผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติต่อหัว ๒) สัดส่วนผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศของ SMEs ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศทั้งหมด ๓) อัตราการขยายตัวของการจ้างงาน ของ SMEs ๒.๔ เป้าหมาย : มีการวางรากฐาน เพื่อรองรับการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่ ตัวชี้วัด : ๑) อัตราการขยายตัวของการลงทุน ในอุตสาหกรรม และบริการเป้าหมาย ๒) อันดับความสามารถในการแข่งขัน การพัฒนาทุนมนุษย์ ด้านทักษะแรงงาน ๓) สัดส่วนมูลค่าการลงทุนด้านการวิจัย และพัฒนานวัตกรรม ต่อผลิตภัณฑ์มวลรวม ในประเทศ ๔) อันดับความสามารถในการแข่งขัน ด้านดิจิทัล ๕) ดัชนีชี้วัดประสิทธิภาพของภาครัฐในการทบทวนแก้ไข กฎหมายที่เป็นอุปสรรค และ เป็นภาระในการด�ำเนินธุรกิจ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ อันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด - ๑๙
43 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ๓. สาระส�ำคัญ ประเด็นการพัฒนาประเทศที่ควรให้ความส�ำคัญเป็นพิเศษในระยะเวลา๒ ปีข้างหน้า (พ.ศ. ๒๕๖๔ - ๒๕๖๕) เพื่อเสริมสร้างศักยภาพในการฟื้นฟูและขับเคลื่อนประเทศ ให้สามารถ “ล้มแล้วลุกไว” (Resilience) นั้น ประกอบด้วย ๔ ประเด็นการพัฒนา ได้แก่ ๑) การเสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานรากภายในประเทศ (Local Economy) ๒) การยกระดับขีดความสามารถของประเทศเพื่อรองรับการเติบโตอย่างยั่งยืน ในระยะยาว (Future Growth) ๓) การพัฒนาศักยภาพและคุณภาพชีวิตของคนให้เป็นก�ำลังหลัก ในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ (Human Capital) ๔) การปรับปรุงและพัฒนาปัจจัยพื้นฐานเพื่อส่งเสริมการฟื้นฟู และพัฒนาประเทศ (Enabling Factors) ๔. หน่วยงานรับผิดชอบหลัก ส�ำนักงานเลขานุการคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ และส�ำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ๕. ระยะเวลาของแผน ๒ ปี(พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๕) คลิกดูเอกสารฉบับเต็ม สาระต้องรู้ สรุปสาระส�ำคัญ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ อันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด - ๑๙
44 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๒ – ๒๕๖๕) ที่มาและความส�ำคัญ ด้วยรัฐธรรมนูญแห ่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๕๒ ซึ่งมี บทบัญญัติความว่า “ให้รัฐต้องพิทักษ์รักษาไว้ซึ่ งสถาบันพระมหากษัตริย์ เอกราช อธิปไตย บู รณภาพ แห่งอาณาเขตและเขตทีประเทศไทยมีสิทธิอธิปไตย่เกียรติภูมิและผลประโยชน์ของชาติความมั่ นคง ของรัฐ และความสงบเรียบร้อยของประชาชน เพื่ อประโยชน์แห่งการนี้รัฐต้องจัดให้มีการทหาร การทูต และการข่าวกรองที่ มีประสิทธิภาพ …” กอปรกับพระราชบัญญัติสภาความมั่นคงแห ่งชาติพ.ศ. ๒๕๕๙ มาตรา ๑๓ บัญญัติว่า “เพื่ อประโยชน์ในการธํารงไว้ซึ่ งความมั่ นคงแห่งชาติให้คณะรัฐมนตรีจัดให้มีนโยบาย และแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่ นคงแห่งชาติขึ้นตามข้อเสนอแนะของสภา” จากหลักการตามกฎหมายข้างต้น ส�ำนักงานสภาความมั่นคงแห ่งชาติจึงจัดท�ำ นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติขึ้น เพื่อใช้เป็นแผนหลักของชาติที่เป็น กรอบทิศทางการด�ำเนินการป้องกันแจ้งเตือน แก้ไข หรือ ระงับยับยั้งภัยคุกคาม เพื่อธ�ำรงไว้ซึ่งความมั่นคงแห่งชาติซึ่งมีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐) (ด้านความมั่นคง) และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๔) ประเด็นยุทธศาสตร์ที่๕ การเสริมสร้างความมั่นคงแห่งชาติ เพื่อการพัฒนาประเทศสู่ความมั่งคั่งและยั่งยืน และมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่๔ ธันวาคม ๒๕๖๐ ได้มีมติก�ำหนดให้แผนดังกล่าวเป็นระดับที่ ๒ ซึ่งหน่วยงานของรัฐทุกหน่วยงาน จะต้อง ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒
45 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ น�ำแผนดังกล่าวไปพิจารณาประกอบการด�ำเนินงานตามภารกิจ หน้าที่ตามกฎหมาย ในส่วนที่ทุกส่วนราชการที่เกี่ยวข้องให้สอดคล้องกับนโยบาย/แผนยุทธศาสตร์ของ กระทรวง/กรม รวมถึงการก�ำหนดนโยบาย/ยุทธศาสตร์เฉพาะเรื่อง/แนวทาง/ มาตรการในกรณีที่มีความส�ำคัญ ตลอดจนการจัดท�ำแผนงานโครงการรองรับ และส่งเสริมการด�ำเนินการตามนโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคง แห่งชาติบรรลุตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ ทั้งนี้การรักษาความมั่นคงแห่ชาติพระราชบัญญัติสภาความมั่นคงแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๙ มีประเด็นการรักษาความมั่งคง ๔ ประเด็นหลัก ดังต่อไปนี้ ๑) การเสริมสร้างความมั่นคงของสถาบันหลักของชาติและการปกครอง ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ๒) การปกป้องและรักษาผลประโยชน์ของชาติ ๓) การพัฒนาระบบการเตรียมพร้อมแห่งชาติและศักยภาพการป้องกันประเทศ ๔) การรักษาความมั่นคงภายในประเทศและระหว่างประเทศ วิสัยทัศน์ของนโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๒ – ๒๕๖๕) “มีเสถียรภาพภายในประเทศ มีศักยภาพในการลดภัยข้ามเขตพรมแดนไทย มีบทบาทสร้างสรรค์ในภูมิภาค และประชาคมโลก” องค์ประกอบของนโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๒ – ๒๕๖๕) และความสอดคล้องกับภารกิจของกระทรวงวัฒนธรรม นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ(พ.ศ.๒๕๖๒–๒๕๖๕) มีองค์ประกอบ ๒ ส่วน ประกอบด้วย ๑. นโยบายความมั่นคงแห่งชาติจ�ำนวน ๑๖ นโยบาย และ ๒. แผนระดับชาติ ว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติจ�ำนวน ๑๙ แผน ทั้งนี้จากการพิจารณาจะพบได้ว่า ตามพันธกิจและหน้าที่ของกระทรวงวัฒนธรรม จะสามารถมีส่วนในการขับเคลื่อน การด�ำเนินการตามนโยบายและแผนระดับชาติฯ ฉบับดังกล ่าว ทั้งในประเด็นที่ ได้รับการมอบหมายตามการมอบหน ่วยรับผิดชอบนโยบายและแผนระดับชาติ ว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ(พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๔) และประเด็นเกี่ยวข้อง ดังนี้ ๑. นโยบายความมั่นคงแห่งชาติ ๑.๑. นโยบายที่ ๑ : เสริมสร้างความมั่นคงของสถาบันหลักของชาติ และการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ๑.๒. นโยบายที่ ๒ : สร้างความเป็นธรรม ความปรองดอง และความสมานฉันท์ในชาติ ๑.๓. นโยบายที่๓ : ป้องกันและแก้ไขการก่อเหตุรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ๑.๔. นโยบายที่๘ : เสริมสร้างความเข้มแข็งและภูมิคุ้มกันความมั่นคงภายใน ๑.๕. นโยบายที่ ๙ : เสริมสร้างความมั่นคงของชาติจากภัยการทุจริต ๑.๖. นโยบายที่ ๑๐ : เสริมสร้างความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ๑.๗. นโยบายที่ ๑๖ : เสริมสร้างดุลยภาพในการด�ำเนินความสัมพันธ์ ระหว่างประเทศ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๒ – ๒๕๖๕)
46 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ๒. แผนระดับระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ ๑) แผนที่ ๑ : การเสริมสร้างความมั่นคงของมนุษย์(กลยุทธที่ ๑ และ ๕) • เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : ประชาชนมีความสามัคคีมีความปลอดภัย ในการด�ำรงชีวิตมีส่วนร่วมและมีความพร้อมเผชิญปัญหาและรับมือกับภัยคุกคาม และปัญหาด้านความมั่นคง • ตัวชี้วัด ตัวชี้วัดที่ ๑ : ระดับการเสริมสร้างความสามัคคีของคนในชาติ ตัวชี้วัดที่๒ : ระดับการมีส่วนร่วมของหน่วยงานของรัฐ ภาคเอกชน องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นองค์กรภาคประชาสังคม และประชาชนทั่วไป ในกิจกรรม สนับสนุนงานด้านความมั่นคง ๑) แผนที่ ๓ : การเสริมสร้างความมั่นคงของสถาบันหลักของชาติภายใต้ การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (กลยุทธ์ที่ ๒, ๓ และ ๔) • เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: สถาบันพระมหากษัตริย์ภายใต้การปกครอง ระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ได้รับการธ�ำรงรักษา ด้วยการปกป้องเชิดชูเทิดทูน อย่างสมพระเกียรติ • ตัวชี้วัด ตัวชี้วัดที่ ๑ : ระดับประสิทธิภาพในการพิทักษ์รักษาสถาบันพระมหากษัตริย์ ตัวชี้วัดที่ ๒ : ระดับความเข้าใจของทุกภาคส ่วนเกี่ยวกับสถาบัน พระมหากษัตริย์ ๓) แผนที่ ๔ : การพัฒนาระบบการเตรียมพร้อมแห่งชาติ (กลยุทธ์ที่ ๑ และ ๒) • เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร ์ : ระบบการเตรียมพร้อม แห ่งชาติ เป็นทิศทางและแนวทางหลักในการเผชิญกับภาวะไม่ปกติและจัดการความเสี่ยง อย ่างบูรณาการจากการเผชิญภัยคุกคามทุกรูปแบบโดยให้ทุกภาคส ่วน พร้อมสนับสนุนการเตรียมพร้อมของชาติร ่วมกันในลักษณะประชารัฐ ควบคู ่ไป กับการส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือกับต่างประเทศ • ตัวชี้วัด ตัวชี้วัดที่ ๑ : ระดับความส�ำเร็จในการพัฒนาระบบการเตรียมพร้อมแห่งชาติ ให้พร้อมเผชิญกับภาวะไม่ปกติและจัดการความเสี่ยงอย่างบูรณาการ ตัวชี้วัดที่๒ : ระดับความส�ำเร็จในการบูรณาการการฝึกการบริหารวิกฤตการณ์ ทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศ เพื่อรับมือภัยคุกคามทุกรูปแบบ ๔) แผนที่ ๖ : การสร้างความสามัคคีปรองดอง (กลยุทธ์ที่ ๑ ๒ ๔ ๕ และ ๖) • เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: คนในสังคมอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ยึดมั่น ในหลักนิติรัฐและแนวทางสันติวิธี • ตัวชี้วัด ตัวชี้วัดที่ ๑ : ระดับการอยู่ร่วมกันอย่างสมานฉันท์ในสังคมไทย ๕) แผนที่ ๗ : การป้องกันและแก้ไขปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดน ภาคใต้(กลยุทธ์ที่ ๑ และ ๘) • เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : ประชาชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินและอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข • ตัวชี้วัด ตัวชี้วัดที่ ๑ : จ�ำนวนเหตุการณ์ความรุนแรงในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ ตัวชี้วัดที่ ๒ : อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจชายแดนภาคใต้ ตัวชี้วัดที่ ๓ : ระดับความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับประเด็นจังหวัดชายแดน ภาคใต้ภายในประเทศ และการกล ่าวถึงปัญหาการก ่อเหตุรุนแรงในพื้นที่จังหวัด ชายแดนภาคใต้ในเวทีนานาชาติไม่ส่งผลกระทบต่อการแก้ไขปัญหาและการพัฒนา จังหวัดชายแดนภาคใต้ของรัฐบาล ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๒ – ๒๕๖๕)
47 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ๖) แผนที่ ๑๑ : การเสริมสร้างความมั่นคงของชาติจากภัยทุจริต (กลยุทธ์ที่ ๑ ถึง ๔) • เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : หน่วยงานภาครัฐมีระบบป้องกันและแก้ไข การทุจริตรวมทั้งประชาชนไม่เพิกเฉยต่อการทุจริตของหน่วยงานภาครัฐ • ตัวชี้วัด ตัวชี้วัดที่ ๑ : ค่าดัชนีชี้วัดการรับรู้การทุจริต (Corruption Perceptions Index: CPI) ของประเทศไทย ตัวชี้วัดที่ ๒ : ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการต่อต้านการทุจริต ๗) แผนที่ ๑๕ : การป้องกันและแก้ไขปัญหาความมั่นคงทางไซเบอร์ (กลยุทธ์ที่ ๑ และ ๓) • เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : ประเทศไทยมีความมั่นคงปลอดภัย และมีความพร้อมในการรับมือกับภัยคุกคามทางไซเบอร์ • ตัวชี้วัด ตัวชี้วัดที่ ๑ : ระดับความพร้อมของไทยในการป้องกันความเสี่ยง จากการโจมตีด้านไซเบอร์ที่สอดคล้องกับหลักสากล ตัวชี้วัดที่ ๒ : ระบบป้องกันทางไซเบอร์ที่มีประสิทธิภาพ สามารถปกป้อง ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ของรัฐบาล ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานส�ำคัญด้านไซเบอร์ ๘) แผนที่ ๑๖ : การรักษาดุลยภาพสภาวะแวดล้อมระหว่างประเทศ (กลยุทธ์ที่ ๔) • เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : ประเทศไทยสามารถรักษาดุลยภาพ สภาวะแวดล้อมระหว ่างประเทศบนฐานความไว้เนื้อเชื่อใจ หลักความเสมอภาค ในการปฏิบัติต่อกัน และไม่แทรกแซงกิจการภายในระหว่างกัน และได้การรับยอมรับจาก นานาประเทศ สามารถพัฒนาผลประโยชน์ร่วมกับประเทศอื่น ๆ ในด้านความมั่นคง และคุ้มครองผลประโยชน์ของชาติ • ตัวชี้วัด ตัวชี้วัดที่ ๑ : ระดับความส�ำเร็จของการมีบทบาทเชิงสร้างสรรค์ ของไทยด้านการเมืองและความมั่นคงระหว่างประเทศ โดยเฉพาะในอาเซียนและ ในเวทีองค์การระหว่างประเทศอื่น ๆ ตัวชี้วัดที่ ๒ : ระดับความส�ำเร็จในการรักษาดุลยภาพความสัมพันธ์ และความร่วมมือด้านความมั่นคงกับประเทศมหาอ�ำนาจ ตัวชี้วัดที่ ๓ : ระดับความสัมพันธ์ที่ดีด้านความมั่นคงระหว่างไทยกับ ประเทศต่าง ๆ เพื่อผลประโยชน์ร่วมกัน ระยะเวลาการบังคับใช้ พ.ศ. ๒๕๖๒ - ๒๕๖๕ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๒ นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๒ – ๒๕๖๕)
49 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๓ รัฐบาลภายใต้การน�ำของพลเอก ประยุทธ์จันโอชา นายกรัฐมนตรีได้แถลงนโยบาย ต่อรัฐสภา เมื่อวันที่๒๕ กรกฏาคม ๒๕๖๐ โดยมีเป้าหมายที่จะพัฒนาประเทศไทยให้หลุดพ้น จากก�ำดักประเทศรายได้ปานกลาง มีการดูแลประชาชนอย่างทั่วถึง แก้ไขปัญหาปากท้อง และสร้างรายได้ให้ประชาชนเพียงพอต ่อการด�ำรงชีวิต ลดความเหลื่อมล�้ำในสังคม คนไทยในทุกช่วงวัยมีความพร้อมทั้งในด้านหลักคิดคุณธรรมและจริยธรรมภายใต้วิสัยทัศน์ “มุ่งมั่นให้ประเทศไทยเป็นประเทศที่พัฒนาแล้วในศตวรรษที่๒๑” โดยหัวใจของทุกนโยบาย คือ การใช้งบประมาณแผ่นดินอย่างคุ้มค่า ยึดกรอบวินัยการเงิน การคลังมีความโปร่งใส และตรวจสอบได้มีหลักการบริหารราชการแผ่นดิน ๔ ประการ ได้แก่ • น้อมน�ำพระปฐมบรมราชโองการใพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทร มหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นหลักในการบริหารประเทศ • ยึดมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข • พัฒนาประเทศตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จ พระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชบรมนาถบพิตร • บูรณาการการท�ำงานระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาชน และภาคี การพัฒนาต่างๆ ในลักษณะประชารัฐ เพื่อพัฒนาประเทศ ให้มีความเจริญก้าวหน้า อย่างยั่งยืน และท�ำให้ประชาชนคนไทยมีความมั่นคง อยู่ดีมีสุข คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี ภายใต้การนำของพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี
50 บทที่ ยุทธศาสตร์นโยบาย และแผนระดับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจของ กระทรวงวัฒนธรรม ๒ ยุทธศาสตร์ นโยบาย และแผนระดับ ๓ คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี ภายใต้การนำของพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี นโยบายหลัก ๑๒ ด้าน ๑. การปกป้องและเชิดชูสถาบันพระมหากษัตริย์ ๒. การสร้างความมั่นคงและปลอดภัยของประเทศ และความสงบสุขของประเทศ ๓. การท�ำนุบ�ำรุงศาสนาและวัฒนธรรม ๔. การสร้างบทบาทของไทยในเวทีโลก ๕. การพัฒนาเศรษฐกิจและความสามารถในการแข่งขันของไทย ๖. การพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจและการกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค ๗. การสร้างความเข้มแข็งจากรากฐาน ๘. การปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพของไทยทุกช่วงวัย ๙. การพัฒนาระบบสาธารณสุขและหลักประกันทางสังคม ๑๐. การฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและการรักษาสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้าง การเติบโตอย่างยั่งยืน ๑๑. การปฏิรูปการบริหารจัดการภาครัฐ ๑๒. การป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบและ กระบวนการยุติธรรม นโยบายเร่งด่วน ๑๒ ด้าน ๑. การแก้ไขปัญหาการด�ำรงชีวิตของประชาชน ๒. การปรับปรุงระบบสวัสดิการและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ๓. มาตรการเศรษฐกิจเพื่อรองรับการผันผวนของเศรษฐกิจโลก ๔. การให้ความช่วยเหลือเกษตรกรและพัฒนานวัตกรรม ๕. การยกระดับศักยภาพของแรงงาน ๖. การวางรากฐานระบบเศรษฐกิจของประเทศสู่อนาคต ๗. การเตรียมคนไทยสู่ศตวรรษที่ ๒๑ ๘. การแก้ไขปัญหาทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการทั้งฝ่ายการเมือง และฝ่ายข้าราชการประจ�ำ ๙. การแก้ไขปัญหายาเสพติดและความสงบสุขในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ๑๐. การพัฒนาระบบการให้บริการประชาชน ๑๑. การจัดเตรียมมาตรการรองรับภัยแล้งและอุทกภัย ๑๒. การสนับสนุนให้มีการศึกษา การรับฟังความเห็นของประชาชน และการด�ำเนินการเพื่อแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ คลิกดูเอกสารฉบับเต็ม