รายงานความยั่งยืนของ กปภ. ปี 2563

ค่าตอบแทน สวัสดิการ
และสิทธปิ ระโยชน์พนักงาน

พนักงานทุกระดับเป็นแรงขับเคล่ือนท่ีส�ำคัญท่ีท�ำให้องค์กรก้าวไปข้างหน้าได้อย่างมั่นคงและย่ังยืน กปภ. จึง
ก�ำหนดนโนบายและแนวปฏิบัติการจ่ายค่าตอบแทน สวัสดิการ และสิทธิประโยชน์อย่างเหมาะสม เป็นธรรม เพื่อให้
พนักงานท�ำงานอย่างมีความสุขและเติบโตควบคู่ไปกับองค์กร และอยู่ในระดับที่สามารถแข่งขันกับธุรกิจเดียวกันได้ โดย
จัดให้มีสวัสดิการและสิทธิประโยชน์มากกว่าท่ีกฎหมายก�ำหนด อีกท้ังส่งเสริมการดูแลสุขภาพสุขภาวะท่ีดี กิจกรรมท่ี
เป็นประโยชน์แก่พนักงานอีกมากมาย เช่น จัดท�ำโครงการเบิกจ่ายตรง กรณีผู้ป่วยนอกกับสถานพยาบาลทางราชการ
การตรวจสุขภาพประจ�ำปี จัดสถานที่และกิจกรรมออกก�ำลังกาย ศูนย์เลี้ยงเด็กกลางวัน รวมถึงสิทธิประโยชน์การลา
เป็นต้น สรุปได้ดังนี้

อัตราค่าจ้างบุคลากร กปภ.

อตั ราคา่ จ้าง ทุกเพศ

พนักงาน อัตราคา่ จา้ งตามวฒุ ิการศกึ ษาและประสบการณ์
ลูกจ้างประจำ� ระเบยี บ กปภ. วา่ ดว้ ยหลกั เกณฑแ์ ละวธิ กี ารบรรจผุ มู้ ปี ระสบการณ์ หรอื
ลูกจ้างช่วั คราว มีความเช่ียวชาญเป็นพิเศษหรือได้รับปริญญา หรือประกาศนียบัตร
วิชาชีพ พ.ศ. 2522 และฉบบั ทีแ่ ก้ไขเพิม่ เตมิ (ฉบบั ท่ี 16) พ.ศ. 2557
รายเดอื น (ทกุ พื้นท่)ี

อตั ราคา่ จ้างตามวฒุ ิการศึกษาและประสบการณ์
ขอ้ บงั คบั กปภ. วา่ ดว้ ยการกำ� หนดตำ� แหนง่ คา่ จา้ ง การบรรจุ การแตง่ ตง้ั
การเลอื่ นขนั้ คา่ จา้ ง การถอดถอน ระเบยี บวนิ ยั การลงโทษและการอทุ ธรณ ์
การลงโทษลูกจ้าง (ฉบับท่ี 2) พ.ศ. 2553 และฉบับท่ีแก้ไขเพิ่มเติม
(ฉบบั ที่ 3) พ.ศ. 2554 (ทกุ พน้ื ท)่ี

อตั ราคา่ จ้างตามวุฒกิ ารศกึ ษาและประสบการณ์
ขอ้ บงั คบั กปภ. วา่ ดว้ ยการกำ� หนดตำ� แหนง่ คา่ จา้ ง การบรรจุ การแตง่ ตง้ั
การเลอ่ื นขนั้ คา่ จา้ ง การถอดถอน ระเบยี บวนิ ยั การลงโทษและการอทุ ธรณ ์
การลงโทษลูกจ้าง (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2553 และฉบับที่แก้ไขเพ่ิมเติม
(ฉบบั ท่ี 3) พ.ศ. 2554 (ทกุ พนื้ ท)่ี

รายงานความย่งั ยนื การประปาสว่ นภมู ภิ าค ประจำ� ปี 2563 หน้า 49 Sustainability Report of PWA 2563

อตั ราค่าจา้ งใหเ้ ป็นไปตามท่ีผู้วา่ การกำ� หนด

ลูกจ้างพ้นื ที่พเิ ศษ ข้อบงั คบั กปภ. วา่ ด้วยการจ้างลกู จา้ งพนื้ ท่ีพเิ ศษ พ.ศ. 2552 ข้อ 11
“อตั ราคา่ จา้ งใหเ้ ปน็ ไปตามทผ่ี วู้ า่ การกำ� หนด ทง้ั นจ้ี ะตอ้ งไมต่ ำ่� กวา่ เกณฑ์
มาตรฐานขนั้ ตำ�่ ของสภาพการจา้ งหรอื อตั ราคา่ ครองชพี ขน้ั ตำ่� ตามทค่ี ณะ
รฐั มนตรกี ำ� หนด โดยใหย้ ดึ เกณฑส์ งู สดุ อนั เปน็ คณุ แกล่ กู จา้ งพนื้ ทพ่ี เิ ศษ”
(พ้ืนทเ่ี สี่ยงภยั จงั หวัดชายแดนภาคใต)้

ค่าแรงขนั้ ต่�ำ ทุกพน้ื ท่ี อัตราเงินเดือน/ค่าจ้างตามคุณวุฒิการศึกษา/ตามคุณวุฒิแต่ละช้ัน เมื่อ
เฉลย่ี แลว้ ตำ�่ กวา่ อตั ราสงู สดุ ของคา่ จา้ งขน้ั ตำ�่ รายวนั ตามกฎหมายเกยี่ วกบั
แรงงานท่ีใช้บังคับ กับรัฐวิสาหกิจ ให้ใช้อัตราค่าจ้างสูงสุดดังกล่าว
มาค�ำนวณเป็นอัตราเงินเดือน/ค่าจ้างแทนจนกว่า จะมีการปรับปรุง
บญั ชฯี แนบทา้ ยขอ้ บงั คบั /ระเบยี บ

ค่าตอบแทน สวัสดิการ และสิทธิประโยชน์

เงนิ เดอื น เงนิ คา่ อยเู่ วรประจำ� สำ� นกั งาน ทนุ การศึกษาแก่บุตรผู้ปฏิบตั งิ าน
คา่ ล่วงเวลา เงนิ คา่ เครอ่ื งแบบ ทถ่ี งึ แกก่ รรมหรอื
เงนิ สมทบกองทนุ สำ� รองเลย้ี งชีพ
เงินกองทุนสงเคราะห์ เงนิ สมนาคณุ วทิ ยากร ทพุ พลภาพถาวร (ทนุ มูลนธิ ิ)
เงนิ โบนัสประจ�ำปี ผชู้ ว่ ยวทิ ยากร และลา่ ม คา่ ครองชพี แกอ่ ดตี ผู้ปฏบิ ัตงิ าน
เงนิ เพิม่ ค่าครองชพี ที่ดำ� รงชพี ดว้ ยความยากล�ำบาก
เงินยังชพี ภาคใต้ เงนิ สงเคราะหบ์ ตุ ร
เงนิ ตอบแทนพเิ ศษกรณี เงนิ ชว่ ยเหลอื คา่ คลอดบตุ ร (ทุนมลู นิธิ)
พนกั งานเงนิ เดอื นเตม็ ข้นั เงนิ ชว่ ยเหลอื คา่ การศกึ ษาบตุ ร ทนุ การศกึ ษาแก่ผปู้ ฏบิ ัติงาน
เงินตอนแทนพเิ ศษส�ำหรบั เงนิ ชว่ ยเหลอื คา่ รกั ษาพยาบาล
ผปู้ ฏิบตั งิ านในพ้ืนท่ีเสี่ยงภัย (ทนุ กปภ.)
จังหวดั ชายแดนภาคใต้ สวสั ดกิ ารคา่ นำ�้ ประปา ทุนการศึกษาแก่บตุ รผปู้ ฏบิ ตั งิ าน
เงินประกันชวี ิตสำ� หรบั ผู้ปฏบิ ัติ เงนิ ทดแทนการประสบอนั ตราย
งานในพืน้ ท่ีเสีย่ งภยั จังหวดั (ทนุ สมาคมสโมสร กปภ.)
ชายแดนภาคใต้ เนอื่ งมาจากการทำ� งาน เงนิ ฌาปนกิจสงเคราะห์ กปภ.
เงินค่าสง่ เสริมการปฏบิ ตั ิงาน เงนิ ชดเชยและเงนิ ตอบแทน เงนิ กสู้ วสั ดิการเพ่ือที่อย่อู าศัย
เงินคา่ เช่าบา้ น ความชอบในการทำ� งาน
การรักษาพยาบาลใน
เงนิ ชดเชยวนั ลาหยดุ สำ� นักงาน กปภ.
พกั ผอ่ นคงเหลอื
ศนู ยเ์ ลยี้ งเด็กกลางวัน กปภ.
คา่ ใชจ้ า่ ยในการเดนิ ทางไป รถสวัสดิการรับ - ส่ง พนักงาน
ปฏบิ ตั งิ านตา่ งประเทศ
คา่ ใชจ้ า่ ยในการฝกึ อบรม

รายงานความยงั่ ยืน การประปาส่วนภูมิภาค ประจ�ำปี 2563 หนา้ 50 Sustainability Report of PWA 2563

ประเภทการลาหยุดงาน

ลาป่วย ลาอปุ สมบท
ลาคลอดบุตร ลาประกอบพิธีฮจั ญ์
ลากิจสว่ นตวั ลาเนื่องจากราชการทหาร
ลากิจส่วนตัวเพือ่ เลยี้ งดบู ตุ ร ลาไปศกึ ษาเพ่ิมเตมิ ดูงาน
ลาไปช่วยเหลือภริยาท่ีคลอดบุตร
ลากจิ สว่ นตวั เพื่อทำ� หมัน หรือฝกึ อบรม
ลาพกั ผ่อนประจำ� ปี ลาไปต่างประเทศ
ลาติดตามคูส่ มรส

กองทุนส�ำรองเลี้ยงชีพ กปภ. ซ่ึงจดทะเบียนแล้ว

การประปาสว่ นภมู ภิ าค จดั ตงั้ กองทนุ สำ� รองเลย้ี งชพี นโยบายการลงทุนท่ีหลากหลาย ส่งเสริม ให้ความรู้ทาง
เพอ่ื เปน็ สวสั ดกิ ารของพนกั งานและส่งเสริมการออมรวม การเงินและการลงทุนแก่พนักงานเพื่อให้มีหลักทรัพย์
ทั้งเป็นหลักประกันแก่พนักงานและครอบครัว เม่ือสมาชิก ที่มั่นคงไว้ใช้เมื่อยามเกษียณผ่านการประชุม อบรม
ลาออกจากงานหรอื ครบเกษียณอายุหรอื ถึงแกก่ รรม ตัง้ แต่ รวมถึงส่ือสารประชาสัมพันธ์ข่าวสารผ่านช่องทางต่างๆ
วันท่ี 28 กมุ ภาพันธ์ 2540 โดยมงี านกองทุนส�ำรองเล้ยี งชพี ได้แก่ ข่าวประชาสัมพันธ์ผ่านระบบ Infoma อีเมล
กองบรหิ ารกองทนุ เปน็ ผดู้ แู ลการดำ� เนนิ งานกองทนุ สำ� รอง [email protected] หรือหมายเลขโทรศัพท์ 0-2551-
เลีย้ งชีพ กปภ. 8916, 0-2551-8935 โทรสาร 0-2551-8970 ช่องทาง
ปจั จบุ นั กปภ. จา่ ยเงนิ สมทบเขา้ กองทนุ ฯ ในระดบั สื่อสังคมออนไลน์ Facebook “กองทุนส�ำรองเลี้ยงชีพ
สูงสุดของกรอบอัตราที่กระทรวงการคลังก�ำหนดส�ำหรับ กปภ.” และ Open Chat Line “pvdpwa” ซึ่งให้บริการ
รัฐวิสาหกิจในภาพรวมแล้ว (เงินสมทบในส่วนของ กปภ. สอบถามข้อมูลผ่านระบบ Chat นอกจากน้ี ยังสามารถ
ร้อยละ 9-11) และ กปภ. ได้เพิ่มประสิทธิภาพการบริหาร ดูรายละเอียดและเปล่ียนแปลงข้อมูลการลงทุนได้ ใน
จัดการกองทุนฯ ของคณะกรรมการกองทุนฯ และบริษัท เว็บไซต์งานกองทุนส�ำรองเลี้ยงชีพ กปภ. อีกด้วย
จัดการกองทุนฯ ของรัฐวิสาหกิจ รวมทั้งมีการก�ำหนด

ผลการด�ำเนินงานที่ผ่านมา

กองทนุ สำ� รองเลยี้ งชพี การประปาสว่ นภมู ภิ าค ซง่ึ จดทะเบยี นแลว้ มกี ารอบรมสมาชกิ ผา่ นโครงการ “กลยทุ ธก์ ารออม
ผา่ นกองทนุ สำ� รองเลยี้ งชพี ”
ปี 2562 หวั ขอ้ “วางแผนเกษยี ณฉบบั มนษุ ยเ์ งนิ เดอื น” เปน็ การอบรมสญั จร 10 กปภ.เขต และสำ� นกั งานใหญ่ จำ� นวน
ผเู้ ขา้ รว่ มอบรม 654 คน เปน็ สมาชกิ กองทนุ ฯ ทมี่ อี ายงุ านคงเหลอื 10 ปี และเงนิ กองทนุ ฯ ไมถ่ งึ หนง่ึ ลา้ นบาท

ปี 2563 หวั ขอ้ “กลยทุ ธก์ ารออม ผา่ นกองทนุ สำ� รองเลยี้ งชพี ” เนอื่ งจากสถานการณโ์ ควดิ จงึ เปน็ การอบรมผา่ นระบบ VDO
Conference ให้กับบุคลากรในสังกัดงานทรัพยากรบุคคล กปภ.ข. 1-10 ผู้เข้าร่วมอบรม จ�ำนวน 62 คน เพ่ือน�ำความรู้

ทไ่ี ดร้ บั ไปถา่ ยทอดใหเ้ กดิ ความตระหนกั และตนื่ ตวั เรมิ่ ตน้ วางแผนทางการเงนิ รวมถงึ แนะนำ� รปู แบบการลงทนุ ใหก้ บั พนกั งานในสงั กดั

รายงานความยง่ั ยืน การประปาสว่ นภมู ิภาค ประจ�ำปี 2563 หน้า 51 Sustainability Report of PWA 2563

การเสริมสร้างความผกู พันองค์กร

กปภ. ดำ� เนนิ การสำ� รวจความพงึ พอใจและความผกู พนั ของ
พนักงานต่อ กปภ. ทุกปี โดยใช้วิธีการส�ำรวจเชิงปริมาณและ
คุณภาพ รวมทั้งมีการสัมภาษณ์เชิงลึกการส�ำรวจโดยใช้
แบบสอบถาม นอกจากนี้ ยังมีการส�ำรวจการลาออกของพนักงาน
(Exit Interview) โดยน�ำข้อมูลมาจัดท�ำแผนงานเสริมสร้าง
ความพึงพอใจและความผูกพันของพนักงานต่อ กปภ. ปี 2562-
2564 ท่ีเชื่อมโยงกับแผนยุทธศาสตร์ กปภ. ปี 2560-2564
และแผนยุทธศาสตร์ทรัพยากรบุคคล กปภ. ปี 2560-2564 และ
ก�ำหนดกิจกรรมเสริมมุ่งเน้นในการรักษาบุคลากรใหม่ให้คงอยู่กับ
องค์กรในระยะยาวและพร้อมทุ่มเทปฏิบัติงานให้กับ กปภ.

รายงานความยั่งยืน การประปาสว่ นภูมิภาค ประจำ� ปี 2563 หน้า 52 Sustainability Report of PWA 2563

ผลการประเมนิ ความพึงพอใจและความผกู พนั

ระดบั ความพงึ พอใจ ระดับความผกู พนั คะแนนเฉลย่ี รวม
โดยรวมตอ่ กปภ. โดยรวมตอ่ กปภ.

ระดบั ความผูกพันกับความพงึ พอใจรวมของบุคลากร (เทยี บกับปที ่ผี ่านมา)

ระดับความผูกพันโดยรวมของบุคลากร (แยกตามดา้ น)

รายงานความยงั่ ยนื การประปาสว่ นภมู ภิ าค ประจ�ำปี 2563 หน้า 53 Sustainability Report of PWA 2563

จำ� นวนพนักงานและลูกจา้ ง กปภ.

ปจั จบุ นั กปภ. มพี นกั งานทง้ั หมด 9,002 คน แบง่ เปน็

จำ� นวนพนกั งานโดยรวมตามสญั ญาจา้ ง (ถาวรและชว่ั คราว) ชาย หญิง
จำ� แนกตามเพศ
จำ� นวนพนกั งานโดยรวมตามสญั ญาจา้ ง (ถาวรและชวั่ คราว) 125 12
จำ� แนกตามภมู ภิ าค คน คน
จำ� นวนพนกั งานทง้ั หมดตามประเภทการจา้ งงาน
(เตม็ เวลาและนอกเวลา) 0 37
รอ้ ยละของพนกั งานทงั้ หมดทมี่ สี ญั ญาจา้ งแรงงาน คน
คน
จำ� นวนและอตั ราของลกู จา้ งรายใหมท่ ่ีไดร้ บั การวา่ จา้ งในชว่ ง 3,205
ระยะเวลารายงานตามกลมุ่ อายเุ พศและภมู ภิ าค 5,660 คน
จำ� นวนและอตั ราการหมนุ เวยี นของพนกั งานในชว่ งระยะเวลา คน
รายงานตามกลมุ่ อายเุ พศและภมู ภิ าค
1.52%

เพศ อายุ ภูมิภาค

ชาย หญิง ต่ำ� กว่า 30 ปี 30-50 ปี ส่วนกลาง สว่ นภูมิภาค

11 1 9 3 0 12
คน คน คน คน คน คน

236 111 213 134 57 290
คน คน คน คน คน คน

จำ� นวนพนกั งานทงั้ หมดท่ีไดร้ บั สทิ ธลิ าเลยี้ งดตู ามเพศ ลาคลอดบตุ ร ลากจิ สว่ นตวั เพอ่ื เลยี้ งดบู ตุ ร ลาไปชว่ ยภรรยาทคี่ ลอดบตุ ร

จำ� นวนพนกั งานทง้ั หมดทล่ี าเลย้ี งดบู ตุ รตามเพศ 3,129 3,129 3,754
จำ� นวนพนกั งานทก่ี ลบั เขา้ มาทำ� งานในชว่ งเวลาทร่ี ายงานหลงั คน คน คน
จากลาคลอดสนิ้ สดุ ลงตามเพศ และจำ� นวนพนกั งานทก่ี ลบั มา
ทำ� งานหลงั จากลาคลอดสน้ิ สดุ ลงแลว้ ซง่ึ ยงั คงใชง้ านได้ 12 ชาย ลาคลอดบุตร หญิง
เดอื นหลงั จากกลบั ไปทำ� งานตามเพศ
กลบั ไปทำ� งานและอตั ราการเกบ็ รกั ษาของพนกั งานทล่ี า ลาไปช่วยภรรยาท่ีคลอดบุตร 131 ลากิจส่วนตัวเพ่ือเล้ียงดูบุตร
เลยี้ งดตู ามเพศ คน
รอ้ ยละของบคุ คลภายในองคก์ รกำ� กบั ดแู ลในแตล่ ะประเภท 87 87
ความหลากหลาย คน คน
รอ้ ยละของพนกั งานตอ่ พนกั งานในแตล่ ะหมวดหมู่
ความหลากหลาย ชาย หญิง

ลาไปช่วยภรรยาท่ีคลอดบุตร ลาคลอดบุตร ลากิจส่วนตัวเพื่อเล้ียงดูบุตร

87 131 2
คน คน
คน
ชาย (ร้อยละ)
หญงิ (ร้อยละ)
ลาไปช่วยภรรยาที่คลอดบุตร
ลาคลอดบุตร ลากิจส่วนตัวเพ่ือเลี้ยงดูบุตร
100
100 100

เพศ (ร้อยละ) กลมุ่ อายุ (ร้อยละ)

ชาย หญิง ต�่ำกว่า 30 ปี 30-50 ปี มากกว่า 50 ปี

11.83 7.72 0 10.61 8.94

เพศ (รอ้ ยละ) กลุ่มอายุ (รอ้ ยละ)

ชาย หญิง ต่�ำกว่า 30 ปี 30-50 ปี มากกว่า 50 ปี

52.43 28.02 7.9 59.39 13.16

รายงานความย่ังยนื การประปาสว่ นภมู ิภาค ประจ�ำปี 2563 หนา้ 54 Sustainability Report of PWA 2563

การจัดการความสมั พนั ธก์ ับลกู คา้

กวา่ 41 ปมี าแลว้ ที่ กปภ. กอ่ ตงั้ ขนึ้
เพอื่ ใหบ้ รกิ ารนำ้� ประปาแกป่ ระชาชน มงุ่ มนั่
ในการพฒั นาองคก์ รอยา่ งตอ่ เนอื่ ง ทงั้ ใน
ด้านคุณภาพของน้�ำประปาและการเพ่ิม
ประสิทธิภาพการให้บริการลูกค้า เพื่อ
ยกระดบั คณุ ภาพชวี ติ ทด่ี ใี หแ้ กล่ กู คา้ อยา่ ง
ยงั่ ยนื ดงั วสิ ยั ทศั นข์ อง กปภ.

"ผใู้ ชน้ ำ้� ประทบั ใจในคณุ ภาพ

และบรกิ ารทเี่ ป็นเลศิ

"
การด�ำเนินงานตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน กปภ. ได้ การให้บริการ สร้างความพึงพอใจและประทับใจให้ลูกค้า
กำ� หนดแผนยทุ ธศาสตร์ ระบบงานด้านต่าง ๆ ให้สอดคลอ้ ง อย่างต่อเน่ือง
กับสภาพแวดล้อม บริบททางสังคม ปัจจัยภายในและ ดังน้ัน กปภ. จึงมุ่งเน้นการบริหารความสัมพันธ์
ภายนอกองค์กร รวมทั้งการมุ่งเน้นความต้องการของลูกค้า ลูกค้าหรือ Customer Relationship Management
เป็นศูนย์กลางในการพัฒนาประสิทธิภาพการด�ำเนินงาน (CRM) เป็นหลักการสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้า โดยยึด
เพื่อให้ กปภ. เป็นองค์กรท่ีสามารถสร้างความเชื่อมั่น หลักการรักษาฐานลูกค้าเดิมและเพ่ิมเติมลูกค้าใหม่ท่ีเป็น
ให้แก่ลูกค้า ประชาชน ตลอดจนผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เป้าหมายขององค์กร ทั้งด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์และ
ซึ่งนอกจากการตระหนักความส�ำคัญในด้านคุณภาพน�้ำ บริการ รวมถึงการเก็บข้อมูลของลูกค้า ด้านความต้องการ
ประปาและการบริการแล้ว ยังมุ่งเน้นการน�ำเทคโนโลยี ความคาดหวัง เพ่ือน�ำมาวิเคราะห์และวางแผนพัฒนา
สารสนเทศเข้ามาใช้เพ่ือพัฒนาการท�ำงานในกระบวนการ ปรับปรุงประสิทธิภาพการให้บริการในการสร้างความ
ต่างๆ ของ กปภ. ต้ังแต่ระบบผลิต จ่ายน้�ำ ระบบการให้ พึงพอใจและประทับใจต่อลูกค้าอย่างแท้จริง
บริการ ตลอดจนสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้า เพื่อยกระดับ

รายงานความยั่งยืน การประปาส่วนภูมิภาค ประจ�ำปี 2563 หนา้ 55 Sustainability Report of PWA 2563

กปภ. จึงได้ก�ำหนดกฎบัตรการให้บริการลูกค้าของ กปภ. หรือ PWA Service Charter ซึ่งเปรียบเสมือนค�ำม่ัน
สัญญาท่ี กปภ. จะมุ่งมั่นในการสร้างความพึงพอใจและประทับใจให้แก่ลูกค้า ซ่ึงก�ำหนดให้สอดคล้องกับบริบทของ
องค์กร ประกอบด้วยนโยบายการด�ำเนินงานตามพันธกิจกฎระเบียบข้อบังคับต่างๆ รวมถึงค่านิยมและวัฒนธรรมองค์กร
ประกอบด้วย

กปภ. จึงได้ก�ำหนดกฎบัตรการให้บริการลูกค้าของ กปภ. หรือ PWA Service Charter ซึ่งเปรียบเสมือนค�ำม่ัน
สัญญาท่ี กปภ. จะมุ่งม่ันในการสร้างความพึงพอใจและประทับใจให้แก่ลูกค้า ซึ่งก�ำหนดให้สอดคล้องกับบริบทของ
องค์กร ประกอบด้วยนโยบายการด�ำเนินงานตามพันธกิจกฎระเบียบข้อบังคับต่างๆ รวมถึงค่านิยมและวัฒนธรรมองค์กร
ประกอบด้วย

แนวทาง กิจกรรมด�ำเนินการเป็นประจ�ำทุกปี

การบูรณาการน�ำเสียงของลูกค้าไป ใช้ ทกุ หนว่ ยงานนำ� สารสนเทศลกู คา้ ไปบรู ณาการปรบั ปรงุ กระบวนการทำ� งานในระดบั ปฏบิ ตั กิ าร
และระดบั ยทุ ธศาสตร์
INTEGRATION

การติดต่อส่ือสารรับฟังลูกค้า ทกุ หนว่ ยงานนำ� สารสนเทศลกู คา้ ไปบรู ณาการปรบั ปรงุ กระบวนการทำ� งานในระดบั ปฏบิ ตั กิ าร
และระดบั ยทุ ธศาสตร์
COMMUNUCATION

การวิเคราะห์เสียงของลูกค้า 1. กปภ. ทกุ สาขาวเิ คราะหข์ อ้ มลู ลกู คา้ ของตนเองอยา่ งตอ่ เนอื่ ง เพอื่ ปรบั ปรงุ การบรกิ าร
ทหี่ นา้ งานประจำ� วนั และเพอ่ื ใชจ้ ดั ทำ� แผนปรบั ปรงุ บรกิ าร และลกู คา้ สมั พนั ธป์ ระจำ� ปรี ะดบั
ANALYSIS กปภ. สาขา
2. กปภ.ทกุ เขต วเิ คราะหข์ อ้ มลู ลกู คา้ ในภาพรวมของ กปภ.เขต เพอื่ ใชจ้ ดั ทำ� แผนปรบั ปรงุ
บริการและลูกค้าสัมพันธ์ประจ�ำปีระดบั เขต
3. สสล.วเิ คราะหข์ อ้ มลู ลกู คา้ ในภาพรวมของ กปภ. เพอ่ื ปรบั ปรงุ มาตรฐานลกู คา้ สมั พนั ธ์
ทกุ ปีและทบทวนยุทธศาสตร์

รายงานความยง่ั ยนื การประปาสว่ นภูมิภาค ประจ�ำปี 2563 หนา้ 56 Sustainability Report of PWA 2563

แนวทาง กิจกรรมด�ำเนินการเป็นประจ�ำทุกปี

การสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้า กปภ.ทุกสาขาออกพบปะสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าอย่างสม่�ำเสมอพร้อมสอบถาม
ความตอ้ งการ ความคาดหวังของลูกคา้ แบบแยกประเภทลกู ค้าและผูม้ ีสว่ นไดส้ ่วนเสยี
RELATION
ทกุ หนว่ ยงานนำ� สารสนเทศลกู คา้ ไปบรู ณาการปรบั ปรงุ กระบวนการทำ� งานในระดบั ปฏบิ ตั ิ
การติดต่อสื่อสารรับฟังลูกค้า การและระดับยุทธศาสตร์

COMMUNUCATION กปภ.ทุกสาขา และที่ปรึกษาส�ำรวจความพึงพอใจ ความไม่พึงพอใจ ความภักดี
ความตอ้ งการและความคาดหวงั ของลกู คา้ เปน็ ประจำ� ทกุ ปเี พอ่ื นำ� ไปปรบั ปรงุ บรกิ ารตอ่ ไป
การประเมินผลการบริการ
และลูกค้าสัมพันธ์ กปภ. มีช่องทางรับฟังลูกค้าเพื่อค้นหาความ
ต้องการและความคาดหวังของลูกค้าแต่ละประเภทอย่าง
EVALUATION สม�่ำเสมอผ่าน 11 ช่องทาง ทั้งช่องทางออนไลน์ และ
ออฟไลน์ โดยตอบสนองรูปแบบการด�ำเนินชีวิตและ
การรับฟังลูกค้า พฤติการณ์การใช้ส่ือครอบคลุมทุกกลุ่มลูกค้า ทั้งนี้ กปภ.
ได้ส่ือสารและถ่ายทอดมาตรฐานการรับฟังลูกค้าผ่านทาง
รายงานความยง่ั ยนื การประปาส่วนภมู ิภาค ประจ�ำปี 2563 คู่มือรับฟังลูกค้า จัดอบรมสัมมนา “บริการเชิงรุกด้วย
กลยุทธ์ 4C” เพื่อส่ือสารแนวทางการปฏิบัติงานรับฟัง
ลู ก ค ้ า เ พ่ื อ ย ก ร ะ ดั บ ค ว า ม พึ ง พ อ ใ จ ข อ ง ลู ก ค ้ า ใ ห ้ แ ก ่
กปภ.เขต น�ำไปถ่ายทอดให้ กปภ.สาขาในสังกัด และ
ก�ำหนดกลไกให้ผู้บริหารของหน่วยงานท่ีรับผิดชอบแต่ละ
ช่องทางรับฟังลูกค้าติดตามผลการด�ำเนินงานและก�ำกับ
ดูแลมาตรฐานการรับฟังลูกค้า
สำ� หรบั การประเมนิ ความพงึ พอใจ ความไมพ่ งึ พอใจ
และความผกู พนั ของลกู คา้ กปภ. ซงึ่ ดำ� เนนิ การโดยทปี่ รกึ ษา
(Third Party) เพื่อด�ำเนินการส�ำรวจทุกปี ครอบคลุมทั้ง
ด้านผลิตภัณฑ์และบริการ ด้านการสนับสนุนลูกค้า ด้าน
การสร้างความสัมพันธ์ ความผูกพัน ตลอดจนทัศนคติของ
ลูกค้าท่ีมีต่อ กปภ. โดยด�ำเนินการครบถ้วนในทุกกลุ่ม
ลูกค้า เพ่ือให้ กปภ.สามารถน�ำผลส�ำรวจและการวิเคราะห์
ข้อมูลท่ีได้รับมาพัฒนาและเพ่ิมประสิทธิภาพการให้บริการ
ท่ีเป็นเลิศและเหนือกว่าคู่เทียบ นอกจากน้ี ในส่วนของการ
ส�ำรวจความคิดเห็นของลูกค้าซึ่ง กปภ. ด�ำเนินการส�ำรวจ
เองน้ัน กปภ. 234 สาขา ได้ลงพ้ืนท่ีส�ำรวจความพึงพอใจ

หน้า 57 Sustainability Report of PWA 2563

และความผูกพันครอบคลุมทุกกลุ่มลูกค้าเพ่ือใช้ปรับปรุง รวมถึงกลับมาซ้ือหรือใช้ซ้�ำ พร้อมช่วยประชาสัมพันธ์ และ
การให้บริการ รวมถึงการให้ลูกค้าประเมินความพึงพอใจ บอกต่อ ซึ่งเป็นเครื่องมือใช้ส�ำหรับฟังเสียงของลูกค้า
ภายหลังการให้บริการทันที เช่น การให้บริการหน้า รวบรวมข้อมูลความต้องการและพฤติกรรมของลูกค้า
เคาน์เตอร์ที่กปภ.สาขา PWA Contact Center 1662 การ ท�ำให้เราได้ยินเสียงของลูกค้าชัดเจนขึ้น อีกท้ังช่วยให้
จัดการข้อร้องเรียนของมิสเตอร์ประปา การให้บริการนอก กปภ. มองเห็นจุดบอดในประสบการณ์ของบริการท่ีเรา
สถานที่ การให้บริการผ่านช่องทางออนไลน์ คือ Line มอบให้แก่ลูกค้า หรือหาบริการใหม่ๆ ท่ีจะมอบให้ลูกค้า
Website Facebook E-mail ส�ำหรับการประเมินความ นอกจากน้ี กปภ. ได้จัดท�ำพิมพ์เขียวการให้บริการ
ไม่พึงพอใจ กปภ. พิจารณาจากสารสนเทศข้อร้องเรียนของ (Service Blueprint) และพฤติกรรมการให้บริการ
ลูกค้า (Service Guidelines) (1) การติดต่อธุรกรรมต่าง ๆ ณ
การเพิ่มระดับความพึงพอใจของลูกค้าและน�ำไปสู่ กปภ.สาขา (2) การขอติดตั้งประปาผ่านระบบเว็บไซต์ และ
ความผูกพันภักดีนั้น กปภ. ได้จัดท�ำเส้นทางการเดินทาง (3) การช�ำระค่าน้�ำประปาผ่าน Drive Thru ซึ่งเป็นแผนผัง
หรือประสบการณ์ของลูกค้า (Customer Journey ภาพรวมการให้บริการท่ีระบุข้ันตอนการให้บริการ และ
Mapping) ตั้งแต่ก่อนจะรู้จักสินค้าหรือบริการของ กปภ. พฤติกรรมการให้บริการแต่ละจุดให้บริการ (Touch
จนได้รู้จัก เกิดความสนใจ ท�ำการค้นหา และเปรียบเทียบ points) โดย กปภ. ได้จัดท�ำคู่มือมาตรฐานการให้บริการ
ไปจนถึงการตัดสินใจ ซื้อสินค้าหรือใช้บริการของ กปภ. ลูกค้าเพ่ือให้พนักงานถือปฏิบัติเป็นมาตรฐานเดียวกัน

การพัฒนา
และนวัตกรรมผลิตภัณฑ์
และบริการ

กปภ. มุ่งเน้นการอ�ำนวยความสะดวกรวดเร็วให้ลูกค้าในการท�ำธุรกรรมกับ กปภ. มากขึ้น
ไม่ต้องเดินทางมาที่ส�ำนักงาน กปภ.สาขา โดยปัจจุบัน กปภ.มีช่องทางช�ำระค่าบริการที่หลากหลาย
และสามารถขอติดต้ังประปาผ่านเว็บไซต์ ภายใต้แนวคิด “PWA Always – on” โดยเฉพาะอยา่ งยงิ่
กปภ. เปดิ ใหบ้ รกิ าร PWA Mobile Application 1662 และ PWA Line Official

รายงานความย่ังยนื การประปาส่วนภูมภิ าค ประจำ� ปี 2563 หนา้ 58 Sustainability Report of PWA 2563

จากขอ้ มูล ณ เดือนกันยายน 2563 มลี กู คา้ ช�ำระ
ค่าน�ำ้ ประปาผ่านชอ่ งทาง PWA Always – on แลว้ ร้อยละ
50.46 ซ่ึงแนวโน้มสูงข้ึนเร่ือยๆ อย่างไรก็ตาม พฤติกรรม
การท�ำธุรกรรมของลูกค้ายังคงนิยมเดินทางมาท่ีส�ำนักงาน
กปภ. จึงพัฒนาระบบการให้บริการอย่างต่อเน่ืองเพื่อสร้าง
ความประทับใจและเป็นท่ียอมรับของสาธารณชน โดย
กำ� หนดนโยบายใหท้ กุ กปภ.สาขาสมคั รขอรบั รองมาตรฐาน
ศูนย์ราชการสะดวก (GECC) ปัจจุบันมี กปภ.สาขาท่ีผ่าน
การรับรองมาตรฐาน GECC จ�ำนวน 158 สาขา โดย กปภ.
สาขาเชียงใหม่ ได้รับการรับรองในระดับเหรียญทอง และ
มี กปภ.สาขาได้รับการรับรองในระดับเหรียญเงิน 15 สาขา

การจัดการความสัมพันธ์กับลูกค้า

กปภ. สร้างความใกล้ชิดกับลูกค้าผ่านโครงการ
หลักคือ “มงุ่ มน่ั เพอื่ ปวงชนเตมิ ใจใหก้ นั ” โดยผจู้ ดั การ กปภ.
สาขานำ� ทมี บรกิ ารลงพน้ื ทใี่ หบ้ รกิ ารเชงิ รกุ ดแู ลระบบประปา
ภายในและภายนอกของประชาชนในพ้ืนที่ พร้อมทั้งให้
ค�ำแนะน�ำเบ้ืองต้นเก่ียวกับการดูแลท่อประปาภายในและ
ภายนอกบ้านของลูกค้า รวมถึงรับฟังเสียงของลูกค้าเพื่อ
น�ำมาปรับปรุงการให้บริการ แจกเอกสารประชาสัมพันธ์
แนะน�ำบริการของ กปภ. แนะน�ำการลงทะเบียน Line
Official Account @pwathailand และ PWA Mobile
Application 1662 และประชาสัมพนั ธช์ อ่ งทางการช�ำระ
คา่ น้�ำประปาผา่ นช่องทางออนไลนข์ อง กปภ.
นอกจากน้ี กปภ.ยังได้ส่ือสารสร้างความสัมพันธ์
กับลูกค้าผ่านช่องทางออนไลน์ (Line@PWA Mobile
Application Facebook Youtube) อย่างต่อเนื่องอีกด้วย

รายงานความยั่งยนื การประปาสว่ นภูมิภาค ประจำ� ปี 2563 หนา้ 59 Sustainability Report of PWA 2563

การจัดการข้อร้องเรียน

กปภ.ขับเคลื่อนผ่านโครงการหลักคือ โครงการเพ่ิม ประทับใจ โดยได้จัดท�ำนโยบายและวิธีปฏิบัติด้าน
ประสิทธิภาพ PWA Contact Center 1662 และโครงการ การจัดการข้อร้องเรียน ของ กปภ. และสื่อสารและ
ประปาทันใจเพื่อพัฒนาระบบรับฟังเสียงของลูกค้าทาง ถ่ายทอดแนวทางการจัดการข้อร้องเรียนสู่การปฏิบัติงาน
PWA Contact Center 1662 ให้เชื่อมโยงกับศูนย์ประปา ของ กปภ.เขต และ กปภ.สาขาท่ัวท้ังองค์กร รวมถึงคู่มือ
ทันใจ (กปภ. 234 สาขา) รวมถึงพัฒนาระบบจัดการ จัดการข้อร้องเรียน คู่มือปฏิบัติงานมิสเตอร์ประปา คู่มือ
ข้อร้องเรียนของ กปภ. ให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาตาม PWA Contact Center 1662 และจัดฝึกอบรมประจ�ำ
มาตรฐานการให้บริการแก้ไขปัญหาข้อร้องเรียนของลูกค้า ทกุ ปเี กย่ี วกบั วธิ กี ารปฏบิ ตั งิ านตามระบบจดั การขอ้ รอ้ งเรยี น
(SLA) อย่างมีประสิทธิภาพและบรรลุประสิทธิผล ทั้งน้ี ที่เช่ือมโยงกับศูนย์ประปาทันใจ โดยได้ก�ำหนดกลไกการ
ได้มีการปรับปรุงและพัฒนาอย่างต่อเน่ืองเพื่อลดความ ก�ำกับ ติดตาม และควบคุมการปฏิบัติงานการจัดการ
ไม่พึงพอใจ แปรเปลี่ยนเป็นความพึงพอใจ และสร้างความ ข้อร้องเรียนท้ังรายวัน รายเดือน และรายไตรมาส

นอกจากน้ี กปภ. ได้จัดท�ำการบริหารจัดการปัญหาด้านบริการเพ่ือสร้างความประทับใจให้ลูกค้า
ของ กปภ. (PWA Service Recovery Plan) โดยมุ่งเน้นการพัฒนาประสิทธิภาพระบบบริหารจัดการ
ด้านต่างๆ เพ่ือแก้ปัญหาท่ีเกิดข้ึนกับลูกค้าจากการให้บริการของ กปภ. อย่างรวดเร็ว
ในปี 2563 จากสถานการณ์ Covid-19 กปภ. มีมาตรการเยียวยา บรรเทาความเดือดร้อนของลูกค้า
และได้ปรับปรุงระบบการให้บริการลูกค้าและท�ำธุรกรรมผ่านช่องทางออนไลน์ รวมถึงอ�ำนวยความสะดวก
ให้แก่ลูกค้าในการลงทะเบียนคืนเงินประกันการใช้น�้ำออนไลน์

รายงานความยัง่ ยนื การประปาส่วนภูมิภาค ประจ�ำปี 2563 หนา้ 60 Sustainability Report of PWA 2563

รางวัลแห่งความภาคภูมิใจด้านการให้บริการของ กปภ.

รางวลั รฐั บาลดจิ ทิ ลั และรางวลั การสนบั สนนุ นโยบายรฐั บาล
ตามโครงการยกเลกิ สำ� เนาเอกสารราชการ
จากงาน "Digital Government Awards 2019"

ของสำ� นกั งานพฒั นารฐั บาลดจิ ทิ ลั (องคก์ ารมหาชน)
หรือ สพร. ซ่ึงเป็นการตอบสนองนโยบายรัฐบาล โดยน�ำ
ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีการส่ือสารมาประยุกต์ใช้
ในการใหบ้ รกิ ารประชาชนผา่ นช่องทางดิจทิ ัล อาทิ บริการ
ขอติดตั้งประปา บริการช�ำระค่าน�้ำประปา บริการข้อมูล
ข่าวสารผ่านเว็บไซต์ บริการแจ้งปัญหาข้อร้องเรียน และ
ด�ำเนินโครงการลดกระดาษเพ่ือบริการประชาชน (Smart
Service) เพ่ือให้ประชาชนได้รับความสะดวกในการขอรับ
บรกิ ารจาก กปภ. โดยไม่ต้องใช้ส�ำเนาเอกสารราชการ

รางวลั เลศิ รฐั ดา้ นสาขาบรกิ ารภาครฐั
จากสำ� นกั งานคณะกรรมการพฒั นา

ระบบราชการ (ก.พ.ร.) ประจำ� ปี 2562

จากผลงาน PWA 1662 : Line Official ยกส�ำนักงาน
ประปามาไวใ้ นไลน์ โดยไดร้ บั รางวลั ชมเชย ประเภทนวัตกรรม
บรกิ าร ปี 2562

รางวลั Best Official Account in Public Sector
จาก LINE ประเทศไทย ประจำ� ปี 2563

กปภ. ได้ต่อยอดความส�ำเร็จพัฒนา PWA Line
Official “@pwathailand” ให้บรกิ ารออนไลน์ ตรวจสอบ
และช�ำระค่าน�้ำประปา ขอติดตั้งประปาใหม่ แจ้งช�ำระเงิน
ค่าติดตั้งมาตร/ค่าประสานมาตร บริการบรรจบมาตรและ
ตรวจสอบมาตร แจ้งท่อแตกท่อร่ัวและแจ้งปัญหาการใช้
บรกิ าร และไดร้ บั รางวลั Best Official Account in Public
Sector จาก LINE ประเทศไทย ประจ�ำปี 2563 ซงึ่ มอบให้
แบรนด์ทสี่ ร้างผลงานในเชงิ การตลาดและเชงิ ธรุ กิจได้อยา่ ง
ยอดเยี่ยมและโดดเด่นบนแพลตฟอร์ม Line จากการ
ต่อยอดความส�ำเร็จในการพัฒนา PWA Line Official
ปัจจบุ นั มสี มาชกิ ประมาณ 700,000 ราย

รายงานความยั่งยืน การประปาสว่ นภมู ภิ าค ประจำ� ปี 2563 หน้า 61 Sustainability Report of PWA 2563

รางวลั รฐั วสิ าหกจิ ดเี ดน่
ประจำ� ปี 2563

รางวัลความร่วมมือเพื่อการพัฒนาดีเด่น ด้าน
ความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ ประเภทเชิดชูเกียรติ จาก
ผลงานการขอใช้น�้ำประปาและไฟพร้อมกันในที่เดียว
ซ่ึงเป็นความร่วมมือระหว่าง กปภ. และ กฟภ. เพื่อให้
ประชาชนได้รับความสะดวกในการใช้บริการ

จากการด�ำเนินงานข้างต้นส่งผลให้ กปภ. ได้รับคะแนนประเมิน
ความพึงพอใจจากลูกค้าต่อการให้บริการของ กปภ. สูงขึ้นทุกปี

รายงานความย่ังยนื การประปาสว่ นภมู ภิ าค ประจำ� ปี 2563 หน้า 62 Sustainability Report of PWA 2563

การมสี ่วนรว่ มพฒั นาชุมชนและสงั คม

กปภ. เล็งเห็นว่าปัจจัยส�ำคัญที่จะด�ำเนิน
กิจการประปาได้อย่างยง่ั ยืนนัน้ นอกจากจะ
ตอ้ งกำ� กับดแู ลกจิ การไม่ใหส้ รา้ งผลกระทบ
ทางลบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม แล้ ว
ยังจ�ำเป็นต้องผลักดันภาคชุมชนและสังคม
ใหเ้ ขม้ แขง็ ไปพรอ้ มๆ กนั โดยใหค้ วามสำ� คญั
แ ล ะ เ ข้ า ไ ป มี ส่ ว น ร่ ว ม ใ น ก า ร พั ฒ น า ชุ ม ช น
สังคม และสิ่งแวดล้อม ผ่านโครงการและ
กจิ กรรมเพือ่ สงั คมตา่ งๆ ตามแผนปฏบิ ตั กิ าร
ความรับผิดชอบต่อสังคมเพื่อเสริมสร้าง
ความเขม้ แขง็ ของชมุ ชนของ กปภ. ปี 2563

การมีส่วนร่วมพัฒนาชุมชน

กปภ. ให้ความส�ำคัญกับการสร้างความสัมพันธ์
อันดีกบั ชุมชนโดยรอบ จงึ ด�ำเนินโครงการ กปภ.รกั ษช์ ุมชน
โดยค�ำนึงถงึ ผลประโยชนท์ ีป่ ระชาชนในพ้ืนท่ีจะไดร้ บั อย่าง
แท้จริงเช่น การปรับปรุงพื้นที่สาธารณะท่ีชุมชนใช้ร่วมกัน
ปลกู ตน้ ไม้ ปรบั ปรงุ สวนสาธารณะ ปรบั ปรงุ หอ้ งนำ�้ วดั ฯลฯ
กจิ กรรมการอนรุ ักษ์/ฟ้นื ฟพู ืน้ ทภี่ ูมิทัศน์รอบแหล่งน�ำ้ /ทีด่ ิน
กิจกรรมการให้ความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับแหล่งน�้ำและ
การอนรุ ักษท์ รพั ยากรน้�ำแก่ชุมชน เปน็ ต้น โดยในปี 2563
กปภ. ไดพ้ ฒั นาและช่วยเหลือ 31 ชุมชน มปี ระชาชนได้รับ
ประโยชน์ 7,440 ครัวเรอื น 29,760 คน

รายงานความยง่ั ยืน การประปาส่วนภูมิภาค ประจำ� ปี 2563 หนา้ 63 Sustainability Report of PWA 2563

การรักษาสิ่งแวดล้อม

กปภ. ให้ความส�ำคัญกับปัญหาส่ิงแวดล้อม เช่น
ปัญหาภาวะโลกร้อนท่ีส่งผลกระทบต่อทุกชีวิต อีกท้ัง
ตระหนกั ถงึ ปญั หาดา้ นทรพั ยากรนำ�้ ทส่ี ง่ ผลตอ่ ความเปน็ อยู่
ของประชาชนในมิติของการขาดแคลนน้�ำสะอาด จึงมงุ่ เนน้
ปลูกจิตส�ำนึกของพนักงาน กปภ. และชุมชนโดยรอบให้มี
ส่วนร่วมในการอนุรักษ์ผืนป่าต้นน้�ำ โดยในปี 2563 กปภ.
ด�ำเนินโครงการ กปภ. ปลูกป่าต้นน้�ำเพื่อแผ่นดินเทิด
พระเกยี รตพิ ระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ล
อดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (Father’s Land)
จ�ำนวน 200 ไร่ ในพ้ืนท่ีต้นน้�ำ ณ อุทยานแห่งชาติกุยบุรี
จ.ประจวบครี ขี นั ธ ์
นอกจากนี้ ยังก�ำหนดให้มีกิจกรรมเสริม “กปภ.
รวมพลงั สรา้ งฝายตน้ นำ�้ สานตอ่ ทพี่ อ่ ทำ� ” เพอื่ ปรบั ปรงุ ฟน้ื ฟู
สร้างความชุ่มชื้นและอุดมสมบูรณ์ให้ระบบนิเวศน์ดีขึ้น
รวมทงั้ ชว่ ยชะลอความเรว็ การไหลของนำ้� และเพอื่ ความเปน็
อยทู่ ด่ี ขี องสตั วป์ า่ และความหลากหลายของสงิ่ มชี วี ติ ทอี่ าศยั
อยู่ในอุทยานแห่งชาติกุยบุรีแห่งน้ี โดยมีผู้ได้รับประโยชน์
375 ครัวเรือน

การใส่ใจผู้บริโภค

เพราะไม่ใช่แค่ลูกค้าเท่าน้ันท่ี กปภ.ใส่ใจ แต่ยังให้
ความสำ� คญั กบั ประชาชนทไี่ มใ่ ชล่ กู คา้ เชน่ กนั จงึ ไดด้ ำ� เนนิ งาน
ความรับผดิ ชอบต่อสงั คมกลยทุ ธ์ดา้ นการใส่ใจผ้บู รโิ ภค
โครงการ กปภ.สง่ นำ�้ ใจให้นำ�้ ด่ืม (PWA Care) กปภ.
ผลติ และเตรยี มนำ้� ดม่ื บรรจขุ วดไวเ้ พอื่ สนบั สนนุ นำ้� ดม่ื แจกให้
ประชาชนทเี่ ขา้ รว่ มกจิ กรรมเฉลมิ พระเกยี รตพิ ระบาทสมเดจ็
พระเจ้าอยู่หัวและประชาชนท่ีได้รับความทุกข์ร้อนจาก
สาธารณภัยและภัยธรรมชาติ โดยมีผู้ได้รับประโยชน์
886,188 คน

รายงานความย่งั ยืน การประปาสว่ นภูมิภาค ประจ�ำปี 2563 หนา้ 64 Sustainability Report of PWA 2563

โครงการบริหารจัดการการใช้น�้ำอย่างรู้คุณค่า (DSM)

กปภ. รณรงคป์ ระชาสมั พนั ธส์ รา้ งจติ สำ� นกึ ใหผ้ ใู้ ชน้ ำ้� ใชน้ ำ้� อยา่ งประหยดั รคู้ ณุ คา่ ตามแนวคดิ “Save Water,
You make it” โดยในปี 2563 กปภ. ดำ� เนนิ โครงการ DSM ในพน้ื ที่ กปภ.เขต 1-10 เขตละ 6 แห่ง รวม 60 แหง่
และดำ� เนินการตดิ ตามผลการด�ำเนนิ โครงการ DSM ย้อนหลงั 2 ปี (2561-2562) จำ� นวน 60 แห่ง รวมทั้งสนิ้ 120
หน่วยงาน

ทั้งนี้ ในปี 2563 มีผู้ได้รับประโยชน์ตามแผนปฏิบัติการความรับผิดชอบต่อสังคมของ กปภ.

915,948 7,815 120

คน ครวั เรือน หน่วยงาน

นอกเหนอื จากการดำ� เนนิ โครงการตามแผนปฏบิ ตั กิ ารความรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คมของ กปภ. ดงั กลา่ ว กปภ. ยงั เสรมิ สรา้ ง
ความเขม้ แขง็ ของชมุ ชนทง้ั ในรวั้ กปภ. รอบรว้ั กปภ. และนอกรวั้ กปภ. ดงั นี้

ดูแลในร้ัว กปภ.

ดูแลพนักงาน โดยจัดเป็นรูปแบบกิจกรรม CSR
ภายใน กปภ. เช่น มอบทุนการศึกษาแก่บุตรหลาน
พนักงาน กปภ. มอบทุนช่วยเหลือพนักงานที่เกษียณ
กิจกรรมส่งเสริมพัฒนาการของศูนย์เล้ียงเด็ก กปภ. รวม
ท้ังสนับสนุนงานกีฬารัฐวิสาหกิจและกีฬาภายใน กปภ.

รายงานความย่งั ยนื การประปาส่วนภูมภิ าค ประจ�ำปี 2563 หนา้ 65 Sustainability Report of PWA 2563

ดูแลรอบร้ัว กปภ.

ดูแลพนักงาน โดยจัดเป็นรูปแบบกิจกรรม CSR
ภายใน กปภ. เชน่ มอบทุนการศึกษาแก่บุตรหลานพนกั งาน
กปภ. มอบทนุ ชว่ ยเหลอื พนกั งานทเ่ี กษยี ณ กจิ กรรมสง่ เสรมิ
พฒั นาการของศนู ยเ์ ลยี้ งเดก็ กปภ. รวมทง้ั สนบั สนนุ งานกฬี า
รัฐวิสาหกิจและกีฬาภายใน กปภ.

ดูแลนอกรั้ว กปภ.

ดูแลประชาชนทั่วไป ผ่านโครงการหรือกิจกรรม
CSR เช่น โครงการ กปภ.อาสาดูแลประปาเพ่ือปวงชน
โครงการปันน้�ำใจจ่ายน�้ำประปา โครงการบริจาคเงินเพื่อ
กิจกรรมสาธารณกุศล โครงการลดค่าติดตั้งประปา
15% เฉลมิ พระเกยี รตเิ นอ่ื งในโอกาสมหามงคลพระราชพธิ ี
พระบรมราชาภเิ ษก โครงการนำ้� ประปาดม่ื ไดเ้ ฉลมิ พระเกยี รติ
เนื่องในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีพระบรมราชาภิเษก
โครงการน้�ำสะอาดในโรงเรียนต�ำรวจตระเวนชายแดน
(ตชด.) รวมถึงให้การสนับสนุนมูลนิธิสวนสมเด็จ
พระศรนี ครนิ ทรใ์ นการตดิ ตงั้ จดุ บรกิ ารนำ้� ดม่ื ในสวนสาธารณะ

โดยรวมแล้วมีผู้ได้รับประโยชน์รวมทั้งสิ้น 37

3,417,022 179,586 317 โรงเรียน

คน ครวั เรอื น หนว่ ยงาน

จากผลการดำ� เนนิ งาน CSR ขา้ งตน้ แสดงใหเ้ หน็ ถงึ กปภ. เป็นองคก์ รทมี่ คี วาม
รบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คมอยา่ งเป็นระบบ ตอ่ เนอ่ื ง เชอื่ มโยง มสี ว่ นรว่ ม และสรา้ ง
เครอื ขา่ ย โดยมงุ่ เนน้ ปลกู ฝงั ใหพ้ นกั งานมจี ติ สาธารณะผา่ นการดำ� เนนิ โครงการและ
กจิ กรรม CSR ทพี่ นกั งานรว่ มคดิ รว่ มทำ� เพอื่ สงั คมและสงิ่ แวดลอ้ มอยา่ งตอ่ เนอื่ ง

รายงานความยง่ั ยนื การประปาส่วนภมู ภิ าค ประจ�ำปี 2563 หน้า 66 Sustainability Report of PWA 2563

Sustainability

ENVIRONMENT

มติ สิ งิ่ แวดล้อม
ENVIRONMENT

รายงานความยั่งยืน การประปาสว่ นภมู ภิ าค ประจำ� ปี 2563 หน้า 67 Sustainability Report of PWA 2563

น้�ำประปาคุณภาพดี

มีกรมอนามัยรับรอง

225กปภ.สาขาผ่านมาตรฐาน Water is Life สะสม
สาขา

การปล่อยกา๊ ซเรอื นกระจกทางตรง

3,98(7ขอบ.เ9ขต21)
ตันคารบ์ อนไดออกไซด์เทียบเท่า

การปลอ่ ยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมจากการใชพ้ ลังงาน
(ขอบเขต 2)
516,105.18
ตันคารบ์ อนไดออกไซด์เทยี บเทา่

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมอน่ื ๆ (ขอบเขต 3)

283,483.82
ตันคาร์บอนไดออกไซดเ์ ทียบเทา่

รายงานความยั่งยนื การประปาส่วนภมู ภิ าค ประจำ� ปี 2563 หน้า 68 Sustainability Report of PWA 2563

การค�ำนงึ ถงึ ส่งิ แวดลอ้ ม

การด�ำเนินกิจการประปาของ กปภ.
ตระหนักถึงความส�ำคัญของสิ่งแวดล้อม
การดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติตลอด
กระบวนการผลิตน้�ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
ทรพั ยากรนำ้� โดยการบรหิ ารจดั การแหลง่ นำ้�
เพื่อความยั่งยืน การควบคุมคุณภาพน้�ำ
ประปา การประเมินประสิทธิภาพเชิงนิเวศ
เศรษฐกจิ (Eco-efficiency) และการลด
การปล่อยก๊าซเรือนกระจก รวมไปถึง
การอนรุ กั ษพ์ ลงั งาน

การบริหารจัดการน้�ำเพื่อความย่ังยืน

กปภ. มีหน้าท่ีส�ำรวจ วางแผน และพัฒนาแหล่ง ประเภทแหล่งน้�ำ ปริมาณ ร้อยละ
น�้ำดบิ ตลอดจนจดั ให้ไดม้ าซงึ่ น�้ำดบิ เพอื่ น�ำมาผลติ เป็นน้ำ� (ลบ.ม.) (%)
ประปาสำ� หรับให้บรกิ ารประชาชนในเขตพืน้ ที่ท่รี ับผิดชอบ
จ�ำนวน 74 จังหวัดท่ัวประเทศ (ยกเว้น กรุงเทพมหานคร ระบบชลประทาน 788 38.10
นนทบรุ ี และสมทุ รปราการ) 35.92
ท้ังน้ี กปภ. มีการบริหารจัดการแหล่งน้�ำโดยใช้ แหลง่ นำ�้ ธรรมชาติ 743 20.17
แหล่งน้�ำหลากหลายประเภท ส่วนใหญ่ใช้จากแหล่งน�้ำ 1.42
ชลประทาน แหล่งน�้ำธรรมชาติ โดยมปี ริมาณความต้องการ นำ้� ประปาที่ซอื้ จากเอกชน 417 0.49
ใช้นำ้� ประมาณปลี ะ 2,000 ลา้ นลูกบาศก์เมตร และมคี วาม 0.11
ต้องการน้�ำดิบเพ่ิมข้ึนทุกปี เพ่ือตอบสนองการเติบโตของ น้�ำดิบท่ีซื้อจากเอกชน 29 3.79
ชุมชน ภาคอุตสาหกรรม ภาคพาณิชยกรรม และ
ภาคการทอ่ งเทย่ี ว กปภ. จงึ ตอ้ งพจิ ารณาวางแผนการจดั หา บ่อบาดาล 10
และบริหารจัดการน�้ำดิบเพื่อให้มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง
และเพยี งพอตอ่ การความต้องการ น้ำ� ประปาทผี่ ลิตจากระบบ RO 2

แหล่งน้�ำของ อปท. 79

และหนว่ ยงานราชการอนื่ ๆ

รวม 2,069 100

รายงานความยัง่ ยืน การประปาส่วนภูมภิ าค ประจ�ำปี 2563 หน้า 69 Sustainability Report of PWA 2563

ปจั จยั ส�ำคญั ท่ีมีผลตอ่ ปรมิ าณนำ้� ดบิ ของ กปภ. ไดแ้ ก่ ปริมาณฝน ในปงี บประมาณ 2563 ประเทศไทยมปี รมิ าณ
ฝนตกนอ้ ยกวา่ คา่ ปกตจิ ากปรากฎการณเ์ อลนโิ ญ่ ทำ� ใหน้ ำ�้ ตน้ ทนุ ของ กปภ. มปี รมิ าณนอ้ ย และประสบปญั หาเรอ่ื งคณุ ภาพ
น้ำ� จากนำ้� ทะเลรกุ เข้ามาในแมน่ �้ำมากข้ึน ทำ� ใหม้ ี กปภ.สาขาทไ่ี ดร้ ับผลกระทบดา้ นคุณภาพน้ำ� จ�ำนวน 9 สาขา และมพี ้ืนท่ี
ทีไ่ ดร้ ับผลกระทบจากการขาดแคลนปรมิ าณน�้ำดิบ จ�ำนวน 33 สาขา
จากปัจจัยความไม่แน่นอนของสภาพภูมิอากาศในปัจจุบัน ท�ำให้ กปภ. พบความเส่ียงปัญหาด้านคุณภาพน้�ำดิบ
และการขาดแคลนน้ำ� ดิบ ซึง่ กปภ. มีการพัฒนาเพอื่ ความยง่ั ยนื ของน้�ำดิบ และคณุ ภาพน�้ำ ดังนี้

การแก้ ไขปัญหาคุณภาพน�้ำดิบ

ระยะส้ัน ระยะยาว

สว่ นใหญป่ ญั หาคณุ ภาพนำ�้ ดบิ ที่ กปภ. ไดร้ บั ผลกระทบ การแก้ไขปัญหาเรื่องคุณภาพน�้ำในระยะยาว
จะเน่ืองมาจากค่าคลอไรด์มีค่าเกินมาตรฐาน ซึ่งบางพื้นท่ี ของ กปภ. จะเน้นในการหาแหล่งน้�ำดิบท่ีมีคุณภาพ
ได้รับผลกระทบเป็นบางช่วงเวลา กปภ. ได้พิจารณาการ แหล่งใหม่ หรือการย้ายจุดสูบน�้ำไปยังบริเวณท่ีมีคุณภาพ
แก้ไขปัญหาคุณภาพน�้ำดิบตามสภาพปัญหา และปัจจัย น้�ำดี เพื่อป้องกันการเกิดปัญหาคุณภาพน้�ำในระยะยาว
แวดล้อม โดยในกรณีท่ีมีค่าคุณภาพน้�ำไม่ได้ตามมาตรฐาน รวมถึงการพิจารณาใช้แหล่งน้�ำแห่งใหม่ในอนาคตจะมี
จากผลของน้�ำทะเลหนุนสูง จะด�ำเนินการแก้ไขปัญหาโดย การตรวจสอบคุณภาพน้�ำ และเลือกใช้น�้ำจากแหล่งน�้ำ
บริหารจัดการเวลาการสูบน�้ำดิบ การใช้น�้ำจากแหล่งน้�ำ ที่มีคุณภาพที่เหมาะสม
ส�ำรองแทน การย้ายจุดสูบน้�ำ การรับน้�ำประปาจากสาขา
ข้างเคียง และการซ้ือน�้ำดิบ/น�้ำประปา รวมไปถึง
การประสานงานกับหน่วยงานที่เก่ียวข้องเพ่ือร่วมกัน
แก้ไขปัญหา

การแก้ ไขปัญหาการขาดแคลนน�้ำดิบ

ระยะส้ัน ระยะยาว

โดยปกติการขาดแคลนน�้ำของ กปภ. จะ เพ่ือป้องกันการขาดแคลนน้�ำท่ีจะเกิดขึ้นใน
ขาดแคลนน�้ำในช่วงฤดูร้อน กปภ. จึงมีการเตรียมความ ระยะยาว กปภ. จะพิจารณาจัดท�ำแผนงานโครงการเพื่อ
พร้อมโดยการประเมินปริมาณน�้ำดิบที่มีอยู่ให้เพียงพอกับ พัฒนาและปรับปรุงแหล่งน�้ำให้มีปริมาณน�้ำที่เพียงพอ
ปริมาณน้�ำท่ีต้องการใช้จนเข้าสู่ฤดูฝน หากพบว่ามีการ หรือจัดหาแหล่งน้�ำใหม่ท่ีมี่ศักยภาพเข้าเสริมในช่วง
ขาดแคลนน้�ำดิบ กปภ.จะมีแนวทางแก้ไขปัญหาการ ฤดูแล้ง ซึ่งก็จะท�ำให้มีปริมาณน�้ำอย่างเพียงพอ
ขาดแคลนน�้ำ ประกอบด้วย การวางท่อส่งน�้ำ สูบน�้ำจาก
แหล่งน�้ำส�ำรอง ใช้น้�ำจากบ่อน�้ำบาดาล สูบทอยน�้ำ
ย้ายแพสูบน�้ำ สร้างฝาย ขุดลอก ขุดขยาย และใช้แหล่ง
น้�ำเอกชน หรือซื้อน�้ำ ซึ่งการแก้ไขปัญหาก็จะขึ้นอยู่กับ
สภาพแหล่งน้�ำในพื้นท่ี

รายงานความยั่งยนื การประปาส่วนภูมิภาค ประจ�ำปี 2563 หน้า 70 Sustainability Report of PWA 2563

การควบคุมคุณภาพน�้ำประปา

กปภ. เป็นหนว่ ยงานทใี่ หบ้ รกิ ารน้ำ� ประปามายาวนาน ซงึ่ ตระหนกั ถงึ ความสำ� คญั ของ
คณุ ภาพนำ้� ประปาเพือ่ การอปุ โภค และบรโิ ภคของประชาชนมาโดยตลอด และไดม้ กี ารพัฒนา
อย่างต่อเนื่อง โดยมีการน�ำเทคโนโลยีที่เหมาะสมมาใช้ในกระบวนการผลิต – จ่าย และ
ใหบ้ รกิ าร มกี ารควบคมุ คณุ ภาพนำ้� ใน 3 ระดบั ไดแ้ ก่ ระดบั สาขา ระดบั เขต (หอ้ งปฏบิ ตั กิ าร
วิทยาศาสตร์) และระดับส�ำนักงานใหญ่ (ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์) เพื่อให้ประชาชน
เกดิ ความมนั่ ใจในคณุ ภาพน้ำ� ประปา

ทั้งน้ี กปภ. ได้ร่วมกับกรมอนามัย จัดท�ำโครงการ มีความม่ันใจมากยิ่งข้ึนจึงได้ร่วมกับกรมอนามัยจัดท�ำ
น้�ำประปาด่ืมได้ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2543 ด้วยการตรวจสอบ โครงการสง่ เสรมิ ความเชือ่ ม่นั คุณภาพน้�ำประปา (Water is
คณุ ภาพนำ้� ประปาในระบบจา่ ยเปน็ สำ� คญั เมอ่ื เศรษฐกจิ และ Life : WIL) ตั้งแต่ปี 2560 เพ่ือให้การรับรองคุณภาพท้ัง
สงั คมขยายตวั มากขน้ึ ความตอ้ งการใชน้ ำ้� ประปาทมี่ คี ณุ ภาพ ระบบประปา ซงึ่ เป็นการประเมนิ ในทุกมิติ โดยใช้หลกั การ
ได้ขยายตามไปด้วย กปภ. จึงได้เพิ่มศักยภาพด้านการ ของ WSP และการประเมนิ ในระดบั สากล เปน็ กรอบในการ
ทดสอบคณุ ภาพนำ�้ โดยจดั สรา้ งหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารวทิ ยาศาสตร์ ประเมนิ รว่ มดว้ ย
สาขาเพมิ่ อกี 20 แห่ง เมือ่ ปี พ.ศ.2555 และได้นำ� แนวทาง ตลอดระยะเวลา 3 ปี ของโครงการ Water is Life
การจดั การคณุ ภาพนำ�้ ดมื่ ทป่ี ลอดภยั ขององคก์ ารอนามยั โลก กปภ. ได้รับการรับรองแล้ว 225 สาขา จาก 234 สาขา
(Water Safety Plan : WSP) มาประยุกต์ใชต้ ง้ั แต่ปี พ.ศ. คิดเป็นร้อยละ 96.15 โดยสถานีผลิตน้�ำท่ีผ่านการรับรอง
2555 ซ่ึงเป็นการจัดท�ำแผนการจัดการระบบประปา ให้มี โครงการ Water is Life จะไดร้ บั ใบประกาศเกยี รตคิ ณุ และ
ประสิทธิภาพ ต้ังแต่น้�ำดิบ ระบบผลิต และระบบจ่าย ป้ายรับรองสถานีผลิตน�้ำ Water is Life เพื่อเป็นการ
น�้ำประปา อีกทั้ง ในปี พ.ศ.2559 - 2560 ไดม้ ีการจัดทำ� เผยแพร่ให้ประชาชนได้รับทราบ และม่ันใจในคุณภาพของ
โครงการระบบผลิตไดร้ บั การรบั รอง ISO 9001 ซง่ึ เปน็ การ การผลิต-บริการ และคุณภาพน้�ำประปาท่ีได้ตามเกณฑ์
รบั รองระบบคณุ ภาพระดับสากลใหแ้ ก่ กปภ.สาขา ซ่ึงไดร้ บั มาตรฐานทกี่ �ำหนด
การรับรองแล้วมากกว่า 20 แห่ง และเพื่อให้ประชาชน

รายงานความยั่งยนื การประปาส่วนภูมภิ าค ประจ�ำปี 2563 หนา้ 71 Sustainability Report of PWA 2563

อย่างไรก็ตาม แม้คุณภาพแหล่งน้�ำดิบมี ประกอบดว้ ย กลมุ่ แบคทเี รยี 4 รายการ ไดแ้ ก่ Salmonella
ความเสื่อมโทรมลงอย่างมาก แต่ กปภ. ก็ยังคงใส่ใจต่อ spp. Shigella spp. Staphylococcus aureus และ Vibrio
คุณภาพน�้ำประปาอย่างต่อเน่ือง โดยในพื้นที่เส่ียงต่อการ cholera กลมุ่ โปรโตซวั 2 รายการ ไดแ้ ก่ Cryptosporidium
ปนเปอ้ื นมลพษิ และสง่ิ สกปรกตา่ งๆ ไดจ้ ดั รว่ มกบั สำ� นกั งาน pavum และ Giardia lamblia และกลมุ่ ไวรสั 1 รายการ
คณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ได้แก่ Norovirus อีกทั้งยังได้มีการเฝา้ ระวังคณุ ภาพนำ้� ดิบ
จัดท�ำโครงการวิเคราะห์ความเสี่ยงคุณภาพน้�ำประปาของ และน้�ำประปาด้านสารเป็นพิษ (สารเคมีป้องกันและก�ำจัด
การประปาส่วนภูมิภาคด้วยการทดสอบตัวอย่างน้�ำดิบ ศัตรพู ืชกลมุ่ ออรก์ าโนฟอสเฟต ไกลโฟเซต และพาราควอต)
น�้ำในระบบผลิต และน้�ำในระบบจ่าย จ�ำนวนรวม 1,400 ซง่ึ เปน็ สารเคมที ใี่ ชอ้ ยา่ งเขม้ ขน้ ในบางพน้ื ทขี่ องประเทศไทย
ตวั อย่าง ท�ำการทดสอบคณุ ภาพน�้ำด้านจลุ ชวี วทิ ยา 3 กลุ่ม อีกด้วย

รายงานความยงั่ ยืน การประปาสว่ นภูมภิ าค ประจำ� ปี 2563 หนา้ 72 Sustainability Report of PWA 2563

การควบคุมคุณภาพน้�ำประปา

กปภ. ไดเ้ รมิ่ ตน้ ศกึ ษาและประเมนิ ประสทิ ธภิ าพเชงิ นเิ วศเศรษฐกจิ (Eco-efficiency)
ขององคก์ รมาตงั้ แต่ พ.ศ. 2561 และดำ� เนนิ การตอ่ เนอื่ งจนถงึ ปี พ.ศ. 2563 เพื่อวาง
มาตรฐานเชงิ นเิ วศเศรษฐกจิ ขององคก์ ร โดยทำ� การประเมนิ ประสทิ ธภิ าพเชงิ นเิ วศเศรษฐกจิ
ตามมาตรฐาน ISO 14045 และกำ� หนดขอบเขตการประเมนิ ประกอบดว้ ย 3 ระบบ ไดแ้ ก่
1) ระบบแหลง่ นำ้� ดบิ 2) ระบบผลติ และ 3) ระบบจา่ ยนำ้�

กปภ. คำ� นวณคา่ ประสทิ ธภิ าพเชงิ นเิ วศเศรษฐกจิ (Eco-efficiency) ชว่ งปงี บประมาณ 2562 – 2563 จากแนวทาง
การประเมินค่าประสทิ ธิภาพเชิงนเิ วศเศรษฐกิจที่ได้รบั ความเห็นชอบจากคณะกรรมการ กปภ. โดยค�ำนวณตามสมการ

ประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ = ปริมาณจ�ำหน่าย (m3)

ผลกระทบด้านการขาดแคลนทรัพยากรน้�ำ (m3eq.)

โดยใช้วิธีการประเมินวัฏจกั รชีวิต (Life Cycle Assessment: LCA) ตามมาตรฐาน ISO 14040 เพอื่ วิเคราะห์
ผลกระทบดา้ นการขาดแคลนทรพั ยากรนำ้� (Water Scarcity Footprint) ซงึ่ คำ� นวณจากปรมิ าณสารขาเขา้ และสารขาออก
ของกระบวนการผลติ และจ�ำหนา่ ยนำ้� ประปาทผี่ า่ นคณุ ภาพตามเกณฑ์มาตรฐานของ กปภ. เชน่ ปรมิ าณน้�ำดบิ สบู การใช้
ไฟฟ้า การใช้สารเคมี ปริมาณน้�ำสูญเสียในระบบ จากข้อมูลดังกล่าวสามารถค�ำนวณค่าประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ
(Eco-efficiency) ในช่วงปงี บประมาณ 2562 - 2563

รายงานความยั่งยนื การประปาสว่ นภูมิภาค ประจำ� ปี 2563 หนา้ 73 Sustainability Report of PWA 2563

รายการ งบประมาณ

ผลกระทบด้านการขาดแคลนทรัพยากรน�้ำ (m3eq.) ได้แก่ ปี 2562 ปี 2563
ระบบแหลง่ นำ้� ดบิ
ระบบผลติ 879,186,760 896,031,185
ระบบจำ� หนา่ ยน�ำ้ 37,775,679 35,195,779
310,684,729 316,421,426
การขนส่งสารเคมีที่ใช้ในการผลติ น้ำ� และการขนส่งของเสียไปก�ำจัด
146 158

รวมผลกระทบด้านการขาดแคลนทรัพยากรน�ำ้ 1,227,647,314 1,247,648,548

ปริมาณน�้ำจำ� หนา่ ย (m3) 1,323,651,925 1,345,071,167
คา่ ประสิทธิภาพเชิงนเิ วศเศรษฐกิจ (m3/m3eq.)
1.07820 1.07808

กปภ. จัดท�ำแผนเพื่อพัฒนาปรับปรุงค่าประสิทธิภาพ ระบบผลิตของ กปภ. ยังออกแบบให้น�ำน้�ำจากสระพัก
เชิงนิเวศเศรษฐกิจ (Eco-efficiency) ให้สงู ข้ึนดงั น้ี ตะกอนกลับมาใช้ใหม่อีกครั้ง (Recycle) เพื่อลดปริมาณ
1) ระบบแหล่งน้�ำดิบและระบบผลิต การปรับปรุง การใช้น�ำ้ ในระบบผลิต
ประสิทธิภาพของระบบเพ่ือลดปริมาณน�้ำใช้ไป ข้ึนอยู่กับ 2) ระบบจา่ ยนำ้� ปรมิ าณนำ�้ ใชไ้ ปสว่ นใหญเ่ กดิ จาก
ปัจจัยภายนอกค่อนข้างสูง เนื่องจากบางฤดูกาล กปภ. น้�ำร่ัวไหล กปภ. มีแผนบริหารจัดการลดน้�ำสูญเสีย
ประสบปัญหาแหล่งน้�ำดิบเส่ือมโทรมและปัญหาภัยแล้ง ปี 2562 - 2571 โดยกำ� หนดกจิ กรรมเพอ่ื เพมิ่ ประสทิ ธภิ าพ
สง่ ผลใหร้ ะบบผลิตมปี รมิ าณการใช้น�ำ้ ระบายตะกอนและ ของระบบได้อย่างเป็นรูปธรรม และมีคณะท�ำงาน
ลา้ งยอ้ น รวมทงั้ ปรมิ าณการใชส้ ารเคมเี พอื่ ปรบั ปรงุ คณุ ภาพ การบรหิ ารจดั การนำ้� สญู เสยี เปน็ ผตู้ ดิ ตามผลการดำ� เนนิ งาน
น�้ำสูงข้ึน กปภ. จึงมีแผนการเฝ้าระวังสถานการณ์ภัยแล้ง อย่างต่อเน่ือง เพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมายการด�ำเนินงาน
และตรวจสอบคุณภาพน้�ำดิบอย่างสม่�ำเสมอ นอกจากน้ี ขององค์กร

แนวทางการลดการปล่อย
ก๊าซเรือนกระจกของ กปภ.

กปภ. ตระหนกั และใหค้ วามสำ� คญั ตอ่ การเปลย่ี นแปลงสภาพภมู อิ ากาศและภาวะโลกรอ้ นซง่ึ เปน็ ประเดน็ ทป่ี ระชาคมโลก
กำ� ลงั ใหค้ วามสำ� คญั และมคี วามพยายามในการแกไ้ ขปญั หาการเปลย่ี นแปลงสภาพภมู อิ ากาศอยา่ งจรงิ จงั จงึ ไดจ้ ดั ทำ� บญั ชี
รายการกา๊ ซเรอื นกระจกหรอื คารบ์ อนฟตุ พรน้ิ ท์ ตามแนวทางการประเมนิ คารบ์ อนฟตุ พรน้ิ ทข์ ององคก์ ารบรหิ ารจดั การกา๊ ซ
เรือนกระจก (องคก์ ารมหาชน) (อบก.) สำ� หรับปี 2563 กปภ. มกี ารปล่อยกา๊ ซเรือนกระจกโดยจ�ำแนกเปน็

รายงานความย่ังยืน การประปาสว่ นภูมิภาค ประจ�ำปี 2563 หนา้ 74 Sustainability Report of PWA 2563

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (ขอบเขต 1)
3,987.92
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า

ขอบเขต 1 คือ การปลอ่ ยก๊าซเรือนกระจกทางตรงจากการเผาไหมอ้ ยกู่ ับที่ คำ� นวณจาก ปริมาณเชอื้ เพลิงทใ่ี ชก้ ับ
เครอื่ งสบู นำ�้ (เพอ่ื การผลติ นำ้� ประปา) x Emission Factor CF โดยศูนย์เทคโนโลยโี ลหะและวัสดุแหง่ ชาติ (MTEC) เปน็
ผู้ส่งค่าสัมประสิทธิ์ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม (Emission Factor) เพ่ือการประเมินประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ
(Eco-efficiency) ใหแ้ ก่ กปภ.

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมจากการใช้พลังงาน (ขอบเขต 2)
516,105.18
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า

ขอบเขต 2 คอื การปลอ่ ยกา๊ ซเรอื นกระจกทเ่ี กดิ จากไฟฟา้ ทถ่ี กู นำ� เขา้ จากภายนอกเพอื่ ใชง้ านภายในองคก์ ร คำ� นวณ
จาก ปรมิ าณไฟฟา้ ทใี่ ชเ้ พอื่ การผลติ นำ้� ประปา x Emission Factor CF โดยศนู ยเ์ ทคโนโลยโี ลหะและวสั ดแุ หง่ ชาติ (MTEC)
เปน็ ผู้ส่งคา่ สัมประสทิ ธิ์ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม (Emission Factor) เพ่ือการประเมนิ ประสิทธิภาพเชิงนเิ วศเศรษฐกจิ
(Eco-efficiency) ให้แก่ กปภ.

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมอื่นๆ (ขอบเขต 3)
283,483.82
ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า

ขอบเขต 3 คอื การปลอ่ ยกา๊ ซเรอื นกระจกจากวตั ถดุ บิ ตง้ั ตน้ ทซ่ี อื้ มา การขนสง่ จากผผู้ ลติ วตั ถดุ บิ และของเสยี จาก
กจิ กรรมในองคก์ ร คำ� นวณจาก : ปรมิ าณสารเคมี ปรมิ าณนำ้� ซอื้ เอกชน ปรมิ าณของเสยี (ตะกอนทเี่ กดิ ขนึ้ ) ระยะทางขนสง่
สารเคมี x Emission Factor CF โดยศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (MTEC) เป็นผู้ส่งค่าสัมประสิทธิ์
ผลกระทบด้านส่ิงแวดล้อม (Emission Factor) เพื่อการประเมินประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ (Eco-efficiency)
ใหแ้ ก่ กปภ.
หมายเหตุ ก�ำหนดให้ปี 2562 เป็นปีฐาน (Baseline) อ้างอิงการค�ำนวณตามแนวทางการประเมิน
คาร์บอนฟุตพรนิ้ ทข์ ององค์กร ขององค์การบริหารจดั การก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.)

รายงานความย่งั ยนื การประปาสว่ นภูมภิ าค ประจำ� ปี 2563 หนา้ 75 Sustainability Report of PWA 2563

มาตรการประหยัดพลังงาน

กปภ. ให้ความส�ำคัญและตระหนักถึงการจัดการ
พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในบริเวณ
ส�ำนักงานใหญ่ เพ่ือให้การด�ำเนินงานด้านการจัดการ
พลังงานของ กปภ. เป็นไปอย่างต่อเนื่อง มีประสิทธิภาพ
และมีประสิทธิผล กปภ. ได้แต่งตั้ง คณะท�ำงานด้านการ
จัดการพลังงานของส�ำนักงานใหญ่ ต้ังแต่ปี 2553 โดยมี
ผู้อ�ำนวยการกองบริการกลาง เป็นประธานคณะท�ำงาน
หัวหน้างานงานจัดการส�ำนักงาน กองบริการกลาง หัวหน้า
งานงานบริการยานพาหนะ กองบริการกลาง หัวหน้างาน
งานวิศวกรรมไฟฟ้าและระบบควบคุม หรือผู้แทน
กองมาตรฐานวิศวกรรม เป็นคณะท�ำงาน ผู้รับผิดชอบด้าน
พลังงานประจ�ำอาคาร (ผชอ.) ท่ีส�ำนักงานใหญ่
กองบริการกลาง เป็นคณะท�ำงานและเลขานุการ

นอกจากนี้ เพอ่ื ใหเ้ กดิ ประสทิ ธผิ ลในการอนรุ กั ษพ์ ลงั งานอยา่ งตอ่ เนอื่ งและยง่ั ยนื กปภ. ไดป้ ระกาศ นโยบายอนรุ กั ษ์
พลงั งาน ณ วนั ที่ 21 มถิ นุ ายน 2553 เพอ่ื ใหเ้ จา้ หนา้ ทท่ี กุ คนเขา้ มามสี ว่ นรว่ มในการดำ� เนนิ การจดั การพลงั งานในหนว่ ยงาน
ใหเ้ กิดประสทิ ธภิ าพสงู สดุ โดยถือเปน็ หน้าทห่ี นง่ึ ในการปฏิบัตงิ าน ดงั น้ี

1. กปภ. จะด�ำเนินการปรับปรุงประสิทธิภาพการใชท้ รพั ยากรพลงั งานขององค์กรอยา่ งต่อเน่ือง
และเหมาะสมกบั การทำ� งาน เทคโนโลยที ่ีใชแ้ ละแนวทางการปฏบิ ัติงานท่ีดี
2. กปภ. จะดำ� เนนิ การและพฒั นาระบบการจดั การพลงั งานอยา่ งเหมาะสม โดยกำ� หนดใหก้ ารอนรุ กั ษ์
พลังงานเป็นส่วนหนึ่งของการด�ำเนินงานของหน่วยงาน สอดคล้องกับกฎหมายและข้อก�ำหนดอ่ืนๆ
ทีเ่ ก่ยี วขอ้ ง
3. กปภ. จะก�ำหนดแผนและเป้าหมายการอนุรักษ์พลังงานในแต่ละปีและส่ือสารให้เจ้าหน้าที่ทุกคน
เขา้ ใจและปฏบิ ัตไิ ดอ้ ยา่ งถูกต้อง
4. กปภ. ถอื วา่ การอนรุ กั ษพ์ ลงั งานเปน็ หนา้ ทคี่ วามรบั ผดิ ชอบของผบู้ รหิ ารทกุ ระดบั และเจา้ หนา้ ท่ี
ทกุ คนทจี่ ะใหค้ วามรว่ มมอื ในการปฏบิ ตั ติ ามมาตรการทก่ี ำ� หนด ตดิ ตามตรวจสอบ และรายงานตอ่ คณะทำ� งาน
ดา้ นการจัดการพลังงาน
5. กปภ. จะให้การสนบั สนุนทจ่ี �ำเปน็ รวมถงึ ทรพั ยากรดา้ นบุคลากร ดา้ นงบประมาณ เวลาในการ
ทำ� งาน การฝึกอบรม และการมสี ว่ นร่วมในการนำ� เสนอขอ้ คิดเหน็ เพอ่ื พัฒนางานด้านพลงั งาน
6. ผบู้ รหิ ารและคณะทำ� งานดา้ นการจัดการพลังงานจะทบทวนและปรับปรงุ นโยบาย เป้าหมาย และ
แผนการดำ� เนนิ งานด้านพลงั งานทุกปี

รายงานความยง่ั ยนื การประปาสว่ นภูมิภาค ประจ�ำปี 2563 หนา้ 76 Sustainability Report of PWA 2563

ส�ำหรับปี 2563 กปภ. ก�ำหนด มาตรการและเป้าหมายในการด�ำเนินการอนุรักษ์พลังงาน
ด้านไฟฟ้า โดยมีผลการประหยัด ดังนี้

มาตรการ เป้าหมายการประหยดั ไฟฟา้ ร้อยละ เงินลงทุน ระยะเวลาคืนทุน
ผลประหยดั (บาท) (ปี)
กโิ ลวัตต์ กิโลวัตต-์ ชัว่ โมง บาท / ปี
/ ปี

เปลยี่ นหลอดฟลอู อเรสเซนต์ 3 6,000 25,800 0.22 45,000 1.74
ขนาด 28 W (บลั ลาสตอ์ เิ ลค็
ทรอนิกส์) เป็นหลอด LED
ขนาด 18 W ภายในสำ� นกั งาน
จ�ำนวน 300 หลอด

ลดการใชง้ านพัดลมระบาย 0 23,200 99,760 0.84 12,500. 0.13
อากาศเกินความจ�ำเป็น

รวม 3 29,300 125,560 1.06 57,500 1.87

หมายเหตุ
1. ร้อยละผลประหยดั คิดเทยี บจากขอ้ มลู การใชพ้ ลังงานรวมในปที ีผ่ ่านมา โดยค�ำนวณพลงั งานไฟฟ้า (kWh)
ท่ปี ระหยัดได้จากจำ� นวนหลอดและขนาด (W) ของหลอด ตามจ�ำนวนชัว่ โมงทีเ่ ปดิ ใช้งานจรงิ
2. อัตราคา่ ไฟฟ้าเฉลยี่ 4.30 บาท/กิโลวตั ต์-ช่วั โมง (ปี 2562)

" จากผลการดำ� เนนิ งานดงั ทกี่ ลา่ วมาขา้ งตน้ เป็นสงิ่ ทสี่ ะทอ้ นใหเ้ หน็ เป็นอยา่ ง

ดวี า่ กปภ. ใหค้ วามสำ� คญั กบั การดำ� เนนิ กจิ การประปาทเี่ ป็นมติ รตอ่ สงิ่ แวดลอ้ ม
โดยมงุ่ ปกปอ้ งผลกระทบดา้ นสง่ิ แวดลอ้ มทอี่ าจเกดิ ขนึ้ จากการดำ� เนนิ กจิ การ ซง่ึ
กปภ. มเี ปา้ หมายและแนวทางปฏบิ ตั เิ พื่อลดผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ มอยา่ งตอ่ เนอื่ ง
ตลอดห่วงโซ่อุปทาน เพื่อการเติบโตของ กปภ. อย่างสมดุลและยั่งยืนอย่าง

"แทจ้ รงิ

รายงานความย่ังยืน การประปาส่วนภูมิภาค ประจ�ำปี 2563 หน้า 77 Sustainability Report of PWA 2563