แบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากสารคดี (6.)

แบบฝึ กทกั ษะ
การอ่านจบั ใจความ

ชดุ ท่ี ๖
การอ่านจบั ใจความจากสารคดี

ชนั้ ประถมศึกษาปี ท่ี ๕

ก

คำนำ

แบบฝึกทกั ษะการอ่านจับใจความสำคัญ สำหรับช้ันประถมศึกษาปที ี่ ๕ กล่มุ สาระการ
เรียนรภู้ าษาไทย ชุดน้ีจัดทำข้ึนเพือ่ เป็นเครื่องมอื ในการพัฒนาทกั ษะการอา่ นจับใจความสำคญั
สำหรบั นกั เรยี นชนั้ ประถมศกึ ษาปีท่ี ๕ เป็นนวตั กรรมทางการศกึ ษาที่ชว่ ยให้นักเรียนเกิดทกั ษะใน
การอ่าน ซงึ่ เปน็ พื้นฐานสำคญั ของการพัฒนาผู้เรียนให้รจู้ กั คดิ อยา่ งเปน็ ระบบ คิดอย่างมีเหตุผล
มวี จิ ารณญาณ มีการไตร่ตรอง และรู้จักนำความร้คู วามสามารถในการคิดวิเคราะห์ไปประยกุ ตใ์ ชใ้ น
ชีวิตประจำวันอย่างเหมาะสม เนื้อหาของแบบฝกึ ทกั ษะมที ง้ั หมด ๖ ชดุ ดงั นี้

ชดุ ท่ี ๑ พืน้ ฐานหลักการอ่านจับใจความ
ชดุ ท่ี ๒ การอา่ นจับใจความจากเรอื่ งส้ัน
ชุดท่ี ๓ การอ่านจับใจความจากนทิ าน
ชดุ ท่ี ๔ การอ่านจับใจความจากบทความ
ชุดท่ี ๕ การอา่ นจับใจความจากบทโฆษณา
ชุดที่ ๖ การอ่านจับใจความจากสารคดี
แบบฝึกทกั ษะการอ่านจบั ใจความสำคญั แตล่ ะชดุ นักเรียนสามารถศกึ ษาหาความรู้ โดยฝึก
ตามลำดับขน้ั ตอน
ผูจ้ ัดทำหวังเปน็ อย่างยิ่งว่าแบบฝึกทกั ษะการอา่ นจับใจความสำคัญ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๕
คงเป็นประโยชนส์ ำหรบั ครูผู้สอนกลมุ่ สาระการเรยี นร้ภู าษาไทยและผู้เรียนอีกท้ังยงั เปน็ แนวทางใน
การจดั กจิ กรรมการเรยี นการสอนในคร้ังต่อไป

ทิพย์สดุ า สมฤทธ์ิ

สำรบญั ข

เร่ือง หนา้
คำนำ ก
สารบญั ข
คำชแ้ี จงการใช้แบบฝึกทกั ษะการอา่ นจับใจความ ค
คำชแ้ี จงสำหรับครู ง
คำชแ้ี จงสำหรับนกั เรียน จ
มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชี้วัด ฉ
จุดประสงค์การเรียนรู้ ฉ
สาระสำคญั ช
ผลการเรียนรู้ทีค่ าดหวงั ช
ใบความรู้เรอ่ื งสารคดี ๑
๑
-ความหมายของสารคดี ๑
-ประเภทของสารคดี ๒
-แนวการอา่ นจบั ใจความสำคัญสารคดี ๓
แบบฝึกทักษะที่ ๑ ๔
แบบฝกึ ทกั ษะท่ี ๒ ๗
แบบฝกึ ทักษะท่ี ๓ ๙
แบบทดสอบหลังการใช้ชุดฝึกทกั ษะ
ภาคผนวก
บรรณานุกรม

ค

คาช้ีแจงการใชแ้ บบฝึ ก
ทกั ษะการอ่านจบั
ใจความ

แบบฝึกทกั ษะการอา่ นจับใจความสำคัญ รายวชิ าภาษาไทย กลุ่มสาระการเรียนร้ภู าษาไทย
ชุดน้ีจัดทำขึ้นเพื่อใช้ประกอบการจัดกจิ กรรมการเรียนรูข้ องนกั เรยี นในชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๕
โรงเรยี นวดั ข่วงสิงห์ โดยผจู้ ดั ทำไดม้ ีความตระหนักถงึ ความสำคญั ของการเรียนร้ขู องนกั เรยี นด้าน
ทกั ษะการอ่านจบั ใจความจากสอื่ ตา่ ง ๆ จึงได้จัดทำแบบฝกึ ทกั ษะโดยแบ่งเน้อื หาออกเป็น ๖ ชุด
ดงั นี้

ชดุ ที่ ๑ พ้นื ฐานหลักการอ่านจบั ใจความ
ชุดท่ี ๒ การอ่านจับใจความจากเรือ่ งสนั้
ชดุ ที่ ๓ การอ่านจับใจความจากนทิ าน
ชดุ ที่ ๔ การอา่ นจับใจความจากบทความ
ชดุ ท่ี ๕ การอา่ นจับใจความจากบทโฆษณา
ชุดท่ี ๖ การอ่านจับใจความจากสารคดี
แบบฝึกทักษะการอา่ นจบั ใจความสำคญั สำหรบั นักเรียนช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๕ ชดุ ท่ี ๖
เร่อื ง การอ่านจับใจความจากสารคดี ประกอบไปดว้ ย
๑. ใบความรู้เร่อื งการโฆษณา
๒. แบบฝกึ ทกั ษะท่ี ๑
๓. แบบฝึกทักษะที่ ๒
๔. แบบฝกึ ทักษะที่ ๓
๕. แบบทดสอบหลังการใช้ชดุ ฝกึ ทักษะ ๒๐ ขอ้
๖. เฉลย

ง

คาช้ีแจงสาหรบั ครู

แบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความสำคัญ รายวิชาภาษาไทย กลุ่มสาระการเรียนรู้
ภาษาไทย ชุดน้จี ดั ทำขนึ้ เพ่ือใช้ประกอบการจดั กิจกรรมการเรียนรขู้ องนักเรยี นในชนั้ ประถมศกึ ษา
ปที ี่ ๕ โรงเรียนวัดข่วงสงิ ห์ โดยครูผสู้ อนควรปฏิบัติดงั นี้

๑. ศึกษาและทำความเข้าใจแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากสารคดีให้เข้าใจก่อน
นำไปใช้

๒. ชีแ้ จงให้นักเรยี นรจู้ กั แบบฝึกทกั ษะการอ่านจบั ใจความจากสารคดี
๓. ให้นักเรียนศึกษาแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากสารคดี จากน้ันให้นักเรียนทำ
แบบฝึกทกั ษะด้วยตนเองโดยครผู ู้สอนมหี นา้ ท่ีเป็นผแู้ นะนำและให้คำปรกึ ษาเทา่ น้ัน
๔. สรุปเน้อื หาความรูท้ ีไ่ ด้จากการศึกษาแบบฝึกทกั ษะการอา่ นจบั ใจความจากสารคดี
๕. ให้นกั เรยี นทำแบบทดสอบหลังการใชช้ ุดฝกึ ทักษะ
๖. ประเมนิ ผลนกั เรียนพรอ้ มกับให้คำแนะนำ

จ

คาช้ีแจงสาหรบั
นกั เรยี น

แบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความสำคัญ รายวิชาภาษาไทย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
ชุดน้ีจัดทำข้ึนเพ่ือใช้ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนในชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕
โรงเรียนวดั ข่วงสงิ ห์ โดยนกั เรียนควรปฏิบตั ดิ ังนี้

๑. ศึกษาและทำความเข้าใจแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากสารคดีให้เข้าใจก่อน
นำไปใช้

๒. ฟงั คำชี้แจงจากครเู กย่ี วกับแบบฝกึ ทกั ษะการอา่ นจบั ใจความจากสารคดี
๓. เร่ิมศึกษาแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความจากสารคดีชุดน้ี จากนั้นให้นักเรียนทำแบบ
ฝกึ ทกั ษะดว้ ยตนเอง
๕. สรุปเนอ้ื หาความรทู้ ไ่ี ดจ้ ากการศกึ ษาแบบฝกึ ทกั ษะการอา่ นจบั ใจความจากสารคดี
๖. ทำแบบทดสอบหลังการใชช้ ดุ ฝึกทกั ษะ

มำตรฐำนกำรเรียนรู้ ฉ
ตวั ชี้วดั

มาตรฐาน ท ๑.๑ ใชก้ ระบวนการอ่านสรา้ งความรูแ้ ละความคดิ เพอ่ื นำไปใชต้ ดั สนิ ใจ แก้ปญั หาใน
การดำเนินชวี ติ และมนี สิ ยั รกั การอ่าน

ตัวช้ีวัด ป.๕/๔ แยกขอ้ เท็จจริงและข้อคดิ เหน็ จากเร่ืองทอี่ า่ น

จดุ ประสงคก์ ำรเรียนรู้

ดา้ นความรู้ (K)
๑. นักเรยี นสามารถสรุปใจความสำคัญจากสารคดีได้

ดา้ นกระบวนการ (P)
๒. นักเรยี นสามารถเขียนตอบคำถามจากสารคดไี ด้

ด้านคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ (A)
๓. นกั เรียนมีสว่ นรว่ มในการทำกจิ กรรม

ช

สำระสำคญั

การอา่ นจับใจความ คือ การอ่านเพื่อจับใจความหรอื ขอ้ คิด ความคิดสำคัญ
หลักของขอ้ ความ หรอื เร่ืองทีอ่ า่ น เป็นข้อความที่คลุมข้อความอืน่ ๆ ในย่อหน้าหนง่ึ ๆ
ไว้ท้ังหมด

ผลกำรเรียนรทู้ ี่คำดหวงั

❖ นักเรียนมผี ลสัมฤทธิ์ทางการอ่านจบั ใจความเพม่ิ ขึน้

๑

ใบความรู้
เรอ่ื งสารคดี

➢ ความหมายของสารคดี

สารคดี หมายถึง งานเขยี นรอ้ ยแกว้ ประเภทหนึ่งทเ่ี สนอเรือ่ งราวของบคุ คล
สถานทห่ี รือเหตกุ ารณ์เก่ยี วกบั ความรู้ ข้อเท็จจรงิ โดยมจี ุดมุ่งหมายเพือ่ ให้ความรู้และข้อเทจ็ จรงิ
เป็นสำคญั นอกจากนย้ี ังทำใหผ้ อู้ า่ นเกดิ คณุ คา่ ทางปัญญาและไดร้ บั ความเพลดิ เพลินไปใน
ขณะเดยี วกนั กลวธิ กี ารเขียนทีเ่ ร้าความสนใจและการใช้สำนวนทชี่ วนอ่าน

➢ ประเภทของสารคดี
๑. สารคดีเชิงวิชาการ เป็นสารคดีท่ผี ู้เขียนต้องการให้ความรคู้ วามเข้าใจ

เกย่ี วกบั วิชาการเรือ่ งใดเรื่องหนึง่ และเปน็ ความรู้โดยกว้าง ๆ ไมใ่ ชว่ ชิ าใดวชิ าหน่ึง
๒. สารคดที อ่ งเทยี่ ว เปน็ สารคดีท่ีถ่ายทอดเรื่องราวความรู้ใหม่ ๆ เกีย่ วกบั

สถานท่ี การเดินทางและการท่องเที่ยวต่าง ๆ โดยชใี้ ห้เห็นความน่าสนใจมักมีภาพประกอบ
สวยงาม

๓. สารคดชี วี ประวตั ิ เป็นสารคดีทเี่ ขียนถงึ เรอ่ื งราวของบุคคลใดบุคคลหน่งึ ที่
น่าสนใจหรือเป็นบคุ คลสำคัญ

๔. สารคดีเก่ยี วกบั สัตว์ ให้ความรู้เก่ียวกับวงจรชีวิตหรอื ความเปน็ อยู่ของสัตว์
ตา่ ง ๆ ทำใหม้ นษุ ย์เข้าใจธรรมชาติของสตั ว์มากขน้ึ

๒

➢ แนวการอา่ นจับใจความสำคัญสารคดี
การอ่านใจความสารคดีให้บรรลจุ ดุ ประสงค์มีแนวทาง ดังนี้
๑. ตง้ั จุดมุ่งหมายการอ่านได้ชดั เจน เช่น อ่านเพือ่ หาความรู้ เพื่อความเพลิดเพลนิ

หรือเพ่ือบอกเจตนาของผู้เขยี นเพราะจะเป็นแนวทางกำหนดการอ่านได้อยา่ งเหมาะสม
และจบั ใจความหรือคำตอบไดร้ วดเรว็ ยิ่งขึน้

๒. สำรวจส่วนประกอบของหนงั สอื อย่างครา่ ว ๆ เช่น ชือ่ เร่อื ง คำนำ สารบญั
คำช้ีแจงการใช้หนังสือ ภาคผนวก ฯลฯ เพราะส่วนประกอบของหนังสือจะทำให้เกดิ
ความเขา้ ใจเก่ยี วกับเรื่องหรือหนังสอื ทอ่ี า่ นไดอ้ ย่างกว้างขวางและรวดเร็ว

๓. ทำความเข้าใจลักษณะของสารคดที ีต่ ้องการอา่ นว่ามีจุดเดน่ ลกั ษณะพเิ ศษ
อะไรบา้ ง ซึง่ จะช่วยใหม้ แี นวทางการอ่านจับใจความสำคญั ไดง้ า่ ยขึ้น

๔. ใช้ประสบการณ์หรือภูมหิ ลงั เกี่ยวกับเรือ่ งท่ผี า่ นมาประกอบจะทำความเข้าใจ
และจบั ใจความเร่อื งที่อา่ นไดง้ ่ายและรวดเร็ว

๓

แบบฝึกทกั ษะที่ ๑

คำชแ้ี จง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถามตอ่ ไปนี้ใหถ้ กู ตอ้ ง (๑๐ คะแนน)

๑. สารคดี หมายถงึ (๒ คะแนน)

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

๒. ประเภทของสารคดีมีกปี่ ระเภท อะไรบา้ ง (๒ คะแนน)

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

๓. อธิบายแนวการอ่านจับใจความสำคัญของสารคดีมาพอสังเขป (๓ คะแนน)

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

๔. หากนกั เรียนตอ้ งการศกึ ษาเกี่ยวกับการเดนิ ทางรอบโลกนักเรยี นสามารถศึกษาไดจ้ าก
สารคดีใด (๑ คะแนน)

.............................................................................................................................................................................

๕. หากนกั เรยี นต้องการศกึ ษาเกยี่ วกบั บคุ คลสำคญั นกั เรียนสามารถศึกษาไดจ้ ากสารคดีใด
(๑ คะแนน)

.............................................................................................................................................................................

๖. สารคดีใดที่ตอ้ งการใหค้ วามรคู้ วามเข้าใจโดยกว้าง ๆ ไมใ่ ช่วิชาใดวิชาหน่งึ (๑ คะแนน)

.............................................................................................................................................................................

๔

แบบฝึกทกั ษะที่ ๒

คำช้ีแจง ใหน้ กั เรยี นอ่านสารคดี เรื่อง “เรือนไทย” แล้วตอบคำถามตอ่ ไปนี้ (๑๐ คะแนน)

“เรอื นไทย”

เรามักจะเรียกท่พี ักอาศยั ว่า "บ้าน" เสมอ ความจริงบ้าน คือ ส่วนท่มี ีบริเวณท่ดี ิน
โดยรอบ รวมกับตัวอาคารทง้ั หมด เฉพาะตวั อาคารนั้น เรียกว่า "เรือน" ภาคเหนือ ภาค
ตะวันออก ภาคกลาง จนถึงภาคใต้ของประเทศไทย มีเรอื นพกั อาศยั แตกต่างกันหลายลักษณะ
ขึน้ อย่กู บั ท้องถิน่ ท่ีตัง้ และสภาพแวดล้อม

เรือนไทยทัว่ ไปเป็นเรือนยกพนื้ ใต้ถนุ สงู ประกอบดว้ ยห้องนอน
หอ้ งครัว ระเบยี ง และชาน หลงั คาทรงจัว่
มุงด้วยกระเบ้อื งดนิ เผา จาก แฝก หญา้ คา หรอื ใบตองตึง
เรือนของผมู้ อี าชีพ ตา่ ง ๆ เชน่ ชาวไร่ ชาวนา ชาวสวน
เรอื นผู้มฐี านะอันจะกิน (คหบดี) เรอื นทอี่ ยใู่ นเมอื ง
เรอื นทีอ่ ยู่ในชนบท เรอื นชาวเขา เรือนชาวประมง มีรายละเอียดแตกตา่ งกันไป ซ่งึ พอสรปุ เป็น
ประเภทใหญ่ ๆ ได้ ๒ ประเภท คอื เรอื นไทยเดมิ ที่มีแบบแผน และเรือนพนื้ บา้ นในชนบท
ท่วั ไป

๕

เรือนไทยเดมิ ตงั้ อยู่ในเขตตวั เมือง และในเขตนอกเมือง เป็นเรือนทมี่ ีรูปร่าง
ลกั ษณะแบบแผนของแตล่ ะหลงั ทีแ่ น่นอน และคล้ายคลึงกนั เป็นสว่ นใหญ่
จะแตกต่างกนั บ้างในส่วนท่เี ป็นขนาดของเรือน แบบฝาแต่ละชนิด การจดั ชาน
การวางบนั ได และส่วนปลกี ยอ่ ยอ่นื ๆ เทา่ น้นั เรอื นประเภทนีม้ ีวธิ ีการก่อสร้างท่ี
ละเอยี ดประณีต เปน็ เรอื นทถี่ าวรและทนทาน มีอายุอยูไ่ ด้นานตง้ั แต่ ๕๐ ปี ขึน้ ไป
เรอื นไทยเดิมที่มีแบบแผนดังกลา่ วมีอยใู่ นเขตภาคเหนอื และภาคกลาง

เรือนพื้นบ้าน เปน็ เรอื นท่ี
สร้างขนึ้ ในชนบท และใกล้ชมุ ชน
ซง่ึ ผูเ้ ป็นเจ้าของมอี าชีพเพาะปลกู เลย้ี งสัตว์ และประมง เช่น ชาวไร่ ชาวนา
ชาวสวน และชาวประมง จะใช้วสั ดทุ อ้ งถน่ิ ท่ีหามาได้งา่ ย ๆ ราคาถูก ฝีมือปลูกสรา้ ง
ไม่ใคร่ประณีต แตม่ ีความงามทางดา้ นรูปทรง สัดส่วน ขนาดของตวั ไม้ ตลอดจนมี
ความกลมกลืนกับธรรมชาตอิ ย่างดีย่ิง เรอื นพนื้ บ้านนี้มีอยู่ในเขตภาคเหนือ ภาค
กลาง ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ และภาคใต้

๖

คำถำม

๑. ใหน้ กั เรยี นสรปุ ใจความสำคัญจากเรื่อง “เรอื นไทย” (๑๐ คะแนน)

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

๗

แบบฝึกทกั ษะท่ี ๓

คำชแ้ี จง ใหน้ กั เรียนอ่านสารคดี เร่ือง “หง่ิ หอ้ ย ลำพู คลองละงู” แลว้ ตอบคำถามต่อไปน้ี (๑๐

คะแนน)

“หงิ่ หอ้ ย ลำพู คลองละง”ู

จากโครงการเยาวชนหมู่ 6 บา้ นหัวทาง ร่วมใจอนุรกั ษค์ ลองละงู อำเภอละงู
จงั หวดั สตูล คณุ อบั ดุลข่อเลด ลดั เลยี ผู้รบั ผิดชอบโครงการ เพอ่ื พฒั นากระบวนการเรียนรู้
ของชมุ ชนในการอนรุ ักษ์คลองละงู ให้เกิดฐานขอ้ มูลดา้ นผลกระทบทรพั ยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดลอ้ ม คลองละงูบริเวณบ้านหัวทาง จะมตี น้ ลำพู ที่เปน็ พืชที่มรี ากช่วยยึดตล่งิ
และเป็นทอ่ี าศยั ของหง่ิ หอ้ ย และความอดุ มสมบรู ณ์ในบริเวณทมี่ ตี น้ ลำพู จะมสี ัตวน์ ้ำ
หลายชนดิ เช่น หอยปุ้งปิง้ กุ้ง และชาวบ้านก็ยงั ไดใ้ ช้ประโยชนจ์ ากคลองอยู่

ทางคณะทำงานตอ้ งการทจ่ี ะสร้างใหช้ าวบา้ นมีจติ สำนึกรกั หวงแหนในส่งิ แวดลอ้ ม
รวมถึงกลุ่มเยาวชนด้วย มารว่ มกันทำให้คลองละงเู ป็นแหลง่ อาหารของชุมชน และจะ
ส่งเสริมใหเ้ ปน็ แหลง่ ท่องเทย่ี วชมความสวยงามของคลองละงู ชาวบ้านจะไดป้ ระโยชนจ์ าก
รายได้ทเี่ พิม่ ขึ้นดว้ ย

๘

คำถำม

ใคร :

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

ทำอะไร :

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

ท่ีไหน :

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

เพราะเหตุใด :

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

สรปุ ใจความสำคัญ :

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

แบบทดสอบหลงั การใชช้ ดุ ฝึกทกั ษะ ๙
พื้นฐานหลักการอา่ นจับใจความ เร่อื งสัน้ นิทาน บทความ โฆษณาและสารคดี

คำช้แี จง ๑. แบบทดสอบชดุ นี้มที งั้ หมด ๒๐ ข้อ เวลา ๓๐ นาที คะแนนเตม็ ๒๐ คะแนน
๒. แบบทดสอบฉบบั น้เี ป็นแบบทดสอบเลอื กตอบชนิด ๔ ตัวเลือก ทม่ี คี ำตอบถูกเพียงตัวเลือก

เดยี ว
๓. ในการตอบแตล่ ะขอ้ นน้ั ใหน้ กั เรยี นพิจารณาว่าตวั เลอื กใดถูกต้องท่สี ดุ แลว้ ให้กากบาท (×) ทบั

ตัวเลอื กนน้ั ในกระดาษคำตอบ

๑. ขอ้ ใดคอื ความหมายของการอา่ นจบั ใจความ
ก. อ่านเพ่อื ความรู้
ข. อา่ นเพอื่ ความบันเทิง
ค. อา่ นเพอื่ หาสาระสำคญั ของเรือ่ ง
ง. อา่ นเพื่อค้นหาแนวทางในการดำเนินชีวิต

๒. ข้อใดเป็นการเขียนวิธกี ารสรุปใจความสำคัญท่ถี ูกต้อง
ก. ใคร ทำอะไร อย่างไร สรุปใจความสำคญั
ข. ใคร ทำอะไร เมอ่ื ไหร่ สรุปใจความสำคัญ
ค. ใคร ทำอะไร ที่ไหน อย่างไร สรปุ ใจความสำคัญ
ง. ใคร ทำอะไร ทีไ่ หน เม่ือไหร่ อย่างไร สรุปใจความสำคัญ

๓. การท่เี ราจะอ่านจับใจความสำคัญอย่างง่ายทีส่ ุดตอ้ งทำอยา่ งไร
ก. ต้ังคำถามและคำตอบจากเรอื่ งทอ่ี ่าน
ข. พยายามแยกย่อหนา้ แต่ละย่อหน้าออกจากกัน
ค. พิจารณาองค์ประกอบของเร่อื งในคราวเดียวกนั
ง. พยายามหาว่าส่วนใดเป็นส่วนขยายใจความสำคัญ

๔. ข้อใดไม่ใช่หลักการอ่านจบั ใจความ
ก. อา่ นทุกตวั อกั ษร
ข. อา่ นเร่อื งราวอย่างครา่ ว ๆ
ค. สรุปใจความสำคัญดว้ ยสำนวนของตนเอง
ง. ตง้ั คำถามว่า เรอื่ งทีอ่ ่าน มใี คร ทำอะไร ท่ีไหน เมือ่ ไหร่ อยา่ งไร

๕. ใจความสำคญั ของขอ้ ความจะปรากฏอยู่ยกเว้นขอ้ ใด ๑๐
ก. ตอนตน้ ของยอ่ หน้า
ข. ตอนทา้ ยของย่อหน้า
ค.ตอนกลางของยอ่ หน้า
ง. จะปรากฏอย่ทู กุ ตอนของย่อหน้า

๖. ส่วนเด่นสุดของเร่ืองสั้นคืออะไร
ก. ฉาก
ข. ตัวละคร
ค. แก่นเรอื่ ง
ง. โครงเรื่อง

๗. ขอ้ ใดไมใ่ ช่องค์ประกอบของเรื่องสั้น
ก. ฉาก
ข. เพลง
ค. ตัวละคร
ง. บทเจรจา

๘. เรอ่ื งส้ันชนดิ ใดทม่ี ักจบลงด้วยการพลิกความคาดหมายของผ้อู ่าน
ก. เรอื่ งสน้ั ชนดิ เนน้ การผกู เร่ือง
ข. เรอื่ งส้นั ชนิดเน้นการสร้างตวั ละคร
ค. เรื่องสนั้ ชนดิ เน้นแนวคิดหรอื ความคดิ เห็น
ง. เรือ่ งสนั้ ชนดิ เนน้ การสร้างบรรยากาศหรอื ฉาก

๙. ขอ้ ใดไม่ใช่จุดประสงค์ของการอา่ นนิทาน
ก. อา่ นเพ่อื ความรู้
ข. อา่ นเพือ่ ใหเ้ กดิ ความบันเทงิ
ค. อ่านเพ่อื เป็นขอ้ คดิ คตสิ อนใจ
ง. อา่ นเพ่อื ความสนุกสนานเพลิดเพลิน

๑๐. ข้อใดกล่าวถึงนิทานถกู ตอ้ ง ๑๑
ก. ใช้ภาษาทเ่ี ขา้ ใจยาก
ข. โครงเร่ืองของนิทานมกั ซบั ซอ้ น
ค. ตัวละครในเรื่องมกั มหี ลายตัวละคร
ง. นทิ านท่ีดคี วรมีข้อคดิ คตติ อนท้ายของเรือ่ ง

๑๑. บทความใดท่นี ิยมแตง่ มากท่ีสดุ
ก. บทความวิจารณ์
ข. บทความบรรยาย
ค. บทความวิเคราะห์
ง. บทความทางวิชาการ

พิจารณาบทความตอ่ ไปนี้แลว้ ตอบคำถามขอ้ ๑๒

ขึ้นข่ือว่า “เกลือ” ย่อมมีประโยชน์มากกว่าความเค็มในการทำสปา เกลือมีบทบาท
ในการขัดผิวและแช่ตัว การขัดผิวด้วยเกลือจะช่วยขัดคราบไคลและช่วยให้ผิวมีความชุ่มช้ืน
มากขึ้น และยังกระตุ้นเซลล์ผิวท่ีตายแล้ว และถ้าได้นอนแช่น้ำเกลือก็จะยิ่งผ่อนคลายจาก
ความเมอื่ ยล้าได้เป็นอย่างดี

๑๒. ใจความสำคัญของขอ้ ความนี้ตรงกับขอ้ ใด
ก. การขัดผิวดว้ ยเกลอื จะชว่ ยขัดคราบไคล
ข. การทำสปาดว้ ยเกลอื ทําใหร้ สู้ ึกผ่อนคลาย
ค. การทำสปาด้วยเกลือช่วยให้ผิวมีความชุ่มชืน้
ง. เกลอื มีประโยชน์มากว่าความเคม็ ในการทำสปา

พิจารณาบทความต่อไปนี้แล้วตอบคำถามขอ้ ๑๓-๑๔ ๑๒

อาหารท่เี ราจะแนะนำต่อไปน้ี คืออาหาร ๗ อย่างทจี่ ะช่วยชะลอสญั ญาณแหง่ วัยไมว่ า่ จะเป็นผม
รว่ ง ผวิ แห้ง เฉือ่ ยชา เพื่อให้คุณ ๆ ดอู อ่ นกวา่ วัยไดภ้ ายใน ๓-๖ เดือน มีอะไรบ้างไปดกู นั ...
๑. หยุดผมร่วง ดว้ ยการรับประทานกลว้ ย ซึ่งอุดมไปดว้ ยวิตามินบี สามารถปอ้ งกันผมร่วงไดด้ ี
๒. ลดผิวมนั ธญั ญาหารลว้ นอดุ มไปด้วยวิตามินบ2ี ซึ่งช่วยหยุดยั้งการผลิตนำ้ มันส่วนเกนิ
๓. หยดุ การลอกของผวิ หนัง หากการรบั ประทานปลาแซลมอนในเกลือรมควนั อาหารทะเล หรือสลัดผัก
๔. ผิวเนยี นใสเหมอื นเด็ก ใครอยากมีผิวท่เี นยี นใสเหมอื นเดก็ ทารก ให้กินมะม่วง
๕. ชะลอผมหงอก ถัว่ ลสิ งอบเนยรวมกบั เกล็ดขนมปังที่อบมาร้อน ๆ กอ่ นมอื้ อาหาร
๖. ดหู นุม่ สาวขน้ึ อกี ๖ ปี ฝรั่งหรอื นำ้ ฝรั่ง ซ่ึงอุดมด้วยวติ ามนิ ซี จะช่วยเก็บรกั ษาคอลลาเจนทเ่ี ปน็ บ่อเกดิ
แห่งโปรตีนภายใตผ้ วิ หนัง
๗. ปกป้องใบหนา้ จากมลพษิ อะโวคาโดซงึ่ อุดมดว้ ยวติ ามนิ บี จะชว่ ยทำให้ใบหนา้ ดูอ่อนกว่าวัย

๑๓. อาหารใดไมอ่ ยใู่ นกลุ่ม “การชะลอผมหงอก”
ก. เนย
ข. ถั่วลิสง
ค. เกล็ดขนมปงั
ง . อาหารจำพวกทะเล

๑๔. ผลไม้ชนิดใดที่ช่วยในการหยดุ ผมรว่ ง
ก. ฝร่ัง
ข. กลว้ ย
ค. แอปเปลิ
ง. น้อยหน่า

๑๕. การโฆษณา หมายถงึ
ก. การบรรยายสงิ่ ของเพ่ือให้คนสนใจ
ข. การเรื่องเล่าสบื ต่อกันมาเปน็ ทอด ๆ
ค. การสนทนาและใหค้ วามรกู้ ับคนท่ีสนใจ
ง. การให้ขอ้ มูล ข่าวสาร ผ่านสือ่ ตา่ ง ๆ เพอ่ื จงู ใจ

๑๖. หากนกั เรียนตอ้ งการโฆษณาสนิ คา้ นักเรียนสามารถโฆษณาผ่านไดท้ ุกช่องทางยกเว้นขอ้ ใด ๑๓
ก. วิทยุ
ข. โทรทศั น์
ค. หนังสือพมิ พ์
ง. กล่องกระดาษ

๑๗. สารคดีเชิงวิชาการ เปน็ สารคดเี ก่ยี วกับอะไร
ก. สารคดีเกยี่ วกับสตั ว์
ข. สารคดเี กย่ี วกบั บคุ คล
ค.สารคดีเกย่ี วกบั การท่องเท่ยี ว
ง. สารคดเี ก่ียวกับการใหค้ วามรโู้ ดยกวา้ ง ๆ

๑๘. ขอ้ ใดกล่าวถึงสารคดีทอ่ งเทีย่ วไดถ้ ูกตอ้ ง
ก. เป็นสารคดที ่ีเกีย่ วกับวงจรของชวี ิต
ข. เป็นสารคดที ม่ี ีภาพประกอบน่าสนใจ
ค. เป็นสารคดีเกีย่ วกับความรโู้ ดยกว้าง ๆ
ง. เป็นสารคดเี ขยี นถงึ เรอื่ งราวของบุคคล

๑๙. ข้อใดกล่าวถงึ สารคดชี วี ประวัตไิ ด้ถูกตอ้ ง
ก. เปน็ สารคดที เ่ี กยี่ วกับวงจรของชีวิต
ข. เปน็ สารคดที ีม่ ภี าพประกอบน่าสนใจ
ค. เป็นสารคดเี กี่ยวกับความรโู้ ดยกวา้ ง ๆ
ง. เปน็ สารคดเี ขยี นถึงเรือ่ งราวของบคุ คล

ตอบคำถามข้อ ๒๐

ผลการวิจยั พบว่า การรับประทานอาหารเช้าทำให้การทำงานภายในร่างกายเป็นไปอย่างมีประสิทธภิ าพ
เพราะร่างกายได้รบั สารอาหารท่ีเพยี งพอและมีระดบั น้ำตาลในเลอื ดอยใู่ นระดบั ปกติ

๒๐. จากขอ้ ความข้างตน้ ใจความสำคญั อยตู่ อนใด
ก. ตอนตน้ ของย่อหนา้
ข. ตอนท้ายของย่อหน้า
ค. ตอนกลางของยอ่ หน้า
ง. จะปรากฏอยทู่ กุ ตอนของย่อหนา้

ภำคผนวก

แนวกำรตอบ
แบบฝึ กทกั ษะท่ี ๑

แนวการตอบ

๑. สารคดี หมายถงึ
➢ งานเขียนร้อยแก้วประเภทหนง่ึ ท่เี สนอเร่อื งราวของบุคคล สถานทห่ี รือเหตุการณเ์ ก่ียวกับ
ความรู้ ข้อเทจ็ จรงิ โดยมีจุดม่งุ หมายเพ่อื ให้ความรแู้ ละข้อเท็จจริงเป็นสำคญั

๒. ประเภทของสารคดีมกี ป่ี ระเภท อะไรบ้าง
➢ ประเภทของสารคดีมี ๔ ประเภท ได้แก่
๑. สารคดเี ชิงวิชาการ เป็นสารคดีทีผ่ ้เู ขยี นตอ้ งการใหค้ วามรคู้ วามเข้าใจ
๒. สารคดที ่องเท่ียว เป็นสารคดที ่ถี า่ ยทอดเร่อื งราวความรใู้ หม่ ๆ เก่ียวกับสถานที่
๓. สารคดีชวี ประวัติ เปน็ สารคดีทเ่ี ขียนถงึ เรอ่ื งราวของบุคคลใดบุคคลหนึ่งท่นี า่ สนใจ
๔. สารคดเี กีย่ วกับสตั ว์ ให้ความรู้เก่ียวกบั วงจรชวี ติ หรือความเป็นอยู่ของสัตว์ต่าง ๆ

๓. อธิบายแนวการอ่านจบั ใจความสำคญั ของสารคดีมาพอสังเขป
➢ แนวทางในการอธบิ ายการจบั ใจความสำคญั ของสารคดี
ตั้งจดุ มุ่งหมายการอ่านไดช้ ัดเจน
สำรวจส่วนประกอบของหนงั สืออย่างคร่าว ๆ เชน่ ช่ือเรื่อง คำนำ สารบญั
ทำความเขา้ ใจลกั ษณะของสารคดีท่ตี ้องการอา่ นว่ามีจุดเดน่ ลกั ษณะพิเศษอะไรบ้าง
ใช้ประสบการณ์หรอื ภูมหิ ลงั เก่ียวกับเรอ่ื งท่ผี า่ นมาประกอบจะทำความเขา้ ใจและจับใจความ
เรื่องทอี่ า่ นได้งา่ ยและรวดเรว็

๔. หากนกั เรียนตอ้ งการศกึ ษาเกยี่ วกับการเดินทางรอบโลกนักเรียนสามารถศึกษาไดจ้ ากสารคดีใด
➢ สารคดที ่องเทยี่ ว

๕. หากนกั เรียนตอ้ งการศกึ ษาเก่ียวกับบุคคลสำคัญนักเรยี นสามารถศกึ ษาได้จากสารคดใี ด
➢ สารคดีชีวประวัติ

๖. สารคดีใดที่ตอ้ งการให้ความรคู้ วามเข้าใจโดยกว้าง ๆ ไมใ่ ชว่ ชิ าใดวชิ าหน่งึ
➢ สารคดีเชิงวชิ าการ

แนวกำรตอบ
แบบฝึ กทกั ษะที่ ๒

๑. ใหน้ ักเรียนสรุปใจความสำคญั จากเร่ือง “เรือนไทย”
แนวการตอบ เรอื นไทยมคี วามแตกต่างกนั หลายลักษณะ ขนึ้ อย่กู ับทอ้ งถ่นิ และสภาพแวดล้อม
แบง่ ได้ ๒ ประเภท คือ
๑. เรอื นไทยเดมิ ทีม่ ีแบบแผน มวี ธิ กี ารสร้างที่ละเอียดประณีต เปน็ เรือนถาวรและทนทาน
๒. เรือนพื้นบา้ นในชนบทท่วั ไป ฝีมอื การปลกู สร้างไม่ใคร่ประณีต ใช้วัสดุในท้องถิน่ ทห่ี ามาได้ง่าย ๆ
มคี วามกลมกลืนกับธรรมชาติ

แนวกำรตอบ
แบบฝึ กทกั ษะท่ี ๓

แนวการตอบ
ใคร : เยาวชนหมู่ 6 บ้านหัวทาง ,คุณอับดุลข่อเล็ด ลัดเสยี
ทำอะไร : อนรุ กั ษ์คลองละงบู รเิ วณบ้านหัวทางทีม่ ีตน้ ลำพูให้มคี วามสมบรู ณ์
ท่ีไหน : คลองละงบู ริเวณบ้านหวั ทาง อำเภอละงู จังหวดั สตูล
เพราะเหตุใด : เพราะต้นลำพทู เ่ี ป็นพืชทีม่ ีรากช่วยยดึ ตลงิ่ และเป็นทีอ่ าศัยของหง่ิ ห้อย

และความสมบูรณ์ในบริเวณที่มตี ้นลำพจู ะมสี ตั วน์ ำ้ หลายชนิด และชาวบ้านไดใ้ ชป้ ระโยชน์จาก
คลอง

สรุปใจความสำคญั ไดว้ า่ : คณะทำงานอนุรักษ์คลองละงูต้องการสรา้ งให้ชาวบ้านมี
จิตสำนึกหวงแหนส่ิงแวดล้อมมารว่ มกนั ทำใหค้ ลองละงูเปน็ แหล่งอาหารของชุมชน และส่งเสรมิ
ให้เป็นแหล่งทอ่ งเทยี่ วชมความงามของคลองละงู ชาวบ้านจะไดป้ ระโยชนจ์ ากรายไดท้ ีเ่ พ่มิ ขนึ้

เฉลยแบบทดสอบหลงั กำรใช้ชุดฝึ กทกั ษะ

๑. ค ๑๑. ก
๒. ง ๑๒. ง
๓. ก ๑๓. ง
๔. ก ๑๔. ข
๕. ง ๑๕. ง
๖. ค ๑๖. ง
๗. ข ๑๗. ง
๘. ก ๑๘. ข
๙. ก ๑๙. ง
๑๐. ง ๒๐. ก

บรรณำนุกรม

ประพนธ์ เรอื่ งณรงค์ และคณะ. (2545). ภาษาไทย ช่วงชั้นที่ ๓. กรุงเทพฯ: ประสานมิตร.
ฤทัย ใจจงรกั . (2559). สารานกุ รมไทยสำหรับเยาวชน ฯ เล่มท่ี 13 เร่ืองท่ี 1 เรือนไทย สำหรับเด็ก

ระดบั กลาง. (ออนไลน)์ . แหลง่ ทม่ี า:
http://kanchanapisek.or.th/kp6/sub/book/book.php?book=13&chap=1&page
=t13-1-detail.html. 7 มิถนุ ายน 2559
ศรอี มั พร ประทุมนนั ท.์ (2559). ภาษาไทย ป.6 การอ่านจบั ใจความสารคดี. (ออนไลน)์ .
แหลง่ ท่มี า: https://www.youtube.com/watch?v=ZNfMmPy66II. 7 มถิ ุนายน 2559
สารคดี สุขซินโดรม 116. (2559). ตอน "หงิ่ ห้อย ล าพูคลองละง"ู . (ออนไลน์).
แหล่งท่มี า: http://banbanradio.com/paper/4987. 7 มถิ นุ ายน 2559.