PSVK3203 PERKEMBANGAN KREATIVITI KANAK-KANAK

PORTFOLIO
PSVK3203

NAMA PELAJAR : NUR ATHIRAH BINTI MOHD NAZIM

NO. KAD PENGENALAN : 020225010794

ANGKA GILIRAN : 2021122340287

KELAS : 1 PISMP RBT 4 AMBILAN JUN 2021

NAMA PENSYARAH : DR. KAMARUDIN BIN YUSOF

ISI KANDUNGAN

01 02 03

PENGENALAN CIRI-CIRI LUKISAN PANDANGAN
MENGIKUT PERINGKAT TOKOH-TOKOH

PERKEMBANGAN PENGKAJI
LUKISAN KANAK-

KANAK

04 05 06

TEORI RUMUSAN RUJUKAN
PERKEMBANGAN
KREATIVITI LUKISAN

KANAK-KANAK

PENGENALAN

Seni boleh dirujuk sebagai suatu proses kepada ekspresi diri, penilaian
yang menentukan elemen-elemen yang wajar di dalam hasil karya. Seni
menurut Herbert Read adalah usaha untuk mencipta bentuk yang
menggembirakan dan menyenangkan. Pergerakan estetik awal kanak-
kanak mempunyai kaitan dengan emosi mereka kerana resipsi deria
yang mengeluarkan isyarat tersebut selalunya mempunyai hubungan
terus dengan bahagian otak yang merangsang emosi. Oleh itu, dalam
portfolio ini, saya akan menganalisis dan menghuraikan dengan lebih
terperinci lagi mengenai ciri-ciri lukisan mengikut pringkat
perkembangan lukisan kanak-kanak berdasarkan tokoh-tokoh pengkaji
serta teori perkembangan kreativti terhadap lukisan kanak-kanak yang
mempengaruhi karya mereka.

CIRI-CIRI LUKISAN MENGIKUT PERINGKAT
PERKEMBANGAN LUKISAN KANAK-KANAK

Umur: 2 tahun
Tajuk: Tidak ada (contengan)
Media yang digunakan: Pensel warna
Sumber:
http://eceb6.blogspot.com/2018/04/pendidik
an-seni-visual-awal-kanak-kanak.html

PANDANGAN TOKOH-TOKOH PENGKAJI

VICTOR LOWENFELD LAURA H. CHAPMAN HERBERT READ
• Menurutnya, lukisan • Tokoh ini berpendapat • Tokoh ini juga mengkategorikan

kanak-kanak berumur bahawa lukisan kanak- lukisan kanak-kanak berumur 2
2 tahun tergolong kanak berumur 2 tahun tahun dalam peringkat
dalam peringkat tergolong dalam peringkat contengan.
contengan. manipulatif. • Dalam lukisan tersebut kanak-
• Kanak-kanak • Hal ini kerana, lukisan kanak menghasilkan beberapa
menghasilkan yang dihasilkan tidak jenis contengan yang
contengan secara bersifat realistik dan mempunyai ciri-ciri yang berbeza
rawak dan tidak banyak menggunakan iaitu contengan tidak bermakna,
terkawal. garisan dan bulatan. contengan bermakna, contengan
• Kanak-kanak akan • Terdapat empat peringkat meniru dan contengan
mula melukis dari contengan pada peringkat sebahagian mengikut
peringkat contengan manipulatif iaitu perkembangan diri sendiri.
kepada lukisan garis contengan garisan tidak • Dalam lukisan tersebut, terdapat
lurus dan melintang terkawal, contengan pelbagai jenis garisan dihasilkan
kepada melukis garisan terkawal, dengan berulang-ulang, berputar
bulatan contengan rupa terkawal dan secara panjang dan
dan contengan rupa. berserabut ikut dengan
perkembangan psikomotor dan
maskular kanak-kanak.



CIRI-CIRI LUKISAN MENGIKUT PERINGKAT
PERKEMBANGAN LUKISAN KANAK-KANAK

Umur: 6 tahun
Tajuk: Adik beradik
Media yang digunakan: Pensil dan Pensil warna
Sumber:
http://idazaidi.blogspot.com/2013/10/ianya-hanya-
sebuah-lukisan-anak-yang.html

PANDANGAN TOKOH-TOKOH PENGKAJI

VICTOR LOWENFELD LAURA H. CHAPMAN HERBERT READ
• Menurutnya, lukisan kanak- • Tokoh ini berpendapat • Tokoh ini pula mengkategorikan

kanak berumur 6 tahun bahawa lukisan kanak- lukisan kanak-kanak berumur 6
tergolong dalam peringkat kanak berumur 6 tahun tahun dalam peringkat simbolisme
pra-skematik. digolongkan dalam tersirat.
• Berlaku peningkatan peringkat membuat simbol. • Beliau menyatakan bahawa pada
daripada contengan bulatan • Kanak-kanak pada peringkat ini, kanak-kanak dapat
kepada percubaan untuk peringkat ini sangat menggambarkan bentuk figura
melukis objek yang terdapat terpengaruh dengan dengan skala serta bentuk yang
di sekelilingnya dengan keadaan sekeliling. sesuai walaupun masih kelihatan
menggunakan garisan. • Simbol dan imej yang tidak logik daripada sudut
• Lukisan tersebut dilukis didahului dengan pandangan orang dewasa.
membuktikan pernyataan imej mereka sendiri. • Misalnya, dalam lukisan tersebut
tersebut, dimana mereka • Kenyataan ini dapat dilihat kanak-kanak ini melukis muka yang
melukis muka orang dan dengan jelas apabila kanak- mempunyai bentuk yang sama,
figura yang digambarkan oleh kanak tersebut melukis adik malah setiap muka mempunyai
mereka mempunyai karakter beradiknya dan benda yang bentuk yang berbeza.
tangan dan kaki serta objek berada di sekelilingnya • Pelbagai simbol turut digunakan
yang lain seperti matahari, seperti jalan raya, rumput dalam lukisan untuk melambangkan
awan dan sebagainya. dan awan. sesuatu seperti garisan lurus dan
garisan putus-putus untuk
menggambarkan jalan raya.

ANALISIS LUKISAN BERDASARKAN TEORI PERKEMBANGAN
KREATIVITI LUKISAN KANAK-KANAK

CIRI-CIRI LUKISAN MENGIKUT PERINGKAT
PERKEMBANGAN LUKISAN KANAK-KANAK

Umur: 8 tahun
Tajuk: Kampung Saya
Media yang digunakan: Pensil warna
Sumber:
https://www.scribd.com/presentation/401021661/M3

PANDANGAN TOKOH-TOKOH PENGKAJI

VICTOR LOWENFELD LAURA H. CHAPMAN HERBERT READ
• Menurut beliau, lukisan kanak- • Tokoh ini berpendapat • Beliau pula mengkategorikan

kanak berumur 8 tahun tergolong bahawa lukisan kanak- lukisan kanak-kanak berumur 8
dalam peringkat skematik. kanak berumur 8 tahun tahun dalam peringkat realisme
• Berlaku peningkatan daripada tergolong dalam peringkat tersirat.
contengan bulatan kepada simbolisme kedua. • Beliau menyatakan bahawa
percubaan pertama untuk melukis. • Kanak-kanak pada kanak-kanak pada pringkat ini
• Beliau juga berpendapat bahawa peringkat ini melukis apa yang mereka tahu
kanak-kanak dalam peringkat ini menggunakan warna ke dan bukan apa yang mereka
memberi penekanan kepada cara atas imej yang dilukisnya. nampak.
penyeusunan objek dalam imej dan • Kenyataan tersebut dapat • Misalnya, dalam lukisan
lukisan yang dihasilkan adalah dilihat dengan jelas tersebut kanak-kanak ini
spontan, bebas serta berskala apabila kanak-kanak ini melukis gunung-ganang,
besar. mengaitkan imej awan matahari, awan, burung dan
• Misalnya, kanak-kanak ini telah dengan warna biru,burung pokok yang merupakan
melukis benda-benda yang terdapat berwarna hitam, warna perkara asas yang dia ketahui
di dalam lukisannya mengikut oren untuk matahari serta dalam kehidupannya.
susunan seperti matahari, burung warna hijau bagi • Bertetapan dengan pendapat
dan awan berada di atas manakala menggambarkan pokok Herbert, kanak-kanak ini turut
pokok berada di satah tepi dan dan gunung-ganang. melukis benda yang kecil dan
gunung-ganang berada di satah halus seperti burung di langit.
hadapan.

ANALISIS LUKISAN BERDASARKAN TEORI PERKEMBANGAN
KREATIVITI LUKISAN KANAK-KANAK

Umur: 9 tahun
Tajuk: Pemandangan Sawah Padi
Media yang digunakan: Krayon
Sumber:
https://artventurekids.wordpress.com/tag/lukisan-
kanak-kanak/

PANDANGAN TOKOH-TOKOH PENGKAJI

VICTOR LOWENFELD LAURA H. CHAPMAN HERBERT READ
• Menurutnya, lukisan • Tokoh ini berpendapat • Tokoh ini pula mengkategorikan

kanak-kanak berumur 9 bahawa lukisan kanak- lukisan kanak-kanak berumur 9
tahun tergolong dalam kanak berumur 9 tahun tahun dalam peringkat realisme
peringkat awal realisme. tergolong dalam peringkat tersurat.
• Kanak-kanak terus simbolisme ketiga. • Kanak-kanak pada peringkat ini
melukis dengan • Menurutnya, kanak-kanak mula melukis secara rata tanpa
mengekalkan konsep dan pada peringkat ini lebih menggambarkan ruang dan
menumpukan kepada imej perspektif pada permukaan melukis.
skema tertentu. yang konkrit iaitu imej yang • Misalnya, lukisan ini semua imejnya
• Misalnya, kanak-kanak ini dilihat berbanding dengan dilukis secara rata dan tidak ada
imej yang mereka tahu. sebarang imej yang memaparkan
telah menghasilkan • Kenyataan tersebut dapat ruang dan perspektif pada
sebuah lukisan bertema dilihat dengan jelas dalam permukaan melukis.
sawah padi. lukisan ini kerana lukisan • Namun, kanak-kanak ini telah
• Beliau juga berpendapat yang dihasilkan oleh kanak- menghasilkan sebuah lukisan yang
bahawa imej lukisan kanak ini adalah menunjukkan ruang dan perspektif
berdasarkan pemandangan dengan menggunakan ton warna,
kanak-kanak mula sawah padi di Alor Setar, saiz imej yang berbeza serta
mengecil dari segi saiz. Kedah. bertindih-tindih seperti yang
• Lukisan ini membuktikan dikatakan oleh Herbert juga.
bahawa beberapa imej
yang dilukis oleh kanak-
kaak ini dalam lukisannya
adalah bersaiz kecil.

ANALISIS LUKISAN BERDASARKAN TEORI PERKEMBANGAN
KREATIVITI LUKISAN KANAK-KANAK

CIRI-CIRI LUKISAN MENGIKUT PERINGKAT
PERKEMBANGAN LUKISAN KANAK-KANAK

Umur: 12 tahun
Tajuk: Abstrak
Media yang digunakan: Pensil dan pensil warna
Sumber:
http://ridho30amriadi.blogspot.com/2015/11/periodisasi-
perkembangan-seni-rupa-anak.html

PANDANGAN TOKOH-TOKOH PENGKAJI

VICTOR LOWENFELD LAURA H. CHAPMAN HERBERT READ
• Menurutnya, lukisan kanak- • Tokoh ini berpendapat • Tokoh ini pula

kanak berumur 12 tahun bahawa lukisan kanak- mengkategorikan lukisan
tergolong dalam peringkat kanak berumur 12 tahun kanak-kanak beumur 12 tahun
penaakulan. digolongkan dalam dalam peringkat penindasan.
• Dalam peringkat ini, kanak- peringkat pra-remaja. • Beliau menyatakan kanak-
kanak mula peka dengan • Menurutnya, kanak-kanak kanak pada peringkat ini mula
konsep realistik dalam pada peringkat ini melukis figura dengan saiz
menghasilkan lukisan. menyedari tentang bentuk- yang betul dan rasional.
• Beliau juga berpendapat bentuk sebenar seperti apa • Misalnya, setiap imej yang
bahawa kanak-kanak akan yang mereka lihat. terdapat dalam lukisan
menitikberatkan konsep • Sebagai contoh, lukisan tersebut memiliki saiz yang
kedudukan dan saiz yang dihasilkan oleh kanak- rasional dan bersesuaian.
rasional imej. kanak ini mungkin • Bertepatan dengan pendapat
• Lukisan ini membuktikan berdasarkan abstrak yang Herbert, kanak-kanak ini
bahawa kanak-kanak ini berada pada dia atau mementingkan warna yang
menghasilkan pokok bunga gambar yang telah dilihat tepat dalam lukisannya
dan rama-rama dalam dalam internet. supaya imej yang dihasilkan
lukisannya dengan memberi seolah-olah nampak realistik.
keutamaan kepada
kedudukan dan saiznya.

ANALISIS LUKISAN BERDASARKAN TEORI PERKEMBANGAN
KREATIVITI LUKISAN KANAK-KANAK

CIRI-CIRI LUKISAN MENGIKUT PERINGKAT
PERKEMBANGAN LUKISAN KANAK-KANAK

Umur: 15 tahun
Tajuk: Chicken run
Media yang digunakan: Catan (Water colour)

PANDANGAN TOKOH-TOKOH PENGKAJI

VICTOR LOWENFELD LAURA H. CHAPMAN HERBERT READ
• Menurutnya, lukisan kanak- • Tokoh ini berependapat • Tokoh ini pula mengkategorikan

kanak berumur 15 tahun bahawa lukisan kanak- lukisan kanak-kanak berumur 15
tergolong dalam peringkat kanak berumur 15 tahun tahun dalam peringkat artistik.
remaja. juga tergolong dalam • Beliau menyatakan bahawa setiap
• Kanak-kanak mula memberi peringkat pra-remaja. lukisan yang dihasilkan oleh kanak-
penekanan terhadap proses • Kanak-kanak pada kanak pada peringkat ini pasti
penghasilan karya seni. peringkat ini menyedari mempunyai mesej tersirat yang
• Beliau juga berpendapat tentang bentuk-bentuk ingin disampaikan seperti perasaan,
bahawa kanak-kanak akan sebenar seperti apa yang emosi dan sebagainya.
memperlihatkan diperhatikan dan cuba • Beliau turut mengemukakan
kematangan di dalam untuk menghasilkan pendapatnya bahawa lukisan yang
membuat keputusan dan sesuatu seperti apa yang dihasilkan kanak-kanak dijadikan
pemilihan bahan yang mereka lihat. sebagai saluran untuk mereka
sesuai untuk menghasilkan • Misalnya, lukisan yang meluahkan perasaan dan emosi.
karya seni. dihasilkan tersebut • Misalnya, kanak-kanak ini ingin
• Lukisan ini membuktikan berdasarkan kartun animasi menunjukkan perasaan seronok
bahawa kanak-kanak ini ayam yang bertajuk dan gembira melalui lukisan kartun
menggunakan water colour “Chicken Run” yang animasi ayam yang sedang berlari
supaya lukisannya dipaparkan di televisyen. di kawasan yang lapang.
kelihatan lebih menarik dan
realistik.

ANALISIS LUKISAN BERDASARKAN TEORI PERKEMBANGAN
KREATIVITI LUKISAN KANAK-KANAK

RUMUSAN

Secara keseluruhannya, ciri-ciri lukisan dalam setiap peringkat
perkembangan lukisan kanak-kanak amat berkait rapat kerana setiap
peringkat mempunyai banyak perubahan dari segi hasil karyanya.
Hal ini disebabkan tahap kreativiti mereka semakin meningkat.
Setiap pandangan tokoh tersebut mempunyai pandangan masing-
masing tentang peringkat perkembangan lukisan kanak-kanak. Hal
ini, dapat membantu dalam menganalisis ciri-ciri lukisan dalam
setiap karya tersebut. Setiap karya yang dihasilkan juga mempunyai
teori perkembangan kreativiti kanak-kanak yang boleh dihuraikan.
Oleh itu, analisis tersebut amat membantu saya dalam membanding
bezakan setiap peringkat perkembangan kanak-kanak terhadap hasil
karya mereka.

RUJUKAN

● Zixin Xln (2021). TOKOH LUKISAN KANAK KANAK. Academia.

https://www.academia.edu/22411581/TOKOH_LUKISAN_KANAK_KANAK

● Noor Azean (2018). Teori Kreativiti Victor Lowenfeld. Wolrd Document.

https://vdocuments.net/teori-perkembangan-kreativiti-viktor-lowenfeld.html

● Azizi & Zainuddin (2010). Teori-teori perkembangan.

http://eprints.utm.my/id/eprint/10348/1/bab2.pdf

● Hon Shan (2013). PRA 3106 Perkembangan Kreativiti Kanak-kanak. Slideshare.

https://www.slideshare.net/ShanShanHon/pra-3106-perkembangan-kreativiti-
kanakkanak

● ECEb6 (2018). Pendidikan Seni Visual Awal Kanak-Kanak. EarlyChildhoodEducation.

http://eceb6.blogspot.com/2018/04/pendidikan-seni-visual-awal-kanak-kanak.html