The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by ketsaraporn3011, 2019-06-19 22:45:19

Unit 8

Unit 8

บทที่ 8

การบันทกึ และการทาพันธุ์ประวัติ

ครคู ธั รยี า มะลวิ ลั ย์

แผนกวชิ าสัตวศาสตร์
วทิ ยาลยั เกษตรและเทคโนโลยฉี ะเชงิ เทรา

บทท่ี 8

การบันทึกและการทาพนั ธ์ปุ ระวัติ

หัวข้อเรอื่ ง
1. ความสาคัญและลักษณะของข้อมูล
2. รูปแบบบันทึกข้อมลู
3. การบนั ทกึ พนั ธุประวัติ

จุดประสงค์การเรยี นรู้(นาทาง)
1. เพ่อื ให้มีความรูแ้ ละเขา้ ใจเกย่ี วกับความสาคญั และลักษณะของขอ้ มลู ประจาฟารม์ สตั วเ์ ล้ียง
2. เพื่อให้มีความร้แู ละเข้าใจเกย่ี วกบั รปู แบบบนั ทึกข้อมูลสัตวเ์ ลยี้ งชนดิ ต่างๆ
3. เพอ่ื ใหม้ ีความรู้และเขา้ ใจเกยี่ วกับการบนั ทกึ พันธุประวตั ิสัตวเ์ ลี้ยง

จุดประสงค์การเรยี นรู้(ปลายทาง)
1. บอกความสาคญั และลักษณะของขอ้ มลู ประจาฟารม์ สัตวเ์ ลี้ยงได้
2. อธิบายการรูปแบบบันทึกข้อมูลสตั วเ์ ลย้ี งชนิดต่างๆ ได้
3. อธิบายการบันทึกพนั ธุประวตั สิ ตั วเ์ ลีย้ งได้

เนอ้ื หาการสอน

1. ความสาคญั และลกั ษณะของข้อมูล
การจดบันทึกข้อมูลเป็นการบันทึกประจาฟาร์มสัตว์เลี้ยง ทาให้ผู้เลี้ยงมีข้อมูลต่าง ๆ ทเี่ กิดขึ้นใน

แต่ละวัน แต่ละเดือน และแต่ละปี ซ่ึงจะบ่งบอกให้เราทราบว่าผลการดาเนินงานของฟาร์มเป็นอย่างไร
และจะเปน็ ขอ้ มลู ท่ีนาไปใช้ประกอบการตดั สินใจในการดาเนินกิจการฟาร์มอย่างมปี ระสทิ ธิภาพต่อไป

การจดบันทกึ พนั ธปุ ระวัติ ทาใหผ้ ู้เล้ยี งทราบลักษณะรปู พรรณและทราบสายเลือด การจดบันทึก
การผลิต ทาให้ผู้เลี้ยงสตั วท์ ราบถึงจานวนสัตว์ การเจริญเตบิ โตของสตั ว์ ความกา้ วหนา้ ในการคดั เลือกและ
พัฒนาสายพันธ์ุสัตว์ การจดบันทึกสุขภาพสัตว์ ทาให้ผู้เลี้ยงทราบการปฏิบัติต่างๆ ที่ทาให้กับตัวสัตว์
เปน็ การระวังปอ้ งกันภัยท่จี ะมาถงึ ตวั สัตวใ์ นรปู แบบของโรคและการเจบ็ ป่วย

1.1 ความสาคัญของการจดบนั ทกึ ข้อมลู
1) มีความสาคญั ต่อการจดั การฟาร์มสัตว์เพราะจะทาให้ทราบถึงข้อมูลที่เกิดขึน้ ในแต่ละ

วนั แต่ละเดือน และแต่ละปี ท่จี ะชี้ให้เห็นถงึ ผลการดาเนินงานในการจัดการฟาร์มสัตว์ ผู้เลี้ยงจะไดพัฒนา
ปรับปรุงฟาร์มตอ่ ไปไดอย่างถูกต้อง

2) มีความสาคัญในการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ เพราะจะทาให้ผู้เล้ียงทราบข้อมูลเกี่ยวกับตัว
สตั ว์ จะช่วยในการตัดสินใจคัดเลือกพันธ์ุสตั ว์และวางแผนผสมพันธ์ุสตั ว์ไดถ้ กู ต้อง

1.2 ลกั ษณะของข้อมลู ท่คี วรจดบันทกึ ข้อมลู ทค่ี วรจดบนั ทึกในงานฟาร์มควรมีลักษณะ ดงั น้ี
1) เป็นข้อมูลที่เก็บได้ง่าย เช่น ข้อมูลประวัติประจาตัวสัตว์ แสดงวันเกิด หมายเลขแม่

พนั ธุ์ และพ่อพันธุ์ เป็นต้น
2) เป็นข้อมูลที่เก็บได้อย่างต่อเนื่องและไม่ยุยาก เกิดข้ึนในฟาร์มตลอดเวลา เช่น บันทึก

ปรมิ าณผลผลิตของสตั ว์แต่ละตวั บนั ทกึ จานวนลูก เป็นต้น
3) เป็นข้อมูลที่เปน็ ประโยชน์ เชน่ ประวตั ิการผสมพันธ์ุ เปน็ ตน้
4) เป็นข้อมูลท่ีไมเ่ สยี เวลา และมคี ่าใช้จา่ ยในการเก็บไมม่ าก แตม่ ปี ระโยชน์มาก

2. รปู แบบบนั ทึกข้อมูล
รูปแบบบันทกึ ข้อมลู เปน็ รปู แบบทใี่ ช้สาหรับเกบ็ และกรอกข้อมลู เกยี่ วกับการจัดการเล้ียงดูและ

การใหผ้ ลผลิตของสตั ว์ เพ่ือนามาวิเคราะห์และปรบั ปรุงการจดั การเล้ียงสตั วใ์ หด้ ขี นึ้ และใชป้ ระกอบการ
ตัดสนิ ใจในการคัดเลอื กพันธุ์สัตวไ์ ด้ รปู แบบบนั ทึกข้อมูลสตั วแ์ ต่ละชนดิ ไมเ่ หมือนกนั ทีเดียวแตก่ ็คล้ายๆ
กัน มีความสะดวกสาหรบั การเกบ็ ข้อมูลเฉพาะสัตว์แตล่ ะชนิด เช่น

2.1 รูปแบบบนั ทึกขอ้ มลู สัตว์ปีก ได้แก่
1) บตั รประจาตัวแมไ่ ก่
2) บตั รประจาตวั พ่อไก่
3) ระเบียบการให้ไข่
4) ตัวอยา่ งแบบบันทกึ ขอ้ มูลของไก่ไข่ (ภาพท่ี 8.1)
5) การเก็บบันทึกข้อมลู สตั วป์ กี เก็บโดย การจดบนั ทึกการไข่ จดบันทกึ นา้ หนักตาม

ระยะ จดบันทึกอาหารทีก่ นิ อาการผิดปกติ ฯลฯ โดยการนบั จานวน การชง่ั การวัด และการสงั เกต

ภาพท่ี 8.1 แสดงแบบบันทึกขอ้ มูลของไก่ไข่

2.2 รูปแบบบันทกึ ขอ้ มลู สกุ ร ไดแ้ ก่
1) ระเบียนประวัตขิ องพ่อ-แม่สุกร
2) ระเบยี นประวัตขิ องแม่และลกู สกุ รประจาคอกคลอด
3) ตัวอย่างแบบบันทึกข้อมูลสุกร
4) การเก็บบนั ทกึ ขอ้ มูลสุกร เกบ็ โดย การจดบนั ทึกการคลอด จดบันทกึ น้าหนกั ตามระยะ

จดบันทกึ อาหารท่ีกิน บันทกึ ความผดิ ปกติ ฯลฯ โดยการนับจานวน การช่ัง การวัด และการสงั เกต

ตัวอยา่ ง ระเบียนประวัติของแม่สกุ ร (ดา้ นหนา้ )
ตัวอย่าง ระเบียนประวตั ิของแม่สุกร (ด้านหลงั )

ตวั อยา่ ง ผลผลติ ของพอ่ สุกร (ด้านหนา้ )

หมายเหตุ
1. การทดสอบพ่อสุกรอาจใช้ผสมเพยี ง 5 หรอื 8 แม่ แล้วแต่จานวนแมพ่ นั ธุ
2. การผสมพนั ธ์ุแตล่ ะแมท่ าการผสมเพยี ง 2 คร้งั (เช้า-เย็น)
3. ผลการผสม ถา้ ติดให้ใช้เคร่ืองหมาย (+) และถ้าไมติดใช้เครอื่ งหมาย (–)

ข้อพจิ ารณาในการคัดเลอื กเป็นพ่อพนั ธุ์
1. อตั ราการผสมคิดเป็น %
2. ความสมา่ เสมอของลกู ที่คลอด
3. ผลการทดสอบลกู ของแมแ่ ต่ละตัว

ตวั อย่าง ผลผลติ ของพอ่ สุกร (ด้านหลงั )

ตวั อยา่ ง ระเบยี นประวัตขิ องแม่สกุ รและลูกสกุ รประจาคอกคลอด

2.3 รูปแบบบันทึกข้อมูลโคเน้ือ
1) บัตรประจาตัวแม่พนั ธโ์ุ คเน้ือ
2) สถิตกิ ารใหล้ กู ของแม่โคเน้ือ
3) สถติ ิการผสมพันธ์ุ และประวตั สิ ขุ ภาพ
4) ตัวอยา่ งแบบบันทกึ ข้อมูลโคเนือ้
5) การเก็บบนั ทกึ ขอ้ มูลโคเน้อื เกบ็ โดย การจดบันทึกการคลอด จดบันทกึ น้าหนักตาม

ระยะ จดบนั ทกึ อาหารทีก่ ิน อาการผิดปกติ ฯลฯ โดยการนับจานวน การช่งั การวัด และการสังเกต

ภาพที่ 8.2 บตั รประจาตัวแม่พนั ธโ์ุ คเนื้อ (ด้านหน้า)

ภาพที่ 8.3 บัตรประจาตัวแม่พันธุ์โคเนอ้ื (ดา้ นหลัง)
ภาพท่ี 8.3 แสดงการวัดรอบอกโคเน้ือโดยใชส้ ายวัด

3. การบันทึกพันธุ์ประวัติ
บนั ทกึ พันธ์ุประวัติ (Pedigree) หมายถงึ บันทึกท่บี อกข้อมูลต่างๆ เกย่ี วกับตวั สตั ว์น้ัน ซ่งึ ได้แก่

ประวัตบิ รรพบุรษุ ประวัตสิ ่วนตวั ประวตั ญิ าติพี่น้อง ประวัติการผสมพนั ธุ์ ประวตั ิการให้ผลผลิต ประวัติ
เกี่ยวกับสุขภาพ เปน็ ต้น

3.1 การบันทึกทะเบียนประวัตขิ องสตั ว์ (pedigree)
พันธ์ุประวัติเป็นตารางหรือแผนภูมิท่ีแสดงถึงบรรพบุรุษของสัตว์ ว่าเป็นพันธุ์อะไร

พอ่ แม่ตวั ไหน โดยมากมักจะเก็บข้อมลู 3 ชั่วอายุ ไดแ้ ก่ รนุ่ ลกู รุน่ พ่อ-แม่ และรนุ่ ปู่ย่า ตายาย

ภาพที่ 8.4 ตวั อย่างพันธ์ุประวตั ิโคบราห์มัน

3.2 ความสาคัญหรือประโยชน์ของการบนั ทกึ พันธ์ุประวัติ ประโยชน์ของการบนั ทกึ พันธุ์ประวัติ
สรุปได้ดังนี้

1) มปี ระโยชนใ์ นด้านการผสมพันธุท์ าใหท้ ราบวา่ มสี ัตว์ตวั ใดบ้างเป็นบรรพบุรุษสายเลอื ด
เปน็ มาอยา่ งไร ทาใหส้ ามารถเลือกซอ้ื พนั ธ์สุ ัตว์ได้งา่ ย

2) ทาใหส้ ามารถคัดเลือกสตั ว์ไดต้ ้งั แตย่ ังมีอายนุ ้อย และไม่สามารถแสดงลักษณะ
ประจาตัวออกมา ทงั้ นีโ้ ดยดจู ากบรรพบุรุษ

3) มีประโยชน์สาหรบั เป็นแนวทางในการคดั เลอื กลกั ษณะทีม่ ีอตั ราพันธุกรรมตา่
4) มปี ระโยชน์ในการที่จะใช้เป็นแนวทางคัดเลือกสตั วท์ ี่แสดงออกเฉพาะเพศ เช่น โคนมเพศ
ผู้ เป็นต้น
5) มปี ระโยชนใ์ นการคดั เอาพันธทุ์ ่ีไม่ดีออกจากฝูง
6) สามารถช่วยลด และป้องกันความผิดพลาดในการคัดเลือกพันธ์ุสัตว์ที่เกิดจาก
Epistasis gene ได้
7) เป็นประโยชนต์ อ่ การซ้ือขายสตั ว์พันธแ์ุ ท้

3.3 หลักการลงบนั ทึกพนั ธุ์ประวัติ
ในกรณีจะทาการปรับปรุงพันธุ์สัตว์อย่างถกู ต้อง และประสบความสาเร็จรวดเร็วย่ิงขึ้นนน้ั จาเป็น
ท่จี ะตอ้ งวางแผนการผสมพนั ธ์ุให้เหมาะสม การท่นี กั ผสมพนั ธุ์ทราบพน้ื ฐานความเป็นมา หรือรายละเอยี ด
ตา่ งๆ ของสัตวแ์ ตล่ ะตัวก็เป็นสิง่ ที่จาเป็น เพราะส่ิงตา่ งๆ ท่ีเกย่ี วกับตัวสตั วถ์ า้ เราใช้วิธีจาโดยไม่ได้จดบันทึก
ไวก้ อ็ าจจะลมื ไดง้ ่าย สาหรบั หลักในการลงบันทึกพนั ธ์ปุ ระวัติมีดังน้ี คอื

1) ลงตามความเป็นจริงใหถ้ ูกตอ้ งแนน่ อน
2) ลงบันทกึ ทันทีหลงั จากเกดิ เหตกุ ารณข์ ึน้
3) แบบบนั ทึกข้อมลู ควรเก็บไว้ใหเ้ ปน็ ระเบยี บ และจัดหมวดหมูใ่ ห้ถูกต้อง
4) ขอ้ มลู ใดท่จี ะต้องบันทึกแยกจากกัน ก็ควรทาให้ถกู ต้อง เพ่อื จะได้ค้นหาได้สะดวก
5) เหตกุ ารณ์ตา่ งๆ ท่เี กดิ ขึ้นกับสัตว์ทุกตวั ในฝูง ควรบันทึกให้ละเอียดที่สุด
6) เพื่อเปน็ การงา่ ยและสะดวกแก่การบนั ทึก ควรทาเคร่ืองหมายใหก้ ับสัตว์ทุกตัวในฝูงไว้
ในตาแหน่งทจ่ี ะเหน็ ไดเ้ ด่นชดั

เอกสารอ้างองิ

จรัส สวา่ งทัพ. 2553. เทคนิคการปรบั ปรงุ พันธุสัตว.์ พมิ พค์ ร้ังที่ 2. สาขาวิชาสตั วศาสตร์
คณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั บรุ ีรัมย์, บุรีรัมย.์

ชาญชยั รอดอนันต.์ 2532. การผสมพนั ธสุ์ ัตว.์ ภาควชิ าสตั วศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ บางพระ.
สถาบนั เทคโนโลยีราชมงคล, ชลบรุ .ี

เถลิงศักด์ิ อังกุรเศรณี. 2553. การปรับปรุงพนั ธุสตั ว์. ภาควชิ าสตั วศาสตร์ คณะทรัพยากรธรรมชาติ
มหาวทิ ยาลยั สงขลานครนิ ทร์.

บญุ ชอบ เฟื่องจนั ทร.์ 2535. การปรับปรุงพันธุสัตว.์ คณะวชิ าสตั วศาสตร์ วิทยาลัยเกษตรกรรมชลบุรี,
ชลบรุ ี.

บุญเริ่ม บญุ นิธ.ิ 2549. การปรับปรงุ พนั ธุสัตว์. คณะวชิ าสัตวศาสตร์ วทิ ยาลยั เกษตรและเทคโนโลยี
นครราชสมี า. นครราชสมี า.

พงษ์ชาญ ณ ลาปาง. 2547. หลักพ้นื ฐานเก่ียวกบั การปรับปรงุ พันธุ, น. 203 - 239. ในฝ่ายวชิ าการ
มหาวิทยาลยั สโุ ขทัยธรรมาธิราช, บรรณาธิการ. การปรบั ปรงุ พันธุและการสบื พนั ธุสตั ว.์
สานกั พิมพม์ หาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธริ าช, นนทบรุ ี.

สีกุน นุชชา. 2554. การปรบั ปรงุ พันธุสตั ว.์ คณะวิชาสัตวศาสตร์ วิทยาลยั เกษตรและเทคโนโลยตี รงั .
ออนไลน์ : สืบคน้ ได้จาก www. Seekun.net/c-km-an-imp.html . 15 กนั ยายน 2561.

สมเกียรติ สายธนู. 2537. หลกั การปรบั ปรงุ พนั ธุสตั ว.์ พิมพ์คร้งั ท่ี 1. ภาควิชาสตั วศาสตร์
คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวทิ ยาลัยสงขลานครินทร์, ม.ป.ท.

สมชัย จนั ทร์สวา่ ง. 2530. การปรบั ปรงุ พนั ธุสัตว์. ภาควิชาสตั วบาล คณะเกษตร มหาวิทยาลัย
เกษตรศาสตร กรงุ เทพฯ.


Click to View FlipBook Version