ชีววิทยา

รายงาน เรื่อ รื่ ง ลักษณะทางพันธุกรรมส่วนขยายของ พันธุศาสตร์เมนเดล เสนอ ดร. เดชาธร บงค์บุตร โรงเรียรีนบึงกาฬ จัดทำ โดย นาย รติกร ไทยประยูร เลขที่11 รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาวิชวิาชีววิทวิยา อำ เภอเมืองบึงกาฬ จังหวัดวับึงกาฬ นาย จักรภัทร รุ่งจินดารัตน์ เลขที่3 นาย ชยพล ต่างโอฐ เลขที่5 ภาคเรียรีนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4

คำ นำ พันธุกรรมเป็นส่วนหนึ่งของกลไกการดำ รงเผ่าพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตวิและได้รับการศึกษามาอย่าง ยาวนาน โดยนักวิทวิยาศาสตร์ยุคหลังได้ยกย่องให้ เกรเกอร์ โยฮัน เมนเดล เป็นบิดาแห่งวิชวิาพันธุ ศาสตร์ โดย ทฤษฎีของเมนเดล เป็นทฤษฎีเบื้องต้นที่เป็นรากฐานของการประยุกต์ใช้หลักการพันธุ ศาสตร์ที่แพร่หลายในปัจจุบัน

สารบัญ ประวัติ วัติความเป็นมาของความรู้ด้านลักษณะทางพันธุกรรมส่วนขยายของพันธุ ศาสตร์เมนเดล................................................................................................................................... คำ ถามก่อนเรีย รี น............................................................................................................................... ดอกไม้ประจำ จังหวัด วั บึงกาฬ...................................................................................................... คำ ศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม .................. ความแปรผันทางพันธุกรรม (Genetic Variation) .................................................. บรรณานุกรม....................................................................................................................................... ตฃคำ ถามท้ายบท.............................................................................................................................. 1 2 4 5 6 8 9

คำ ถามก่อนเรีย รี น 1. ในการผสมถั่ว 2 ชนิด คือ ถั่วพันธุ์สูง ซึ่งเป็น dominant กับถั่วพันธุ์เตี้ย ซึ่งเป็น recessive ปรากฏว่าว่ ได้รุ่นลูก F1 เป็นสูง:เตี้ย = 1:1 genotype ของถั่วรุ่นพ่อแม่ ก. TT x tt ข. Tt x Tt ค. Tt x tt ง. TTx Tt 2. กฎแห่งการรวมกลุ่มอย่างอิสระของเมนเดลเป็นจริงริได้เมื่อ ก. ยีนตางๆ อยู่คนละโครโมโซม ข. อสุจิต้องมีการผสมกับไข่ ค. ยีนตางๆ อยู่บนโครโมโซมเดียวกัน ง. มีการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส 3. AAbbCc สร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้กี่แบบ ก. 4 แบบ ข. 6 แบบ ค. 8 แบบ ง. 2 แบบ 4. Sex-linked Character คือลักษณะที่ ก. ปรากฏเฉพาะในเพศชาย ข. ปรากฏเฉพาะในเพศใดเพศหนึ่ง ค. ถูกควบคุมโดยยีนที่อยู่บน Sex chromosome ง. ถูกควบคุมโดยยีนที่อยู่บน Y chromosome 5.สามีภรรยาคู่หนึ่งมีบุตรตาบอดสี ทั้งหญิงและชายแสดงว่าว่ ก. สามีตาปกติ ภรรยาตาบอดสี ข. สามีเป็นพาหะ ภรรยาตาปกติ ค. ทั้งสามีและภรรยาตาปกติ แต่ภรรยามียีนที่เป็นพาหนะ ง. สามีตาบอดสี ภรรยาตาปกติ แต่มียีนที่เป็นพาหนะ

สวัสวัดีเพื่อนๆนะครับ ผมมีชื่อเล่นว่าว่ติ๋มครับ วันวันี้ผมจะมาแจกความรู้ให้กับเพื่อนๆ ในเรื่อรื่งของ ลักษณะทางพันธุกรรมส่วนขยายของพันธุศาสตร์เมนเดล ความรู้ที่ผมนั้นจะมาสอนเพื่อนๆในวันวันี้เกิดจากความสงสัยเมื่อผมได้ไปเที่ยวกับ ครอบครัวของผมแล้วได้ไปเจอดอกไม้ที่มีื่อว่าว่ดอกสิรินริธรวัลวัลี เป็นดอกไม้ประจำ จังหวัดวัของบึงกาฬ แล้วผมก็ได้สังเกตเห็นว่าว่มันมีสีน้ำ ตาลแดงกับสีส้มเข้ม และสีชมพู ผมเลยเกิดความสงสัยว่าว่ทำ ไมดอกสิรินริธรวัลวัลี ถึงได้มีสีชมพูแตก ต่างจากสีน้ำ ตาลแดงกับสีส้มเข้ม? ผมจึงได้ไปค้นคว้าว้หาข้อมูลมาให้เพื่อนรู้จัก องค์ประกอบต่างๆมาให้แล้วดังนี้

Genetics 1 (Mendel) คำ ศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม 1.ยีน (Gene) หมายถึง หน่วยควบคุมลักษณะ ทางพันธุกรรมต่างๆของสิ่งมีชีวิตวิและจะถ่ายทอด จากพ่อแม่ไปสู่ลูก 2.แอลลีล (Allele) หมายถึง แบบของยีน แต่ละยีนที่ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม 3.โฮโมไซกัสยีน (Homozygous Gene) หมายถึง คู่ของยีนที่เหมือนกันอยู่ในตำ แหน่ง เดียวกัน บน โฮโมโลกัสโครโมโซม เพื่อควบคุม ลักษณะของสิ่งมีชีวิตวิเช่น TT, tt, IAI A เป็นต้น โฮ โมไซ กัสยีนเรียรีกอีกอย่างหนึ่งว่าว่พันธุ์แท้ โฮโม ไซกัสยีนแบ่งออกเป็น 2 แบบ ดังนี้ 3.1 โฮโมไซกัสโดมิ แนนท์ (Homozygous Dominance) หมายถึง คู่ของยีนเด่นที่เหมือนกัน อยู่ด้วยกันหรือรืเรียรีก ว่าว่เป็นพันธุ์แท้ของลักษณะเด่น เช่น AA, TT เป็นต้น 3.2 โฮโมไซกัสรีเรีซสซีฟ (Homozygous Recessive) หมายถึง คู่ของยีนด้อยที่เหมือนกัน อยู่ด้วยกันหรือรืเรียรีกว่าว่เป็นพันธุ์แท้ของลักษณะด้อย เช่น aa, tt เป็นต้น 4. เฮเทอโรไซกัสยีน (Heterozygous Gene) หมายถึง คู่ของยีนที่ต่างกันอยู่ในตำ แหน่ง เดียวกันบนโฮโมโลกัสโครโมโซม เพื่อควบคุมลักษณะของสิ่งมีชีวิตวิเช่น Tt, Rr เป็นต้น เฮเทอโร ไซกัสยีน เรียรีกอีกอย่างหนึ่งว่าว่พันทาง 5. ลักษณะเด่น (Dominance หรือรื Dominant Trait) หมายถึง ลักษณะที่แสดงออกมาเมื่อมี แอลลีลเด่นเพียง 1 แอลลีล ซึ่งจะพบในเฮเทอโรไซกัส หรือรืเมื่อมีแอลลีลเด่น 2 แอลลีล ซึ่งจะพบในโฮโม ไซกัส-โดมิแนนท์(Homozygous Dominance) 6. ลักษณะด้อย (Recessive Trait) หมายถึง ลักษณะที่ถูกข่มเมื่ออยู่ในรูปของเฮเทอโรไซกัส แต่จะแสดงออกเมื่ออยู่ในรูปของโฮโมไซกัสรีเรีซสซีฟ (Homozygous Recessive) 7. ฟีโนไทป์ (Phenotype) หมายถึง ลักษณะของสิ่งมีชีวิตวิที่สามารถสังเกตได้ด้วยประสาท สัมผัส (ตา หู จมูก ลิ้น และผิวหนัง) เช่น สีผิวของคน จำ นวนชั้นของหนังตา ลักษณะของเส้นผม หมู่เลือด เป็นต้น 8. จีโนไทป์(Genotype) หมายถึง รูปแบบของคู่ยีน (คู่แอลลีล) หรือรืกลุ่มยีนที่ควบคุมฟีโนไทป์ ต่างๆ เช่น จีโนไทป์ที่ควบคุมความยาวของลำ ต้นถั่ว มีได้3 แบบ ได้แก่ TT, Tt และ tt 9. เซลล์ร่างกาย (Somatic Cells) หมายถึง เซลล์ที่เป็นส่วนประกอบของเนื้อเยื่อและอวัยวัวะ ต่างๆ ภายในร่างกาย (ยกเว้นว้เซลล์สืบพันธุ์) เช่น เซลล์หัวใจ เซลล์ตับ เซลล์เม็ดเลือดขาว เป็นต้น ซึ่ง โดยทั่วไปเป็นเซลล์ที่มีจำ นวนโครโมโซมภายในนิวเคลียสเท่ากับ 2n (2 ชุดโครโมโซม) 10. เซลล์สืบพันธุ์ (Sex Cells) หมายถึง เซลล์ที่จะเกิดการปฏิสนธิในกระบวนการสืบพันธุ์ เช่น อสุจิ(Sperm) ไข่ (Egg Cell) เป็นต้น มีโครโมโซมเท่ากับ n (1 ชุดโครโมโซม) 11.โครโมโซมร่างกายหรือรืออโตโซม (Autosome) เป็นโครโมโซมที่เกี่ยวข้องกับการควบคุม ลักษณะทั่วไปของร่างกายซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับเพศ 12. โครโมโซมเพศ (Sex Chromosome) เป็นโครโมโซมที่กำ หนดเพศและเกี่ยวข้องกับการ ควบคุมลักษณะที่เกี่ยวเนื่องกับเพศ การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม : จากรุ่นสู่รุ่น

ความแปรผันทางพันธุกรรม (Genetic Variation) สามารถจำ แนกได้เป็น 2 ประเภท คือ 1. ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันต่อเนื่อง (Continuous Variation) เป็นลักษณะ ทางพันธุกรรม ที่ไม่สามารถแยกความแตกต่างได้อย่างชัดเจน เช่น สีผิว ความสูง น้ำ หนัก ไอคิว ของคน ลักษณะเหล่านี้ถูกควบคุมด้วยยีน หลายคู่ ยีนจึงมีอิทธิพลต่อการควบคุมลักษณะดัง กล่าวน้อย แต่สิ่งแวดล้อมจะมีอิทธิพลมาก 2. ลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันไม่ต่อเนื่อง (Discontinuous Variation) เป็น ลักษณะทางพันธุกรรม ที่มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน เช่น ความสามารถในการห่อลิ้น จำ นวน ชั้นของตา การถนัด มือขวาหรือรืมือซ้าย แผนภาพแสดงลักษณะทางพันธุกรรมที่มีความแปรผันแบบไม่ต่อเนื่อง

บรรณานุกรม ภาพจากหน้า7 https://www.google.co.th/url? ภาพจากหน้าน้ที่5 www.phargarden.com ภาพจากหน้าที่2 https://ngthai.com/science/45186/mendelism/

Hello Test 1. พิจารณาแคริโริอไทป์ (karyotype) ของเด็กคนหนึ่ง ดังรูป เด็กคนนี้เป็นโรคอะไร (PAT-2 ก.พ. 62) 1. Klinefelter syndrome 2. Edwards syndrome 3. Down syndrome 4. Patau syndrome 5. Turner syndrome 2. ถ้านำ รุ่นพ่อแม่ที่มีจีโนไทป์ AABbccDdEeffgg มาผสมกัน แต่ละฝ่ายจะสร้าง เซลล์สืบพันธุ์ได้กี่แบบ และได้ลูกที่มีจีโนไทป์และฟีโนไทป์ต่างกันกี่แบบ ตามลาดับ ก. 8 , 27 ,8 ข. 9 ,27 ,9 ค. 10 , 30 ,10 ง. 16 , 33 , 16 3. ลักษณะสีผิวของคนเชื้อชาติต่างๆ มียีนหลายยีนควบคุม เราเรียรีกยีนที่ควบคุมนี้ว่าว่ ก. แอลลีล ข. มัลติเปิลแอลลีลส์ ค. โพลียีน ง. มัลติเปิลยีน

4. จากพันธุประวัติวัติต่อไปนี้ ข้อใดคือลักษณะของบุคคลที่ III – 4 ที่แสดงว่าว่พันธุประวัติวัตินี้ไม่ได้มีการถ่ายทอดแบบ X – linked recessive(9 วิชวิา' 62) ก. เพศหญิงปกติ ข. เพศหญิงผิดปกติ ค. เพศชายปกติ ง. เพศชายผิดปกติ จ. เพศหญิงหรือรืเพศชายที่ปกติ 5.เมื่อให้ปทุมมาดอกสีม่วงสูงและเป็นเฮทเธอโรไซกัสทำ การผสมตัวเอง แล้วนำ เมล็ดไป เพาะเกิดต้นใหม่จำ นวน 100 ต้น จะมีดอกสีม่วงต้นสูงประมาณกี่ต้น ก.1.75 ต้น ข.56 ต้น ค.28 ต้น ง.15 ต้น จ.9 ต้น Thank you!