การงานอาชีพ เดี่ยว

รายงานโครงงานภมู ิปัญญาทอ้ งถนิ่ ก
เรื่อง แชมพสู มุนไพร

จดั ทาํ โดย
น.ส.นภสั สร สระอุบล เลขท3ี่ 5

เสนอ

คุณครู นางวนิดา บุญพเิ ชฐวงศ์

รายงานฉบบั นีเ้ ป็ นส่วนหนึ่งของรายวชิ า การงานอาชพี
โรงเรียนสตรีราชินูทศิ

ภาคเรียนที่ 1 ปี การศกึ ษา 2563

ชอ่ื โครงงาน แชมพสู มนุ ไพร
ผจุ้ ดั ทาํ

นางสาวนภสั สร สระอบุ ล เลขท่ี35

นางสาวนภสั สร สระอบุ ล เลขท่ี35
ระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี5
ประเภท ผลติ ภณั ฑบ์ าํ รุงเสน้ ผม
ครูท่ีปรกึ ษา คณุ ครูวนิดา บญุ พิเชฐวงศ์
โรงเรยี น สตรรี าชินทู ิศ

บทคดั ย่อ
สรรพคณุ ของอญั ชนั คือ รากใชเ้ ป็นยาขบั ปัสสาวะ เป็นยาระบาย ชว่ ยบาํ รุงสายตา แกต้ า
อกั เสบ ตาฟาง ตาแฉะ นอกจากนีย้ งั มีการนาํ รากอญั ชนั มาถฟู ันแกป้ วดฟัน ทาํ ใหฟ้ ันคงทน
แข็งแรงไดด้ ว้ ย เรยี กไดว้ า่ เป็นดอกไมไ้ ทยๆ อีกชนิดหนง่ึ ท่ีมีคณุ คา่ ไมน่ อ้ ยเลยทีเดียว
หลงั จากท่ีเราไดศ้ กึ ษาเก่ียวกบั ประโยชนข์ องดอกอญั ชนั แลว้ เม่ือเราทราบถงึ ประโยชนเ์ ราจงึ ได้
คดิ ท่ีจะทาํ แชมพดู อกอญั ชนั ขนึ้ เพราะดอกอญั ชนั นอกจากจะมีประโยชนก์ บั รา่ งกายแลว้ ยงั มี
ประโยชนต์ อ่ เสน้ ผม ดอกอญั ชนั จะชว่ ยใหเ้ สน้ ผมเราดกดาํ ขนึ้
เราจงึ นาํ ดอกอญั ชนั มาใชผ้ สมกบั แชมพสู ระผมเพ่ือชว่ ยบาํ รุงเสน้ ผมอกี ทางหนง่ึ ช่วยใหไ้ มต่ อ้ ง
ไปซอื้ แชมพแู พงๆ และยงั ไดใ้ ชข้ องจากธรรมชาติใหเ้ กิดประโยชนส์ งู สดุ อกี ดว้ ย เพ่ือสง่ เสรมิ
ทางดา้ นเศรษฐกิจพอเพยี ง

ข

กติ ตกิ รรมประกาศ
โครงงานเรอ่ื ง แชมพดู อกอญั ชญั จะสาํ เรจ็ ลลุ ว่ งไปไมไ่ ดถ้ า้ ไมร่ บั ความช่วยเหลอื จากผปู้ กครอง
และความรว่ มมือของเพ่ือนๆ ในกลมุ่

ขอขอบคณุ ผปู้ กครอง และผนู้ าํ ชมุ ชนท่ีใหค้ วามช่วยเหลอื ในดา้ นตา่ งๆ และใหก้ าํ ลงั ใจตลอดมา
คณะผจู้ ดั ทาํ โครงงานขอขอบคณุ ทกุ ทา่ นท่ีมีสว่ นเก่ียวขอ้ งไว้ ณ โอกาสนี้

คณะผจู้ ดั ทาํ

สารบญั ค

บทคดั ยอ่ หนา้
กติ ตกิ รรมประกาศ
สารบญั ก
บทท1ี่ บทนํา ข
บทท2ี่ เอกสารทเี่ กยี่ วขอ้ ง ค
บทท3ี่ วธิ ดี ําเนนิ การ 1
บทท4ี่ ผลการดําเนนิ การ 3
บทท5่ี อภปิ รายผลการดําเนนิ การ 10
บรรณานุกรม 14
ภาคผนวก 16
18
19

1

บทท่ี 1

บทนํา
ทมี่ าและความสาํ คญั

ในปัจจบุ นั จะเห็นไดว้ า่ ในสงั คมของไทยเรานัน้ ยาสระผมเกอื บจะเป็ นสงิ่ ทขี่ าด
ไมไ่ ดใ้ นชวี ติ ประจําวัน เพราะทกุ คนโดยเฉพาะอยา่ งยงิ่ สภุ าพสตรตี อ้ งหาซอ้ื หามา
ทําความสะอาดและบํารงุ เสน้ ผม ใหเ้ สน้ ผมนุ่มสวยอยเู่ สมอเพอื่ สง่ เสรมิ บคุ ลกิ ภาพ
ทด่ี ี

วตั ถปุ ระสงค์

1) เพอ่ื ศกึ ษา คน้ ควา้ ขอ้ มลู ในการทํายาสระผมจากสมนุ ไพร มะกรดู และดอก
อญั ชนั

2) เพอื่ ศกึ ษาและใหค้ วามรเู ้ กย่ี วกบั สรรพคณุ ของมะกรดู และดอกอญั ชนั

3) เพอื่ ลดคา่ ใชจ้ า่ ยใหก้ บั ผรู ้ ว่ มโครงการและใชว้ ตั ถดุ บิ จากธรรมชาตใิ หเ้ กดิ
ประโยชน์

สมมตุ ฐิ าน
เราจะสามารถนําสมนุ ไพรจากธรรมชาติ มาทําเป็ นยาสระผมไดห้ รอื ไม่

ขอบเขตการคน้ ควา้
ขอบเขตในการจัดทําครัง้ น้ี แบง่ เป็ น 3 ดา้ นประกอบดว้ ยขอบเขตดา้ นเน้ือหา
ขอบเขตดา้ นวธิ กี ารและขอบเขตดา้ นเวลาซงึ่ แตล่ ะดา้ นมรี ายละเอยี ดดงั น้ี

1. ขอบเขตดา้ นเนอื้ หา ศกึ ษาความรเู ้ กย่ี วการทํายาสระผม ศกึ ษาประโยชนแ์ ละ
สรรพคณุ ของมะกรดู และดอกอญั ชนั เพอื่ ใหไ้ ดย้ าสระผมทมี่ คี ณุ ภาพ

2. ขอบเขตดา้ นวธิ กี าร นํามะกรดู หนั เป็ นชนิ้ นําหมอ้ มาตงั้ แลว้ จดุ ไฟพอน้ําอนุ่ ก็เอา
มะกรดู ใสล่ งในหมอ้ ทเี่ ราตงั้ เตรยี มไว พ้ อน้ําเดอื ด ยกหมอ้ ออกจากไฟแลว้ ทงิ้ ไว ้

2

จนกวา่ น้ําจะอนุ่ เสร็จแลว้ กเ็ อามะกรดู ทเ่ี ป็ นชนิ้ ทอ่ี ยใู่ นหมอ้ ออกเหลอื น้ํามะกรดู ตงั้
ตอ่ ไปทงิ้ ไวส้ กั พัก แลว้ เทหวั เชอ้ื ลงในหมอ้ เตมิ นํ้ามากกวา่ หวั เชอ้ื ทเ่ี ทลงไป3-4เทา่
ตอ่ มานําผงฟองใสล่ งในหมอ้ จากนัน้ คนเบาๆ จนเขา้ กนั เตมิ ลาโนลนี ใสล่ งไปใน
ถว้ ยทมี่ นี ้ําอนุ่ อยใู่ สล่ งไปประมาณ100กรัม
ละลายในน้ําอนุ่ เล็กนอ้ ย พอละลายเสร็จแลว้ เทลาโนลนี ทอี่ ยใู่ นถว้ ยลงในหมอ้ เพอ่ื
ผสมใหเ้ ขา้ กนั แลว้ คนตอ่ จากนัน้ เทผงขน้ ใสล่ งในหมอ้ เล็กหมอ้ พอประมาณคนจน
ไดค้ วามหนดื ตามทตี่ อ้ งการไว ต้ อ่ มาเตมิ น้ําหอม และ สผี สม ละลายในนํ้าอนุ่ ทอี่ ยู่
ในถว้ ย ละลายพอเขา้ ทกี่ ็นําเทลงไปแลว้ คนสกั พัก พอหายรอ้ นนําแชมพมู าบรรจลุ ง
ในขวดทเ่ี ราเตรยี มไว ้

3. ของเขตดา้ นเวลาดําเนนิ การในภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2562

ระยะเวลาในการดาํ เนนิ งาน
ระหวา่ งวันท่ี 1 กนั ยายน 2563 - 5ตลุ าคม 2563

คา่ ใชจ้ า่ ยในการปฏบิ ตั งิ าน
มะกรดู ไมม่ คี า่ ใชจ้ า่ ย
ดอกอญั ชนั ไมม่ คี า่ ใชจ้ า่ ย
ผงฟอง 25 บาท
ลาโนลนี 25 บาท
ผงขน้ 20 บาท
หวั น้ําหอม 15 บาท
น้ําเปลา่ ไมม่ คี า่ ใชจ้ า่ ย
ขวดบรรจจุ ภุ ัณฑ์ 20 บาท
หวั เชอื้ แชมพู 75 บาท
รวม 180 บาท

3

บทท2่ี

เอกสารทีเ่ ก่ียวข้อง

โครงงานการงานอาชีพ แชมพสู มุนไพร เนือ้ หาในบทนีจ้ ะนาํ เสนอทฤษฎีทเี่ กย่ี วข้องดงี
นี้

1.ความหมาย ทมี่ า และความสาํ คัญของสมุนไพร

2.อุปกรณใ์ นการทาํ

3.ประโยชนข์ องพชื สมุนไพร

4.ขัน้ ตอนการทาํ ยาสระผม

5.ประโยชนข์ องยาสระผม

1.ความหมาย ทมี่ า และความสาํ คัญของสมุนไพร

คาํ ว่า สมุนไพร ตาม พระราชบญั ญัตยิ า หมายถงึ "ยาทไี่ ดจ้ ากพชื สัตว์ หรือแร่ ซงึ่ ยัง
ไม่ไดผ้ สม ปรุง หรือเปล่ยี นสภาพ" เช่น พชื กย็ งั เป็ นส่วนของ ราก ลาํ ตน้ ใบ ดอก ผล
ฯลฯ ซงึ่ ยังไม่ไดผ้ ่านขัน้ ตอนการแปรรูปใด ๆ แตใ่ นทางการคา้ สมุนไพรมักจะถูก
ดดั แปลงในรูปตา่ ง ๆ เข่น ถูกห่นั ใหเ้ ป็ นชิน้ เลก็ ลง บดเป็ นผงละเอยี ด หรืออดั เป็ นแทง่
อยา่ งไรกต็ ามในความรู้สึกของคนท่วั ๆ ไป เมือ่ กล่าวถงึ สมุนไพร มักจะนึกถงึ เฉพาะ
ตน้ ไม้ทนี่ าํ มาใช้เป็ นยาเทา่ นั้น ทงั้ นีอ้ าจเป็ นเพราะว่าสัตว์ หรือแร่ มกี ารนาํ มาใช้น้อย
และใช้ในโรคบางชนิดเทา่ นั้น

มนุษยเ์ ราส่วนใหญ่จะสนใจเกยี่ วกบั เร่ืองความสวยความงามเป็ นอยา่ งมาก ไม่วา่ จะ
เป็ นร่างกาย ใบหน้า และเส้นผม ยงิ่ ถ้าเรามีเส้นผมทสี่ วย ดกดาํ เงางาม กเ็ ป็ นส่วน
หนึ่งทที่ าํ ใหห้ น้าตาเราดดู ขี ึน้ ไดเ้ ช่นกนั ยงิ่ ไดท้ ราบถงึ ประโยชนข์ องสมุนไพรไทยแล้ว
ไม่วา่ จะเป็ นวา่ นหางจระเข้ ดอกอญั ชัน เป็ นตน้ ทจี่ ะช่วยบาํ รุงเส้นผมเราใหเ้ งางาม
โดยเฉพาะวา่ นหางจระเข้ และดอกอญั ชันนอกจากจะมปี ระโยชนม์ ากมายตอ่ ร่างกาย
มนุษยเ์ ราแล้ว ว่านหางจระเข้ และดอกอญั ชัน กย็ งั มีประโยชนต์ อ่ เส้นผมและหนัง
ศรี ษะเราเช่นกนั ไม่ว่าจะช่วยบาํ รุงรากผม ทาํ ใหร้ ากผมแขง็ แรง ผมดกดาํ เงางาม

4

ทางผู้รับผิดชอบโครงการจงึ ไดป้ รึกษากนั ว่าการทเี่ ราจะนาํ วา่ นหางจระเข้ และดอก
อัญชัน มาผสมกับยาสระผมน่าจะเป็ นอกี วธิ ีหนึ่งทจี่ ะช่วยบาํ รุงเส้นผมเราใหด้ ูดขี ึน้
ทางผู้รับผดิ ชอบโครงการจงึ ไดศ้ กึ ษาเกยี่ วกับวธิ ีการทาํ ยาสระผมจากว่านหางจระเข้
และดอกอัญชัน จงึ ไดท้ าํ โครงการนีข้ นึ้ มาทาํ ใหป้ ระหยดั ตน้ ทุน และใช้ในการส่งเสริม
สุขภาพร่างกายได้

1.1 ความสาํ คญั ในดา้ นสาธารณสุข

พชื สมุนไพร เป็ นผลผลิตจากธรรมชาติ ทมี่ นุษยร์ ู้จกั นาํ มาใช้เป็ นประโยชน์ เพอื่ การ
รักษาโรคภยั ไข้เจบ็ ตงั้ แตโ่ บราณกาลแล้ว เช่นในเอเชยี กม็ ีหลักฐานแสดงว่ามนุษยร์ ู้จัก
ใช้พชื สมุนไพรมากวา่ 6,000 ปี แตห่ ลังจากทคี่ วามรู้ดา้ นวทิ ยาศาสตร์ มกี ารพฒั นา
เจริญก้าวหน้ามากขนึ้ มกี ารสังเคราะห์ และผลิตยาจากสารเคมี ในรูปทใ่ี ช้ประโยชนไ์ ด้
งา่ ย สะดวกสบายในการใช้มากกว่าสมุนไพร ทาํ ใหค้ วามนิยมใช้ยาสมุนไพรลดลงมา
เป็ นอันมาก เป็ นเหตุใหค้ วามรู้วทิ ยาการดา้ นสมุนไพรขาดการพฒั นา ไม่เจริญก้าวหน้า
เทา่ ทค่ี วร ในปัจจุบนั ท่วั โลกไดย้ อมรับแล้ววา่ ผลทไี่ ดจ้ ากการสกดั สมุนไพร ให้
คุณประโยชนด์ กี ว่ายา ทไี่ ดจ้ ากการสังเคราะหท์ างวทิ ยาศาสตรป์ ระกอบกับในประเทศ
ไทยเป็ นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติ อันอุดมสมบรู ณ์ มีพชื ตา่ ง ๆ ทใี่ ช้เป็ นสมุนไพรได้
อยา่ งมากมายนับหมืน่ ชนิด ยงั ขาดกแ็ ตเ่ พยี งการค้นควา้ วจิ ัยในทางทเี่ ป็ นวทิ ยาศาสตร์
มากขึน้ เทา่ นั้น ความตนื่ ตวั ทจี่ ะพฒั นาความรู้ดา้ นพชื สมุนไพร จงึ เริ่มขึน้ อกี ครั้งหนึ่ง มี
การเร่ิมตน้ นโยบายสาธารณสุขขั้นมูลฐานอย่างเป็ นทางการของประเทศไทยในปี พ.ศ.
2522 โดยเพมิ่ โครงการสาธารณสุขขั้นมูลฐานเข้าในแผนพฒั นาการสาธารณสุข ตาม
แผนพฒั นา การเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ ฉบบั ที่ 4 (พ.ศ. 2520-2524) ตอ่ เน่ือง
จนถงึ แผนพฒั นาการเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ ฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2535-2539) โดยมี
กลวธิ ีการพฒั นาสมุนไพรและการแพทยแ์ ผนไทยในงานสาธารณสุขมูลฐาน คอื

สนับสนุนและพฒั นาวชิ าการและเทคโนโลยพี นื้ บา้ นอันไดแ้ ก่ การแพทย์
แผนไทย เภสัช กรรมแผนไทย การนวดไทย สมุนไพร และเทคโนโลยพี นื้ บา้ น เพอื่ ใช้
ประโยชนใ์ นการแกไ้ ขปัญหา สุขภาพของชุมชนในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน
ใหเ้ ป็ นไปอย่างถกู ตอ้ งเป็ นระบบสามารถปรับประสานการดแู ลสุขภาพแผนปัจจุบนั ได้
อาจกล่าวไดว้ ่าสมุนไพรสาํ หรับสาธารณสุขมูลฐานคอื สมุนไพรทใี่ ช้ในการส่งเสริม

5

สุขภาพ และการรักษาโรค/อาการเจบ็ ป่ วยเบอื้ งตน้ เพอื่ ใหป้ ระชาชนสามารถพง่ึ ตนเอง
ไดม้ ากขนึ้

1.2 ความสาํ คัญในดา้ นเศรษฐกจิ

ในปัจจุบนั พชื สมุนไพรจัดเป็ นพชื เศรษฐกจิ ชนิดหนึ่งทตี่ า่ งประเทศกาํ ลังหาทางลงทนุ
และคดั เลือกสมุนไพรไทยไปสกัดหาตวั ยาเพอื่ รักษาโรคบางโรคและมหี ลายประเทศที่
นาํ สมุนไพรไทยไปปลูกและทาํ การค้าขายแข่งกับประเทศไทย สมุนไพรหลายชนิดที่
เราส่งออกเป็ นรูปของวตั ถุดบิ คอื กระวาน ขมิน้ ชัน เร่ว เปล้าน้อยและมะขามเปี ยก
เป็ นตน้ ซงึ่ สมุนไพรเหล่านีต้ ลาดตา่ งประเทศยังคงมีความตอ้ งการอกี มาก และใน
ปัจจุบนั กรมวชิ าการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณไ์ ดใ้ ห้
ความสนใจในการศกึ ษาเพมิ่ ขึน้ และมีโครงการวจิ ยั บรรจุไว้ในแผนพฒั นาระบบการ
ผลติ การตลาดและการสร้างงานในแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ ฉบบั ที่ 6
(พ.ศ. 2530-2534)

เพอ่ื หาความเป็ นไปไดใ้ นการพฒั นาคุณภาพและแหล่งปลูกสมุนไพรเพอื่ ส่งออก โดย
กาํ หนดชนิดของสมุนไพรทม่ี ศี กั ยภาพ 13 ชนิด คอื มะขามแขก กานพลู เทยี น
เกลด็ หอย ดองดงึ เร่ว กระวาน ชะเอมเทศ ขมิน้ จนั ทรเ์ ทศ ใบพลู พริกไทย ดปี ลี และ
นา้ํ ผึง้

2.อุปกรณท์ ใ่ี ช้

2.1หวั เชือ้ แชมพู

2.2ดอกอัญชัน

3.ประโยชนข์ องพชื สมุนไพร

1) สามารถรักษาโรคบางชนิดได้ โดยไม่ตอ้ งใช้ยาแผนปัจจุบนั ซงึ่ บางชนิดอาจมรี าคา
แพง และตอ้ งเสียคา่ ใช้จา่ ยมาก อกี ทงั้ อาจหาซอื้ ไดย้ ากในทอ้ งถน่ิ นั้น

6

2) ใหผ้ ลการรักษาไดด้ ใี กล้เคยี งกับยาแผนปัจจุบนั และใหค้ วามปลอดภยั แกผ่ ู้ใช้
มากกว่าแผนปัจจุบนั

3) สามารถหาไดง้ า่ ยในทอ้ งถนิ่ เพราะส่วนใหญ่ไดจ้ ากพชื ซงึ่ มีอยทู่ ่วั ไปทงั้ ในเมืองและ
ชนบท

4) มีราคาถูก สามารถประหยัดค่าใช้จ่ายในการซอื้ ยาแผนปัจจุบนั ทตี่ อ้ งส่ังซอื้ จากตา่ ง
ประเทศเป็ นการลดการขาดดุลทางการค้า

5) ใช้เป็ นยาบาํ รุงรักษาใหร้ ่างกายมีสุขภาพแข็งแรง

6) ใช้ในการถนอมอาหารเช่น ลูกจนั ทร์ ดอกจันทรแ์ ละกานพลู

7) ใช้ปรุงแตง่ กลิน่ สี รส ของอาหาร เช่น ลูกจันทร์ ใช้ปรุงแตง่ กลิน่ อาหารพวก ขนม
ปัง เนย ไส้กรอก แฮม เบคอน

8) ใช้ปรุงเป็ นเครื่องสาํ อางเพอื่ เสริมความงาม เช่น ว่านหางจระเข้

9) ใช้เป็ นยาฆา่ แมลงในสวนผัก, ผลไม้ เช่น สะเดา ตะไคร้ หอม ยาสูบ

10) เป็ นการอนุรักษม์ รดกไทยใหป้ ระชาชนในแตล่ ะทอ้ งถนิ่ รู้จกั ช่วยตนเองในการ นาํ
พชื สมุนไพรในทอ้ งถนิ่ ของตนมาใช้ใหเ้ กดิ ประโยชนต์ ามแบบแผนโบราณ

11) ทาํ ใหเ้ กดิ ความภมู ิใจในวัฒนธรรม และคุณคา่ ของความเป็ นไทย

สรรพคุณ อญั ชัน

ช่อื สามัญ : Butterfly pea, Blue pea

ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ : Clitoria ternatea L. จัดอยู่ในวงศถ์ ่ัว (FABACEAE หรือ
LEGUMINOSAE) และอยู่ในวงศย์ อ่ ยถ่ัว FABOIDEAE
(PAPILIONOIDEAE หรือ PAPILIONACEAE)

ชอ่ื ทอ้ งถนิ่ อนื่ ๆ วา่ : แดงชัน (เชียงใหม่), เออื้ งชัน (ภาคเหนือ) เป็ นตน้

7

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็ นพชื ทมี่ ตี น้ กาํ เนิดในแถบอเมริกาใต้ ปลูกท่วั ไปในเขต
ร้อน ลักษณะของดอกอัญชันจะมีสขี าว สฟี ้า สีม่วง ส่วนตรงกลางดอกจะมสี ีเหลอื ง
และรูปทรงคล้ายหอยเชลล์ มีสรรพคุณทเี่ ป็ นเอกลักษณเ์ ฉพาะตวั เพราะมสี ารทชี่ อ่ื วา่
“แอนโทไซยานิน” (Anthocyanin) ซงึ่ มหี น้าทไี่ ปช่วยกระตุน้ การไหลเวยี นของ
โลหติ ทาํ ใหเ้ ลือดไปเลยี้ งส่วนตา่ ง ๆ ไดด้ มี ากขึน้ เช่น ไปเลยี้ งบริเวณรากผม ซงึ่ ช่วย
ทาํ ใหผ้ มดกดาํ เงางาม หรือไปเลยี้ งบริเวณดวงตาจงึ ช่วยบาํ รุงสายตาไปดว้ ยในตวั
หรือไปเลยี้ งบริเวณปลายนิว้ มือ

ซงึ่ กจ็ ะช่วยแก้อาการเหน็บชาไดด้ ว้ ย และทสี่ าํ คญั สารนีย้ งั มคี วามโดดเดน่ ทใ่ี ครหลาย
ๆ คนยังไม่ทราบ น่ันกค็ อื ช่วยลดความเสีย่ งของการเกดิ เส้นเลอื ดอุดตนั ได้ และการ
“กนิ ดอกอัญชันทุกวนั …วันละหนึ่งดอก” จะช่วยป้องกันโรคเส้นเลอื ดสมองตบี ไดอ้ กี
ดว้ ย

เนื่องจากดอกอัญชันนั้นมฤี ทธิใ์ นการละลายลิม่ เลือด สาํ หรับผู้มเี ลอื ดจางหา้ ม
รับประทานดอกอญั ชันเดด็ ขาด หรืออาหารเคร่ืองดมื่ ทยี่ ้อมสีดว้ ยอัญชันกไ็ ม่ควร
รับประทานบอ่ ยๆ

สรรพคุณ :

1. นาํ้ อญั ชันมีส่วนช่วยตอ่ ตา้ นอนุมูลอสิ ระในร่างกาย

2. ประโยชนข์ องดอกอัญชัน มสี ่วนช่วยในการบาํ รุงสมอง เพมิ่ การไหลเวยี นเลอื ด

3. ดอกอัญชันมีฤทธิใ์ นการละลายลิม่ เลือด

4. ช่วยรักษาอาการผมร่วง (ดอก)

5. อัญชันทาควิ้ ทาหวั ใช้เป็ นยาปลูกผม ปลูกขนช่วยใหด้ กดาํ เงางามยง่ิ ขึน้ (นา้ํ คนั้
จากดอก)

6. ช่วยเพมิ่ ความสามารถในการมองเหน็ ใหด้ ยี งิ่ ขึน้

7. นาํ มาทาํ เป็ นเครื่องดมื่ นา้ํ อัญชันเพอ่ื ใช้ดบั กระหาย

8. ช่วยปลูกผมทาํ ใหผ้ มดกดาํ ขนึ้ (ดอก)

8

9. ใช้เป็ นส่วนผสมในผลติ ภณั ฑต์ า่ ง ๆ อย่าง ครีมนวดผม ยาสระผม เป็ นตน้
10.ประโยชนข์ องอัญชันข้อสุดทา้ ยคอื นิยมนาํ มาปลูกไวต้ ามรั้วบา้ นเพอื่ ความสวยงาม
ขัน้ ตอนการทาํ ยาสระผม

ก่อนอนื่ ควรทราบถงึ คุณสมบตั ขิ องสมุนไพรทมี่ สี รรพคุณในการดแู ลหรือบาํ รุงเส้นผม
และหนังศรี ษะ และเลือกใช้ใหเ้ หมาะกับสภาพของเส้นผมและหนังศรี ษะของตวั เราเอง

4 วสั ดุ/อุปกรณ์
1) ดอกอัญชัน
2) AD25
3) ผงฟอง
4) ผงข้น
5) ลาโนลีน
6) หวั นา้ํ หอม
7) สารกนั เสีย
8) ขวดบรรจุภณั ฑ์
9) หม้อขนาดใหญ่
10) ไม้พาย

9

5 ประโยชนข์ องยาสระผม

วา่ นหางจระเข้ มสี รรพคุณช่วยลดรังแค ลดอาการ คันหนังศรี ษะ รักษาอาการผมบาง
ช่วยใหผ้ มนุ่มสวยงามเพมิ่ ความเข้มแขง็ ใหก้ ับเส้นผมลดปัญหาผมแตกปลายผมหลุด
ร่วง และดอกอัญชัน มีสารทชี่ อ่ื ว่า “แอนโทไซยานิน” ทม่ี ีหน้าทไ่ี ปช่วยกระตุน้ การ
ไหลเวยี นของโลหติ ทาํ ใหเ้ ลือดไปเลีย้ งบริเวณรากผมซง่ึ ช่วยทาํ ใหผ้ มดกดาํ เงางาม
รักษาอาการผมร่วง

10

บทท่ี 3

วธิ ีดาํ เนินการทดลอง

การศกึ ษาวิจัยเรื่อง "แชมพสู มุนไพรอัญชัน” ของนักเรียนชั้นมัธยมศกึ ษาปี ท5่ี /16
ผู้จดั ทาํ โครงการดาํ เนินการตามลาํ ดบั ดงั นี้

3.1 วัสดุ /อุปกรณ์

3.2 ขั้นตอนการดาํ เนินงาน

3.1 วัสดุ/อุปกรณ์

3.1.1 วัตถุดบิ

1)ดอกอัญชัน 200 กรัม

2) AD25 1 กโิ ลกรัม

3) ผงฟอง 1 ขีด

4) ผงข้น 1 ขีด

5) ลาโนลีน 1 ขีด
6) นาํ้ สะอาด 2 ลิตร
7) หวั นาํ้ หอม 0.5 ออนซ์

3.1.2 วสั ดุ

1) ขวดบรรจุภณั ฑ์ 3 ขวด

3.1.3 อุปกรณ์

1) หม้อขนาดใหญ่ 2 ใบ

2) ไม้พาย 1 เล่ม

11

3.2 ขั้นตอนการดาํ เนินงาน
3.2.1 ขั้นตอนในการสร้างผลิตภณั ฑ์

1) นาํ ดอกอัญชันมาตม้ ในนา้ํ เดอื ด

2) ตกั ดอกอัญชันเพอ่ื เอาแตน่ าํ้ มาทาํ เป็ นแชมพู

12

3) ใส่ AD25, ผงฟอง, ผงข้น, ลาโนลนี , สีดอกอัญชัน

4) ใส่หวั นา้ํ หอม คนใหเ้ ข้ากันจนส่วนผสมละลายเข้ากัน แล้วปล่อยทงิ้ ไวใ้ หฟ้ อง
ยุบตวั จงึ กรอกใส่ในภาชนะบรรจุใส่ขวด

13

14

บทที่ 4

ผลการดาํ เนินการ

จากการทดลองใช้งานแชมพสู มุนไพร พบวา่ ผลการดาํ เนินงานเป็ นไปตามเป้าหมาย
และจุดประสงคท์ ต่ี งั้ ไว้ การผลติ ภณั ฑท์ าํ ใหเ้ กดิ สินค้าทเ่ี ราสามารถนาํ มาใช้ใน
ชีวติ ประจาํ วันได้ และเป็ นผลิตภณั ฑท์ ที่ กุ เพศและทุกวัยไดใ้ ช้กนั อยูแ่ ล้ว และสามารถ
สร้างรายได้ใหแ้ ก่สมาชิกในกลุ่ม อกี ทงั้ ยังใช้เวลาใหเ้ กดิ ประโยชนอ์ กี ดว้ ย

15

16

บทท5ี่

สรุป อภปิ รายผลการดาํ เนินการ

สรุปผลการดาํ เนินการ

จากการดาํ เนินงานในการทาํ โครงงานการงานอาชพี ประเภทแชมพู
สมุนไพร สรุปผลทดลองจากแชมพสู มุนไพรดงั นี้

1. ไดแ้ ชมพสู มุนไพรทป่ี ลอดสารปนเปื้ อน

2. เป็ นแนวทางในการประกอบอาชีพหลักหรืออาชพี เสริมตอ่ ไปในอนาคต และให้
ผู้อนื่ สามารถศกึ ษาและนาํ ไปพฒั นาไดด้ ยี งิ่ ขึน้

อภปิ รายผลการดาํ เนินการ

จากโครงงานการงานอาชีพ ประเภทแชมพสู มุนไพร สามารถนาํ ไปใช้ได้
จริง โดยการนาํ หวั เชือ้ แชมพไู ปตม้ กับดอกอัญชัน สามารถลดความเส่ยี งตอ่ การใช้
แชมพทู ม่ี สี ารปนเปื้ อนมากเกนิ ไปและไดใ้ ช้ส่วนผสมทมี่ สี รรพคุณมาจากธรรมชาติ
อกี ทงั้ สามารถนาํ ไปประกอบอาชีพหารายไดเ้ สริมไดอ้ กี ดว้ ย

ข้อเสนอแนะ
1. ไม่ควรใส่นา้ํ มากกนิ ไป เพราะจะทาํ ใหแ้ ชมพไู ม่ข้นหนืด
2 .ควรรอใหแ้ ชมพคู ลายร้อนก่อน ค่อยนาํ ไปบรรจุใส่ขวด

17

ประโยชนท์ ไี่ ดร้ ับ
1.ไดร้ ับความรู้เกย่ี วกับการทาํ แชมพสู มุนไพร
2.ไดร้ ับความรู้เกย่ี วกับดอกอัญชัน
3.ไดร้ ับแชมพทู ท่ี าํ จากสมุนไพรไวใ้ ช้ หรือสามารถนาํ ไปจาํ หน่ายได้
4.ผู้อนื่ สามารถไดร้ ับความรู้ทไี่ ดไ้ ปทาํ แชมพสู มุนไพรไดจ้ ริง

18

บรรณานุกรม

โครงงานเร่ือง แชมพมู ะกรูด (ออนไลน)์ แหล่งทมี่ า:
https://sites.google.com/site/nattanichabothong00/khorng-
ngan-reuxng-chaemphu-makrud

วันทสี่ บื ค้นข้อมูล 29 ตุลาคม 2563

เอกสารและงานวจิ ยั ทเี่ กย่ี วข้อง (ออนไลน)์ แหล่งทมี่ า:
https://sites.google.com/site/yasraphmsmunphir/khorngka
r

วนั ทสี่ ืบค้นข้อมูล 29 ตุลาคม 2563

ผลการดาํ เนินงาน (ออนไลน)์ แหล่งทมี่ า:
https://sites.google.com/site/spicycurrypuffspisikahripab/s
rup-xphipray-phl-laea-khx-senx-naea

วนั ทสี่ บื ค้นข้อมูล 29 ตุลาคม 2563

ยาสระผมอัญชัน (ออนไลน)์ แหล่งทมี่ า:
https://sites.google.com/site/yasraphmsmunphir/khorngka
r/

วนั ทสี่ ืบคน้ ข้อมูล 29 ตุลาคม 2563

19

ภาคผนวก

20

ภาคแสดง วธิ กี ารทาํ แชมพสู มุนไพร

21

ภาคแสดง ทดลองสระผมจากแชมพสู มุนไพร