วิทวิยาลัยนาฏศิลปอ่างทอง โน้ต จัดทำ โดย สุภกิจ ทองมี ธวัชวัชัยชัทิพรส สุดารัตรัน์ สมัยกุล วีรวีศักดิ์ บุญรักรัษา ศักดิ์พล คล้ายจือจื ดุษฎี วงษ์ศรีอิรีอินทร์ เพลงไทยสำ เนียงมอญ
วิทวิยาลัยนาฏศิลปอ่างทอง โน้ต ครูพลวัฒ วั น์ เรือ รื นมั่นคง นักปราชญ์ช ญ์ าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุ ห์ บุ รี เพลงไทยสำ เนียงมอญ
คำ นำ หนังสืออิเล็คทรอนิกส์ (E-Book) เล่มนี้ สร้าร้งขึ้น ขึ้ เพื่อเป็นป็การเรีย รี นรู้ การบรรเลงวงปี่พ ปี่ าทย์มย์อญ เพลงไทยสำ เนียงมอญ เพลงกระต่ายทอง เถา ตามแนวทางของ นายพลวัฒวัน์ เรือ รื นมั่นคง โดยคณะผู้จัดจัทำ ริเริริ่มริ่ประมวล ความรู้แรู้ละเรีย รี บเรีย รี งเนื้อหาในรูปแบบหนังสืออิเล็คทรอนิกส์ (E-Book) เพื่อเป็นป็ทางเลือกสำ หรับรัผู้ที่สนใจอยากศึกษาเนื้อหาและสะดวกในการศึกษา เนื้อหามากยิ่งยิ่ขึ้น ขึ้ คณะผู้จัดจัทำ หวังวัเป็นป็อย่าย่งยิ่งยิ่ว่าว่จะเป็นป็ ประโยชน์ต่อผู้ศึกษาค้นคว้าว้ และที่สนใจในการบรรเลงวงปี่พ ปี่ าทย์มย์อญ เพลงกระต่ายทอง เถาตามแนวทาง ของ นายพลวัฒวัน์ เรือ รื นมั่นคง หากผิดพลาดประการใดขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วย คณะผู้จัดทำ
สารบัญ บั จังหวะหน้าทับ ตะโพนมอญและเปิงมาง
1
ประวัติวั ติ เพลงกระต่ายทอง เพลงกระต่ายทอง เป็น ป็ เพลงมอญ ประเภทเพลงเถา ใช้หช้น้าทับพิเศษใน อัตราจังจัหวะสามชั้นชั้ ส่วนอัตราจังจัหวะสองชั้นชั้และชั้นชั้เดียวใช้หช้น้าทับกระต่าย เต้น เป็น ป็ เพลงที่จะใช้ใช้นการแสดงลิเก ละครชาวบ้านในต่างจังจัหวัดวัครูน้ำ ว้าว้ ร่มร่ โพธิ์ทธิ์อง เห็น ห็ ว่าว่ทำ นองเพลงคางคกปากสระ ถ้านํามาแต่ง เป็น ป็ เพลงมอญ น่าจะมีความไพเราะอีกรูปแบบหนึ่ง จึง จึ นําเพลงคางคกปากสระมาแต่งเป็น ป็ เพลง มอญ ที่มีหน้าทับเฉพาะเพลงในอัตราจังจัหวะสามชั้นชั้ นายพลวัฒวัน์ เรือ รื นมั่นคง กล่าวว่าว่แรงบันบัดาลใจ ในการแต่งเพลงนี้ ครูน้ำ ว้าว้ร่มร่ โพธิ์ทธิ์อง ได้มาจากคําขอร้อร้งของบรรดาลูกศิษย์ที่ย์ที่เรีย รี นอยู่กัยู่ กับท่าน ที่บ้านท่าข้าข้มว่าว่อยากให้คห้รูแต่งเพลง “จังจัหวะ” ใช้บช้รรเลงในงานต่าง ๆ เช่นช่ งานศพ การแสดง ประกอบการแสดงลิเกในสมัยนั้นจะมีเพลงจังจัหวะที่ วงปี่พาทย์ทั่ย์ ทั่วไปใช้บช้รรเลงคือ เพลงกระต่ายเต้น เพลงกระต่ายกินน้ำ ค้าง เพลงสองกุมาร เป็น ป็ ต้น ต่อมาครูน้ำ ว้าว้ร่มร่ โพธิ์ทธิ์อง ได้นําเพลงคางคกปากสระ มาประพันธ์ขึ้ธ์ขึ้น ขึ้ ใหม่ เดิมยังยัไม่มีการตั้งชื่อ ชื่ เพลงที่แน่นอน แต่ครูจะให้ตั้ห้ ตั้งชื่อ ชื่ เพลง คางคกขึ้น ขึ้ วอ เพราะชื่อ ชื่ เก่ามาจากคางคกปากสระ แต่ด้วยคุณครูน้ำ ว้าว้เล่าว่าว่ เป็น ป็ เพลงที่มีทำ นองไพเราะ แต่ชื่อ ชื่ไม่ค่อยดีเท่าไร จึง จึให้ลูกศิษย์ใย์ช้บช้รรเลง ไปก่อน จนผ่านไปหลายเดือน ครูท่านพูดขึ้น ขึ้ ว่าว่ ให้ให้ช้ชื่ช้ชื่อ ชื่ เพลงกระต่ายทอง เพราะฟังแล้วมีความเป็น ป็ สิริมริงคล แล้วอัตราจังจัหวะหน้าทับคล้ายกับหน้าทับ กระต่ายเต้น ประกอบกับเพลงนี้ได้แต่งขึ้น ขึ้ ในปีเถาะหรือ รืปีกระต่ายจึง จึให้ให้ช้ชื่ช้ชื่อ ชื่ ว่าว่ “เพลงกระต่ายทอง” โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ 2
1
เอกลักษณ์ของเพลงกระต่ายทอง เถา เพลงกระต่ายทอง เถา ครูน้ำ ว้าว้มีความชื่น ชื่ ชอบในเพลงคากคกปากสระ จึง จึได้นำ มาประพันธ์เธ์ป็น ป็ เพลงมอญประเภทเพลงเถา จะต้องมีความไพเราะมี ความสนุกสนานเพื่อใช้บช้รรเลงในวงปี่พาทย์มย์อญ โดยมีการใช้มืช้ มื อมอญ นำ ลูกถ่าง ลูกทด ที่เป็น ป็ เอกลักษณ์เพื่อให้ไห้ด้สำ เนียงของเพลงมอญ การบรรเลงหน้าทับ ท่วงทำ นองในแต่ละท่อน ในอัตราส่วน 3 ชั้นชั้ทั้งท่อน 1 และ ท่อน 2 ซึ่ง ซึ่ มีเอกลักษณ์การบรรเลงที่เป็น ป็ หน้าทับของ 3 ชั้นชั้หรือ รื หน้าทับ เฉพาะเพลงทำ นองหลักจะบรรเลงแบบยึด ยึ ทำ นองหลักไว้ โดยไม่แปรทำ นอง หลักไปทั้งท่อนเพลง เพราะในการทำ เพลงกระต่ายทอง เถา ผู้แต่งต้องการ สื่อให้เห้ห็น ห็ ถึงความพร้อร้มเพียงในการบรรเลง โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ 4
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือ รื นมั่นคง เกิดวันวัที่ 3 มีนาคม 2483 ที่ บ้าบ้นเลขที่ 5 หมู่ 5 ต.ท่าข้าข้ม อ.ค่ายบางระจันจัจ.สิงห์บุห์บุรี เป็นป็บุตรคนสุดท้องของ นายพวง และ นางชุบ เรือรืนหลวง มีพี่น้อง 4 คน จบการศึกษาชั้นชั้ ประถมศึกษาปีที่ปีที่ 4 โรงเรียรีนวัดวักลางท่าข้าข้ม เมื่ออายุปยุระมาณ 11-12 ปี เริ่มริ่หัดหัเรียรีนปี่พปี่าทย์กัย์ กับครูฟ้อน บุตรี ต่อมาอายุ 27 ปี ได้เรียรีนการบรรเลงวงปี่พปี่าทย์มย์อญกับครูน้ำ ว้าว้ร่มร่ โพธิ์ทธิ์อง นายพลวัฒวัน์มีความมานะพยายาม อดทน ครูน้ำ ว้าว้ร่มร่ โพธิ์ทธิ์อง จึงจึได้ถ่ายทอดการประพันธ์เธ์พลงไทย มอญให้นห้ายพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง ผลงานการประพันธ์เธ์พลงมอญ 1. เพลงเพชรชมพู 2. เพลงดาว 3. เพลงสั่งนาง 4. เพลงสไบนาง 5. เพลงสั่งเมีย 6. เพลงพม่านฤมิตร 7. เพลงพม่าสะอื้น 8. เพลงพม่าชายแดน 9. เพลงมอญเมืองสิงห์ และได้เป็นป็วิทวิยากร การถ่ายทอดเพลงมอญสายครูน้ำ ว้าว้ร่มร่ โพธิ์ทธิ์อง ให้แห้ก่วิทวิยาลัยนาฏศิลปลพบุรี 6 นายพลวัฒวัน์ เรือ รื นมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังหวัดวั สิงห์บุรี
โ เพล น้ งไทยสำ เนี น้ ต นี ยงมอญ
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี 8 ทางฆ้องมอญวงใหญ่ สามชั้นชั้ท่อน 1
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี 9 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางฆ้องมอญวงใหญ่ เพลง กระต่ายทอง เถา สามชั้นชั้ท่อน 1
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี 10 ทางฆ้องมอญวงใหญ่ สามชั้นชั้ท่อน 2
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี 11 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางฆ้องมอญวงใหญ่ เพลง กระต่ายทอง เถา สามชั้นชั้ท่อน 2
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี 12 ทางฆ้องวงใหญ่ สองชั้นชั้ท่อน 1 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางฆ้องมอญวงใหญ่ เพลง กระต่ายทอง เถา สองชั้นชั้ท่อน 1
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางฆ้องวงใหญ่ สองชั้นชั้ท่อน 2 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางฆ้องมอญวงใหญ่ เพลง กระต่ายทอง เถา สองชั้นชั้ท่อน 2 13
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางฆ้องมอญวงใหญ่ ชั้นชั้เดียว ท่อน 1 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางฆ้องมอญวงใหญ่ เพลง กระต่ายทอง เถา ชั้นชั้เดียว ท่อน 1 14
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางฆ้องมอญวงใหญ่ ชั้นชั้เดียว ท่อน 2 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางฆ้องวงใหญ่ เพลง กระต่ายทอง เถา ชั้นชั้เดียว ท่อน 2 15
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางฆ้องมอญวงใหญ่ ท่อนลง 16
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี 17 ทางฆ้องมอญวงใหญ่ ท่อนลง
ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี 7 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางฆ้องมอญวงใหญ่ เพลง กระต่ายทอง เถา ท่อนลง โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ 18
โ เพล น้ งไทยสำ เนี น้ ต นี ยงมอญ
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดเอก สามชั้นชั้ท่อน 1 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดเอก เพลง กระต่ายทอง เถา สามชั้นชั้ท่อน 1 20
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดเอก สามชั้นชั้ท่อน 2 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดเอก เพลง กระต่ายทอง เถา สามชั้นชั้ท่อน 2 21
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดเอก สองชั้นชั้ท่อน 1 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดเอก เพลง กระต่ายทอง เถา สองชั้นชั้ท่อน 1 22
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดเอก สองชั้นชั้ท่อน 2 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดเอก เพลง กระต่ายทอง เถา สองชั้นชั้ท่อน 2 23
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดเอก ชั้นชั้เดียว ท่อน 1 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดเอก เพลง กระต่ายทอง เถา ชั้นชั้เดียว ท่อน 1 24
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดเอก ชั้นชั้เดียว ท่อน 2 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดเอก เพลง กระต่ายทอง เถา ชั้นชั้เดียว ท่อน 2 25
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดเอก ท่อนลง 26
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดเอก เพลง กระต่ายทอง เถา ท่อนลง 27
โ เพล น้ งไทยสำ เนี น้ ต นี ยงมอญ
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดทุ้ม สามชั้นชั้ท่อน 1 29
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดทุ้ม เพลง กระต่ายทอง เถา สามชั้นชั้ท่อน 1 30
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดทุ้ม สามชั้นชั้ท่อน 2 31
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดทุ้ม เพลง กระต่ายทอง เถา สามชั้นชั้ท่อน 2 32
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดทุ้ม สองชั้นชั้ท่อน 1 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดทุ้ม เพลง กระต่ายทอง เถา สองชั้นชั้ท่อน 1 33
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี 34 ทางระนาดทุ้ม สองชั้นชั้ท่อน 2 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดทุ้ม เพลง กระต่ายทอง เถา สองชั้นชั้ท่อน 2
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดทุ้ม ชั้นชั้เดียว ท่อน 1 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดทุ้ม เพลง กระต่ายทอง เถา ชั้นชั้เดียว ท่อน 1 35
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดทุ้ม ชั้นชั้เดียว ท่อน 2 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดทุ้ม เพลง กระต่ายทอง เถา ชั้นชั้เดียว ท่อน 2 36
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดทุ้ม ท่อนลง 37
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางระนาดทุ้ม ท่อนลง 38
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางระนาดทุ้ม เพลง กระต่ายทอง เถา ท่อนลง 39
โ เพล น้ งไทยสำ เนี น้ ต นี ยงมอญ
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางฆ้องมอญวงเล็ก สามชั้นชั้ท่อน 1 41
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางฆ้องมอญวงเล็ก เพลง กระต่ายทอง เถา สามชั้นชั้ท่อน 1 42
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางฆ้องมอญวงเล็ก สามชั้นชั้ท่อน 2 43
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางฆ้องมอญวงเล็ก เพลง กระต่ายทอง เถา สามชั้นชั้ท่อน 2 44
โเพลน้งไทยสำ เนีน้ ตนียงมอญ ครูพลวัฒวัน์ เรือรืนมั่นคง นักปราชญ์ชญ์าวบ้าบ้นจังจัหวัดวั สิงห์บุห์บุรี ทางฆ้องมอญวงเล็ก สองชั้นชั้ท่อน 1 คลิปสาธิต ธิ การบรรเลง ทางฆ้องวงเล็ก เพลง กระต่ายทอง เถา สองชั้นชั้ท่อน 1 45