การแปลผล Blood gas

การแปลผล Blood gas จัดท ำโดย พว.สำยสมร บุญญำวงค์ พว.วรรณพร สุริยะวงศ์

วัตถุประสงค์ เพ ื่อใหส้ ำมำรถทรำบค ่ ำปกต ิ ค ่ ำวก ิ ฤตของ Blood gas ที่ต้องรำยงำนแพทย์ และแปลผล Blood gas ได้ถูกต้อง

การแปลผล Blood gas Blood gas เป็ นกำรวดัระดบัออกซ ิ เจน คำร ์ บอนไดออกไซด ์ และค ่ ำควำมเป็ นกรด-ด ่ ำง (pH) ในเล ื อด โดยเกบ ็ ตวัอยำ ่ งจำกหลอดเล ื อดแดง (ABG., CBG) หลอดเลือดด ำ (VBG)

การแปลผล Blood gas ข้อมูลในรำยงำนผลกำรตรวจวิเครำะห์ 1. pH บอกถึงสภำวะควำมเป็ นกรด-ด ่ ำงในร ่ ำงกำยค ่ ำปกต ิ ค ื อ7.35-7.45 ถำ ้ ต่ำ กวำ ่ 7.35 มีภำวะ acidosis ถำ ้ส ู งกวำ ่ 7.45 มีภำวะ alkalosis 2. PaCO2 ค ่ ำน ้ ี บ ่ งบอกถ ึ งควำมผด ิปกต ิ ของ Respiratory system ค ่ ำปกต ิ ค ื อ35-45 mmHg ถำ ้ ต่ำ กวำ ่ 35 mmHg มีภำวะ alkalosis แสดงถึงควำมผิดปกติของกำรหำยใจที่ เร ี ยกวำ ่ hyperventilation ถำ ้ ค ่ ำน ้ ี ส ู งกวำ ่ 45 mmHg มีภำวะ acidosis แสดงถึงกำร หำยใจท ี่ผด ิปกต ิ ท ี่เร ี ยกวำ ่ hypoventilation

การแปลผล Blood gas 3. PaO2 ค ่ ำปกต ิ ค ื อ80-100 mmHg ถำ ้ ต่ำ กวำ ่ น ้ ี เร ี ยก hypoxemia แสดงถึงภำวะพร ่ อง ออกซิเจน โดย 61-80 mmHg แสดงภำวะ mild hypoxemia, 40-60 mmHg แสดง ภำวะ moderate hypoxemia, นอ ้ ยกวำ ่ 40 mmHg แสดงภำวะ severe hypoxemia 4. HCO3 ค ่ ำปกต ิ 22-26 mEq/L ค ่ ำน ้ ี บ ่ งบอกถ ึ งควำมผด ิปกต ิ ของ metabolism system ถ้ำ HCO3 มำกกวำ ่ 26 mEq/L บ ่ งบอกถ ึ งภำวะ metabolic alkalosis ถ้ำ HCO3 ต่ำ กวำ ่ 22 mEq/L บ ่ งบอกถ ึ งภำวะ metabolic acidosis

การแปลผล Blood gas 5. Base excess/deficit ค ื อค ่ ำควำมเป็ นด ่ ำงท ี่เก ิ น ค ่ ำควำมเป็ นด ่ ำงปกต ิ จะอยร ู ่ ะหวำ ่ ง -2 ถึง +2 กำรแปลผลค ื อค ่ ำควำมเป็ นด ่ ำงท ี่มำกกวำ ่ ปกต ิ บ ่ งบอกถ ึ งภำวะ metabolic alkalosis ค ่ ำ ควำมเป็ นด ่ ำงท ี่นอ ้ ยกวำ ่ ปกต ิ บ ่ งบอกถ ึ งภำวะ metabolic acidosis 6. SaO2 เป็ นร้อยละของ hemoglobin ท ี่จบักบัออกซ ิ เจน ค ่ ำปกต ิ ค ื อ97-100

การแปลผล Blood gas ข ้ นัตอนกำรแปลผลBlood gas 1. วิเครำะห์ pH ถำ ้ ต่ำ กวำ่7.35แสดงวำ่เล ื อดเป็ นกรด ถำ ้ส ู งกวำ่7.45แสดงวำ่เล ื อดเป็ นด่ำง 2.วิเครำะห์ bicarbonate 2.1 ถ้ำเลือดเป็ นกรด และ HCO3ต่ำ หร ื อเล ื อดเป็ นด่ำงและHCO3ส ู งแสดงวำ่เป็ น metabolic cause 2.2 ถ้ำเลือดเป็ นกรด และ HCO3 ส ู ง หร ื อเล ื อดเป็ นด่ำงแต่HCO3 ต ่ำ ควรสงสัย respiratory cause และมี metabolic compensation ใหพ ้ ิ จำรณำร่วมกบัค่ำของ PaCO2

การแปลผล Blood gas 3. วเ ิ ครำะห ์ ค ่ ำ PaCO2 แปรผกผนักบัค ่ ำ pH หร ื อไม ่ 3.1 ถ้ำเลือดเป็ นกรด (pHต ่ำ) แต ่PaCO2 ส ู ง หร ื อเล ื อดเป็ นด ่ ำง (pH สูง) แต ่PaO2ต ่ำ แสดง วำ ่ เป็ น respiratory cause 3.2 ถ้ำเลือดเป็ นกรด (pHต ่ำ) และ PaCO2 ต่ำ หร ื อเล ื อดเป็ นด ่ ำง (pH สูง) และ PaO2สูง ควร สงสัยเป็ น metabolic cause และมี respiratory compensation ให้พิจำรณำ ร ่ วมกบัค ่ ำ HCO3

การแปลผล Blood gas ตวัอยำ่ง Blood gas pH PO2 PCO2 HCO3 BE O2Sat ABG//VBG /CBG 7.35- 7.45 80-100 35 -45 22-26 ±2 95% ABG 7.29 63.4 41.1 19.2 -6.2 95.9

การแปลผล Blood gas แปลผล Metabolic acidosis with uncompensation with mild hypoxemia

การแปลผล Blood gas ตวัอยำ่ง Blood gas pH PO2 PCO2 HCO3 BE O2Sat ABG//VBG /CBG 7.35- 7.45 80-100 35 -45 22-26 ±2 95% ABG 7.28 49.6 50.8 23.5 -3.2 88.3

การแปลผล Blood gas • แปลผล Respiratory acidosis with uncompensation with Moderate hypoxemia

การแปลผล Blood gas ตวัอยำ่ง Blood gas pH PO2 PCO2 HCO3 BE O2Sat ABG//VBG /CBG 7.35- 7.45 80-100 35 -45 22-26 ±2 95% ABG 7.36 38.8 59.8 27.2 2.3 73

การแปลผล Blood gas แปลผล Respiratory acidosis with complete compensation by Metabolic alkalosis with severe hypoxemia

การแปลผล Blood gas • ตวัอยำ่ง Blood gas pH PO2 PCO2 HCO3 BE O2Sat ABG//VBG /CBG 7.35- 7.45 80-100 35 -45 22-26 ±2 95% ABG 7.39 54.9 41.3 24.8 0.6 92

การแปลผล Blood gas • แปลผล Normal

การแปลผล Blood gas • ตวัอยำ่ง Blood gas pH PO2 PCO2 HCO3 BE O2Sat ABG//VBG /CBG 7.35- 7.45 80-100 35 -45 22-26 ±2 95% ABG 7.55 65.4 32.3 20.1 6 94.5

การแปลผล Blood gas • แปลผล Respiratory alkalosis with partially or acute compensation by metabolic acidosis with mild hypoxemia

การแปลผล Blood gas • ตวัอยำ่ง Blood gas pH PO2 PCO2 HCO3 BE O2Sat ABG//VBG /CBG 7.35- 7.45 80-100 35 -45 22-26 ±2 95% ABG 7.22 36.9 60.7 28.9 -2.7 88%

การแปลผล Blood gas • แปลผล Respiratory acidosis with partially compensation by metabolic alkalosis with severe hypoxemia

บรรณานุกรม ศุภวัชร สิงห์ทอง. (ม.ป.ป.). กำรแปลผลกำรตรวจเคมีของเลือด. shorturl.at/ozPTU วโิรจน ์ไววำนิชกิจ. (2542). กำรแปลผลกำรตรวจวิเครำะห์ BLOOD GAS. วำรสำรกำรแพทย์เขต 4,18(3), 209- 215. Castro, D., Patil, S. M., & Keenaghan, M. [Updated 2022 Sep 12]. Arterial Blood Gas. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536919/