32 ญาดา ลิขิตลือชา ชุมชนไทยเวียงวัดคีรีวัน

บทบรรณาธกิ าร

ชุมชนไทยเวยี งวดั คีรีวนั เป็นชุมชนท่องเที่ยวเชิงวฒั นธรรมทช่ี าวชุมชนเป็นชาวไทยเชอ้ื สายลาวเวียงทม่ี วี ัฒนธรรม
เกา่ แก่มามากกว่า 100 ปี และยงั สืบเชื่อสายมาจนถึงปัจจุบัน สิง่ ท่ีเปน็ เสนห่ แ์ ละน่าสนใจของชมุ ชนแห่งนีค้ ือ การร่วมกนั รักษา
สบื สานตอ่ ยอด วฒั นธรรมประเพณี ทเ่ี ด่นชดั คอื ยงั คงพดู ภาษาถ่นิ ท่บี ง่ บอกความเป็นเอกลักษณข์ องพ้นื ถิน่ มสี ่วนของคนใน
ชุมชนทุกคนท่ีสามัคคี กันร่วมกจิ กรรมเช่นการแหเ่ ทยี นเข้าพรรษาทีช่ าวชุมชนร่วมใจกนั นำ�เทียนพรรษามาแห่รอบเขากะเหร่ยี ง
ขบวนที่อาจนับได้ว่ามีมากที่สุดในจังหวัด,ประเพณีสารทมีการกวนกระยาสาทรท่ีชาวชุมชนภาครัฐและภาคเอกชนมาร่วมกัน
กวนกระยาสาทรทยี่ าวทสี่ ดุ ในโลกงานลอยกระทงการขนทรายเขา้ วดั การกอ่ เจดยี ท์ รายงานบญุ บา้ นประดบั ดนิ งานสขู่ วญั ขา้ วงา
นสกั การะเจา้ พ่อหนิ ตัง้ ทเี่ ปน็ ประเพณีของชาวบา้ นสีบทอดกนั มากวา่ 100 ปี กิจกรรมทสี่ ร้างขนึ้ มาใหม่เพ่อื ให้สืบทอดถึงวิถีชวี ติ
อยา่ งงานเทศกาลหุ่นไลก่ า และ งานเทศกาลผ้าฝา้ ย การนำ�คณะนางรำ�รว่ มการแสดง ณ สถานทูต สปป.ลาว ในประเทศไทย
การแตง่ กาย การร้องเพลงโดยศลิ ปนิ หมอลำ� นอกจากน้ียงั มอี าหารพน้ื ถิน่ ของทรี่ ะลึก ของฝากทน่ี ่าสนใจ เชน่ ข้าวยาคู ผลไม้
กระยาสารท ทองมว้ นโบราณ ซปุ หมอน้อย ไซมงคล ผ้าขาวมา้ และผลิตภัณฑจ์ ากไผ่ เปน็ ตน้
“ชนุ ชนวฒั นธรรมไทยเวยี งวดั ครี วี นั ”เลม่ นจี้ งึ ไดร้ วบรวมสถานทที่ อ่ งเทยี่ ววฒั นธรรมเกา่ แกอ่ าหารพน้ื ถนิ่ และของฝาก
เพ่ือเป็นข้อมูลสำ�หรับเชิญชวนให้ผู้อ่านทุกคนได้ลองมามาสัมผัสเสน่ห์ของชุมชนได้เรียนรู้วัฒนธรรมเก่าแก่หวังว่า
นิตยสารเล่มน้ีจะเป็นประโยชน์ต่อผอู้ ่านและส่งเสริมการท่องเท่ยี วให้กบั ชมุ ชนแหง่ นี้ได้ไมม่ ากก็น้อย

ญาดา ลิขติ ลือชา

สารบัญ

๑ ความเป็นมาของชุมชน

๓วดั ครี วี ัน

๕ ตลาดลาวเวียง

๘ศาลเจา้ พอ่ หนิ ตัง้

๑o ศูนย์การเรยี นรเู้ ศรษฐกิจ
พอเพยี งภกู ะเหรีย่ ง

กลมุ่ บุง่ เข้ หินตั้ง

๑๒โฮมสเตย์ลาวเวียง

สารบัญ

๑๔สวนไม้หอมกฤษณา

๑๖ ศิลปะการแสดงพืน้ บา้ น

อาหารถนิ่ ของฝาก

๑๘และของทรี่ ะลกึ
๒๒ เสน้ ทางทอ่ งเที่ยว

ชุมชนไทยเวียงวดั ครี วี นั

ความเป็นมาชุมชนไทยเวยี งวดั คีรีวัน

ชมุ ชนไทยเวยี งวดั ครี วี นั เปน็ ชมุ ชนทอ่ งเทีย่ วเชงิ วฒั นธรรมทีช่ าวชมุ ชนเปน็ ชาวไทยเชือ้ สายลาวเวยี ง
มีพื้นที่ครอบคลุม ๓ หมู่บ้าน ในเขต ๒ ตำ�บล ของจังหวัดนครนายก ได้แก่หมู่ที่ ๑ บ้านคีรีวัน ตำ�บลศรีนาวา
หมู่ที่๗ บ้านบุ่งเข้ ตำ�บลหินตั้ง และหมู่ที่๘ บ้านคลองสีเสียด ตำ�บลหินตั้ง โดยมีวัดคีรีวัน ซึ่งตั้งอยู่บน
เขากะเหรี่ยงเป็นศูนย์รวมของชุมชนภายใต้การปกครองของพระครูอุดมกิจจานุกูลเจ้าคณะตำ�บลสาลิกา
เขต ๑ เจ้าอาวาสวัดคีรีวันที่ถูกกวาดต้อนมาจากประเทศลาว ในสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี และ บางส่วนอพยพ
มาตั้งแต่ สมัยสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่๓ จากเมืองเวียงจันทน์เข้ามาตั้งถิ่นฐานในประเทศไทย
และกระจายกันอยู่ในจังหวัดนครนายก

นางสุมาลี นาคสขุ นายปิยะชาติ จันลา พระครูอุดมกิจจานุกูล

๑

ปจั จุบันชาวไทยเวียงวัดคีรีวัน ไดป้ รบั วถิ ชี วี ิตตามยคุ สมัย ทำ�ใหศ้ ลิ ปะวฒั นธรรมบางอยา่ ง
รวมถึงอัตลักษณ์การแต่งกายได้เลือนหายไปพระครูอุดมกิจจานุกูลเจ้าอาวาสวัดคีรีวันเล็งเห็น
ความสำ�คัญของการสืบสานวัฒนธรรมไทยเวียงของคนในชุมชนให้คงอยู่ในปลายปีพ.ศ๒๕๖๐
จงึ ได้หารอื ญาตโิ ยมผใู้ หญ่บ้าน ๓ หมู่บา้ น และ ผู้รว่ มรเิ ริม่ ทำ�กจิ กรรมไดแ้ ก่นายปยิ ชาตจิ นั ลา
ภมู ปิ ญั ญาดา้ นเศรษฐกจิ พอเพียง และ นางสุมาลี นาคสขุ นักสือ่ ความหมายชุมชนและภูมิปญั ญา
ด้านการแต่งกายการแสดงวัฒนธรรมริเริ่มการฟ้ืนฟูกิจกรรมวัฒนธรรมประเพณีตาม
ฮีตสิบสองคองสิบสีก่ ารแตง่ กายและศลิ ปะการแสดง
ต่อมาท่านพระครูอุดมกิจจานุกูลได้ร่วมกับชาวชุมชนและนักสื่อความหมายชุมชน
แ ล ะ ภู มิ ปั ญ ญ า ด้ า น ก า ร แ ต่ ง ก า ย ก า ร แ ส ด ง วั ฒ น ธ ร ร ม ทำ � ก า ร ส่ ง เ ส ริ ม ใ ห้ มี ก า ร จั ด ทำ �
ลานวฒั นธรรมไทยเวยี งวดั ครี วี นั ใชเ้ ปน็ สถานทจี่ ดั งานกจิ กรรมตามประเพณแี ละเปน็ จดุ ถา่ ยทอด
ภูมิปัญญาพื้นถิ่นเป็นที่เรียนรู้กิจกรรมต่างๆของชุมชนส่งเสริมจัดทำ�ตลาดลาวเวียง
วัดคีรีวันเป็นสถานที่จำ�หน่ายสินค้าของคนในชุมชนเพื่อสร้างรายได้ตามหลักเศรษฐกิจ
พอเพียงความอยู่ดีกินดีแก่คนในชุมชนและส่งเสริมการท่องเท่ียวตามเส้นทางท่องเท่ียว
วิถไี ทยเวยี งภายในชุมชน

๒

๓

วัดครี ีวัน

วดั คีรวี ันก่อต้ังเมอื่ วนั ที่ ๑๕ มนี าคม ๒๔๔๐ โดยคร้งั แรกชาวบา้ นได้ร่วมกนั สรา้ งเปน็
ท่ีพักสงฆ์ขึ้นที่ทุ่งเขากะเหร่ียงชื่อท่ีพักสงฆ์เขากะเหรี่ยงโดยไม่ปรากฏนามผู้สร้างหรือผู้ดูแล
แต่ที่พักสงฆ์แห่งน้ีอยู่ไกลจากหมู่บ้านจึงได้ปรึกษาหารือกันเพื่อย้ายไปอยู่ใกล้ที่ชุมชนซ่ึงเป็น
ทีอ่ ยู่บนเนนิ เขาครี ีวันมีต้นมะพร้าว และ ป่ากล้วย ซงึ่ นายเฟ้ืองไดถ้ วายให้สร้างเป็นสำ�นักสงฆ์
ทีด่ ินดังกลา่ วไม่มีเอกสารสิทธ์ิเป็นเพยี งทีจ่ ับจอง และ ต่อมาได้ย้ายทีพ่ ักสงฆ์มาสรา้ งทีใ่ หม่ซึ่ง
เปน็ ทตี่ ง้ั วัดใน ปจั จุบนั โดยใช้ช่ือวา่ “วัดคีรวี ัน”

ไดร้ บั พระราชทานวิสงุ คามสีมาเมอ่ื วนั ที่ ๑๖ สิงหาคม ๒๔๕๖ ปชู นียวัตถุมพี ระประธาน
ประจำ�อุโบสถปรางมารวิชยั พรอ้ มอคั รสาวก และ มีพระแก้วมรกตจำ�ลององคใ์ หญท่ ่ีสดุ ในโลก
ประดษิ ฐานอยใู่ นวหิ ารบนยอดเขาครี วี นั รวมถงึ ศลิ ปะสถาปตั ยกรรมแบบขอมทง้ั ปราสาทขอม
องคใ์ หญ่ที่ประดษิ ฐานหลวงพอ่ โพธ์ิ ๑,๐๐๐ ปี โดยวดั เปน็ ศูนยก์ ลางของชาติพันธ์ุลาวเวยี ง
ทง้ั ๓ หมู่รอบเขากะเหร่ยี ง

เปดิ ทุกวัน สอบถามขอ้ มูลไดท้ ีพ่ ระครอู ดุ มกจิ จานกุ ูล
เจ้าคณะตำ�บลสาลิกาเขต ๑ เจา้ อาวาสวัดคีรวี นั
โทร : ๐๘๑-๘๒๖-๓๖๙๕

๔

ตลาดลาวเวียงวัดคีรวี ัน

พ้ืนที่ของวัดครี ีวนั จดั ทำ�เป็นตลาดชุมชนวิถถี ิน่ ของชมุ ชนไทยเวยี งวดั คีรวี นั
ที่ตอ้ งการคนในชุมชนนำ�ผลิตภัณฑ์ของท้องถิ่น อาหารพ้ืนถนิ่ ของฝาก ของท่ีระลึก ผกั
ผลไม้ตามฤดกู าลฯ มาจำ�หนา่ ยพร้อมกับจัดการแสดงทางวฒั นธรรมของเดก็ เยาวชน
และประชาชน ในพ้ืนท่ใี นช่วงตามประเพณี มตี กั บาตรข้าวเหนยี วทุกเชา้
ทต่ี ัง้ :ลานวฒั นธรรมไทยเวยี งวัดคีรีวนั หน้าวดั ครี วี ัน หมทู่ ี่ ๑ ต�ำ บลศรนี าวา
อ�ำ เภอเมือง จงั หวดั นครนายก

เปดิ วันเสาร์-อาทิตย์ ๗.๓๐ - ๑๕.๐๐ น.
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ท่ี : นางสุมาลี นาคสขุ
ผูจ้ ัดการตลาดลาวเวียงวัดครี วี ันโทร ๐๘๙-๘๒๘-๗๙๒๗

๕

๖

ลานวัฒนธรรม

ไทยเวียงวัดครี วี นั

พื้นที่ของวัดคีรวี นั จัดทำ�เปน็ สถานทใ่ี ชป้ ระโยชน์
ในการจัดแสดงทางวฒั นธรรมพน้ื ถ่นิ การจดั งานประเพณี
ฮีตสิบสอง คองสิบสี่ ในบางรายการและ เป็นจุดถ่ายทอด
ภูมิปัญญาของท้องถิ่น ชุมชนไทยเวียงวัดคีรวี นั

ทต่ี ้งั : หน้าวดั คีรวี นั หม่ทู ี่ ๑ ตำ�บลศรีนาวา
อำ�เภอเมือง จงั หวัดนครนายก
สอบถามขอ้ มูลเพิ่มเตมิ ได้ที:่ นางสมุ าลี นาคสุข
เลขาชมุ ชนไทยเวียงวดั คีรวี ัน โทร ๐๙๘-๘๒๘-๗๙๒๗

๗

เปดิ ทุกวัน ๐๖.๐๐-๑๘.๐๐ น ศาลเจ้าพ่อหนิ ต้งั

สถานท่ศี ักด์สิ ทิ ธิ์ มีความมหัศจรรยข์ องหินธรรมชาตกิ ้อนใหญ่
ขนาดกวา่ ๒๐ คน โอบตง้ั ตระหง่านบนหนิ กอ้ นเล็กขนาดกวา่ ๓ คน โอบ
ศาลเจ้าพ่อหินตั้งจึงเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธ์ิของชุมชนท่ีชาวชุมชน
และคนตา่ งถิน่ กราบไหว้ สักการะบูชามากวา่ ๑๐๐ ปี อีกทั้งยังเปน็ ท่มี า
ของชื่อ ตำ�บลหนิ ตง้ั อำ�เภอเมืองจงั หวดั นครนายก จนถงึ ปัจจบุ ันโดย
ชุมชนจะร่วมกันจัดประเพณีสักการะเจ้าพ่อหินต้ังเป็นประจำ�ทุกปี
ในเดอื นสามและเดือนหก

ทต่ี ั้ง : หมทู่ ี่ ๗ บา้ นบ่งุ เข้ ต�ำ บลหนิ ตัง้ อำ�เภอเมือง
จงั หวัดนครนายก
สอบถามขอ้ มลู เพิ่มเติมไดท้ ี่ : นายสมัย จติ จากผใู้ หญ่
บา้ นหมู่ท่ี ๗ ตำ�บลหินตงั้ โทร ๐๘๑-๑๗๕-๕๓๒๑

๘

๙

ศนู ย์การเรียนร้เู ศรษฐกจิ
พอเพียงภูกะเหร่ยี ง

เป็นศูนย์เรียนรู้และแหล่งทอ่ งเทยี่ วเชงิ เกษตร
ท่ีใช้พื้นท่ีของคุณทวดของคุณปิยะชาติหน่ึงในผู้ร่วมก่อต้ังชุมชน
ซ่ึ ง เ ป็ น ค น ล า ว ท่ี ไ ด้ อ พ ย พ จ า ก เ วี ย ง จั น ท ร์ ม า ตั้ ง ถ่ิ น ฐ า น
ทำ � เ ป็ น ศู น ย เ รี ย น รู้ ต า ม ห ลั ก ป รั ช ญ า เ ศ ร ษ ฐ กิ จ พ อ เ พี ย ง
มฐี านการเรยี นรู้ กจิ กรรมการทำ�นา การทำ�สวนเกษตรผสมผสาน
การถ่ายทอดภูมิปัญญาต่างๆสลับหมุนเวียนพิพิธภัณฑ์รัตนจัน
มีจัดแสดงของใช้โบราณสวนสัตว์ปล่อยและมีสะพานพราวฟ้า
ที่ทอดยาวตามทุ่งนา

ทตี่ ั้ง: ๑๐๔ หมทู่ ี่ ๑ ตำ�บลศรนี าวา
อำ�เภอเมอื ง จงั หวดั นครนายก
เปดิ ทุกวนั ๐๖.๐๐-๑๘.๐๐ น
สอบถามขอ้ มูลเพม่ิ เติมไดท้ ี่ :
นายปิยวฒั น์ จนั ลา
โทร ๐๘๗-๓๖๑-๕๘๒๑

๑o

กลมุ่ โฮมสเตย์ลาวเวียงวดั ครี วี นั

กลมุ่ โฮมสเตยท์ ีช่ าวบา้ นช่วยกันทำ�เปน็ บา้ นเด่ียว 2 หอ้ งนอน 2 หอ้ งนำ้ � เป็นตง้ั ในพ้ืนท่ี
หมู่ ๑ บ้านครี วี นั หนึง่ ในสามหมู่บา้ นของชมุ ชนท่เี ปดิ ใหน้ ักทอ่ งเท่ียวพกั

สิ่งอำ�นวยความสะดวก

มโี ทรทัศน์ ช่องเคเบลทีวี เครอื่ งปรบั อากาศ ผ้าปทู น่ี อน ทางเขา้ สว่ นตัว กาแฟชา ห้องครวั
ของใช้ในห้องนำ้ � ผา้ เช็คตัว และ มีบริการที่จอดรถใหฟ้ รี
กิจกรรม
กิจกรรมด้านอาหารถ่ินไก่บ้านรวนปลาร้าขนมคาบหมูและยังเปิดบริการด้านร้านอาหาร
ทีป่ รงุ อาหารถน่ิ มาบรกิ าร และมี การจัดท่องเทยี่ วชมุ ชนดว้ ยรถวถิ ีถน่ิ

ราคาเรมิ่ ต้นที่ 1500 บาท

ทต่ี ั้ง: ๑๐๔ หมทู่ ี่ ๑ตำ�บลศรีนาวาอ�ำ เภอเมือง จังหวดั นครนายกเปิดทกุ วนั
สอบถามข้อมูลเพม่ิ เตมิ ได้ท่ี : นางวกุล เข็มนาค ภมู ปิ ญั ญาด้านอาหารถ่ิน
โทร ๐๘๑-๕๗๐-๘๖๖๙

๑๑

กล่มุ บุ่งเข้ หนิ ต้ัง ราคาเริม่ ตน้ ที่ 1500 บาท
โฮมสเตย์ลาวเวยี ง

กล่มุ โฮมสเตย์ของชาวบา้ นท่มี บี า้ นโบราณแบบชาวลาวเวยี งเปน็ บา้ นเดย่ี วขนาด65ตร.ม.
2 ห้องนอน 2 ห้องนำ้ �ส่วนตวั อายุกว่า ๘๐ ปี เปน็ ทตี่ ้ังกลุ่มในพ้นื ทหี่ มู่ ๗ บ้านบุ่งเข้หินต้ังหนึง่ ในสาม
หม่บู า้ นของชุมชนทีเ่ ปิดให้นักท่องเทย่ี วได้พักกบั เจา้ บ้าน

ส่ิงอำ�นวยความสะดวก
มโี ทรทัศน์ ชอ่ งเคเบลทวี ี เคร่ืองปรบั อากาศ ผ้าปูทนี่ อน ทางเข้าส่วนตัว กาแฟชา ห้องครัว
ของใชใ้ นหอ้ งน้ำ� ผา้ เช็คตัว ถงั ดบั เพลิง และ มบี รกิ ารทจ่ี อดรถใหฟ้ รี

กจิ กรรม
กิจกรรมเรยี นรู้เร่อื งไผ่และผลิตภัณฑจ์ ากไผ่อาทิการปลูกขยายและดแู ลไผ่ การทำ�หนอ่ ไม้ดอง
การทำ�ชาใบไผ่ การทำ�กระดาษจากใบไผ่ การทำ�กระบอกไผใ่ ช้เปน็ ภาชนะ และ สำ�หรับดืม่ นำ้ � การทำ�
ชามกาบไผ่ การสานไซมงคล จกั สานไมไ้ ผ่ และ การทอ ยอ้ ม ผ้าขาวมา้ ฝ้ายทอมือ ยอ้ มสธี รรมชาติ
จากใบไผ่และเปลอื กไม้แปรรปู หลากชนดิ การจดั ทอ่ งเทย่ี วชมุ ชนดว้ ยรถวถิ ถี นิ่ และ การจดั เลย้ี งอาหาร
พืน้ ถ่นิ ในกระด้ง

ทตี่ ้งั : ๓๖ หมู่ที่ ๗ ต�ำ บลหนิ ตง้ั อ�ำ เภอเมือง จงั หวัดนครนายก
สอบถามขอ้ มลู เพ่ิมเตมิ ไดท้ ี:่ นางสมจติ ร วฒั นวิเชยี ร โทร ๐๘๖-๗๙๘-๖๘๒๗

นางสมถวิล นามบุญศรึ โทร ๐๘๙-๒๔๗-๗๕๖๕

๑๒นางจรีย์ กลน่ิ มะลิ โทร ๐๘๙-๙๓๒-๙๙๐๐

สวนไม้หอมกฤษณา

สวนไมห้ อมกฤษณากวา่ ๕๐๐๐ต้นท่ีมีธรรมชาติอนั รม่ ร่ืนและเป็นท่ตี ัง้ ของโฮมสเตยข์ องหมบู่ า้ น
ใ น พื้ น ท่ี ห มู่ ๘ บ้ า น ค ล อ ง สี เ สี ย ด ห น่ึ ง ใ น ส า ม ห มู่ บ้ า น ข อ ง ชุ ม ช น ที่ เ ปิ ด ใ ห้ นั ก ท่ อ ง เ ที่ ย ว พั ก
และเข้าร่วมทำ�กิจกรรมด้านการปลูกขยายและดูแลไม้สวนเรียนรู้การทำ�สวนไม้หอมกฤษณา
การทำ�ปุย๋ อินทรีย์ การทำ�กระยาสารทการทำ�น้ำ�พริกตา่ งๆและการทำ�ผลไม้แปรรูป การจดั ท่องเที่ยว
ชมุ ชนดว้ ยรถวิถีถนิ่

ทีต่ ง้ั :หมทู่ ี่ ๘ ตำ�บลหนิ ตัง้ อำ�เภอเมอื ง จังหวดั นครนายก เปดิ ทุกวนั
สอบถามข้อมูลเพ่ิมเตมิ ได้ที่: นายชัชวาล สว่างเวยี งผใู้ หญบ่ า้ นหมทู่ ี่ ๘
ต�ำ บลหินต้ังโทร ๐๘๖-๐๘๓-๒๖๒๗

๑๓

๑๔

๑๕

ศิลปะการแสดงพนื้ บ้าน

ชมุ ชนไทยเวยี งวดั ครี วี นั มเี อกลกั ษณท์ ช่ี าวชมุ ชนยงั คงรว่ มกนั สบื สานศลิ ปะ
การแสดงเพือ่ ใชใ้ นการแสดงตามประเพณี ทั้ง การรำ� มนี างรำ�พื้นถิ่น ทงั้ รุ่นเดก็ เยาวชน
ผู้ใหญ่และผู้สูงวัยรวมตัวกันฝึกซ้อมศิลปะการรำ�แบบฉบับลาวการร้องหมอลำ�ที่สืบสาน
การร้องเพลงลำ�ล่องรำ�เต้ยอันเป็นเอกลักษณ์ของชาวลาวเวียงการเล่นดนตรีพื้นบ้านมี
การเลน่ พินการเล่นแคนและดนตรีพน้ื บ้านประยุกต์ท่สี บื สานจากบรรพบรุ ุษ

ท่ีตั้ง: ลานวฒั นธรรมไทยเวียงวดั คีรวี นั หมทู่ ี่ ๑ ต�ำ บลศรีนาวา อำ�เภอเมอื ง
จังหวัดนครนายก
สอบถามข้อมูลเพ่ิมเตมิ ได้ที่: นายเดโช สขุ สวัสดิ์ โทร ๐๘๖-๐๗๒-๐๕๒๐

นางสำ�ฤทธิ์ ชืน่ สริ ิ โทร ๐๘๙-๘๒๓-๑๕๐๕
นายแมนสรวง ดีเย่ยี ม โทร ๐๙๗-๐๓๗-๗๗๙๓

๑๖

อาหารถิ่น ของฝาก และของที่ระลึก

๑.น�ำ้ พรกิ ปลารา้ สับ

น้ำ�พรกิ ปลารา้ สับ เป็นสูตรโบราณที่ไดร้ ับการถา่ ยทอดจากบรรพบุรุษ ปรุงด้วยปลาร้า
ท่ีชุมชนไทยเวียงวัดคีรีวันทำ�กันเองผสมผสานกับสมุนไพรท้องถ่ินพร้อมเทคนิคพิเศษของ
ชาวไทยเวยี งทำ�ให้รสชาตกิ ลมกลอ่ มอรอ่ ยเกบ็ ไวร้ ับประทานไดน้ าน

ขอ้ มูลโดย : นางส�ำ ฤทธิ์ ช่นื ศริ ิ ภมู ปิ ัญญาด้านการอาหารพืน้ ถ่นิ โทร o๘๙-๘๒๓-๑๕o๕

๒.ผลไม้แปรรูป (แช่อม่ิ กวน ดอง)

ผลไม้แปรรปู เปน็ ผลติ ภณั ฑท์ ท่ี ำ�จากผลไม้ท่มี ใี นชมุ ชนตามฤดกู าล ประกอบดว้ ย
มะม่วงกวน กระท้อนแช่อ่ิมอบแหง้ ซง่ึ เป็นสูตรโบราณทไี่ ดร้ บั การถ่ายทอดจากบรรพบรุ ษุ
รสชาตหิ วานอร่อยเก็บไว้รับประทานได้นาน

ข้อมูลโดย : นางบวั กนั ศิริ ภูมิปัญญาด้านการอาหารพ้นื ถิ่น โทร o๙๑-๗๓๙-๕๕o๘

๓.กระยาสารทแมพ่ นั

กระยาสารท เปน็ ขนมโบราณ ท่ใี ช้ในประเพณีงานสารทลาว ตามประเพณฮี ตี สิบสอง
ค อ ง สิ บ ส่ี เ ป็ น สู ต ร ท่ี ไ ด้ รั บ ก า ร ถ่ า ย ท อ ด ม า จ า ก บ ร ร พ บุ รุ ษ ปั จ จุ บั น ยั ง ใ ช้ เ ต า ถ่ า น ใ น ก ว น
กระยาสารททำ�ใหก้ ระยาสารทหอมอรอ่ ย

ข้อมลู โดย : นางคำ�พัน สมตน ภมู ปิ ญั ญาด้านการอาหารพื้นถ่นิ โทร o๘๖-๑๑o-๘๔๒๔

๑๗

อาหารพนื้ ถิน่ ชมุ ชนไทยเวียงวัดครี วี ันสูตรโบราณใช้วตั ถดุ บิ
ท่ีผ่านการคัดสรรภายในชุมชนประกอบด้วยไก่บ้านปรุงรสด้วยปลาร้าปรุงสุก
สูตรชาวลาวเวียงทำ�เองทำ�ให้รสชาติกลมกล่อมคลุกเคล้าด้วยนมสด
ทำ�ให้เนื้อไก่นุ่มอร่อยซ่ึงเป็นเทคนิคเฉพาะของพื้นท่ีชุมชนไทยเวียงวัดคีรีวัน

ขอ้ มูลโดย นางวกุล เขม็ นาค
ภูมิปญั ญาด้านอาหารถิ่น โทร ๐๘๑-๕๗๖-๘๖๖๙

๔.ไกบ่ ้านรวนปลาร้า

ขนมโบราณของชุมชนไทยเวียงวดั คีรีวันโดยมีตน้ ขา้ วอ่อน
ผสมข้าวหอมมะลิเป็นส่วนผสมสำ�คัญผ่านการโม่มือแบบโบราณ
ท่ี ทำ � ใ ห้ ข น ม มี ค ว า ม เ ขี ย ว ข้ น โ ร ย ด้ ว ย ข้ า ว ต อ ก ง า ดำ � ง า ข า ว
เพ่ือเพิม่ คุณค่าสารอาหารมากข้นึ

ข้อมลู โดย นายปยิ ชาติ จันลา
ภูมิปัญญาด้านอาหารถ่นิ โทร ๐๘๑-๘๖๘-๗๘๔๑

๕.ขา้ วยาคู

ไข่เคม็ ดนิ สอพอง สตู รของชมุ ชนไทยเวียงวัดคีรวี ัน ๖.ไขเ่ คม็ ดนิ สอพอง
เปน็ สูตรทไ่ี ดร้ บั การถา่ ยทอดจากบรรพบรุ ษุ โดยมีการคดั สรรไข่เป็ด
คุณภาพจากชุมชนคลุกเคล้าผสมกับสมุนไพรใบเตยทำ�ให้ไข่แดง ๑๘
สีสดใสรสกลมกล่อมและมีกลิ่นหอมสามารถนำ�มาปรุงอาหาร
ไดท้ ัง้ ทอด และ ต้ม

ข้อมูลโดย นางขวญั ทอง ปาสีเหลก็
ภมู ิปัญญาดา้ นอาหารถนิ่ โทร ๐๘๙-๙๓๑-๕๓๖๕

๗. แกงคั่วหน่อไมไ้ ก่
แกงค่วั หน่อไมไ้ ก่ เป็นอาหารถนิ่ สูตรของชุมชนไทยเวยี ง
วัดคีรีวันใช้หน่อไม้ท่ีเป็นผลผลิตของชุมชนโดยนำ�มาดองแบบ
ปลอดสารกันบูด ทำ�ให้แกงคว่ั หนอ่ ไมไ้ ก่รสชาติ สด กลมกล่อม

ขอ้ มลู โดย : นางจรีย์ กล่นิ มะลิ
ภมู ปิ ัญญาด้านอาหารถ่นิ
โทร ๐๘๙-๙๓๒-๙๙๐๐

๘.ทองม้วนโบราณ
ทองม้วนโบราณ เปน็ สูตรเฉพาะของชุมชน
ไทยเวยี งวัดคีรวี นั ส่วนผสมใช้วัตถดุ บิ ภายในชุมชน
ใช้เตาถ่านโบราณเป็นอุปกรณ์ในการทำ�ทองม้วน
ทำ�ใหข้ นมสดหอมมนั อร่อย

ขอ้ มลู โดย : นางพรจันทร์ วงศรีทา
ภมู ปิ ญั ญาดา้ นอาหารถนิ่
โทร ๐๘๗-๐๙๖-๔๓๐๙

๑๙ ๙. ไซมงคล เครื่องจักสานจากไม้ไผ่

เปน็ งานหัตถกรรมจากไมไ้ ผ่(นวล)ซ่ึงเป็นวัตถุดิบท่มี ีในท้องถิน่
การพัฒนาต่อยอดจากเครอ่ื งมอื การจบั ปลา (ไซ) ในสมยั โบราณโดย
การสานเปน็ ไซขนาดเลก็ ตกแต่งดว้ ยกระดาษเงนิ กระดาษทองกระดิง่
ลกู ปัด สามารถเปน็ ของฝาก ของทร่ี ะลกึ เพือ่ ใช้ประดบั ตกแต่งบ้าน
หรอื เปน็ เครอ่ื งรางของขลัง

ข้อมลู โดย : นางยพุ ิน วงั ยายฉมิ (แมพ่ นิ )
ภูมปิ ัญญาด้านหตั ถกรรม
โทร ๐๘๕-๒๔๗-๔๗๙๔

๑o.ผลิตภัณฑ์จากไผ่และผ้าขาวมา้

หนอ่ ไมด้ อง ทำ�จากหนอ่ ไมส้ ดจากสวนปา่ ไผป่ ลอดสารพษิ ในชมุ ชนดองดว้ ยกรรมวธิ ี
โบราณมีเกลือเป็นส่วนผสมหลักไม่ใส่สารกันบูดสามารถเก็บไว้รับประทานได้ทั้งปี

ชาใบไผ่ ใชใ้ บไผน่ าชนดิ จากสวนปา่ ไผใ่ นชมุ ชน ทปี่ ลอดสารพิษ นำ�มาค่วั ให้หอม
มคี ณุ ค่าจากภูมิปญั ญาพ้นื ถน่ิ
กระบอกน้ำ�ไมไ้ ผ่ วิถถี ิน่ ชาวลาวเวียง พิถีพิถนั คัดสรรไม้ไผ่คณุ ภาพจากชมุ ชนนำ�
มากลึงเกลาเปน็ กระบอกนำ้ �ด่มื และภาชนะ

กระดาษจากใบไผ่ นำ�ใบไผซ่ ่ึงไม่ได้ใช้ประโยชน์ มาผา่ นกรรมวิธีเพ่ือทำ�เป็นกระดาษ
ใชป้ ระโยชนใ์ นงานต่างๆ

๒o

ใบหมาน้อย ชุปหมานอ้ ย ผ้าขาวม้า

ชุปหมานอ้ ย

เ ป็ น อ า ห า ร พื้ น ถ่ิ น ชุ ม ช น ไ ท ย เ วี ย ง วั ด คี รี วั น สู ต ร โ บ ร า ณ ใ ช้ วั ต ถุ ดิ บ เ ป็ น ส มุ น ไ พ ร
ห ม า น้ อ ย ท่ี พ บ ม า ก ใ น ป่ า บ น ภู เ ข า นำ้ � ซั บ แ ห่ ง เ ดี ย ว ข อ ง จั ง ห วั ด น ค ร น า ย ก มี คุ ณ ค่ า ส ร ร พ คุ ณ
เป็นยาเย็นลักษณะใบเป็นรูปหัวใจแต่โคนใบเป็นแบบก้นปิดหน้บใบและหลังใบมีขนปกคลุมนา
เวลาเอามอื ลบู ใบรสู้ กึ นมุ่ เหมอื นขนหมานอ้ ยชาวบา้ นแตโ่ บราณนยิ มมาทำ�อาหารคาวปรงุ ดว้ ยน้ำ�ปลารา้
ต้มสกุ ผสมความกลมกล่อมของรสชาตดิ ว้ ยตะไคร้ พรกิ ตน้ หอม ผักชี ปลาตำ�ปน่ และยังทำ�เป็น
ของหวานผสมนำ้ �ตาลในลักษณะวนุ้

ผ้าขาวมา้

ผา้ ขาวมา้ ฝ ้ายทอมือ ย ้อมสธี รรมชาติจากใบไผแ่ ละเปลือกไม ้ แ ปรรปู หลากสไตล ์ ส บื สานวิถีถิ่น
การแตง่ กายตงั้ แตโ่ บราณของชาวลาวเวียง โดยผู้ชายนิยมนำ�ผ้าขาวมา้ มาคาดพุง หรือ พาดบา่ สว่ น
ผู้หญิงนิยมใช้ผ้าฝ้ายทอมือสีพื้นเข้มย้อมสีธรรมชาติทั้งนิยมนำ�ผ้าขาวม้ามาตัดเป็นย่ามสะพาย
ไว้ใส่ของนำ�ผา้ ขาวม้า มาตกแตง่ ในงานประเพณตี ่างๆ และ ชาวชุมชนยงั นิยมติดไวใ้ ชส้ อยประโยชน์ใน
ครวั เรือนทกุ บ้านทั้งนี้การใช้ผ้าขาวม้าไมม่ ีการจำ�กดั สีลวดลายในการใชง้ าน

ขอ้ มูลโดย : นางสมจิตร วัฒนวเิ ชยี ร โทร ๐๘๖-๗๙๘-๖๘๒๗
นางสมถวลิ นามบญุ ศรึ โทร ๐๘๙-๒๔๘-๗๕๖๕
นางจรีย์ กล่นิ มะลิ โทร ๐๘๙-๙๓๒-๙๙๐๐
นางสุมาลี นาคสขุ ภูมปิ ัญญาดา้ นการแต่งกาย การแสดง
วัฒนธรรม พน้ื ถน่ิ บา้ นภูน้�ำ ซบั โทร ๐๙๘-๘๒๘-๗๙๒๗

๒๑

๒๒