คู่มือเตรียมพิธีเปิดห้องสมุดพร้อมปัญญา

“หนังสือนั้นเป,นส่ิงที่สำคัญย่ิง ในการที่จะทำให<คนเรามีความก<าวหน<า เพราะว@ามนุษยC
ทุกคนเกิดมาแล<วต<องหัด ต<องเรียน ท้ังในทางกายทั้งในทางใจ เพ่ือท่ีจะมีความสามารถและ
มีความร<ูที่จะดำรงชีพได< มนุษยCน้ีต@างกับสัตวCท้ังหลายท้ังปวง ก็โดยที่ได<ใช<ปOญญา ใช<
ความคิด ใช<สมอง มาทำใหค< วามกา< วหนา< ไกลมากกวา@ สภาพทีเ่ กิดมาเปน, กายคน”

“หนังสือนี้ ถ<าดูในทางพัฒนา ในทางความก<าวหน<าของมนุษยC เพ่ือให<ชีวิตของตน
สามารถที่จะมีความม่ันคงนั้น จึงมีความสำคัญไม@ใช@น<อย เพราะว@าเป,นแหล@งของความรู<ที่จะ
คำ้ จุนเราใหม< ีชวี ิตได< ใหม< ีความสุขได”<

พระบรมราโชวาท
พระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภมู พิ ลอดุลยเดช
พระราชทานแก<คณะสมาชกิ ห?องสมดุ ท่ัวประเทศ

ในโอกาสทเ่ี ขา? เฝาH ทลู ละอองธุลพี ระบาท
วันพฤหสั บดที ่ี ๒๕ พฤศจกิ ายน ๒๕๑๔

“ หนังสือเป,นบ@อเกิดแห@งความรู<ต@างๆ นักปราชญCในสมัยโบราณได<ใช<หนังสือบันทึก
ความรู<และความคิดเห็นต@างๆ ที่เป,นประโยชนCไว< เป,นสมบัติตกทอดมาถึงสมัยปOจจุบัน
เป,นอันมากเช@น กฎเกณฑCทางวิทยาศาสตรCและคณิตศาสตรC เป,นต<น เพราะความร<ูของคน
ในสมัยโบราณนั้นเกิดจากการสังเกต เขาเหล@าน้ันได<สังเกต ความเป,นไปของโลก และจดจำ
ข<อความต@างๆ ในแง@ความคิดเห็นของเขาไว< คนสมัยต@อมาได<อ@านข<อความเหล@านั้นจะติดตาม
คน< ควา< เพ่มิ เตมิ ทำใหค< วามร<ู ของมนษุ ยCกว<างขวางย่งิ ขน้ึ ”

พระราชดำรสั ในสมเดจ็ พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ความเป,นมา “หอ# งสมุดพร#อมปญ- ญา”

ตั้งแต< ป> พ.ศ. ๒๔๙๔ เปDนตEนมา กรมราชทัณฑHไดEกำหนดเปDนนโยบายใหEเรือนจำ/ทัณฑสถาน จัดใหEมี
หEองสมุด หรือสถานที่ใหEบริการดEานการอ<านหนังสือ เพ่ือใหEผูEตEองขังไดEรับโอกาสดEานการอ<าน ผ<อนคลาย
ความตึงเครียด จึงทำใหEเรือนจำ/ทัณฑสถานเร่ิมใหEบริการหEองสมุด แต<การดำเนินงานก็ทำตามสภาพของ
เรือนจำ/ทัณฑสถานแต<ละแห<ง เน่ืองจากมีขEอจำกัดหลายประการ เช<น ไม<มีงบประมาณดำเนินการหรือ
อุดหนุน ไม<มีบุคลากรท่ีมีความรูEความสามารถเฉพาะดEานบรรณารักษH ขาดแคลนสื่อทรัพยากรสารสนเทศ
โดยเฉพาะหนังสือดีมีคุณภาพ วัสดุครุภัณฑHท่ีจำเปDนก็ตามแต<จะจัดหาไดE ดEานอาคารสถานที่ส<วนใหญ<จัดไวEเปDน
มุมการอ<าน หรือเปDนหEองขนาดเล็กไม<เกิน ๕๐ ตารางเมตร ใชEเก็บหนังสือใหEผEูตEองขังยืมอ<าน บรรยากาศ
หEองสมุดไม<เอ้ือต<อการเปDนแหล<งเรียนรEู รูปแบบการบริหารจัดการหEองสมุดไม<เปDนไปตามหลักวิชาการ
บรรณารกั ษแH ละระบบหอE งสมุดสากล

ป>พุทธศักราช ๒๕๔๖ ซ่ึงตรงกับมงคลสมัยเจริญพระชนมายุ ๔๘ พรรษา สมเด็จพระเทพ
รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี กรมราชทัณฑHไดEมีนโยบายพัฒนาหEองสมุดในเรือนจำ/ทัณฑสถาน
อย<างจริงจัง เพ่ือใหEเรือนจำมีหEองสมุดเปDนแหล<งการเรียนรEูท่ีเพียบพรEอม มีประสิทธิภาพ สามารถใหEบริการกับ
กลุ<มเปdาหมายไดEตามบทบาท และภารกิจของหEองสมุด โดยนEอมนำแนวพระราชดำริและพระราชปณิธาน
ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในการที่จะทำใหEประชาชนท่ัวประเทศรEูหนังสืออ<านออก
เขียนไดE ใหEทุกคนรักการอ<านการเขียน ส<งเสริมสนับสนุนใหEประชาชน ไดEมีโอกาสหาความรEูจากการอ<าน
หนังสือ มาดำเนินการใหEปรากฏผลอย<างเปDนรูปธรรม ภายใตEโครงการ “ปรับปรุงหEองสมุดเรือนจำ/ทัณฑสถาน
เพ่ือเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี” โดยความร<วมมือระหว<าง ๔ องคHกร
หลัก ไดEแก< กรมราชทัณฑH จุฬาลงกรณHมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช สมาคมหEองสมุดแห<ง
ประเทศไทยในพระราชูปถัมภH สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสำนักบริหารงาน
การศึกษานอกโรงเรียน รวมถงึ หน<วยงานภาครฐั เอกชนอ่ืนๆ

กรมราชทัณฑH ไดEรับพระมหากรุณาธิคุณจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
พระราชทานชื่อหEองสมุด ว<า “หEองสมุดพรEอมปkญญา” มีความหมายว<า “ถึงพรEอมดEวยปkญญา” โดยไดEรับ
พระมหากรุณาธิคุณอย<างหาท่ีสุดมิไดE ในการเสด็จพระราชดำเนินทรงเปlด “หEองสมุดพรEอมปkญญา” เรือนจำ
อำเภอธัญบุรี เปDนแห<งแรกในวันท่ี ๑๕ ตุลาคม ๒๕๔๖ และต<อเนื่องทุกป>มาจนถึงปkจจุบัน จำนวนท้ังส้ิน
๑๘ แห<ง

“หEองสมุดพรEอมปkญญา” เปDนแหล<งการเรียนรูEที่ส<งเสริม และสนับสนุนการดำเนินงานตามภารกิจของ
กรมราชทัณฑHดEานการควบคุม และการแกEไขพัฒนาพฤตินิสัยผูEตEองขังเพื่อคืนคนดีกลับส<ูสังคม โดยมีบทบาท
สำคัญในการจัดบริการรองรับการจัดการศึกษา การเรียนรูEดEวยตนเอง การส<งเสริมและพัฒนาคุณธรรม
จริยธรรม คุณภาพชีวิต ทักษะอาชีพ ทักษะการแสวงหา การเขEาถึงและการใชEสารสนเทศเพื่อการพัฒนาตนเอง
ของกลมุ< เปdาหมาย

“ห้องสมุดพร้อมปัญญา” ท4ที รงมีพระมหากรุณาเสดจ็ พระราชดาํ เนินทรงเปิ ดด้วยพระองค์เอง
จาํ นวน ๒๗ แห่ง

(ข้อมูล ณ วันท4ี ๑ ธันวาคม ๒๕๖๔)

ลำดบั ที่ หอ+ งสมุด ปท2 ่เี สด็จฯ ทรงเปด8
๑ “ห%องสมดุ พรอ% มป/ญญา” เรอื นจำอำเภอธญั บรุ ี ๑๕ ตลุ าคม ๒๕๔๖
๒ “หอ% งสมุดพร%อมป/ญญา” เรอื นจำจังหวัดนEาน ๑ พฤศจิกายน ๒๕๔๗
๓ “หอ% งสมุดพร%อมปญ/ ญา” ทัณฑสถานเกษตรอุตสาหกรรมเขาพริก ๑๙ ตลุ าคม ๒๕๔๘
๔ “หอ% งสมดุ พรอ% มป/ญญา” เรอื นจำจงั หวดั นEาน (สาขาเรอื นจำช่วั คราวเขานอ% ย) ๖ มกราคม ๒๕๔๙
๕ “ห%องสมุดพร%อมป/ญญา” ทัณฑสถานหญงิ กลาง ๑๒ กรกฎาคม ๒๕๔๙
๖ “หอ% งสมุดพร%อมปญ/ ญา” เรือนจำกลางคลองเปรม ๑๒ กรกฎาคม ๒๕๔๙
๗ “ห%องสมดุ พร%อมป/ญญา” ทัณฑสถานวัยหนEมุ กลาง ๒๐ เมษายน ๒๕๕๐
๘ “ห%องสมดุ พรอ% มปญ/ ญา” เรอื นจำพเิ ศษธนบรุ ี ๑๓ มิถุนายน ๒๕๕๒
๙ “ห%องสมุดพรอ% มปญ/ ญา” ทณั ฑสถานหญิงธนบุรี ๑๓ มิถุนายน ๒๕๕๒
๑๐ “ห%องสมดุ พร%อมป/ญญา” เรอื นจำกลางสมุทรสงคราม ๑๙ มิถุนายน ๒๕๕๒
๑๑ “ห%องสมุดพร%อมปญ/ ญา” เรอื นจำชัว่ คราวเขากลิง้ ๑๑ มกราคม ๒๕๕๓
๑๒ “ห%องสมดุ พรอ% มปญ/ ญา” เรอื นจำกลางเชยี งราย ๑๓ มกราคม ๒๕๕๓
๑๓ “ห%องสมุดพร%อมปญ/ ญา” เรือนจำจังหวดั มหาสารคาม ๕ เมษายน ๒๕๕๖
๑๔ “หอ% งสมุดพร%อมปญ/ ญา” เรือนจำอำเภอแมEสอด ๒๓ ธันวาคม ๒๕๕๖
๑๕ “หอ% งสมุดพร%อมปญ/ ญา” เรือนจำกลางบางขวาง ๑๖ มิถนุ ายน ๒๕๕๗
๑๖ “ห%องสมดุ พรอ% มป/ญญา” ทณั ฑสถานหญงิ นครราชสีมา ๑๓ ตุลาคม ๒๕๕๘
๑๗ “หอ% งสมดุ พร%อมป/ญญา” เรอื นจำพเิ ศษมนี บุรี ๗ ธนั วาคม ๒๕๕๙
๑๘ “ห%องสมุดพร%อมป/ญญา” ทณั ฑสถานบำบัดพเิ ศษขอนแกนE ๑๖ ธนั วาคม ๒๕๕๙
๑๙ “ห%องสมดุ พรอ% มปญ/ ญา” เรือนจำกลางสมทุ รปราการ ๒๕ ธนั วาคม ๒๕๖๐
๒๐ “ห%องสมุดพรอ% มปญ/ ญา” เรอื นจำจังหวัดอุทัยธานี ๙ มกราคม ๒๕๖๑
๒๑ “ห%องสมุดพร%อมปญ/ ญา” ทณั ฑสถานหญงิ พษิ ณุโลก ๘ มิถนุ ายน ๒๕๖๑
๒๒ “หอ% งสมดุ พร%อมป/ญญา” เรือนจำกลางนครพนม ๑๘ กุมภาพนั ธ^ ๒๕๖๒
๒๓ “ห%องสมุดพร%อมป/ญญา” เรอื นจำจังหวัดตรัง ๑๘ กุมภาพนั ธ^ ๒๕๖๓
๒๔ “หอ% งสมุดพร%อมปญ/ ญา” เรือนจำกลางระยอง ๘ มถิ ุนายน ๒๕๖๓
๒๕ “ห%องสมดุ พรอ% มปญ/ ญา” เรือนจำกลางสงขลา ๒๕ กันยายน ๒๕๖๓
๒๖ “ห%องสมดุ พร%อมป/ญญา” ทัณฑสถานหญงิ สงขลา ๒๕ กันยายน ๒๕๖๓
๒๗ “หอ% งสมดุ พร%อมป/ญญา” ทณั ฑสถานบำบดั พเิ ศษสงขลา ๒๕ กันยายน ๒๕๖๓

-๒–

การดาเนนิ งาน “หอ้ งสมดุ พร้อมปญั ญา” ให้มคี วามพร้อมสาหรบั พิธเี ปิด

๑. ด้านอาคารสถานที่

หอ้ งสมุดกลาง ควรเป็นอาคารเอกเทศหรือห้องเฉพาะเป็นสดั สว่ น มีสภาพแวดลอ้ มท่ดี ี
- มแี สงสวา่ งเพียงพอ
- อากาศถ่ายเทสะดวก
- ไม่มเี สียงและกลิน่ รบกวน
- สภาพภมู ิทศั นโ์ ดยรอบสะอาด เป็นระเบียบเรยี บรอ้ ย

ต้ังในบริเวณศูนย์การเรียน หรือบริเวณท่ีเป็นศูนย์กลางท่ีเหมาะสมแก่การเข้ามาใช้บริการ และการ
ดแู ลรักษาความปลอดภยั ควรมพี ้นื ท่ีใชส้ อยไมต่ า่ กวา่ ๑๕๐ ตารางเมตร

* หากเรือนจา/ทัณฑสถานมีข้อจากัดด้านพ้ืนท่ี อนุโลมให้ห้องสมุดกลางมีขนาดไม่น้อยกว่า
๘๐ ตารางเมตร แต่ต้องจัดให้มีห้องสมุดสาขาประจาแดน หรือห้องสมุดเคลอ่ื นทีต่ ามความเหมาะสม ซ่ึงถือว่า
บริเวณดังกล่าวเป็นส่วนหน่ึงของ “ห้องสมุดพร้อมปัญญา” ด้วย ซ่ึงเมื่อรวมพื้นที่แล้วต้องไม่น้อยกว่า ๑๕๐
ตารางเมตร

หอ้ งสมดุ ควรเปน็ อาคารเอกเทศ มสี ภาพแวดลอ้ มเหมาะสม

คูม่ อื เตรยี มการพิธีเปดิ “ห้องสมุดพรอ้ มปญั ญา” ๓ สานกั พฒั นาพฤตนิ สิ ัย กรมราชทณั ฑ์

การจดั สรรพื้นทีภ่ ายใน “หอ้ งสมดุ พร้อมปญั ญา”

ผังตัวอยา่ งการจดั สรรพน้ื ที่ภายใน “หอ้ งสมุดพรอ้ มปญั ญา”

ภายใน” หอ้ งสมดุ พรอ้ มปญั ญา” ประกอบดว้ ย มมุ เฉลมิ พระเกยี รติ
๑) มุมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จ
- โต๊ะหมู่บูชา หรือแท่นสาหรับวางเครื่อง
พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราช ราชสักการะ เช่น พุ่มเงิน พุ่มทอง พาน
กุมารี โดยจัดเป็นนิทรรศการถาวรไว้ ดอกไม้ธูปเทียนแพ เพ่ือให้ผู้ต้องขังและผู้ท่ี
บริเวณส่วนหน้าของห้องสมุด ให้เป็นจุด เข้ามาใช้บริการห้องสมุดได้ถวายความเคารพ
สังเกตเห็นได้ง่าย จัดตกแต่งให้มีความสง่า และน้อมราลกึ ในพระมหากรณุ าธิคุณ
งามสมพระเกียรติ โดยมุมเฉลิมพระเกียรติ
ประกอบไปด้วย - จัดแสดงหนังสือพระราชนิพนธ์ และ
นิทรรศการพระราชประวัติ พระราชกรณีย
- พระฉายาลักษณ์ สมเด็จพระเทพ กิจของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยาม
รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ท่ีได้ บรมราชกุมารี ให้ผู้ท่ีสนใจได้ศึกษาค้นคว้า
พระราชทานไว้ให้กับห้องสมุดเรือนจา/ ตามความเหมาะสม
ทณั ฑสถานทุกแหง่

มมุ เฉลิมพระเกียรติ

คู่มือเตรยี มการพิธีเปิด “ห้องสมุดพร้อมปญั ญา” ๔ สานกั พฒั นาพฤตนิ สิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๒) พ้ืนท่ีทางานของบรรณารักษ์ และ
ผู้ช่วยบรรณารักษ์ ให้จัดเครื่องคอมพิวเตอร์
สาหรับให้บริการ ยืม – คืน และบันทึกข้อมูล
ทรัพยากรสารสนเทศ อยา่ งน้อย ๑ เครอ่ื ง

พน้ื ท่ที างานของบรรณารักษ์
และผชู้ ่วยบรรณารักษ์

๓) พื้นท่ีจัดเก็บทรัพยากรสารสนเทศ ได้แก่ ตู้ ช้ันวางหนังสือ ให้จัดเรียงตามระบบสากลของดิวอ้ี
พรอ้ มทาป้ายแสดงรายการกากับในแต่ละหมวดหมู่ ๐๐๐ – ๙๐๐

๔) พ้ืนที่สาหรับบริการทรัพยากรสารสนเทศตามหมวดหนังสือ ๐๐๐ – ๙๐๐ , มุมการศึกษาของ
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช , สานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ,
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา , มุมวิชาชีพ , มุมหนังสือธรรมะ , มุมกฎหมาย , มุมอาเซียน ,
มมุ หนังสือทไี่ ด้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานเอกชน เป็นตน้

คู่มือเตรยี มการพิธเี ปดิ “ห้องสมดุ พรอ้ มปัญญา” ๕ สานกั พัฒนาพฤตินสิ ัย กรมราชทณั ฑ์

๕) พืน้ ท่นี ั่งอา่ นหนังสอื จัดใหม้ ขี นาดไมน่ อ้ ยกว่ารอ้ ยละ ๒๕ ของพ้ืนทหี่ ้องสมดุ

๖) มมี ุมใหบ้ รกิ ารสอื่ โสตทัศน์ และสอ่ื อิเลก็ ทรอนิคส์ เชน่ เครอื่ งรับโทรทัศน์ , แผน่ VCD DVD พร้อม
เครอื่ งเล่น , เคร่อื ง Touch Screen Multimedia เป็นต้น

๗) มีเคาน์เตอร์ให้บริการยืม – คืน ด้วยระบบคอมพิวเตอร์ พร้อมเครื่องคอมพิวเตอร์และเคร่ืองอ่าน
บาร์โค้ดสาหรับให้บริการ

๘) จดุ ให้บรกิ ารสบื ค้นทรัพยากรสารสนเทศดว้ ยระบบคอมพิวเตอร์

เคาน์เตอรใ์ ห้บริการยมื – คนื จดุ ให้บรกิ ารสืบคน้ ขอ้ มลู สารสนเทศ
คมู่ ือเตรยี มการพธิ เี ปดิ “หอ้ งสมุดพร้อมปญั ญา” สานักพฒั นาพฤตนิ สิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๖

๙) จัดทาป้ายประชาสัมพันธ์แนะนาการใช้
ห้องสมุดและข้อมูลข่าวสารต่างๆ ได้แก่ ระเบียบการใช้
ห้องสมุด ระเบียบการยืม - คืน เวลาเปิดให้บริการ
ขา่ วสารทส่ี าคัญของกรมราชทณั ฑ์ เป็นต้น

ปา้ ยประชาสัมพันธร์ ะเบยี บการใช้หอ้ งสมดุ และตารางเวลาการเปิดใหบ้ ริการ

๑๐) มีมุมซ่อมบารุงและเย็บเล่มหนังสือ ประกอบด้วย โต๊ะทางาน อุปกรณ์ในการซ่อมและเย็บเล่ม
หนงั สือ

มุมซ่อมและบารงุ รักษาหนังสอื
พรอ้ มอปุ กรณก์ ารซ่อม

คมู่ อื เตรยี มการพธิ เี ปิด “ห้องสมุดพรอ้ มปัญญา” ๗ สานักพัฒนาพฤตินสิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๑๑) มีบอร์ดนิทรรศการ อย่างน้อย ๒ บอร์ด โดยจัดนิทรรศการให้ความรู้หมุนเวียนไปตามช่วงเวลา
เหตุการณใ์ นขณะน้ัน

การจัดบอรด์ นิทรรศการ

๑๒) จดั มุมการเรยี นรู้เกย่ี วกับทอ้ งถิ่นนน้ั ๆ ได้แก่
- มุมการเรียนร้ปู ระวัติศาสตร์ของแต่ละจงั หวัด
- มุมการเรียนรปู้ ระวตั ิของเรือนจา/ทณั ฑสถาน
- มุมการเรียนรู้ศลิ ปวัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถน่ิ
- มุมผลงานจากกิจกรรมสง่ เสรมิ การอ่าน

มมุ การเรยี นรศู้ ลิ ปวฒั นธรรมทอ้ งถิ่น

ผลงานกจิ กรรมส่งเสริมการอ่าน มมุ การเรียนรู้ประวตั ศิ าสตร์ทอ้ งถน่ิ
สานักพัฒนาพฤตนิ สิ ยั กรมราชทณั ฑ์
คมู่ อื เตรียมการพิธเี ปดิ “หอ้ งสมุดพร้อมปัญญา” ๘

๑๓) จัดมมุ การเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงและเกษตรทฤษฎใี หม่
- แบบจาลอง แสดงการนาหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงและเกษตรทฤษฎใี หม่

ไปประยุกตใ์ ช้
- สือ่ สารสนเทศ ได้แก่ เครื่องเลน่ สือ่ มัลติมีเดีย จอโทรทศั น์ แผ่น VCD , DVD

มมุ การเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง
และเกษตรทฤษฎใี หม่

คมู่ อื เตรียมการพิธเี ปดิ “หอ้ งสมดุ พร้อมปญั ญา” ๙ สานกั พฒั นาพฤตนิ สิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๒. ดา้ นการใหบ้ ริการ

๒.๑ ห้องสมุดกลางต้องมีสอื่ ทรัพยากรสารสนเทศ และวสั ดุครุภณั ฑห์ ้องสมดุ อยา่ งเหมาะสม ครบถว้ น
ตามเกณฑ์มาตรฐานสาหรับห้องสมุดเรือนจา/ทัณฑสถาน และจัดบริการห้องสมุดย่อย ห้องสมุดสาขา
ตามแดน ตลอดจนห้องสมุดเคล่ือนที่ โดยหมุนเวียนส่ือทรัพยากรสารสนเทศ จากห้องสมุดกลางไปให้บริการ
อย่างเป็นระบบ เพื่อให้เขา้ ถึงกลุ่มเป้าหมายหลกั (ผ้ตู ้องขงั ) และตอบสนองความตอ้ งการอย่างทัว่ ถึง สอดคลอ้ ง
กับการรกั ษาความปลอดภยั ด้านการควบคุมของเรอื นจา/ทัณฑสถาน

๒.๒ ให้มีการจัดเก็บสถิติผู้ใช้บริการห้องสมุด และสื่อทรัพยากรสารสนเทศอย่างเป็นระบบ พร้อม
จัดทาบอร์ดแสดงขอ้ มูล ดงั น้ี

- สถติ ิการเข้าใช้บรกิ ารของผู้ต้องขงั ยอ้ นหลงั ๓ ปี
- สมุด หรือหลักฐานแสดงเวลาการเขา้ ใชห้ อ้ งสมุดของผ้ตู ้องขัง
- จานวนหนังสอื ตามหมวด ๐๐๐ – ๙๐๐ และสือ่ ทรัพยากรสารสนเทศอ่นื ๆ
๒.๓ ให้มีบริการด้านต่างๆ เช่นเดียวกับห้องสมุดทั่วไป อาทิ การส่งเสริมการอ่าน การส่งเสริมการใช้
ห้องสมุด กิจกรรมแนะนาหนังสือใหม่ กิจกรรมประชาสัมพันธ์เชิญชวนให้เจ้าหน้าที่และผู้ต้องขังสมัครเป็น
สมาชิกห้องสมุดเปิดโอกาสให้ได้ยืมหนังสือออกไปอ่านนอกห้องสมุดได้ตามความเหมาะสม และไม่ขัดต่อ
ระเบยี บของเรอื นจา
๒.๔ กาหนดเวลาการให้บริการ สัปดาห์ละไม่ต่ากวา่ ๕ วัน วนั ละไม่ตา่ กว่า ๒ ชั่วโมง โดยให้ทาบอร์ด
ประกาศให้ผู้ใช้บริการทราบ สาหรับในวันหยุดราชการหรือวันหยุดนักขัตฤกษ์ อาจจะให้จัดบริการเป็นพิเศษ
โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของผู้บัญชาการเรือนจา หรือพัศดีเวร แล้วแต่กรณี นอกจากน้ี กาหนดให้มีบริการพิเศษ
ด้านกฎหมายแก่ผู้ต้องขัง โดยจัดบุคลากรที่มคี วามรดู้ ้านกฎหมายปฏิบัติหน้าท่ีประจาห้องสมุด หรือ เชิญผู้ที่มี
ความรู้ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนมาให้คาปรึกษา แนะนาปัญหากฎหมายแก่ผู้ต้องขัง และจัดกิจกรรมรณรงค์
ส่งเสริมการอ่านโดยต้ังเป้าหมายให้เรือนจา/ทัณฑสถาน ปลอดผู้ไม่รู้หนังสือ วางระบบบริหารจัดการผู้ต้องขัง
เขา้ ใช้อย่างจรงิ จงั ตอ่ เนอ่ื ง สม่าเสมอ เพอื่ สามารถรายงานการใชห้ ้องสมุดได้
๒.๕ เปิดให้ผู้ใช้บริการได้แสดงความคิดเห็น ข้อเสนอแนะต่างๆ เพื่อประกอบการพิจารณาปรับปรุง
การดาเนนิ งานห้องสมดุ

คมู่ ือเตรียมการพธิ เี ปิด “หอ้ งสมดุ พร้อมปญั ญา” ๑๐ สานกั พัฒนาพฤตนิ สิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๓. ดา้ นทรพั ยากรสารสนเทศ

๓.๑ ทรัพยากรสารสนเทศต่างๆ ภายใน “ห้องสมุดพร้อมปัญญา” นอกจากจะสามารถตอบสนอง
ความต้องการของผใู้ ช้บริการแล้ว จะต้องตอบสนองภารกิจด้านการแก้ไขพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขัง และเป็นไป
ตามที่กาหนดไว้ในประกาศกรมราชทัณฑ์ เรื่อง มาตรฐานห้องสมุดเรือนจา/ทัณฑสถาน พ.ศ. ๒๕๕๐
เช่น ไม่มีลักษณะเป็นการย่ัวยุจิตใจให้กาเริบ ก่อให้เกิดความประพฤติในทางช่ัวร้าย ผิดศีลธรรม ก่อให้เกิด
ความรู้สึกทางกามารมณ์ หรือเป็นภัยต่อความมั่นคงของเรือนจา/ทัณฑสถาน และไม่ขัดต่อกฎกระทรวงออก
ตามความในพระราชบัญญตั ริ าชทณั ฑ์ พ.ศ. ๒๔๗๙ หมวด ๑ สง่ิ ของตอ้ งห้ามด้วย

๓.๒ ประเภทและจานวนหนังสอื ในระยะเริ่มต้นกาหนดให้มีหนงั สือทค่ี ัดเลอื กว่ามีความเหมาะสมแล้ว
อย่างน้อยไม่ต่ากว่า ๓,๐๐๐ รายการ และให้จัดหาเพิ่มเติมร้อยละ ๕ ของจานวนหนังสือท่ีมีอยู่ในแต่ละปี
โดยใหม้ ีสดั ส่วนของหนงั สอื ประเภทต่างๆ ดังนี้

๓.๒.๑ หนงั สอื เก่ียวกับวิชาชีพ รอ้ ยละ ๓๐
๓.๒.๒ ศาสนา ศีลธรรมจรรยา รอ้ ยละ ๒๐
๓.๒.๓ บันเทิง รอ้ ยละ ๒๐
๓.๒.๔ สารคดี วิชาการทัว่ ไป ร้อยละ ๑๕
๓.๒.๕ กฎหมายและกระบวนการยุตธิ รรม ร้อยละ ๑๕
๓.๓ จัดหาวารสาร และนิตยสารที่มีเน้ือหาสาระท่ีเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต อาชีพ
ศีลธรรมจรรยา กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม อยา่ งนอ้ ย ๕ รายการ
๓.๔ จัดหาหนงั สือพมิ พอ์ ย่างนอ้ ย ๓ ฉบับ โดยให้ผา่ นการตรวจสอบจากเรอื นจา/ทัณฑสถานก่อน
๓.๕ สื่อโสตทัศนูปกรณ์ จัดให้มีบริการทัศนูปกรณ์ท่ีจาเป็นเฉพาะให้บริการภายในห้องสมุดหรือ
หอ้ งสมุดสาขา เช่น เทปบันทึกเสียง, ซีดี (CD), วีซีดี (VCD), ดีวดี ี (DVD) ตลอดจนสอื่ อิเลก็ ทรอนิกส์อื่นๆ ตาม
ความเหมาะสม ไมต่ า่ กวา่ ๑๐๐ รายการ

๔. ดา้ นบคุ ลากร

ให้ เรือ น จ า/ทั ณ ฑ ส ถ าน จั ด เจ้ าห น้ าที่ ที่ มี ค ว าม รู้
ความสามารถ หรือสาเร็จการศึกษาด้านบรรณารักษ์ หรือเคยผ่าน
การศึกษาอบรมด้านบรรณ ารักษ์ จากสมาคมห้องสมุดแห่ง
ประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ฯ มหาวิทยาลัยสุโขทัย
ธรรมาธิราช สานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษา
ตามอัธยาศัย หรือจากสถาบันอ่ืน ปฏิบัติงานประจา “ห้องสมุด
พร้อมปัญญา” ไม่น้อยกว่า ๑ คน และให้ผู้ต้องขังท่ีมีความสนใจ
มีความรู้ ความสามารถ หรือสาเร็จการศึกษาด้านบรรณารักษ์ หรือ
เคยผ่านการอบรมด้านบรรณารักษ์ หรือผู้ช่วยบรรณารักษ์ จาก
ส ม า ค ม ห้ อ ง ส มุ ด แ ห่ ง ป ร ะ เท ศ ไท ย ใ น พ ร ะ บ ร ม ร า ชู ป ถั ม ภ์ ฯ
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช สานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย หรือจาก
สถาบนั อน่ื และมีความประพฤติดี เขา้ มาเป็นผชู้ ว่ ยบรรณารักษ์ หรอื ชว่ ยงานห้องสมุดตามความเหมาะสม

คู่มอื เตรียมการพธิ ีเปิด “หอ้ งสมดุ พรอ้ มปญั ญา” ๑๑ สานักพัฒนาพฤตินสิ ยั กรมราชทณั ฑ์

การเตรียมการภายนอกห้องสมดุ และบรเิ วณโดยรอบเรอื นจา/ทณั ฑสถาน

เรือนจา/ทัณฑสถาน จะต้องสารวจความพร้อมด้านกายภาพของเรือนจา/ทัณฑสถาน ให้ครอบคลุม
ในทุกด้าน เพื่อจัดทาเป็นโครงการเตรียมความพร้อมในการรับเสด็จ และขอรับการสนับสนุนงบประมาณจาก
กรมราชทัณฑ์ตอ่ ไป โดยใหด้ าเนนิ การดงั น้ี

๑. แนวรวั้ ด้านหนา้ กาแพงเรือนจา และแนวรั้วเรือนจา
- ตรวจสอบความแข็งแรงของกาแพงเรือนจาและแนวร้วั โดยรอบ
- ซอ่ มแซม เสริมความมน่ั คง หรอื ทาสีตกแตง่ กาแพงและแนวรัว้ ใหเ้ รยี บรอ้ ย

๒. อาคารท่ที าการเรือนจา
- ตกแตง่ อาคารทที่ าการ บริเวณดา้ นหนา้ เรือนจา และบรเิ วณทางเข้าหอ้ งสมดุ ให้สะอาดเรียบรอ้ ย
- ซอ่ มแซมกระเบื้องหลงั คาทที่ าการ ให้มีความสมบรู ณแ์ ข็งแรง
- ติดตั้งป้ายพระฉายาลักษณ์ พร้อมข้อความประชาสัมพันธ์เชิญชวนให้ประชาชนท่ัวไปร่วมเฝ้าฯ

รบั เสด็จ
- ประดิษฐานพระฉายาลักษณ์ และโต๊ะหมู่บูชา ประกอบเคร่ืองราชสักการะ ด้านหน้าท่ีทาการ

เรือนจา หรอื จดุ ทจ่ี ะเสด็จพระราชดาเนนิ ผา่ นเขา้ เรอื นจา/ทณั ฑสถาน
- ปรับปรุงตกแตง่ ภูมทิ ัศนโ์ ดยรอบใหส้ ะอาด เป็นระเบียบ เรยี บร้อย

ทาสีอาคารท่ีทาการ และตกแต่ง
ภูมทิ ัศนโ์ ดยรอบใหส้ ะอาด เรียบรอ้ ย

ติดตง้ั ป้ายประชาสมั พันธ์เชิญชวน ๑๒ สานกั พัฒนาพฤตนิ สิ ัย กรมราชทณั ฑ์
ใหป้ ระชาชนทั่วไปร่วมเฝ้าฯ รบั เสดจ็

คู่มือเตรยี มการพิธีเปิด “ห้องสมดุ พร้อมปญั ญา”

ประดิษฐานพระฉายาลักษณ์
บรเิ วณด้านหน้าเรือนจา

๓. ประตูเรอื นจา
- ตรวจสอบความแข็งแรง ซ่อมแซมประตูเรือนจา ทกุ ประตู
- ทา หรอื ตกแต่งสปี ระตูเรอื นจา ทกุ ประตูให้เรียบร้อย

๔. ที่จอดรถ
- จดั ระเบียบของลานจอดรถเรอื นจา เพอ่ื ใหส้ ามารถรองรับการจอดรถได้มากยง่ิ ขึน้
- จัดเตรียมท่ีจอดรถยนต์พระท่ีน่ัง ที่จอดรถสาหรับผู้บริหาร และข้าราชการช้ันผู้ใหญ่ ท้ังในส่วนของ

กรมราชทณั ฑ์ กระทรวงยตุ ธิ รรม และผบู้ รหิ ารของจังหวดั ในพ้นื ทน่ี ้ันๆ ตลอดจนแขกผู้มเี กียรติท่รี ับเชญิ

๕. ถนนภายในเรอื นจา/ทณั ฑสถาน
- สารวจสภาพถนนท่ชี ารุด ตลอดเส้นทางที่จะเสด็จพระราชดาเนนิ ผ่าน และทาการปรบั ปรุงซอ่ มแซม

ปรับปรุงซอ่ มแซมถนนภายในเรือนจาตลอดเสน้ ทางเสดจ็ ฯ ผ่าน

คู่มอื เตรียมการพิธีเปิด “หอ้ งสมดุ พรอ้ มปญั ญา” ๑๓ สานักพฒั นาพฤตินสิ ัย กรมราชทณั ฑ์

๖. แนวกาแพงเขตแดนในเรือนจา
- ตรวจสอบความแขง็ แรง และซอ่ มแซม กาแพงเขตแดนภายในเรอื นจา
- ทาสีตกแตง่ กาแพงเขตแดนภายในเรือนจา ให้เรียบร้อย สะอาดตา

ซ่อมแซม ทาสีตกแตง่ กาแพงเขตแดนภายในเรือนจา

๗. การจัดตกแตง่ ภมู ทิ ศั น์ เส้นทางเสดจ็ พระราชดาเนินผ่าน
- จัดตกแต่งภูมิทัศน์ ในจุดสาคัญ หรือเส้นทางเสด็จพระราชดาเนินผ่าน ให้เรียบร้อย โดยให้คานึงถึง

การใชป้ ระโยชนไ์ ด้จริง และใชง้ านได้ในระยะยาว
- ตัดแต่งก่งิ ไมใ้ ห้โลง่ โปรง่ โดยเฉพาะไม้ยืนต้นท่ีมีกิง่ หรือแขนงท่ีตาย ผุ เปราะ ไมแ่ ข็งแรง เพื่อป้องกัน

การลม้ หรือหกั โค่น

จัดตกแต่งภมู ทิ ัศน์ในจดุ สาคญั หรือเส้นทาง
เสดจ็ พระราชดาเนนิ ผา่ น

คู่มือเตรียมการพิธีเปดิ “ห้องสมดุ พรอ้ มปญั ญา” ๑๔ สานักพัฒนาพฤตนิ สิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๘. หอ้ งสรง (หอ้ งพกั ผ่อนพระอริ ิยาบถส่วนพระองค์)
- จัดเตรียมห้องสรง (ห้องพักผ่อนพระอิริยาบถส่วนพระองค์) โดยอาจจะสร้างขึ้นใหม่ หรือปรับปรุง

ใหมเ่ ป็นการเฉพาะ ในจุดท่ีสามารถถวายความปลอดภยั ได้โดยสะดวก
- ในส่วนของใช้ รวมถึงสิ่งของประดับตกแต่งภายในห้องสรง กรมราชทัณฑ์จะจัดเตรียมไว้ให้แก่

เรือนจา/ทณั ฑสถาน

ห้องสรง (หอ้ งพักผ่อนอริ ิยาบถสว่ นพระองค์)

คู่มือเตรียมการพธิ เี ปดิ “ห้องสมดุ พร้อมปัญญา” สานกั พัฒนาพฤตินสิ ัย กรมราชทณั ฑ์

๑๕

๙. ตน้ จาปสี ริ ินธร
- จัดสร้างหลุมปลูกต้นจาปีสิรินธร บริเวณ

ด้านหน้า “ห้องสมุดพร้อมปัญญา” จานวน ๑ หลุม
ขนาดกว้างประมาณ ๑ x ๑ เมตร สูง ๘๐ เซนติเมตร
(พจิ ารณาตามความเหมาะสมของพ้ืนท)่ี

- จัดหาต้นจาปีสิรินธร ท่ีมีความสมบูรณ์
แข็งแรง และมีขนาดสูง ต้ังแต่ ๑.๕๐ เมตร ข้ึนไป
จานวน ๑ ต้น สาหรับทรงปลูก (จัดเตรียมสารองไว้
จานวน ๑ - ๒ ตน้ )

- ในส่วนของอุปกรณ์สาหรับทรงปลูก เช่น
บัวรดน้า พล่ัวพรวนดินท่ีมีน้าหนักเบา พร้อมอุปกรณ์
ที่เก่ยี วข้องกับการปลูกต้นไม้ กรมราชทัณฑ์จะจัดเตรียม
ไวใ้ ห้แกเ่ รอื นจา/ทณั ฑสถานไดย้ มื ใช้

หลมุ ปลกู ตน้ จาปสี ริ นิ ธร พร้อมปา้ ยชอื่ พนั ธุ์ไม้

คูม่ ือเตรยี มการพิธีเปดิ “ห้องสมดุ พร้อมปญั ญา” สานักพฒั นาพฤตินสิ ัย กรมราชทณั ฑ์

๑๖

๑๐. นิทรรศการ/กิจกรรม เพือ่ ทอดพระเนตร
- จัดนิทรรศการผลงานที่โดดเด่น ได้แก่ กิจกรรมด้านการจัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับผู้ไม่รู้

หนังสือ สามัญศึกษา อาชีวศึกษา และอุดมศึกษา , ผลงานการฝึกวิชาชีพ , การแสดงศิลปะพ้ืนบ้าน ,
นทิ รรศการของภาคเี ครือขา่ ยที่ใหก้ ารสนบั สนุน เป็นตน้

การจดั นทิ รรศการผลงานการฝกึ วิชาชีพของผตู้ อ้ งขงั

การแสดงของผ้ตู อ้ งขงั

๑๑. รายงานผลการดาเนนิ งาน “ห้องสมุดพรอ้ มปญั ญา” ของเรอื นจา/ทณั ฑสถาน
- ให้รวบรวมข้อมูล สรุปผลการดาเนินงาน “ห้องสมุดพร้อมปัญญา” ของเรือนจา/ทัณฑสถาน และ

จัดพมิ พเ์ ป็นรปู เลม่ ปกแขง็ ขนาดเหมาะสม เพอ่ื ทูลเกล้าฯ ถวาย

คมู่ ือเตรยี มการพธิ ีเปิด “ห้องสมุดพรอ้ มปัญญา” ๑๗ สานักพฒั นาพฤตนิ สิ ัย กรมราชทณั ฑ์

๑๒. ของที่ระลึกสาหรับทลู เกลา้ ฯ ถวาย และสง่ิ ของพระราชทาน
- ของท่ีระลึก หากเป็นส่ิงของขนาดใหญ่หรือมีน้าหนักมาก ให้ถ่ายภาพเพ่ือทูลเกล้าฯ ถวาย

เป็นเอกสาร (รปู ภาพ) เพ่ือให้คณะบุคคลทูลเกล้าฯ ถวาย สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ในช่วงพิธีการบริเวณพลับพลาพิธี ได้แก่ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม , ปลัดกระทรวงยุติธรรม ,
รองปลัดกระทรวงยุติธรรม , หัวหน้ากลุ่มภารกิจด้านพัฒนาพฤตินิสัย , อธิบดีกรมราชทัณฑ์ , รองอธิบดี
กรมราชทณั ฑ์ฝา่ ยพฒั นาพฤตนิ ิสยั , ผู้บญั ชาการเรอื นจา/ผูอ้ านวยการทณั ฑสถาน

- คัดเลือกตัวแทนผู้ต้องขัง เข้ารับพระราชทาน
ส่ิงของ ๒ คน หากเป็นเรือนจา/ทัณฑสถาน ที่มีท้ังผู้ตอ้ งขัง
ชายและหญิง ให้คัดเลือกตัวแทนผู้ต้องขัง ชาย ๑ คน
หญงิ ๑ คน

ถงุ สิ่งของพระราชทาน

๑๓. ห้องฉายพระฉายาลักษณ์ หรอื จุดฉายพระฉายาลกั ษณ์
- จัดเตรียมห้องฉายพระฉายาลักษณ์ หรือจุดฉายพระฉายาลักษณ์ ซึ่งมีพ้ืนที่เหมาะสม แสงสว่าง

เพยี งพอ และมีจดุ ต้งั กลอ้ งสาหรับการฉายพระฉายาลักษณ์
- ในส่วนของท่ีประทับและการจดั บรเิ วณพ้ืนที่ฉายพระฉายาลกั ษณ์ กรมโยธาธิการและผงั เมืองจะเป็น

ผู้รับผดิ ชอบดาเนนิ การร่วมกบั เรือนจา/ทณั ฑสถาน

ที่ประทับบริเวณพธิ กี าร

คู่มือเตรียมการพิธเี ปิด “ห้องสมุดพร้อมปญั ญา” ๑๘ จุดฉายพระฉายาลกั ษณ์
สานักพัฒนาพฤตินสิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๑๔. วงดุรยิ างค์บรรเลงเพลงรบั – สง่ เสด็จฯ
- จัดเตรียมวงดุริยางค์บรรเลงเพลงรับ – ส่งเสด็จฯ โดยอาจเป็นผู้ต้องขัง หรือจากภาคีเครือข่าย

ตามความเหมาะสม

วงดุริยางคบ์ รรเลงรบั – สง่ เสด็จฯ

คู่มอื เตรียมการพิธเี ปดิ “หอ้ งสมดุ พรอ้ มปญั ญา” ๑๙ สานกั พัฒนาพฤตินสิ ัย กรมราชทณั ฑ์

การเตรยี มการรับเสดจ็

เมื่อกรมราชทัณฑ์พิจารณาถึงความพร้อมในด้านต่างๆ แล้ว จะดาเนินการขอพระราชทาน
กราบบังคมทูลเชิญ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดาเนินทรงเปิด
“ห้องสมุดพร้อมปัญญา” ไปยงั ราชเลขานุการในพระองค์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
และเมอ่ื ทรงมีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แลว้ จะมขี นั้ ตอนการเป็นแนวทางปฏิบัติ ดงั น้ี

การเตรยี มการรับเสดจ็ ทุกคร้ัง จะเน้นยา้ ๓ ประการ
ประการที่ ๑ การถวายความปลอดภัยสูงสดุ (จะเกดิ อนั ตรายใดๆ ข้นึ มิได้)
ประการท่ี ๒ การปฏิบัติตามราชประเพณี (การจัดการรับเสด็จ ให้เป็นไปตามราชประเพณีท่ี

สานกั พระราชวงั กาหนด/การใชค้ าราชาศพั ทใ์ หถ้ กู ต้อง)
ประการท่ี ๓ การถวายพระเกียรติยศ (การตกแต่งสถานท่ีอย่างสมพระเกยี รติ สะอาด เรียบร้อย

และประหยดั /การแตง่ กายใหถ้ ูกต้องตามกาหนดการพธิ ี
๑. เม่ือกรมราชทัณฑ์ ได้รับแจ้งเป็นเอกสารราชการ หรือทางโทรสารจากสานักราชเลขานุการ

ในพระองค์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี แจ้งกาหนดวันที่จะเสด็จพระราชดาเนินแล้ว
กรมราชทัณฑ์จะประสานงานกับกองพระราชพิธี สานักพระราชวัง และกรมราชองครักษ์ เพื่อร่วมกันจัดทา
กาหนดการ

คู่มือเตรยี มการพิธเี ปดิ “ห้องสมดุ พร้อมปัญญา” ๒๐ สานักพัฒนาพฤตินสิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๒. กรมราชทัณฑ์ จะแจ้งให้เรือนจา/ทัณฑสถาน รายงานผู้ว่าฯ เพื่อประสานหน่วยงานในพื้นท่ี
เตรียมการรับเสดจ็ จากนัน้ ผู้บัญชาการเรือนจา/ผู้อานวยการทณั ฑสถานนาเร่ืองเข้าที่ประชุมเขต แจ้งภายใน
เขตให้รับทราบ เพื่อขอรบั การประสานงานต่อไป รวมถงึ ส่วนราชการท่ีเก่ียวข้องทราบ เพ่ือเตรียมความพร้อม
ด้านต่างๆ ในการรบั เสด็จ

๓. กรมราชทัณฑ์ มีคาส่งั แตง่ ตง้ั คณะกรรมการเตรยี มการรบั เสดจ็
๔. ให้เรือนจา/ทัณฑสถาน นาเสนอความก้าวหน้าในการเตรียมการรบั เสด็จ ให้ผ้บู ริหารกรมราชทณั ฑ์
ทราบ
๕. สานักราชเลขานุการในพระองค์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี กองพระราช
พิธี สานักพระราชวัง และกรมราชองครักษ์ จะแจ้งกาหนดการตรวจพื้นท่ี และเรียนเชิญผู้ว่าราชการจังหวัด
อธิบดีกรมราชทัณฑ์ และหัวหน้าส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมประชุมส่วนล่วงหน้าเพ่ือทารายละเอียด
กาหนดการเสด็จฯ และเตรียมความพร้อมในการรับเสด็จ ซ่ึงในส่วนของการตรวจพื้นท่ีและประชุมส่วน
ลว่ งหนา้ จะประกอบดว้ ย

๕.๑ ผู้แทนจากสมหุ ราชองครักษ์
๕.๒ ผูแ้ ทนจากกองพระราชพิธี สานกั พระราชวงั
๕.๓ ผแู้ ทนจากสานักราชเลขานกุ ารในพระองค์ กองงานในพระองค์
๕.๔ ผ้แู ทนจากหนว่ ยแยกรักษาความปลอดภยั กรมราชองครักษ์
๕.๕ ผู้แทนจากสานักงานนายตารวจราชสานักประจา (นรป.)
๕.๖ ผ้แู ทนจากกรมโยธาธกิ ารและผงั เมอื ง
ในส่วนของจังหวัด (สานักงานจังหวัดเจ้าของเร่ือง) จะต้องแจ้งให้สว่ นราชการ หน่วยงานรัฐวิสาหกิจ/
ภาคเอกชน ท่ีเกี่ยวข้องไปร่วมตรวจพ้ืนท่ี และประชุม เพ่ือจัดทารายละเอียดกาหนดการเสด็จฯ ร่วมกับ
กรมราชองครักษ์ และสานักพระราชวัง ซง่ึ ประกอบดว้ ย

๑) ผู้ว่าราชการจังหวัด หรือรองผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นประธานการตรวจพ้ืนที่/ประชุม
ซ่ึงกรมราชองครักษ์ กระทรวงมหาดไทย เน้นย้าว่าการตรวจพ้ืนท่ีประชุมเกี่ยวกับงานการรับเสด็จทุกคร้ัง
ประธานกรรมการประชมุ ต้องเป็น “ผวู้ ่าราชการจังหวัด หรือรองผู้ว่าราชการจังหวัด” เท่าน้ัน เพื่อป้องกันการ
เกดิ ปัญหาความไม่พรอ้ มในการรบั เสดจ็ ในวนั เสด็จฯ จรงิ

๒) หน่วยราชการที่เก่ียวข้องในพื้นท่ีจงั หวัด ประกอบดว้ ย ผู้บัญชาการเรือนจา/ผู้อานวยการ
ทัณฑสถาน/หน่วยงานทหาร (ทหารบก/เรือ/อากาศ)/หน่วยงานตารวจ (ภูธร/ตชด./สันติบาล/ตารวจทาง
หลวง/ตารวจจราจร/ตารวจท่องเท่ียว)/ปกครองจังหวัด/อาเภอพื้นท่ี/เทศบาล ,อบต./อบจ./ไฟฟ้า/ประปา/
สาธารณสุข/โรงพยาบาล/ทางหลวงชนบท/แขวงการทาง/สถาบันการศึกษา/ป่ าไม้,อุทยานแห่งชาติ/ปศุสัตว์
จังหวัด/ชลประทาน/การท่าอากาศยานฯ/บริษัทการบินไทย จากัด (มหาชน) /บริษัท วิทยุการบิน จากัด
(มหาชน)/สานักงานพระพุทธศาสนาจงั หวัด/สานกั งานวัฒนธรรมจงั หวดั เปน็ ตน้

คูม่ ือเตรียมการพิธีเปิด “หอ้ งสมุดพร้อมปัญญา” ๒๑ สานกั พฒั นาพฤตินสิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๗. การตกแต่งสถานท่ี พลับพลา และบริเวณพิธี การประดบั ธงตามเส้นทางเสด็จฯ
- ดูแลความสะอาดเส้นทางเสด็จฯ ภายในบริเวณงานและอาคาร ให้ประสานโยธาจังหวัด

เพื่อจดั เตน็ ทส์ าหรบั ประชาชนเฝา้ ฯ รบั เสดจ็ (ถา้ มี) จัดเตรยี มห้องน้า หอ้ งสุขาบรเิ วณงาน
- จัดเตรียมห้องสรง ห้องประทับรับรอง ห้องเสวย ห้องหรือจุดฉายพระฉายาลักษณ์

และหอ้ งของผู้ตามเสด็จฯ
- จดั เตรยี มของท่ีระลึก การรับลงทะเบยี นผูเ้ ข้ารบั พระราชทานของทรี่ ะลึก (ไม่เกนิ ๖๐ ราย)
- จัดเตรยี มอาหาร (ของเสวย/ผตู้ ิดตาม)
- จดั เตรยี มต้นไมท้ รงปลูก พร้อมอปุ กรณ์
- จัดเตรียมป้ายท่ที รงเปดิ เครื่องเสียงพร้อมอุปกรณ์ และเจ้าหน้าที่ควบคุม
- จัดเตรยี มช่างภาพ พรอ้ มประวัตหิ ลักฐานแสดงตน
- จดั สถานทีจ่ อดรถยนต์ในขบวนเสดจ็ ฯ พรอ้ มพนกั งานขบั รถยนต์

๘. ฝ่ายพิธีการ สานักพระราชวัง (กองพระราชพิธี) เป็นผู้ดาเนินการทาลาดับขั้นตอนพิธีการทั้งหมด
โดยกรมราชทัณฑ์ และสานักงานจังหวัด จะเป็นผู้ประสานงานร่วมด้วย เพ่ือจะได้นาเรียนผู้บริหารกระทรวง
ยุติธรรม อธิบดีกรมราชทัณฑ์ ผู้ว่าราชการจังหวัด หรือรองผู้ว่าราชการจังหวัด และผู้เกี่ยวข้องได้รับทราบ
ลาดบั ขนั้ ตอนพธิ ีการทง้ั หมดอยา่ งถกู ต้อง

๙. การจัดต้ังกองอานวยการร่วมถวายความปลอดภัย (กอร.ถปภ.) และการเตรียมตรวจสอบระบบ
การถวายความปลอดภยั ประกอบด้วย

๙.๑ การเตรียมดา้ นการส่ือสาร
๙.๒ การตดิ ต้งั โทรศัพท์ประจากองอานวยการร่วมถวายความปลอดภัย (กอร.ถปภ.)

- โทรศัพท์ เปิดใช้ภายในประเทศ ๑ หมายเลข
- โทรสาร เปิดใช้ภายในประเทศ ๑ หมายเลข
๙.๓ การเตรยี มรถดบั เพลงิ ประจาบริเวณเสดจ็
๙.๔ การต้งั รถไฟฟ้าสารอง (รถ Generator) ประจาบริเวณรบั เสด็จ
๙.๕ การจัดรถพยาบาล พร้อมแพทย์ พยาบาล และอุปกรณ์การแพทย์ ประจาบรเิ วณเสดจ็
๙.๖ การจัดผู้แทนหน่วยงานทุกหน่วย ประจากองอานวยการร่วมถวายความปลอดภัย
(กอร.ถปภ.) ในวันเสด็จฯ และร่วมประชุมซักซ้อมการปฏิบัติจาก ผอ.กอร.ถปภ. ในวันเสด็จฯ ก่อนกาหนดการ
เสด็จฯ ๒ ชว่ั โมง
๑๐. ฝา่ ยถวายความปลอดภยั ประกอบดว้ ย
๑๐.๑ ฝ่ายทหาร
๑๐.๒ ฝา่ ยตารวจ
๑๐.๓ ฝ่ายพลเรอื น (เจ้าหนา้ ที่ชดุ หน่วยปฏิบัติการพเิ ศษ/เจ้าหน้าราชทณั ฑ์ในเขตพนื้ ท)่ี
๑๑. เมื่อกรมราชทัณฑ์ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการรับเสด็จ และจัดให้มกี ารประชุมคณะกรรมการฯ และ
เชิญส่วนราชการที่เก่ียวข้อง พร้อมกับเชิญผู้แทนจากสานักงานจังหวัดไปร่วมประชุมด้วย สานักงานจังหวัด
จะสามารถช่วยเหลือสนับสนุนเรือนจา/ทัณฑสถาน โดยแนะนาให้ข้อมูล ข้อเท็จจริง และการประสานงานกับ
สว่ นราชการในพื้นท่ี และผู้เกี่ยวขอ้ ง

คู่มือเตรยี มการพธิ เี ปิด “หอ้ งสมดุ พรอ้ มปัญญา” ๒๒ สานกั พัฒนาพฤตนิ สิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๑๒. ก่อนวันรับเสด็จ ๑ วัน กรมราชทัณฑ์ จังหวัด (สานักงานจังหวัด) พร้อมด้วยเจ้าหน้าท่ีจากกอง
ราชพธิ ี และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย จะต้องไปตรวจความพรอ้ มของทุกฝา่ ยทุกภารกิจพร้อมซักซ้อมลาดับ
ข้นั ตอนในการปฏิบัติ ร่วมกับเจ้าหนา้ ที่กองพระราชพธิ ี

๑๓. การต้อนรบั อานวยความสะดวกในพลบั พลาพธิ ี
๑๓.๑ ตดิ ตงั้ ตู้แอรเ์ คล่อื นที่ พดั ลม หรือพัดลมไอน้า
๑๓.๒ ติดตง้ั ไมโครโฟน สาหรับกล่าวถวายรายงาน และเคร่อื งเสียง
๑๓.๓ จัดเตรียมของทร่ี ะลึกพระราชทาน ใกลท้ ีป่ ระทับ
๑๓.๔ จัดเตรยี มเจา้ หนา้ ท่ีนั่งสง่ สิ่งของท่ีระลกึ พระราชทาน
(ขา้ ราชการสตรี ๒ คน แต่งกายเครอ่ื งแบบปกตขิ าว)
๑๓.๕ จัดเจา้ หนา้ ทีฝ่ า่ ยตอ้ นรับ และนาผรู้ บั เชิญไปนง่ั ตามที่ไดก้ าหนดไว้

๑๔. การเตรยี มซ้อมรถยนต์พระท่ีนัง่ /รถยนตท์ ีน่ ่ัง และรถยนต์ในขบวนเสดจ็ ฯ
๑๔.๑ ตรวจสภาพรถยนต์ทุกคัน
๑๔.๒ การซ้อมขบวนรถยนต์ ตามเส้นทางเสดจ็ ฯ จรงิ (อยา่ งน้อย ๑ คร้ัง)
๑๔.๓ จัดรถพยาบาล และซ้อมในขบวนเสดจ็ ฯ
๑๔.๔ การเทยี บจอดรถยนต์พระที่น่ัง บรเิ วณงานพธิ ี
๑๔.๕ การยนื เฝา้ ฯ รับ - สง่ เสด็จฯ และกาหนดจดุ ต้งั แถวของวงดรุ ิยางค์
- รับ เพลงมหาชยั จบ รถยนต์พระทนี่ ่ังหยุด
- สง่ รถยนตพ์ ระทีน่ ั่งล้อหมนุ เริม่ บรรเลงเพลงมหาชยั

-------------------------------------------------

คมู่ อื เตรยี มการพธิ เี ปดิ “หอ้ งสมดุ พร้อมปัญญา” สานักพัฒนาพฤตินสิ ยั กรมราชทณั ฑ์

๒๓