กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษา พ.ศ. 2550

เลม ๑๒๔ ตอนท่ี ๒๔ ก หนา ๒๙ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๕๐
ราชกจิ จานเุ บกษา

กฎกระทรวง

กาํ หนดหลกั เกณฑแ ละวธิ ีการกระจายอํานาจการบริหารและการจัดการศกึ ษา
พ.ศ. ๒๕๕๐

อาศยั อาํ นาจตามความในมาตรา ๕ และมาตรา ๓๙ วรรคสอง แหงพระราชบัญญัติการศึกษาแหงชาติ
พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแกไขเพ่ิมเติมโดยพระราชบัญญัติการศึกษาแหงชาติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕
รัฐมนตรีวา การกระทรวงศกึ ษาธิการออกกฎกระทรวงไว ดังตอไปนี้

ขอ ๑ ใหปลัดกระทรวงศึกษาธิการ หรือเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
พิจารณาดําเนินการกระจายอํานาจการบริหารและการจัดการศึกษา ในดานวิชาการ ดานงบประมาณ
ดา นการบริหารงานบคุ คล และดานการบริหารทัว่ ไปไปยังคณะกรรมการเขตพ้ืนที่การศึกษา สํานักงาน
เขตพ้ืนทีก่ ารศกึ ษา หรือสถานศึกษาในอาํ นาจหนาทข่ี องตน แลว แตกรณี ในเร่ืองดังตอ ไปน้ี

(๑) ดานวชิ าการ
(ก) การพัฒนาหรือการดําเนินการเกี่ยวกับการใหความเห็นการพัฒนาสาระหลักสูตร

ทอ งถิ่น
(ข) การวางแผนงานดานวิชาการ
(ค) การจดั การเรยี นการสอนในสถานศึกษา
(ง) การพัฒนาหลกั สูตรของสถานศกึ ษา
(จ) การพัฒนากระบวนการเรียนรู
(ฉ) การวัดผล ประเมนิ ผล และดําเนินการเทียบโอนผลการเรียน
(ช) การวจิ ยั เพือ่ พฒั นาคณุ ภาพการศกึ ษาในสถานศึกษา
(ซ) การพฒั นาและสงเสรมิ ใหมแี หลง เรียนรู

เลม ๑๒๔ ตอนท่ี ๒๔ ก หนา ๓๐ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๕๐
ราชกิจจานเุ บกษา

(ฌ) การนเิ ทศการศึกษา
(ญ) การแนะแนว
(ฎ) การพฒั นาระบบประกันคณุ ภาพภายในและมาตรฐานการศึกษา
(ฏ) การสงเสรมิ ชุมชนใหมคี วามเขมแข็งทางวชิ าการ
(ฐ) การประสานความรวมมือในการพัฒนาวิชาการกับสถานศกึ ษาและองคก รอน่ื
(ฑ) การสงเสริมและสนับสนุนงานวิชาการแกบุคคล ครอบครัว องคกร หนวยงาน
สถานประกอบการและสถาบันอืน่ ท่ีจัดการศกึ ษา
(ฒ) การจดั ทําระเบียบและแนวปฏิบัตเิ กย่ี วกบั งานดา นวชิ าการของสถานศกึ ษา
(ณ) การคัดเลอื กหนังสอื แบบเรยี นเพ่ือใชใ นสถานศึกษา
(ด) การพัฒนาและใชสือ่ เทคโนโลยเี พ่อื การศกึ ษา
(๒) ดา นงบประมาณ
(ก) การจัดทําแผนงบประมาณและคําขอต้ังงบประมาณเพื่อเสนอตอปลัดกระทรวง
ศกึ ษาธกิ าร หรือเลขาธกิ ารคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พื้นฐาน แลวแตกรณี
(ข) การจดั ทาํ แผนปฏิบัติการใชจายเงิน ตามที่ไดรับจัดสรรงบประมาณจากสํานักงาน
คณะกรรมการการศึกษาข้นั พื้นฐานโดยตรง
(ค) การอนมุ ตั กิ ารใชจ ายงบประมาณทไ่ี ดร ับจัดสรร
(ง) การขอโอนและการขอเปลย่ี นแปลงงบประมาณ
(จ) การรายงานผลการเบกิ จายงบประมาณ
(ฉ) การตรวจสอบตดิ ตามและรายงานการใชงบประมาณ
(ช) การตรวจสอบตดิ ตามและรายงานการใชผลผลติ จากงบประมาณ
(ซ) การระดมทรัพยากรและการลงทุนเพ่อื การศึกษา
(ฌ) การปฏิบัติงานอื่นใดตามที่ไดรบั มอบหมายเกีย่ วกับกองทนุ เพื่อการศกึ ษา
(ญ) การบรหิ ารจัดการทรัพยากรเพอ่ื การศึกษา
(ฎ) การวางแผนพสั ดุ
(ฏ) การกาํ หนดรูปแบบรายการ หรือคุณลักษณะเฉพาะของครุภัณฑ หรือส่ิงกอสรางที่
ใชเงินงบประมาณเพื่อเสนอตอปลัดกระทรวงศึกษาธิการ หรือเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาข้ัน
พ้ืนฐาน แลว แตก รณี

เลม ๑๒๔ ตอนที่ ๒๔ ก หนา ๓๑ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๕๐
ราชกจิ จานุเบกษา

(ฐ) การพฒั นาระบบขอมูลและสารสนเทศเพอ่ื การจดั ทาํ และจดั หาพสั ดุ
(ฑ) การจดั หาพสั ดุ
(ฒ) การควบคมุ ดแู ล บาํ รุงรกั ษาและจาํ หนายพสั ดุ
(ณ) การจัดหาผลประโยชนจ ากทรพั ยส นิ
(ด) การเบิกเงินจากคลัง
(ต) การรบั เงิน การเก็บรกั ษาเงนิ และการจายเงิน
(ถ) การนําเงนิ สง คลงั
(ท) การจัดทําบญั ชกี ารเงิน
(ธ) การจดั ทํารายงานทางการเงินและงบการเงิน
(น) การจัดทําหรอื จัดหาแบบพมิ พบ ัญชี ทะเบียน และรายงาน
(๓) ดานการบริหารงานบุคคล
(ก) การวางแผนอตั รากาํ ลัง
(ข) การจดั สรรอตั รากําลังขา ราชการครแู ละบุคลากรทางการศึกษา
(ค) การสรรหาและบรรจแุ ตงต้งั
(ง) การเปลี่ยนตาํ แหนง ใหสงู ขึ้น การยายขาราชการครูและบคุ ลากรทางการศึกษา
(จ) การดาํ เนนิ การเก่ยี วกับการเลอ่ื นขนั้ เงนิ เดือน
(ฉ) การลาทุกประเภท
(ช) การประเมนิ ผลการปฏบิ ตั ิงาน
(ซ) การดาํ เนนิ การทางวนิ ัยและการลงโทษ
(ฌ) การสั่งพักราชการและการส่งั ใหออกจากราชการไวกอน
(ญ) การรายงานการดาํ เนนิ การทางวนิ ยั และการลงโทษ
(ฎ) การอทุ ธรณและการรองทุกข
(ฏ) การออกจากราชการ
(ฐ) การจัดระบบและการจดั ทําทะเบยี นประวัติ
(ฑ) การจัดทําบัญชีรายชื่อและใหความเห็นเก่ียวกับการเสนอขอพระราชทาน
เคร่ืองราชอสิ ริยาภรณ
(ฒ) การสง เสรมิ การประเมินวทิ ยฐานะขาราชการครูและบคุ ลากรทางการศึกษา

เลม ๑๒๔ ตอนท่ี ๒๔ ก หนา ๓๒ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๕๐
ราชกจิ จานเุ บกษา

(ณ) การสง เสริมและยกยองเชดิ ชูเกยี รติ
(ด) การสง เสรมิ มาตรฐานวิชาชีพและจรรยาบรรณวชิ าชีพ
(ต) การสง เสรมิ วินัย คุณธรรมและจริยธรรมสําหรบั ขา ราชการครูและบคุ ลากรทางการศึกษา
(ถ) การรเิ รมิ่ สง เสริมการขอรับใบอนุญาต
(ท) การพฒั นาขาราชการครูและบุคลากรทางการศกึ ษา
การดาํ เนินการที่เกย่ี วกบั การบริหารงานบุคคล ใหเปน ไปตามกฎหมายวา ดวยการนนั้
(๔) ดา นการบริหารทั่วไป
(ก) การพฒั นาระบบและเครอื ขายขอมูลสารสนเทศ
(ข) การประสานงานและพัฒนาเครอื ขา ยการศึกษา
(ค) การวางแผนการบริหารงานการศกึ ษา
(ง) งานวจิ ัยเพ่ือพฒั นานโยบายและแผน
(จ) การจัดระบบการบริหารและพัฒนาองคกร
(ฉ) การพฒั นามาตรฐานการปฏิบตั ิงาน
(ช) งานเทคโนโลยีเพือ่ การศึกษา
(ซ) การดาํ เนนิ งานธรุ การ
(ฌ) การดแู ลอาคารสถานท่แี ละสภาพแวดลอ ม
(ญ) การจดั ทําสํามะโนผเู รียน
(ฎ) การรับนกั เรียน
(ฏ) การเสนอความเหน็ เกีย่ วกบั เรอื่ งการจดั ต้ัง ยบุ รวมหรอื เลกิ สถานศึกษา
(ฐ) การประสานการจัดการศกึ ษาในระบบ นอกระบบและตามอัธยาศยั
(ฑ) การระดมทรพั ยากรเพ่ือการศกึ ษา
(ฒ) การทศั นศึกษา
(ณ) งานกจิ การนกั เรยี น
(ด) การประชาสัมพนั ธงานการศกึ ษา
(ต) การสงเสริม สนับสนุนและประสานการจัดการศึกษาของบุคคล ชุมชน องคกร
หนว ยงานและสถาบันสงั คมอื่นท่จี ัดการศกึ ษา
(ถ) งานประสานราชการกับสวนภมู ิภาคและสวนทอ งถน่ิ

เลม ๑๒๔ ตอนที่ ๒๔ ก หนา ๓๓ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๕๐
ราชกจิ จานุเบกษา

(ท) การรายงานผลการปฏิบัติงาน
(ธ) การจัดระบบการควบคมุ ภายในหนว ยงาน
(น) แนวทางการจัดกิจกรรมเพื่อปรับเปล่ียนพฤติกรรมในการลงโทษนักเรียน
ขอ ๒ การกระจายอาํ นาจการบริหารและการจัดการศึกษาตามขอ ๑ ใหคํานึงถึงหลักการ
ดงั ตอ ไปน้ี
(๑) ความพรอมและความเหมาะสมในการปฏบิ ตั หิ นาท่ขี องคณะกรรมการเขตพืน้ ท่ีการศึกษา
สํานักงานเขตพนื้ ท่ีการศึกษา และสถานศกึ ษา ทีจ่ ะสามารถรบั ผดิ ชอบดําเนินการตามขีดความสามารถ
ไดอ ยา งมีประสทิ ธภิ าพ
(๒) ความสอดคลองกับกฎหมาย กฎ ระเบยี บ ประกาศหรือมติคณะรัฐมนตรีท่ีเกี่ยวของกับ
เรอื่ งทจี่ ะกระจายอํานาจ
(๓) ความเปน เอกภาพดา นมาตรฐานและนโยบายดา นการศึกษา
(๔) ความเปน อิสระและความคลอ งตัวในการบรหิ ารและการจัดการศกึ ษา
(๕) มงุ เนน การมสี ว นรวมของชมุ ชน และผมู ีสว นไดเสยี ในพ้ืนท่ี
(๖) มงุ ใหเกิดผลสาํ เร็จแกสถานศึกษา โดยเนนการกระจายอํานาจใหแกสถานศึกษาใหมาก
ที่สุด เพื่อใหสถานศึกษานน้ั มีความเขมแขง็ และความคลองตวั
(๗) เพ่ิมคณุ ภาพและประสทิ ธภิ าพใหแกสถานศึกษา
(๘) เพอื่ ใหผมู ีหนา ทีร่ ับผิดชอบในการดําเนนิ การเปน ผูต ัดสนิ ใจในเรอ่ื งนน้ั ๆ โดยตรง
ขอ ๓ การกระจายอํานาจการบริหารและการจัดการศึกษาตามที่กําหนดในขอ ๑ เรื่องใด
จะกาํ หนดใหค ณะกรรมการเขตพน้ื ที่การศึกษา สํานกั งานเขตพนื้ ที่การศกึ ษา หรือสถานศึกษาเปนผูรับ
มอบการกระจายอํานาจ ใหเปนไปตามท่ีปลัดกระทรวงศึกษาธิการ หรือเลขาธิการคณะกรรมการ
การศึกษาขั้นพ้ืนฐาน แลวแตกรณี ประกาศกําหนด ทั้งน้ี ในประกาศดังกลาวอาจกําหนดให
ในระยะแรกมกี ารกระจายอํานาจเฉพาะบางเร่ือง หรือกําหนดการกระจายอํานาจใหเขตพ้ืนท่ีการศึกษา
หรือสถานศึกษาแตกตางกันตามลักษณะหรือความพรอมและความเหมาะสมในการปฏิบัติหนาท่ี
รวมทั้งอาจกําหนดเง่ือนไขท่ีตองปฏิบัติในการดําเนินการตามที่ไดรับมอบการกระจายอํานาจได
แตจะตองปรับปรุงการกระจายอํานาจนั้นใหเพิ่มมากข้ึนตามชวงเวลาท่ีเหมาะสม เพ่ือใหเปนไปตาม
หลกั การในขอ ๒ สําหรบั การกระจายอํานาจใหแกสถานศึกษา อาจกําหนดใหการดําเนินการในเร่ือง
ใดตอ งไดร บั ความเหน็ ชอบจากคณะกรรมการสถานศกึ ษาดว ยกไ็ ด

เลม ๑๒๔ ตอนที่ ๒๔ ก หนา ๓๔ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๕๐
ราชกิจจานุเบกษา

เพ่ือประโยชนในการปฏิบัติงานใหเปนไปโดยถูกตอง ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ หรือ
เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน แลวแตกรณี อาจประกาศกําหนดขอบเขตวิธีการ
ปฏิบัติงานตามท่ีมีการกระจายอํานาจ เพื่อใหคณะกรรมการเขตพ้ืนที่การศึกษา สํานักงานเขตพ้ืนที่
การศึกษา หรอื สถานศกึ ษาที่ไดร ับมอบการกระจายอํานาจปฏบิ ตั ิได

ขอ ๔ ใหสํานักงานปลัดกระทรวง หรือสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
แลวแตกรณี มีหนาที่สนับสนุน สงเสริม และกํากับดูแลการกระจายอํานาจการบริหารและ
การจดั การศกึ ษา ดงั ตอ ไปนี้

(๑) สงเสริม สนับสนุนใหมีการปฏิบัติงานตามอํานาจหนาท่ีท่ีไดรับการกระจายอํานาจ
อยา งมปี ระสิทธภิ าพ

(๒) จัดใหมีระบบการกํากับ ดูแล ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการกระจาย
อาํ นาจ ใหเ ปน ไปตามกฎหมาย

(๓) ใหขอเสนอแนะหรือแนะนําการใชอํานาจ ตลอดจนมีอํานาจยับย้ังและแกไขการใช
อาํ นาจของคณะกรรมการเขตพื้นท่กี ารศกึ ษา สํานักงานเขตพืน้ ทก่ี ารศกึ ษา และสถานศึกษา ใหเปนไป
ตามกฎหมาย

(๔) ศกึ ษา วเิ คราะห เพ่ือการปรบั ปรงุ พฒั นาระบบการกระจายอํานาจการบรหิ ารอยา งตอ เนอ่ื ง
(๕) รายงานผลการดําเนนิ การกระจายอํานาจและเสนอแนะปญหาอุปสรรคและแนวทางการ
พฒั นาตอ รัฐมนตรวี าการกระทรวงศึกษาธิการทราบอยา งนอยปล ะหนง่ึ ครง้ั
ใหผูอํานวยการสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามีหนาท่ีสนับสนุน สงเสริม กํากับดูแล และ
ประเมินผลการดําเนินงานของสถานศึกษาที่ไดรับมอบการกระจายอํานาจ ใหเปนไปตามแนวทางที่
ปลดั กระทรวงศกึ ษาธิการ หรือเลขาธิการคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐานกาํ หนด
ขอ ๕ ในกรณีท่ีปลัดกระทรวงศึกษาธิการ หรือเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษา
ข้ันพื้นฐานเห็นสมควร หรือไดรับการรองขอจากสํานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาหรือกลุมสถานศึกษา
ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ หรือเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐานอาจประกาศกําหนดให
รวมกลุมสถานศกึ ษาหลายแหงท้ังในเขตพ้ืนท่ีการศึกษาเดียวกันหรือตางเขตพื้นที่การศึกษา เปนระบบ
เครอื ขายสงเสริมประสทิ ธภิ าพการศึกษา เพอ่ื ดาํ เนนิ การหรือชว ยเหลอื กันในการปฏิบัติหนาที่ในเรื่องท่ี
ไดรับการกระจายอาํ นาจ โดยคาํ นึงถึงความพรอมของแตล ะสถานศกึ ษาดว ย

เลม ๑๒๔ ตอนท่ี ๒๔ ก หนา ๓๕ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๕๐
ราชกจิ จานเุ บกษา

ขอ ๖ การกระจายอํานาจการบริหารและการจัดการศึกษาของสถานศึกษาในสังกัด
สํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา และสํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ใหเปนไปตาม
กฎหมายวาดวยการนนั้

ใหไ ว ณ วนั ที่ ๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๐
วจิ ิตร ศรสี อา น

รฐั มนตรีวาการกระทรวงศึกษาธกิ าร

เลม ๑๒๔ ตอนที่ ๒๔ ก หนา ๓๖ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๕๐
ราชกิจจานุเบกษา

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใชกฎกระทรวงฉบับน้ี คือ โดยที่มาตรา ๓๙ แหงพระราชบัญญัติ
การศึกษาแหงชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแกไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการศึกษาแหงชาติ (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๔๕ บัญญตั ิใหกระทรวงศกึ ษาธิการกระจายอาํ นาจการบรหิ ารและการจัดการศกึ ษา ทั้งดานวิชาการ
ดา นงบประมาณ ดานการบรหิ ารงานบคุ คล และดา นการบริหารทั่วไปไปยังคณะกรรมการ และสาํ นกั งานเขต
พ้นื ทกี่ ารศกึ ษา รวมทง้ั สถานศึกษาในเขตพน้ื ท่ีการศึกษาโดยตรง ทั้งน้ี หลักเกณฑและวธิ ีการกระจายอํานาจ
ดงั กลา ว ใหเ ปนไปตามทก่ี ําหนดในกฎกระทรวง จงึ จําเปนตองออกกฎกระทรวงนี้