Sains Tingkatan 5

BAB 3 : PEMELIHARAAN DAN
PEMULIHARAAN ALAM SEKITAR

UNIT 3.1 : KESEIMBANGAN ALAM SEMULA JADI
UNIT 3.2 : KESAN PENCEMARAN TERHADAP ALAM SEKITAR
UNIT 3.3 : PEMELIHARAAN DAN PEMULIHARAAN ALAM SEKITAR
UNIT 3.4 : KEPENTINGAN PENGURUSAN SUMBER ALAM SECARA

TERANCANG

Perlu dikekalkan melalui interaksi yang berlaku dalam alam semula
jadi

Interaksi ini berlaku antara organisma atau antara organisma
dengan persekitaran

Interaksi sebegini memastikan sumber alam dapat dikitar untuk
kegunaan berterusan

Antara kitar semula jadi yang penting ialah kitar nitrogen, kitar
karbon dan kitar air

Gas nitrogen
di atmosfera

Proses Protein tumbuhan Tindakan Kilat
Penguraian dan haiwan dan Proses Pengikatan

Sebatian ammonium Nitrogen

Proses Proses Penitritan
Pendenitritan

Nitrat di
dalam tanah

Tindak Balas Proses Mikroorganisma

Nitrogen →ion nitrat Tindakan kilat

Pengikatan Nitrogen Bakteria pengikat nitrogen

Tumbuhan dan haiwan mati Proses Penguraian Bakteria Pengurai
→sebatian ammonium Proses Penitritan Bakteria Penitritan
Proses Pendenitritan Bakteria Pendenitritan
Sebatian ammonium→ion
nitrat

Ion nitrat → Nitrogen

Pembakaran Gas Karbon dioksida Fotosintesis
di atmosfera tumbuhan
akuatik dan
Penguraian daratan
Respirasi tumbuhan
dan Haiwan

Hujan Awan

RespirasiSejatan Transpirasi

Lautan



Pengeluar Pengguna primer Pengguna sekunder
Pengguna tertier

Tenaga dipindahkan
Bilangan organisma berkurang
Saiz organisma meningkat

Siratan makanan Sekiranya populasi
membekalkan tenaga sesuatu organisma
kepada organisma bagi terganggu disebabkan
menjalankan pelbagai oleh bencana alam,
fungsi badan penyakit atau
Peranan faktor-faktor lain
Kesan maka pengaliran
tenaga dalam siratan
makanan akan
terjejas dan
mengakibatkan
keseimbangan alam
terganggu

Banjir
Kemarau
Letupan Gunung Berapi
Tsunami
Gempa bumi
Kebakaran hutan
Taufan

Meragut nyawa Memusnahkan
hidupan habitat

Menjejaskan Mengganggu kitar
bilangan populasi semula jadi
sumber
dalam sesuatu
ekosistem

Masalah Menjejaskan kitar
kekurangan karbon, kitar

makanan nitrogen dan air

Mengurangkan Mengawal
pemusnahan masalah
hutan dan pencemaran
kerosakan
habitat

Menggunakan Memeliharan
sumber alam dan

secara memulihara
efektif alam

PUNCA

Pencemaran
Alam

Sekitar

LANGKAH KESAN
PENGAWALAN

Penggunaan bahan api fosil Menggalakkan orang ramai

dalam pelbagai jenis Pencemaran menggunakan tenaga alternatif
kenderaan menghasilkan menjejaskan udara
manusia kesihatan seperti tenaga angin, tenaga biojisim,

tenaga suria dan tenaga ombak

pelbagai jenis bahan dengan alergi, penyakit Pemasangan injap dan pengubah
bermangkin pada paip ekzos kenderaan
pencemar berkaitan pernafasan dapat mengurangkan pencemaran bunyi

seperti gas karbon dioksida, seperti Menggalakkan orang ramai
karbon monoksida, sulfur bronkitis, asma dan sesak awam,
menggunakan pengangkutan
dioksida, nitrogen dioksida, nafas,
berkongsi kereta atau
hidrokarbon dan asap serta mengakibatkan hujan

asid dan pemanasan global Berjalan kaki dan berbasikal untuk

terhadap alam sekitar jarak perjalanan yang dekat

PENGGUNAAN BAHAN API TIDAK TERKAWAL

Bahan toksik dari kilang boleh memasuki Asap dan gas pencemar di
badan manusia melalui siratan makanan. kawal dengan penggunaan
penapis, pemendak dan
Pendedahan bahan toksik ini pengikis
melemahkan sistem keimunan dan
Pencemaran terma diatasi
menyebabkan kanser, mutasi
serta jangkitan penyakit seperti melalui pembinaan kolam
tifoid, kolera, disentri, polio dan penyejukan, menara

Penambahan kilang yang hepatitis A melalui makanan dan air penyejukan dan menara

semakin bertambah Seterusnya asap dan haba menjejaskan kering
Bahan toksik dirawat untuk
menyebabkan banyak bahan kesihatan manusia dengan alergi, mengurangkan keracunannya
sampingan seperti penyakit berkaitan pernafasan seperti dan dilupuskan secara
bronkitis, asma dan sesak nafas, terancang
bahan toksik, bahan serta mengakibatkan hujan asid dan Bahan buangan yang mesra
radioaktif, asap dan haba di pemanasan global terhadap alam sekitar alam boleh diproses untuk

buang dari kilang.

PEMBUANGAN SISA BAHAN DARI KILANG kegunaan lain

Ini mengakibatkan bahan tersebut

Bagi meningkatkan hasil dialirkan oleh air hujan ke dalam Penggunaan baja organik untuk
pertanian sungai atau meresap ke dalam memperbaiki struktur tanah
tanah
Baja kimia, racun serangga
perosak dan racun kulat dan menyebabkan pertumbuhan alga Amalan tanaman giliran
digunakan tanpa kawalan
yang pesat. untuk mengawal populasi

Keadaan ini mengurangkan kandungan perosak

oksigen terlarut dalam air dan Penggunaan kawalan biologi

mengakibatkan kawasan tersebut Penggunaan racun serangga
tidak sesuai untuk kemandirian yang mudah terurai
organisma akuatik.

Nilai pH air juga akan berkurang yang
mengakibatkan organisma akuatik mati
atau mengurangkan kadar pembiakan

PENGGUNAAN BAJA KIMIA DAN RACUN

Jangkitan penyakit seperti tifoid, Menggunakan semula

Peningkatan populasi manusia kolera, disentri, polio dan hepatitis A barangan buangan yang boleh

yang pesat membawa kepada melalui makanan dan air diguna semula

masalah pembuangan sampah Kemusnahan habitat disebabkan Mengasingkan sampah yang
sarap yang serius boleh dikitar semula untuk
pencemaran menyebabkan organisma dikitar semula
Seperti sisa makanan, plastik, kehilangan tempat perlindungan dan

logam dan kaca sumber makanan

Hal ini menggangu siratan makanan Menukarkan sampah organik
kepada kompos yang boleh
dan menyebabkan keseimbangan dan digunakan sebagai baja

keindahan alam terjejas serta

kepupusan spesies daratan dan juga

akuatik

PEMBUANGAN SAMPAH SARAP

Bahan kumbahan menyebabkan Menaik taraf loji
kumbahan sedia ada
Air kumbahan dari kawasan pertumbuhan alga yang pesat.
perumahan mengandungi bahan Menyediakan sistem
domestik dan tinja manusia Keadaan ini mengurangkan kandungan pembuangan kumbahan
serta ternakan oksigen terlarut dalam air dan domestik yang baik di
mengakibatkan kawasan tersebut kawasan luar bandar
dan juga detergen serta tidak sesuai untuk kemandirian dan kampung
pelbagai mikroorganisma yang organisma akuatik.
berbahaya
Jangkitan penyakit seperti tifoid,
kolera, disentri dan polio melalui air

PEMBUANGAN KUMBAHAN

Bahan-bahan seperti aerosol, Kloroflurokarbon boleh Menggantikan agen
penyaman udara , peti sejuk menyebabkan penipisan lapisan penyejuk CFC dengan
dan pembuatan sesetengah ozon dan mengakibatkan HCFC atau HFC
plastik
Penggunaan aerosol yang
Menggunakan membebaskan CFC
Klorofluorokarbon iaitu sejenis diharamkan
bahan kimia yang menguraikan
molekul ozon yang terdapat di Pembuangan alat
lapisan stratosfera elektronik yang
mengandungi CFC
PENGGUNAAN KLOROFLUOROKARBON(CFC) hendaklah dikendalikan
secara terancang sebelum
dilupuskan

5.Gas rumah hijau yang terbebas ini membentuk 3.Haba
satu lapisan baharu di atmosfera. dipantul
balik oleh
6.Lapisan ini memerangkap kebanyakan haba bumi dan
dari matahari di atmosfera bumi atmosfera
ke angkasa

lepas

1.Sinar dari matahari menerusi 7.Hal ini
atmosfera yang terang mengakibatkan
peningkatan suhu bumi

dan

4.Akan tetapi dikenali sebagai
aktiviti manusia Pemanasan global

menyebabkan gas

rumah hijau seperti 2.Haba dari sinar matahari 8. Keadaan ini
gas karbon diserap oleh permukaan Bumi. digelar kesan
dioksida, CFC, Haba ini memanaskan permukaan bumi. rumah hijau
metana dan nitrus
oksida terbebas

Peningkatan Peningkatan
dalam suhu global

fenomena bumi
cuaca yang
melampau

Banjir di Ais di kutub
Kawasan melebur
tanah rendah

Peningkatan
aras laut

4. Gas CFC ini akan terus naik ke atmosfera dan apabila ianya sampai ke lapisan
ozon, atom klorin di dalam CFC bertindak balas dengan molekul ozon

5. Molekul ozon terdiri daripada tiga atom oksigen. 6. Ini menyebabkan molekul
ozon terurai dan penguraian
1.Sinar matahari mengandungi molekul ozon mengakibatkan
sinar ultraungu yang berbahaya lapisan ozon menjadi
kepada hidupan di bumi semakin nipis.

2. Walaubagimanapun 3.Akan tetapi
terdapat satu lapisan penggunaan bahan
gas yang dikenali pendingin di dalam
sebagai lapisan ozon di aerosol,penghawa
lapisan stratosfera dingin, peti sejuk
yang dapat menyerap dan alat pemadam
sinar ultraungu yang api membebaskan
dipancarkan oleh sejenis gas yang
matahari dan dikenali sebagai
melindungi hidupan di CFC atau
bumi daripada kesan klorofluorokarbon
buruk sinar ultraungu

SAIZ POPULASI KATARAK,
PENGGUNA KANSER KULIT,
MENURUN
MUTASI

PEMUSNAHAN PENURUNAN
FITOPLANKTON SISTEM

PENYUSUTAN KEIMUNAN
HASIL ORGANISMA

TANAMAN

↔Merupakan ⇰Kemusnahan ⫤Membanteras
sumber ekonomi habitat pembalakan secara
haram
↔membekalkan ⇰Kepupusan
kayu untuk spesies ⫤menebang pokok
pembinaan, yang tua sahaja
pembuatan perabot ⇰Gangguan
dan kertas biodiversiti ⫤menanam semula
anak pokok yang
↔membekalkan ⇰Kehilangan baharu
rotan dan ubat sumber ekonomi
tradisional juga ⫤memperbanyakkan
HUTAN ⇰Hakisan tanah hutan simpan
KESAN PENGOLAHAN

PENGURUSAN
TERANCANG

PENGOLAHAN SUMBER ALAM DARIPADA HUTAN

↔Merupakan ⇰pengurangan ⫤Melarang
sumber protein hasil tangkapan penangkapan ikan
dan ekonomi dengan
negara ⇰kemerosotan menggunakan
LAUTAN sumber ekonomi bahan letupan,
KESAN PENGOLAHAN racun atau
⇰Gangguan bahan pencemar
PENGURUSANbiodiversitiyang lain
TERANCANG
⇰kepupusan ⫤penternakan
spesies ikan, udang dan
sumber laut lain
hidupan digalakkan

PENGOLAHAN SUMBER ALAM DARIPADA LAUTAN

↔Boleh diusahakan ⇰Menyebabkan ⫤Pembukaan tanah
untuk pertanian, kemusnahan habitat baharu perlu
perindustrian, memenuhi syarat yang
perumahan atau ⇰Hakisan tanah ditetapkan
rekreasi ⇰Banjir kilat
⇰Tanah runtuh ⫤sistem pengaliran air
↔ Pembukaan tanahTANAH yang cekap perlu
oleh Lembaga KESAN PENGOLAHAN dilakukan di kawasan
Kemajuan Tanah pembinaan rumah dan
Perseketuan untuk PENGURUSAN jalan baharu
diusahakan dengan TERANCANG
tanaman seperti ⫤Mengharamkan
kelapa sawit dan pembukaan tanah yang
getah melebihi 100 meter
dari aras laut dan
↔Sumber ekonomi Kawasan cerun yang
melebihi 40 darjah

PENGOLAHAN SUMBER ALAM DARIPADA TANAH

↔Kaya dengan ⇰Meninggalkan ⫤Tanah terbiar
sumber asli Kawasan tandus diusahakan untuk
seperti petroleum dan kolam-kolam penanaman
dan bijih timah yang terbiar tanaman yang
sesuai
↔Sumber ⇰Tanah menjadi
ekonomi penting tidak subur untuk ⫤Kolam terbiar
kegiatan pertanian dijadikan taman
rekreasi atau
⇰Menjejaskan tempat menternak
sumber ekonomi ikan, udang atau
KERAK BUMI itik
KESAN PENGOLAHAN

PENGURUSAN
TERANCANG

PENGOLAHAN SUMBER ALAM DARIPADA KERAK BUMI

https://bit.ly/2BnvQ6o