1338012AN-เฉลยบฝ-วิทยาศาสตร์-ป3-เล่ม1_Update

º¹Ñ ·¡Ö ¢ÍŒ ÁÙÅ µÍ¹·Õè 1

ระบุปญหา : บล็อกไม 1 ชุด สามารถประกอบเปนรูปทรงตาง ๆ ไดก ร่ี ูปแบบ
สมมติฐาน : (แนวคาํ ตอบ) บลอ็ กไม 1 ชดุ เมอ่ื นาํ มาประกอบกนั ใหมส ามารถทาํ ไดห ลายรปู แบบ.............................................................................................................................................................................................................................................................

รปู แบบการนําบล็อกไมมาประกอบกนั เปน รปู แบบตาง ๆ

ÃٻẺ·Õè 1 ÃٻẺ·èÕ 2

(ขึน้ อยกู บั นกั เรยี นออกแบบ) (ขนึ้ อยกู บั นักเรียนออกแบบ)

เฉฉบลับย (วาดภาพ) (วาดภาพ)

ÃٻẺ·èÕ 3

(ขึ้นอยูกบั นกั เรียนออกแบบ)

(วาดภาพ)

ÊÃ»Ø ¼Å
จากการทาํ กจิ กรรม พบวา เราสามารถนําบล็อกไมช ดุ เดียวกนั มาประกอบกนั...............................................

เปนรูปแบบตาง ๆ ไดหลายรปู แบบ.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

46

µÍ¹·èÕ 2

สาํ รวจสง่ิ ของและแยกชิน้ สวนยอ ยออกจากส่งิ ของ

สิ่งของ ชน้ิ สว นยอ ย เฉฉบลบั ย
1. แวนตา……...............................................................
2. ……............................................................... พลาสติก (กรอบแวนกับขาแวน) กระจกหรือพลาสติก......................................................................................................................................................................................................
3. ……............................................................... (เลนส)......................................................................................................................................................................................................
4. ……...............................................................
5. ……............................................................... ......................................................................................................................................................................................................
6. ……...............................................................
......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................

(ข้ึนอยกู ับนักเรยี นสํารวจ)......................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................

47

µÍ¹·Õè 2

วางแผนและออกแบบ เพอ่ื สรางวตั ถุชิ้นใหม

วสั ดอุ ปุ กรณท ใ่ี ช ช่อื ช้นิ งาน ...................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

เฉฉบลบั ย ...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

วางแผนการสรางวัตถชุ ิน้ ใหม (ขึน้ อยูกับนกั เรยี นออกแบบ)...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

ÇÒ´ÀÒ¾Í͡ẺªÔ¹é §Ò¹

(ข้นึ อยกู ับนักเรยี นออกแบบ)

48

˹ٵͺ䴌

1. ดูภาพ แลว ตอบคาํ ถาม สิ่งของในภาพ คอื ตุก ตาหมี........................................................................
1 สงิ่ ของในภาพ ประกอบจากชนิ้ สว นยอ ย
ใดบาง ผา ใยสังเคราะห ดาย...................................................................................................................

.............................................................................................................................................

สามารถนําชิ้นสวนยอยมาประกอบเปน
วตั ถุใหมได ดงั น้ี กระเปา ใสเ หรยี ญ..............................................................................

.............................................................................................................................................

2 สิ่งของในภาพ คือ รม........................................................................
สิ่งของในภาพประกอบจากช้ินสวนยอย
ใดบา ง ผา รม พลาสติก โลหะ................................................................................................................... เฉฉบลบั ย

.............................................................................................................................................

สามารถนําชิ้นสวนยอยมาประกอบเปน
วัตถใุ หมได ดงั นี้ ถงุ กนั นํา้..............................................................................

.............................................................................................................................................

2. นักเรียนจะเลือกวัตถุท่ีทํามาจากวัสดุชนิดเดียวหรือทํามาจากวัสดุหลายชิ้น
เพือ่ มาประกอบเปนวตั ถุชนิ้ ใหม เพราะอะไร

วสั ดุชนิดเดยี ว เพราะวัตถุชิ้นใหมท ่สี รางขนึ้ มคี วามสวยงามดเู ปนช้ินงานท่ีมีเน้อื เดยี วกนั........................................................................................................................................................................................................................................................................................
วสั ดหุ ลายชนิ้ เพราะวัตถชุ นิ้ ใหมประกอบจากวสั ดหุ ลายชน้ิ จะมีองคป ระกอบท่ีเหมาะสม........................................................................................................................................................................................................................................................................................
ตอการใชงาน........................................................................................................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................................................................................................

หมายเหตุ : ขอ 2. นกั เรียนเลือกตอบขอ ใดกไ็ ด ใหครพู ิจารณาเหตุผลสนับสนุน 49

2. ¡ÒÃà»ÅÕÂè ¹á»Å§¢Í§ÇÊÑ ´Ø

¡Ô¨¡ÃÃÁ·Õè 2 ªçÍ¡â¡áŵá»Å§ÃÒ‹ § ทักษะกระบวนการ
ทางวิทยาศาสตรท ่ใี ช
¨Ø´»ÃÐʧ¤ 1. การสังเกต
สงั เกตและอธบิ ายการเปลย่ี นแปลงของวัสดุ 2. การทดลอง
3. การตั้งสมมตฐิ าน
เม่อื ทําใหว ัสดุรอ นขึ้นหรอื ทําใหว ัสดเุ ย็นลง 4. ความสัมพนั ธข องสเปซกับเวลา
5. การกําหนดนยิ ามเชงิ ปฏิบัติการ
µÍŒ §àµÃÕÂÁµÍŒ §ãªŒ 6. การกาํ หนดและควบคุมตัวแปร
7. การลงความเหน็ จากขอมลู
8. การตีความหมายขอมลู และลงขอสรุป

1. นา้ํ แข็ง 1 ถุง 6. กะละมัง 1 ใบ
2. ชอ็ กโกแลต 1 แทง 7. มีดพลาสติก 1 เลม
3. แทง แกวคนสาร 1 แทง 8. นาฬกาจับเวลา 1 เรือน
เฉฉบลบั ย 4. ตะเกียงแอลกอฮอล 1 ชุด 9. ไฟแชก็ 1 อนั หรอื ไมขีดไฟ 1 กลอง
5. ผาหรือถุงมือกันความรอน 1 ชนิ้ 10. ถว ยระเหยสาร 1 ใบ หรอื กระจกนาฬก า
1 แผน

Åͧ·íÒ´Ù
1. แบง กลมุ จากนนั้ รว มกนั ตง้ั สมมตฐิ านวา ถา ทาํ ใหช อ็ กโกแลตรอ นขนึ้ และทาํ ให

เยน็ ลง ช็อกโกแลตจะมีการเปลยี่ นแปลงหรอื ไม แลวบันทกึ ผล
2. ทําการทดลองเพอ่ื ตรวจสอบสมมติฐาน โดยปฏิบตั ิกจิ กรรม ดงั น้ี

1) หน่ั ช็อกโกแลตใหเ ปนชนิ้ เลก็ ๆ วางบนกระจกนาฬกา
2) วางกระจกนาฬก าบนชุดตะเกยี งแอลกอฮอล
3) จดุ ไฟทตี่ ะเกยี งแอลกอฮอล เพอ่ื ใหค วามรอ นแกช อ็ กโกแลต ตงั้ ทงิ้ ไว 5 นาที

สงั เกตการเปลย่ี นแปลงของช็อกโกแลต แลวบนั ทกึ ผล
4) ดบั ไฟที่ตะเกยี งแอลกอฮอล และนํากระจกนาฬก าวางไวบ นนาํ้ แขง็ ตง้ั ทงิ้ ไว
50 10 นาที จากนัน้ สงั เกต แลว บันทกึ ผล

3. รวมกันอภิปรายและสรุปผลการทํากิจกรรมเก่ียวกับการเปล่ียนแปลงของ
ชอ็ กโกแลต เมอื่ ทาํ ใหร อ นขนึ้ และทาํ ใหเ ยน็ ลง

4. นาํ เสนอผลการทดลองหนา ชนั้ เรยี น เพอ่ื เปรยี บเทยี บการเปลยี่ นแปลงของวสั ดุ
เมอื่ ทําใหว สั ดุรอ นขน้ึ หรือทําใหว สั ดุเย็นลง

ºÑ¹·¡Ö ¢ÍŒ ÁÅÙ

ระบปุ ญหา : ถาทําใหช็อกโกแลตรอนขึ้นและทําใหเย็นลง แลวช็อกโกแลตจะมี
รูปรางเปลีย่ นแปลงหรือไม
สมมติฐาน : (แนวคําตอบ) เมื่อทาํ ใหช อ็ กโกแลตรอนขนึ้ และทาํ ใหเย็นลง ชอ็ กโกแลตมีรปู ราง.............................................................................................................................................................................................................................................................
เปลีย่ นแปลงไป.............................................................................................................................................................................................................................................................

µÒÃÒ§ บันทึกการสังเกตการเปล่ียนแปลงของช็อกโกแลต เมื่อทําใหรอนข้ึนและ
ทําใหเยน็ ลง (แนวคาํ ตอบ) เฉฉบลบั ย

กาครวใาหมคเวยาน็ มแรกอ ช นอ็ หกรโือกกแาลรตให การเปล่ียนแปลงของช็อกโกแลต
เมอ่ื ทาํ ใหช อ็ กโกแลตรอ นขน้ึ
ชอ็ กโกแลตเกดิ การละลาย เปลยี่ นรปู รา งจากกอ นกลายเปน..................................................................................................................................................................................
ของเหลว..................................................................................................................................................................................

เมื่อทําใหช อ็ กโกแลตเยน็ ลง ช็อกโกแลตเกิดการแข็งตัว เปล่ียนรูปรางจากของเหลว..................................................................................................................................................................................
กลายเปนกอน (ของแขง็ )..................................................................................................................................................................................

ÊÃ»Ø ¼Å

จากการทํากิจกรรม พบวา เมื่อใหความรอนและความเย็นแกช็อกโกแลต
ชอ็ กโกแลตจะเกดิ การเปล่ียนแปลงรูปรางจาก กอ น (ของแข็ง) กลายเปนของเหลว และ......................................................................................................................................

จากของเหลวกลายเปนกอน (ของแข็ง)..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

51

˹ٵͺ䴌
1. เมื่อใหความรอนแกวัสดุมากข้ึนจะทําใหวัสดุเกิดการเปล่ียนแปลงหรือไม

อยางไร

(แนวคาํ ตอบ) วสั ดจุ ะเกดิ การเปลยี่ นแปลง เชน วสั ดมุ สี เี ปลยี่ นไป วสั ดมุ รี ปู รา งเปลยี่ นไป......................................................................................................................................................................................................................................................................................
วสั ดมุ ีกล่ินเปลีย่ นไป......................................................................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................................................................

2. ดภู าพ แลวกา ✗ ทับภาพทเี่ ปนการใหค วามเย็นแกว ัตถุ
1) 2)

เฉฉบลบั ย 4)

3)

5) 6)

52

3. จากวสั ดทุ ก่ี าํ หนดเมอื่ ใหค วามรอ นและความเยน็ วสั ดมุ กี ารเปลยี่ นแปลงอยา งไร

วสั ดุ การเปลี่ยนแปลงของวสั ดุ
เมื่อใหค วามรอ น เมือ่ ใหความเย็น
1) พลาสตกิ ละลาย เปล่ยี นรูปราง ไมเ ปลี่ยนแปลง....................................................................................... .......................................................................................
2) ดินน้าํ มนั
3) ข้ผี ึ้ง ละลาย เปล่ยี นรปู ราง แขง็ ตัว เปลยี่ นรปู ราง....................................................................................... .......................................................................................
4) นา้ํ แขง็
5) ผา ละลาย เปลี่ยนรูปราง แข็งตัว เปลี่ยนรูปราง....................................................................................... .......................................................................................
6) แกว
7) หนิ ละลาย เปล่ียนรปู ราง แข็งตวั เปลีย่ นรปู รา ง....................................................................................... .......................................................................................
8) ดิน
9) ไม ละลายหรือไหม ไมเ ปล่ยี นแปลง....................................................................................... .......................................................................................
10) ยาง
ละลาย เปลย่ี นรูปราง ไมเปลย่ี นแปลง....................................................................................... ....................................................................................... เฉฉบลับย

ไมเปลย่ี นแปลง ไมเ ปลีย่ นแปลง....................................................................................... .......................................................................................

แขง็ ขึ้น แตกหกั ไมเ ปลี่ยนแปลง....................................................................................... .......................................................................................

ไหมเ ปนถาน ไมเ ปล่ยี นแปลง....................................................................................... .......................................................................................

ละลาย เปลย่ี นรปู ราง ไมเ ปลยี่ นแปลง....................................................................................... .......................................................................................

4. หากตองการใชประโยชนจากนํ้า นักเรียนจะเลือกวิธีใหความรอนแกน้ําหรือ

ทําใหนา้ํ เย็นลง เพราะอะไร

ใหค วามรอ นแกน าํ้ เพราะตอ งการทาํ ใหน าํ้ รอ น โดยการนาํ นา้ํ ไปตม เพอื่ ชงเครอื่ งดม่ื รอ น......................................................................................................................................................................................................................................................................................
ทาํ ใหน้าํ เย็นลง เพราะตอ งการทาํ น้าํ แข็ง โดยตองเทนํ้าใสแมพมิ พ แลวนาํ ไปแชใ นชอ งแช......................................................................................................................................................................................................................................................................................
แขง็ ของตเู ย็น เพือ่ ชงเคร่อื งด่ืมเย็น......................................................................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................................................................

หมายเหตุ : ขอ 4. นักเรียนเลอื กตอบขอ ใดกไ็ ด ใหค รพู ิจารณาเหตุผลสนับสนนุ

53

¡Ô¨¡ÃÃÁ½ƒ¡·Ñ¡ÉÐ

º··èÕ 1

1. ดภู าพ แลวบอกวา วตั ถใุ นภาพประกอบจากชิ้นสวนยอ ยอะไรบา ง

12

ตุกตา ประกอบจาก ผา ดาย................................. หมอน ประกอบจาก ผา ดาย...............................

ใยสังเคราะห.................................................................................................................... ใยสังเคราะห....................................................................................................................

3เฉฉบลบั ย 4

ช้นั วางของ ประกอบจาก สมดุ ประกอบจาก กระดาษ......................................

ไม โลหะ.................................................................................................................... ลวด....................................................................................................................

5 6

รม ประกอบจาก ผา รม............................................. สรอ ยขอมอื ประกอบจาก

ดา มจับ (พลาสติก) โครงรม (โลหะ).................................................................................................................... ลกู ปด (พลาสตกิ แกว) โลหะ....................................................................................................................

54

2. ดภู าพ แลว บอกวา เปน การใหค วามรอ นหรอื ใหค วามเยน็ แกว สั ดุ พรอ มบอกวา
สง ผลตอ การเปลยี่ นแปลงของวสั ดุในภาพอยางไร

1 วัสดุในภาพ คอื กลวยปง...................................................................................

เปน การ ใหความรอ น..............................................................................................................
วสั ดุในภาพมกี ารเปลีย่ นแปลง

กลว ยมสี เี ปลย่ี นไป จากสขี าวนวลเปน สเี หลอื ง..............................................................................................................................................
ออ นและสีน้าํ ตาลเขม..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

2 วัสดใุ นภาพ คือ ไอศกรีม...................................................................................
เปน การ ใหค วามเยน็..............................................................................................................
เฉฉบลับย
วสั ดุในภาพมีการเปลี่ยนแปลง
ไอศกรีมมีการเปล่ียนรูปรางจากของเหลว..............................................................................................................................................

กลายเปน ของแข็ง..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

3 วัสดุในภาพ คอื เทียน...................................................................................

เปนการ ใหความเยน็..............................................................................................................
วัสดใุ นภาพมกี ารเปลย่ี นแปลง

เทยี นเปลย่ี นรปู รา งจากของเหลวเปน ของแขง็..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

55

4 วัสดใุ นภาพ คือ นา้ํ แข็ง...................................................................................
เปนการ ใหค วามเยน็..............................................................................................................
5 วสั ดใุ นภาพมีการเปลี่ยนแปลง

เฉฉบลบั ย นํ้ามีการเปล่ียนแปลงรูปรางจากของเหลว..............................................................................................................................................
เปนของแขง็..............................................................................................................................................
6
..............................................................................................................................................
56 ..............................................................................................................................................

วสั ดใุ นภาพ คอื หมูปง...................................................................................
เปน การ ใหค วามรอน..............................................................................................................
วสั ดใุ นภาพมกี ารเปลี่ยนแปลง

หมูมีสีเปล่ียนแปลงไป จากสีชมพูเปนสี..............................................................................................................................................
นา้ํ ตาลเขม..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................

วัสดใุ นภาพ คอื วุน...................................................................................
เปน การ ใหค วามเย็น..............................................................................................................
วสั ดุในภาพมีการเปลย่ี นแปลง

วุนมีการเปลี่ยนรูปรางจากของเหลวเปน..............................................................................................................................................
ของแข็ง ตามรูปทรงภาชนะท่บี รรจุ..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................

·¡Ô¨ÒŒ ·¡ÒÃÂáÁÒäԴ¢éѹÊÙ§

พจิ ารณาขอ มลู ทก่ี าํ หนด แลว ตอบคําถาม

แม็คและแอนชวยคุณครูทําการทดลองการเปลี่ยนแปลงของวัสดุเมื่อใหความรอน
และความเย็น โดยนําวัสดุโลหะ 2 แผน ขนาดเดียวกันตรึงดวยหมุดใหแนน 2
ชุด ชุดท่ี 1 แม็คนําไปใหความรอน 30 นาที สวนชุดท่ี 2 แอนนําไปใหความเย็น
30 นาที พบวา มีการเปล่ียนแปลงตางกัน

໚¹ä§ºŒÒ§¨Ð à¼ÒáÅŒÇ ¤Ø³¤ÃÙ¤Ð
áÁš¤áÅÐá͹ âÅËÐ໚¹áºº¹éÕ¤ÃѺ âÅËÐÁÕ
ÅѡɳÐ
⤌§§Í¤‹Ð

เฉฉบลับย

Ἃ¹·èÕ 1 Ἃ¹·èÕ 2

1. การทดลองน้ี สามารถสรปุ ผลไดอ ยางไร

(แนวคาํ ตอบ) จากผลการทดลอง พบวา เมอื่ ใหค วามรอ น โลหะแผน ท่ี 1 มกี ารขยายตวั มากกวา................................................................................................................................................................................................................................................................................................
แผนท่ี 2 และเม่ือลดอุณหภูมิ โลหะแผนที่ 1 หดตวั มากกวา แผนที่ 2................................................................................................................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................................................................................................................

2. การทดลองมีขอ ควรระวงั ในเรอื่ งใด ใหนักเรียนแนะนําวา ควรปฏบิ ตั ติ นอยางไร

(แนวคาํ ตอบ) การใหค วามรอ นและความเยน็ แกโ ลหะ ควรสวมถุงมือปอ งกนั ความรอนจัด................................................................................................................................................................................................................................................................................................
และเยน็ จดั ในการทดลอง เพื่อปอ งกันอนั ตรายทอี่ าจเกิดขึ้น................................................................................................................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................................................................................................................

57

·º·Ç¹ ·ÒŒ Â˹Nj ¡ÒÃàÃÕ¹ÌÙ

วง ลอ มรอบคําตอบท่ีถูกตอ งทส่ี ุด

1. วตั ถุในขอใดทป่ี ระกอบขนึ้ จากช้นิ สว นยอย 4 ชนิด
ก. ข.

ค. ง.

2. จากภาพ สามารถนาํ วัสดไุ ปประกอบเปน วัตถุในขอ ใด
ก. พน้ื ทางเดนิ
ข. หลงั คาบา น
เฉฉบลบั ย ค. หนา ตา งบาน

ง. ภาชนะใสของ

3. จากภาพ วตั ถุประกอบขน้ึ จากชน้ิ สวนยอ ยใดบา ง
ก. ผาและดา ย
ข. ผา ดา ย และซิป
ค. ผา เพียงอยางเดยี ว
ง. ผา ดา ย และกระดุม

4. หากเราตองการทําโตะ ไม เราสามารถนําวสั ดมุ าจากวัตถุชน้ิ ใด จงึ จะประกอบ
เปน โตะไมไ ด
ก. รั้วไม ข. เสอื่ ไมไผ
ค. ตอกไมไผ ง. ตะกราไมไ ผ

58

5. วัตถใุ นภาพประกอบจากช้ินสวนยอ ย ๆ อะไรบา ง
ก. ไมและนอต
ข. เหลก็ และนอต
ค. เหลก็ ไม และนอต
ง. พลาสติก ไม และนอต

6. จากภาพขอ 5. สามารถนาํ ชนิ้ สว นยอ ยไปประกอบเปน วตั ถชุ นิ้ ใหมใ นขอ ใดได
ก. เขียงไม ข. กระถางตน ไม
ค. กระดานดํา ง. ชัน้ วางรองเทา

7. คาํ อธบิ ายเก่ยี วกบั หมวกในขอใดไมถกู ตอง
ก. ทาํ จากขนสตั ว มีนา้ํ หนกั เบา ใหค วามอบอนุ ดดู ซึมนํ้า
และปองกันความช้นื
เฉฉบลบั ย

ข. ทําจากฟางขาว มนี ้าํ หนักเบา ไมกนั นาํ้ ไมค งทน และ
ฉีกขาดไดง า ย

ค. ทําจากเสน ใย มีความออ นนมุ เหนียวและยืดหยนุ แต
ไมก นั นา้ํ

ง. ทาํ จากพลาสตกิ เหนียวและยดื หยุน สามารถกนั นา้ํ ได

8. วตั ถุในขอใดไมเ กิดการหลอมเหลวเมื่อใหค วามรอ นสูง
ก. ไม ข. แกว
ค. โลหะ ง. พลาสติก

59

9. การใสน าํ้ รอ นจดั ลงในแกว พลาสตกิ จะทาํ ใหแ กว พลาสตกิ เกดิ การเปลย่ี นแปลง
อยา งไร
ก. แกว พลาสตกิ เกดิ การขยายตวั
ข. แกวพลาสติกมีสีท่ีเปล่ียนแปลงไป
ค. แกว พลาสตกิ ไมเ กิดการเปล่ียนแปลง
ง. แกว พลาสตกิ เกดิ การบดิ เบ้ยี วเสยี รปู ทรง

10. เมื่อใหความรอนแกดินเหนียวและดินน้ํามัน วัตถุท้ัง 2 ชนิด จะเกิดการ
เปล่ยี นแปลงเหมอื นกันหรือไม อยา งไร
ก. เหมือนกัน เพราะวัตถุทัง้ 2 ชนดิ เกดิ การละลาย
ข. เหมอื นกนั เพราะวตั ถุทง้ั 2 ชนิด ไมเ กดิ การเปลี่ยนแปลง
ค. ไมเ หมือนกนั เพราะดินเหนยี วจะละลาย แตด นิ นํ้ามันจะแหงและแข็งตัว
ง. ไมเ หมอื นกัน เพราะดนิ นา้ํ มนั เกิดการหลอมเหลว แตดนิ เหนยี วจะแหง

เฉฉบลับย และแข็งตวั
11. ขอใดไมใ ชก ารเปล่ียนแปลงโดยการใหความรอ นแกวัตถุ
ก. การเชอื่ มโลหะ
ข. การทําน้าํ แขง็ แหง
ค. การหลอ เทียนพรรษา
ง. การเผาไมใ หเ ปน ถาน
12. ขอใดเปน วิธีการใหความเย็นแกว ัตถุ
ก. การตม น้ํา
ข. การตั้งนาํ้ ไวก ลางแดด
ค. การแชน าํ้ แข็งไวใ นน้าํ อนุ
ง. การแชน ้ําไวในชอ งแชแ ขง็

60

13. การทาํ ปลาตากแหง เปน การใหค วามรอ นหรอื ใหค วามเยน็ และมกี ารเปลย่ี นแปลง
อยา งไร
ก. ใหความเย็น ทําใหป ลามสี ีสดขน้ึ
ข. ใหความเยน็ ทาํ ใหปลามีสเี ปลีย่ นไป
ค. ใหความรอน ทําใหป ลาเกิดการละลาย
ง. ใหค วามรอน ทําใหปลามีความแข็งมากขึ้น

14. พจิ ารณาขั้นตอนการทําไอศกรมี ช็อกโกแลต
ขัน้ ตอนที่ 1 นาํ นมขนหวานไปอุนในไมโครเวฟใหร อ น
ขน้ั ตอนท่ี 2 ใสช อ็ กโกแลตลงในนมขน หวานขณะยงั รอ นและคนใหล ะลายเขา กนั
ขั้นตอนที่ 3 นําวานิลลาสกดั หยดลงไป เพือ่ เพ่ิมกลนิ่
ข้นั ตอนที่ 4 นาํ ชอ็ กโกแลตทีล่ ะลายใสแ มพ มิ พ แลว นําเขาชองแชแ ขง็
ข้ันตอนท่ี 5 นําชอ็ กโกแลตที่แข็งตวั ออกจากแมพ มิ พ ใสจานและจัดตกแตง
ขน้ั ตอนใดมีการเปลี่ยนแปลงวัสดจุ ากการใหความรอ นและความเย็น เฉฉบลับย
ก. ขนั้ ตอนที่ 1 และข้นั ตอนท่ี 5
ข. ขน้ั ตอนที่ 2 และข้นั ตอนที่ 3
ค. ขน้ั ตอนที่ 2 และขน้ั ตอนที่ 4
ง. ข้ันตอนที่ 4 และขน้ั ตอนท่ี 5

15. การเปล่ียนแปลงของวัตถใุ นขอใดกอใหเ กิดมลพษิ ทางอากาศมากที่สุด
ก. การทาํ ถานไม
ข. การเผาไหมขยะ
ค. การจดุ ธูปและเทียน
ง. การเชอ่ื มโลหะดวยความรอ นสงู

15 15คไะดแค นะนแเนตน็ม คไะดแค นะนแเนตนม็

61

¡ÒÃËàùՋǹ÷ŒÙ èÕ áçáÅСÒÃà»ÅÂÕè ¹á»Å§

4 ¡ÒÃà¤ÅÍ×è ¹·¢èÕ Í§ÇµÑ ¶Ø

º··Õè 1 áç¡ºÑ ¡ÒÃà¤ÅèÍ× ¹·èÕ¢Í§ÇµÑ ¶Ø

น¡¨Ôําส¡ูกÃÃาÁรเรียน 1 2 3 àÃÔèÁ

ดภู าพและอา นสถานการณ แลวตอบคําถาม ¡Å‹Í§ÁÕ¡ÒÃà¤Å×è͹·èÕµ‹Ò§¡Ñ¹äËÁ¤Ð

Çѹ¹ÕéàÃÒ¨ÐÁÒàÃÕ¹àÃ×èͧáç·Õè·íÒãËŒÇѵ¶Ø
à¡Ô´¡ÒÃà¤Åè×͹·Õè¡Ñ¹¹Ð¤Ð ãËጠµ‹ÅСŋØÁ
Ê‹§µÑÇá·¹ÍÍ¡ÁÒŒҡÅÍ‹ §â´ÂÍÍ¡áç

ÍÂÒ‹ §äášä´ãŒ ËŒ¡ÅÍ‹ §à¤Åè×͹·Õè
⹡ŋͧ

เฉฉบลับย ¢éÖ¹¿œÒ ´Ñ¹¡Å‹Í§

µ‹Ò§¡Ñ¹¤ÃѺ äÁ‹µ‹Ò§¡Ñ¹¤‹Ð

การออกแรงกระทาํ ตอ กลอ งของนกั เรยี นทง้ั 2 คน ทาํ ใหว ตั ถเุ กดิ การเคลอ่ื นทเ่ี หมอื น
หรอื แตกตา งกัน อยา งไร

(แนวคาํ ตอบ) แตกตา งกนั กลอ งทถ่ี กู ดนั จะเคลอื่ นทตี่ ามทศิ ทางของแรงทมี่ ากระทาํ จากกลอ ง............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
ท่ีหยุดนิ่งเปนเคล่ือนที่เทานั้น สวนกลองที่ถูกโยนขึ้นฟาจะเคลื่อนท่ีตามทิศทางของแรงที่มา............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
กระทาํ กลองทห่ี ยดุ น่งิ มกี ารเปลยี่ นแปลงการเคล่อื นท่ี ทั้งชา ลง หยุดนิง่ เปลี่ยนทิศทาง และ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
มีความเร็วเพิ่มข้นึ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................................................................................................................................................................

62

1. áçáÅмŢͧ¡ÒÃÍÍ¡áç·¡èÕ Ãзíҵ͋ ÇµÑ ¶Ø

¡Ô¨¡ÃÃÁ·èÕ 1 ª‹Ç¡¹Ñ ´Ö§ ªÇ‹ ¡¹Ñ ¼Å¡Ñ ทักษะกระบวนการ

¨´Ø »ÃÐʧ¤ ทางวทิ ยาศาสตรทีใ่ ช
1. การสังเกต
2. การทดลอง
สงั เกตและอธบิ ายลกั ษณะของการออกแรงทมี่ ผี ลตอ 3. การจาํ แนกประเภท
การเคลือ่ นที่ของวัตถุ 4. การลงความเหน็ จากขอ มลู
5. การตีความหมายขอ มูลและลงขอ สรปุ

µŒÍ§àµÃÕÂÁµŒÍ§ãªŒ 2. โตะ เรียน 1 ตวั
1. กลองใสข อง 1 ใบ

Åͧ·Òí ´Ù เฉฉบลับย

1. แบง กลมุ จากน้นั ใหแ ตละกลมุ ปฏิบตั ิกิจกรรม ดงั น้ี
1) ดนั โตะเรยี น
2) ดึงโตะ เรียน
3) ดนั กลอ งใสของ
4) ดึงกลอ งใสข อง
5) ปดหนา ตา ง
6) เปด หนา ตาง
2. สังเกตลกั ษณะการออกแรงและการเคลอื่ นที่ของวัตถุ แลวบนั ทกึ ผล
3. จาํ แนกวา กจิ กรรมใดเปน การออกแรงดงึ หรอื แรงผลกั โดยใชท ศิ ทางการออกแรง
กระทาํ ตอ วัตถุเปนเกณฑ
4. นําเสนอขอมูลภายในช้ันเรียน เพื่อรวมกันสรุปเกี่ยวกับแรงท่ีมีผลตอการ
เปล่ียนแปลงการเคลอ่ื นทข่ี องวัตถุ

63

ºÑ¹·¡Ö ¢ÍŒ ÁÙÅ

ระบปุ ญหา : การออกแรงกระทาํ ตอ วัตถุมีผลใหวัตถุมีการเปลีย่ นแปลงอยางไร
สมมติฐาน : (แนวคําตอบ) วัตถุจะเคล่ือนที่เขาหาตัวหรือเคลื่อนท่ีออกจากตัวขึ้นอยูกับ.............................................................................................................................................................................................................................................................
ทิศทางของแรงกระทําตอวัตถุ.............................................................................................................................................................................................................................................................

µÒÃÒ§ บันทึกการออกแรงและการเคลอื่ นท่ขี องวตั ถุ (แนวคาํ ตอบ)

กจิ กรรม ทศิ ทางการออกแรง ทศิ ทางการเคลอ่ื นทขี่ องวตั ถุ

1) ดนั โตะเรียน ออกจากตวั..................................................................................... ออกจากตัว.....................................................................................

2) ดึงโตะเรียน เขาหาตัว..................................................................................... เขา หาตวั.....................................................................................

3) ดันกลอ งใสของ ออกจากตวั..................................................................................... ออกจากตวั.....................................................................................

เฉฉบลับย 4) ดึงกลอ งใสข อง เขา หาตวั..................................................................................... เขา หาตวั.....................................................................................
5) ปด หนาตาง เขาหาตวั..................................................................................... เขา หาตัว.....................................................................................

6) เปด หนา ตาง ออกจากตวั..................................................................................... ออกจากตัว.....................................................................................

ÊÃ»Ø ¼Å
จากการทํากิจกรรม พบวา แรงกระทําตอวัตถุที่มีผลตอการเปลี่ยนแปลง
การเคลื่อนที่ของวตั ถุมี 2 ประเภท ดงั นี้
1. การดึง เปน การออกแรงกระทําตอวัตถแุ ลวทาํ ให วตั ถเุ คล่อื นทเี่ ขาหาตวั..........................................................................................
ไดแก ดงึ โตะเรียน ดึงกลองใสของ และปดหนาตาง.........................................................................................................................................................................................................................................................................................
2. การผลัก เปนการออกแรงกระทําตอวตั ถแุ ลวทําให วัตถเุ คลื่อนทอี่ อกจากตวั....................................................................................
ไดแ ก ดนั โตะเรยี น ดนั กลอ งใสข อง และเปด หนา ตา ง.........................................................................................................................................................................................................................................................................................

64

˹µÙ ͺ䴌
1. ดูภาพแลแวลบวอตกอวบา คสําัตถวาทมัง้ 2กิจชกนริดรมมใวี นฏั ภจากั พรชมีวกติ าเรหอมออื กนแกรันงหดรึงือหไรมือ แอยรงา ผงไลรัก

ตอ วัตถุ แลววัตถนุ ้นั เกดิ การเปลยี่ นแปลงการเคล่อื นทีอ่ ยา งไร
123

การออกแรงดึง ทําให.................................................................................... การออกแรงดึง ทําให.................................................................................... การออกแรงผลัก ทําให....................................................................................
รถลากเคล่ือนทเ่ี ขาหาตวั.................................................................................... กระเปาเคล่อื นทเี่ ขาหาตัว.................................................................................... ชงิ ชา เคลอ่ื นทอี่ อกจากตัว....................................................................................

4 5 6 เฉฉบลบั ย

การออกแรงผลัก ทําให.................................................................................... การออกแรงดึง ทําให.................................................................................... การออกแรงผลัก ทําให....................................................................................
สกตู เตอรเ คลอ่ื นทไ่ี ปขา งหนา.................................................................................... วาวเคล่อื นท่ีเขาหาตัว.................................................................................... รถเคลือ่ นทอ่ี อกจากตวั....................................................................................

2. การทํากิจกรรมตา ง ๆ ในชวี ติ ประจาํ วนั ของนักเรียนจะใชแ รงดงึ หรอื แรงผลกั

มากกวากนั เพราะเหตใุ ด

ใชแรงผลักมากกวา เพราะตองออกแรงผลักเพ่ือเปดประตูและหนาตางท่ีบานทุก ๆ เชา......................................................................................................................................................................................................................................................................................
ใชแ รงดึงมากกวา เพราะตอ งออกแรงดึงเพอื่ ปด หนาตางที่โรงเรียนกอ นกลบั บา น......................................................................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................................................................

หมายเหตุ : ขอท่ี 2. นักเรยี นเลอื กตอบขอใดก็ได ใหครพู ิจารณาเหตผุ ลสนับสนุน

65

¡Ô¨¡ÃÃÁ·Õè 2 ¡ÒÃà¤Åè×͹·¢èÕ Í§ÇµÑ ¶Ø ทักษะกระบวนการ
ทางวิทยาศาสตรท ีใ่ ช
¨´Ø »ÃÐʧ¤ 1. การสงั เกต
สังเกตและระบุผลของแรงท่ีมีตอการเปล่ียนแปลง 2. การจาํ แนกประเภท
3. การลงความเห็นจากขอ มลู
การเคลื่อนทีข่ องวัตถุ 4. การตีความหมายขอ มลู และลงขอสรปุ

µŒÍ§àµÃÕÂÁµÍŒ §ãªŒ
ลกู บอล 1 ลูก

Åͧ·íÒ´Ù

เฉฉบลบั ย 1. จบั คกู บั เพอื่ น แลว ปฏบิ ตั กิ จิ กรรม ดงั นี้
1) วางลูกบอลไวบนพื้น โดยไมออกแรงกระทาํ ตอ ลูกบอล

2) วางลูกบอลไวบนพืน้ ใชมือผลักลูกบอลไปขางหนา

3) ขณะทลี่ กู บอลกาํ ลงั เคลอ่ื นท่ี ใหใ ชม อื ออกแรงผลกั ลกู บอลไปในทศิ ทางเดยี ว
กบั ทล่ี ูกบอลกาํ ลงั เคลอื่ นท่ี

4) ขณะที่ลกู บอลกาํ ลงั เคลื่อนท่ี ใหอ อกแรงผลกั ลูกบอลไปทางดา นขวา

5) ขณะที่ลูกบอลกําลังเคลื่อนท่ี ใหใชมือออกแรงผลักลูกบอลไปในทิศทาง
ตรงกนั ขา ม

2. สังเกตการเปลี่ยนแปลงการเคลือ่ นทขี่ องลูกบอล แลวบนั ทกึ ผล

3. รว มกนั อภปิ รายและสรปุ ผลเก่ียวกับการเปลยี่ นแปลงการเคลอื่ นท่ีของวตั ถเุ มอ่ื
มแี รงมากระทาํ แลว นาํ เสนอผลการทดลองหนา ชน้ั เรยี น

66

ºÑ¹·Ö¡¢ŒÍÁÅÙ

ระบุปญหา : การออกแรงกระทําตอวัตถุในลักษณะตาง ๆ ใหผลการเปลี่ยนแปลง
การเคลอ่ื นทข่ี องวัตถแุ ตกตา งกันอยางไร

สมมตฐิ าน : (แนวคําตอบ) เม่ือมีแรงมากระทําตอวัตถุ วัตถุจะเปล่ียนแปลงการเคลื่อนท่ี.............................................................................................................................................................................................................................................................

ตามทิศทางของแรงที่มากระทําตอวตั ถุ.............................................................................................................................................................................................................................................................

µÒÃÒ§ บันทึกการเปลีย่ นแปลงการเคล่อื นทขี่ องลกู บอล (แนวคาํ ตอบ)

กจิ กรรม การเปล่ียนแปลงการเคลอ่ื นท่ขี องลูกบอล

1) วางลกู บอลไวบ นพนื้ โดยไมอ อกแรง ลกู บอลไมเคลอื่ นท่ี............................................................................................................................................
กระทาํ ตอ ลูกบอล

2) ลวกาู งบลอูกลไบปอขลาไงวหบนนาพื้น ใชมือผลัก ลูกบอลเคล่ือนทีไ่ ปขา งหนา............................................................................................................................................

3) ขณะท่ีลูกบอลกําลังเคลื่อนท่ี ใหใช ลกู บอลเคลื่อนทเ่ี ร็วขนึ้............................................................................................................................................ เฉฉบลบั ย
เมดอื ยี อวอกกบั แทรลี่งกูผบลกอั ลลกกู บาํ ลองัลเไคปลใอ่ืนนททศิ ่ีทาง

4) อขอณกะแทร่ีลงผูกลบกั อลลกู กบําอลลังไปเคทลา่ืองดนา ทน่ี ขใวหา ลกู บอลเคลอ่ื นทไี่ ปทางขวา............................................................................................................................................
5) ใขชณมะือทอี่ลอูกกบแอรลงกผําลลักังลเคูกลบื่ออนลทไ่ีปใใหน ลูกบอลเคล่ือนทีช่ าลงหรือหยดุ นง่ิ............................................................................................................................................

ทศิ ทางตรงกันขาม

ÊÃ»Ø ¼Å

จากการทํากจิ กรรม พบวา เมอ่ื ออกแรงกระทาํ ตอวตั ถุ แรงน้ันอาจสง ผลตอ
การเปลยี่ นแปลงการเคลอ่ื นทข่ี องวตั ถใุ นลกั ษณะตา ง ๆไดแ กทาํ ใหว ตั ถทุ หี่ ยดุ นง่ิ เกดิ การเคลอื่ นที่.........................................................................................................................................................................
................................................................................................................

ทาํ ใหวัตถุทก่ี ําลังเคล่อื นท่ีอยเู ปลี่ยนทศิ ทาง ทําใหว ัตถุท่ีกาํ ลงั เคลอ่ื นทอ่ี ยูเคลือ่ นที่เร็วขึ้น.................................................................................................................................................
และทาํ ใหว ัตถทุ ก่ี ําลังเคล่ือนทีอ่ ยเู คลอื่ นทช่ี าลงหรือหยดุ นง่ิ

67

˹ٵͺ䴌

1. ดภู าพแแลลววบตออกบวคาาํ สถัตามวท้ัง 2 ชนดิ มวี ัฏจกั รชีวติ เหมอื นกันหรือไม อยา งไร

123

1) จากภาพที่ 1 ถา เพม่ิ คนเขน็ รถยนตอ กี 2 คน จะมผี ลตอ การเคลอ่ื นทอี่ ยา งไร

ทําใหร ถยนตเ คล่อื นท่ีไดเ ร็วขึน้..........................................................................................................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................................................................................................................

2) จากภาพท่ี 2 หากตองการใหสุนัขที่กําลังวิ่งอยูวิ่งชาลง ตองทําอยางไร
เอพอกราแระเงหดตึงสุใดายจูงเขา หาตัว เพราะเปน การกระตุกใหส นุ ัขรสู ึกตัวแลว เคล่ือนที่ชา ลงเฉฉบลบั ย
..........................................................................................................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................................................................................................................

3) จากภาพที่ 3 ถามีเด็กอีกคนมาดันขาดานหนาเด็กที่นั่งในกลอง จะมีผล
ตอการเคลือ่ นทอี่ ยางไร

อาจทําใหกลองเคล่อื นท่ชี า ลงหรือหยุดนิ่ง ขึน้ อยกู ับขนาดของแรงท่มี ากระทํา..........................................................................................................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................................................................................................................

2. หากนกั เรียนเปนผรู ักษาประตใู นกฬี าฟุตบอล นกั เรียนจะเลือกสง ลูกฟุตบอล

ใหเพื่อนอยางไร ระหวางเตะลูกฟุตบอลที่หยุดน่ิงหรือเตะลูกฟุตบอลที่กําลัง
เคลื่อนทอ่ี ยใู หเ พือ่ น เพราะอะไร

เตะลูกฟุตบอลที่หยุดน่ิงใหเพื่อน เพราะสามารถควบคุมทิศทางการเคลื่อนที่ของ......................................................................................................................................................................................................................................................................................
ลูกฟตุ บอลใหเพือ่ นไดอ ยางแมน ยาํ......................................................................................................................................................................................................................................................................................
เตะลูกฟตุ บอลทีก่ ําลังเคลื่อนท่ใี หเ พ่อื น เพราะทําใหลูกฟตุ บอลเคลือ่ นทีเ่ รว็ ขึ้น......................................................................................................................................................................................................................................................................................

หมายเหตุ : ขอท่ี 2. นกั เรยี นเลือกตอบขอ ใดกไ็ ด ใหครพู จิ ารณาเหตผุ ลสนบั สนนุ

68

2. áçÊÑÁ¼ÑÊáÅÐáçäÁÊ‹ ÑÁ¼ÑÊ

¡¨Ô ¡ÃÃÁ·Õè 3 áçÊÑÁ¼ÊÑ áÅÐáçäÁ‹ÊÁÑ ¼ÑÊ
ทกั ษะกระบวนการ
¨Ø´»ÃÐʧ¤ ทางวิทยาศาสตรทใี่ ช
1. การสงั เกต
2. การจําแนกประเภท
1. สังเกตและอธิบายลักษณะของแรงสัมผัสและแรง 3. การลงความเหน็ จากขอ มูล
ไมส ัมผสั 4. การตคี วามหมายขอมลู และลงขอ สรุป

2. เปรยี บเทยี บความแตกตางของแรงสมั ผัสและแรงไมสมั ผัส

µÍŒ §àµÃÕÂÁµÍŒ §ãªŒ

1. แกว พลาสตกิ 1 ใบ 3. กระดาษ A4 1 แผน เฉฉบลบั ย
2. แทง แมเ หล็ก 1 แทง 4. ลวดเสียบกระดาษ 1 อัน

Åͧ·Òí ´Ù

1. จบั คกู ับเพื่อน แลวปฏิบตั กิ ิจกรรม ดังนี้
1) ใชมอื ออกแรงกระทําตอ แกวพลาสตกิ ใหเคล่อื นที่ โดยมอื ไมส มั ผัสกบั แกว
2) ใชม ือออกแรงกระทาํ ตอ แกวพลาสตกิ ใหเคล่ือนที่ โดยมือสมั ผัสกับแกว
3) วางลวดเสยี บกระดาษไวบ นกระดาษ แลว นาํ แทง แมเ หลก็ มาวางใตก ระดาษ
ใหต รงกับตาํ แหนง ของลวดเสียบกระดาษและเคล่อื นยายแทงแมเหล็ก

2. สงั เกตและบนั ทกึ ผลการเปลยี่ นแปลงการเคลอื่ นทขี่ องแกว พลาสตกิ กบั ลวดเสยี บ
กระดาษ

3. รวมกันอภิปรายและสรุปผลเก่ียวกับลักษณะของแรงสัมผัสและแรงไมสัมผัส
ทที่ ําใหวตั ถเุ ปล่ียนแปลงการเคลื่อนที่ แลว นาํ เสนอผลหนาช้ันเรยี น

69

º¹Ñ ·¡Ö ¢ŒÍÁÙÅ

ระบปุ ญหา : แรงสมั ผัสและแรงไมสมั ผสั แตกตางกนั อยา งไร
สมมตฐิ าน : (แนวคําตอบ) แรงสัมผัสเปนการออกแรงกระทําตอวัตถุที่มีการสัมผัสกัน.............................................................................................................................................................................................................................................................

สว นแรงไมสมั ผัสเปน การออกแรงกระทาํ ตอวัตถทุ ี่ไมมีการสัมผสั กัน.............................................................................................................................................................................................................................................................

µÒÃÒ§ บนั ทกึ การเปลยี่ นแปลงการเคลอ่ื นทขี่ องแกว พลาสตกิ กบั ลวดเสยี บกระดาษ

(แนวคาํ ตอบ)

กิจกรรม ลักษณะของ การเคล่อื นท่ขี องวัตถุ
แรงทใี่ ช

1. ใชม อื ออกแรงกระทาํ ตอ แกว พลาสตกิ ไมมกี ารใช..................................................... แกว พลาสติกไมเคลอ่ื นที่.............................................................................
ใหเ คลอ่ื นที่ โดยมือไมส มั ผัสกบั แกว แรงใด ๆ.....................................................
.............................................................................

2. ใใชหมเ คอื ลออ่ื อนกทแ่ีรโงดกยรมะอืทสาํ มตั อผแสั กกวบั พแลกาว สตกิ แรงสมั ผัส แกว พลาสตกิ เคลอื่ นท่ีเฉฉบลับย
..................................................... .............................................................................
..................................................... .............................................................................

3. วางลวดเสียบกระดาษไวบนกระดาษ แรงไมสมั ผัส..................................................... เคลอื่ นทตี่ ามทศิ ทางการ.............................................................................
แลว นาํ แทง แมเ หลก็ มาวางใตก ระดาษ เคลอื่ นทข่ี องแทง แมเ หลก็.............................................................................
ใหตรงกับตําแหนงของลวดเสียบ .....................................................
กระดาษและเคลอื่ นยา ยแทง แมเ หลก็ ..................................................... .............................................................................
.....................................................
.............................................................................

ÊÃ»Ø ¼Å

จากการทํากจิ กรรม พบวา แรงสมั ผัส คอื การออกแรงของวตั ถหุ นง่ึ กระทาํ ตอ อกี..............................................................................................................................
วัตถหุ นึง่ โดยวตั ถทุ ั้งสองมกี ารสัมผสั กัน เชน การดงึ หรอื การผลกั วตั ถุ……..............................................................................................................................................................................................
สว นแรงไมส มั ผสั คอื การออกแรงของวัตถุหน่ึงกระทาํ ตอ อกี วตั ถหุ นง่ึ โดยวัตถทุ ง้ั สองไมม ี................................................................................................................................................................................................................................
การสัมผัสกนั เชน............................................................................. แทงแมเหลก็ มีแรงแมเหล็กดึงดดู วัตถุท่ีเปนสารแมเหลก็

70

˹µÙ ͺ䴌

1. ดขภูดี า✓พแลวงบในอกวา สวัตาวทภ้ังาพ2ใดชเนปดินแมรีวงัฏสจมั ักผรัสชหวี ริตอื เเหปมนือแนรกงไนั มหสรัมือผไมัสใหอยถ าูกงตไอรง

123

✓ แรงสมั ผัส ✓ แรงสัมผสั แรงสมั ผสั
แรงไมส มั ผัส แรงไมสัมผัส ✓ แรงไมสมั ผสั

4 5 6

เฉฉบลับย

✓ แรงสัมผสั แรงสมั ผัส แรงสัมผัส
แรงไมส ัมผสั ✓ แรงไมสมั ผัส ✓ แรงไมสมั ผสั

2. การเปดและปดตูเย็นทําใหเกิดแรงสัมผัสเพียงแรงเดียว นักเรียนเห็นดวย

หรือไม เพราะเหตุใด

(แนวคาํ ตอบ) ไมเ หน็ ดว ย เพราะการเปดและปด ตูเยน็ เกดิ ทั้งแรงสัมผสั และแรงไมสมั ผสั......................................................................................................................................................................................................................................................................................
โดยแรงสัมผัสเกิดจากแรงดึงประตูตูเย็น สวนแรงไมส ัมผัสเกดิ เม่อื ปดประตตู ูเ ยน็ จาก......................................................................................................................................................................................................................................................................................
การมีแมเหล็กอยูท่ีประตูดึงดูดกัน ทําใหประตูตูเย็นปดสนิทเพ่ือปองกันไมใหความเย็น......................................................................................................................................................................................................................................................................................
ไหลออกจากตูเยน็......................................................................................................................................................................................................................................................................................

71

¡Ô¨¡ÃÃÁ½ƒ¡·Ñ¡ÉÐ

º··èÕ 1

1. ตอบคําถามตอไปนี้
1) ถา ตอ งการใหร ถเข็นทก่ี ําลังเคล่ือนท่ีอยหู ยุดนิ่ง ตอ งออกแรงอยา งไร

ตอ งออกแรงในทิศทางตรงกันขามกับการเคลือ่ นที่ของรถเขน็............................................................................................................................................................................................................................................................................

2) ถาตองการใหล กู ฟุตบอลเคล่ือนทไี่ ปขางหนาเร็วขน้ึ ตอ งออกแรงอยา งไร

ตอ งออกแรงเตะลกู ฟตุ บอลไปในทศิ ทางเดยี วกับท่ีลูกฟตุ บอลเคลอ่ื นท่ี............................................................................................................................................................................................................................................................................

3) ถาตองการใหลูกปงปองท่ีกําลังเคลื่อนที่มาหาเราเคลื่อนที่กลับไป
ตองออกแรงอยา งไร

ตองออกแรงตลี กู ปงปองในทศิ ทางตรงกันขา มกบั การเคลอื่ นทข่ี องลูกปง ปอง............................................................................................................................................................................................................................................................................

เฉฉบลบั ย 2. ถานักเรียนตองการใหรถเข็นที่กําลังเคล่ือนที่อยูบนทางลาดหยุด นักเรียนจะ
ใชวิธีใด ระหวางการออกแรงดึงรถเข็นในทิศทางตรงกันขามกับการเคล่ือนท่ี
ของรถเขน็ กบั การออมไปดา นหนารถเข็น แลวออกแรงดันในทิศทางตรงกนั
ขามกบั การเคลื่อนที่ของรถเขน็

(แนวคาํ ตอบ) ใชไดท ง้ั 2 วิธี เพราะทัง้ 2 วธิ ี เปนการออกแรงกระทํากบั รถเขน็ ทกี่ ําลัง........................................................................................................................................................................................................................................................................................
เคลื่อนท่ีในทิศทางตรงกันขามกับทิศทางการเคลื่อนท่ีของรถเข็น จะทําใหรถเข็นหยุด........................................................................................................................................................................................................................................................................................
การเคลือ่ นที่........................................................................................................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................................................................................................

3. แรงสัมผสั และแรงไมสัมผัสมลี กั ษณะแตกตางกนั อยางไร

แรงสมั ผัส วตั ถทุ ัง้ สองตอ งสัมผัสกนั........................................................................................................................................................................................................................................................................................
แรงไมส ัมผัส วตั ถุทงั้ สองไมต อ งสมั ผสั กนั........................................................................................................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................................................................................................

72

4. ดูภาพ แลว ตอบคําถาม 2

1

1) ภาพหมายเลขใดเกิดแรงสัมผสั และเปน แรงประเภทใด

ภาพหมายเลข 1 เปนแรงผลกั และแรงดึง...........................................................................................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................................................................................... เฉฉบลบั ย

2) ภาพหมายเลขใดเกิดแรงไมส ัมผสั และเปน แรงประเภทใด

ภาพหมายเลข 2 เปนแรงโนม ถวงของโลก...........................................................................................................................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................................................................................................................

3) ภาพทง้ั 2 ภาพ เกิดการเคลอื่ นทแี่ ตกตางกันหรือไม อยา งไร

(แนวคาํ ตอบ) แตกตางกนั ดังน้ี...........................................................................................................................................................................................................................................................................
ภาพหมายเลข 1 เปน แรงสมั ผสั การใชเ ครอ่ื งดดู ฝนุ ดดู ฝนุ บนพรมเกดิ ทงั้ การผลกั และ...........................................................................................................................................................................................................................................................................
การดึง โดยการผลักเกิดจากการออกแรงดันหัวดูดฝุนออกจากตัว...........................................................................................................................................................................................................................................................................
และการดงึ เกิดจากการออกแรงดงึ หวั ดดู ฝุนเขาหาตัว การปฏบิ ตั ใิ น...........................................................................................................................................................................................................................................................................
ลกั ษณะดังกลาวจะชว ยใหก ารดูดฝุนบนพรมสะอาด...........................................................................................................................................................................................................................................................................
ภาพหมายเลข 2 เปน แรงไมส มั ผสั เกดิ จากแรงโนม ถว งของโลกดงึ ดดู วตั ถตุ า ง ๆ บนโลก...........................................................................................................................................................................................................................................................................
ใหเขาจดุ ศูนยกลางของโลก เปนผลใหรมรอ นเคลือ่ นทล่ี งสูพื้นดิน...........................................................................................................................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................................................................................................................

73

¡·Ô¨ŒÒ·¡ÒÃÂáÁÒäԴ¢¹Ñé ʧÙ

พิจารณาขอ มลู ทีก่ าํ หนด แลว ตอบคาํ ถาม

¤Ø³¾‹Í¡ÑºÅÙ¡ÍÍ¡áç
à¾èÔÁ¢Öé¹Íա˹‹Í¨ŒÐ

ä´ŒàŤÃѺ

เฉฉบลบั ย

1. เมื่อมีแรงกระทําตอรถยนต การเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนท่ีกรณีใดบางที่ไมอาจ
เกิดขนึ้ เพราะเหตใุ ด

(แนวคาํ ตอบ) มี 2 กรณี ไดแ ก กรณีท่ี 1 เปล่ยี นทิศทางการเคล่อื นท่ี เพราะรถยนต...............................................................................................................................................................................................................................................................................................
หยดุ นิ่งเมือ่ ออกแรงกระทาํ รถยนตจ ะเคล่ือนทต่ี ามทศิ ทางของแรงมากระทํา จงึ ไมถอื วามี...............................................................................................................................................................................................................................................................................................
การเปล่ยี นทศิ ทางการเคลอื่ นที่ และกรณีท่ี 2 เคลอื่ นทเ่ี รว็ ขึ้น เพราะรถยนตห ยดุ น่ิงเม่อื...............................................................................................................................................................................................................................................................................................
ออกแรงกระทํา รถยนตจะเริ่มเกดิ การเคลอ่ื นทเ่ี ทานั้น ในชว งเวลาเรมิ่ ตน...............................................................................................................................................................................................................................................................................................

2. หากคุณพอและแม็คออกแรงผลักรถยนตดวยแรงเทากันในทิศทางตรงขามกัน
รถยนตจ ะเกดิ การเปลย่ี นแปลงการเคลอื่ นทอ่ี ยา งไรเมอ่ื เวลาผา นไป เพราะเหตใุ ด

(แนวคําตอบ) รถยนตไมเคลื่อนที่ เพราะขนาดของแรงท่ีมากระทําตอรถยนตในทิศทาง...............................................................................................................................................................................................................................................................................................
ตรงขามกันมีขนาดเทา กัน...............................................................................................................................................................................................................................................................................................

74

º··èÕ 2 áçáÁ‹àËÅ¡ç

น¡Ô¨ําส¡ูกÃÃาÁรเรียน

ดูภาพและอา นสถานการณ แลว ตอบคาํ ถาม

º¹âµÐ¤Ø³¤ÃÙÁբͧ ´ÙàËÁ×͹àËÅš¡àŤ‹Ð
൚Áä»ËÁ´àÅÂ

á·‹§ÊÕ´íÒº¹âµÐ¤Ø³¤ÃÙ¤×ÍÍÐäÃàËÃͤÃѺ

Áѹ´Ù´¡ÃÃä¡Ã¤ÃѺ เฉฉบลบั ย
ÁѹäÁ‹´Ù´ÊÁØ´¤‹Ð

à´š¡ æ ÅͧàÍÒá·‹§ÊÕ´íÒ
ࢌÒã¡ÅŒÊÔ觢ͧº¹âµÐ´ÙÊÔ

ดูภาพ แลวกา ✗ ทบั สิง่ ของท่สี ามารถใชแทงสีดําดึงดูดได และตอบคาํ ถาม

789x แทง สีดําน้ี คือ แมเ หล็ก..............................................................................................
456- เพราะเหตใุ ดแทง สดี าํ จงึ ดงึ ดดู วตั ถบุ างชนดิ
1 2 3
0 00 . + เพราะแมเ หลก็ จะดงึ ดดู เฉพาะวตั ถทุ ปี่ ระกอบขนึ้...................................................................................................................................................
จากวัสดทุ ีม่ สี ารแมเ หล็กเทา นัน้...................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................

75

1. áÁ‹àËÅ¡ç

¡¨Ô ¡ÃÃÁ·Õè 1 ÊÒÃáÁ‹àËÅç¡ ทกั ษะกระบวนการ
ทางวิทยาศาสตรท ่ีใช
¨Ø´»ÃÐʧ¤ 1. การวัด
สาํ รวจและจาํ แนกวตั ถุ โดยใชก ารดงึ ดดู กบั แมเ หลก็ 2. การสังเกต
3. การพยากรณ
เปน เกณฑ 4. การจาํ แนกประเภท
µŒÍ§àµÃÕÂÁµŒÍ§ãªŒ 5. การลงความเหน็ จากขอ มูล
6. การตีความหมายขอ มลู และลงขอ สรุป

1. แทงแมเหลก็ 1 แทง
2. เหรียญบาท 1 เหรยี ญ
3. ยางลบ 1 กอน
เฉฉบลบั ย 4. ลวด 1 เสน
5. ตะปู 1 ตัว
6. ผา เชด็ หนา 1 ผนื

Åͧ·íÒ´Ù
1. แบงกลุม รวมกันคาดคะเนวา เม่ือนําแทงแมเหล็กไปวางใกลวัตถุชนิดตาง ๆ

จะเกิดการเปลย่ี นแปลงอยางไร แลว บันทกึ ผล
2. ทาํ การทดลองเพอื่ ตรวจสอบผลการคาดคะเน โดยนาํ แทง แมเ หลก็ ไปวางใกลก บั

วัตถุ ใหสงั เกตวาแทงแมเ หล็กดงึ ดดู วตั ถุชนิดใดบาง แลวบันทกึ ผล
3. จาํ แนกวตั ถทุ เี่ ปน สารแมเ หลก็ และวตั ถทุ ไี่ มใ ชส ารแมเ หลก็ โดยใชก ารดงึ ดดู ของ

แมเ หลก็ เปน เกณฑ แลว บนั ทกึ ผล
4. นาํ เสนอผลการทดลองหนา ชนั้ เรยี น

76

º¹Ñ ·Ö¡¢ÍŒ ÁÙÅ

ระบปุ ญหา : แทง แมเหล็กดงึ ดดู วัตถชุ นดิ ใดบา ง
สมมติฐาน : (แนวคาํ ตอบ) แทง แมเ หลก็ มสี นามแมเ หลก็ ทาํ ใหด งึ ดดู วตั ถทุ เี่ ปน สารแมเ หลก็ ได.............................................................................................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................................................................................

µÒÃÒ§ บันทกึ การดึงดดู ของแทง แมเหล็กเมอ่ื เขาใกลว ัตถุ (แนวคาํ ตอบ)

วัตถุ การคาดคะเน เมื่อนํา ผลการทดสอบ เม่อื นํา ตรงกับท่คี าดคะเน
แทง แมเหลก็ แมเ หล็กเขา ใกลวัตถุ แมเหล็กเขา ใกลว ัตถุ ใชหรือไม
ดงึ ดดู ไมด ึงดดู ดึงดูด ไมด งึ ดดู
ใช ไม
✓ ✓
✓

เหรียญบาท ✓✓ ✓

ยางลบ ✓ ✓ ✓

ลวด ✓ ✓ ✓ เฉฉบลับย
✓
ตะปู ✓ ✓

ผาเช็ดหนา ✓ ✓ ✓

ผลการจาํ แนกกลุมวตั ถุโดยใชก ารดงึ ดูดของแมเหลก็ เปนเกณฑ

วัตถุทเี่ ปน สารแมเหลก็ วัตถทุ ีไ่ มใชสารแมเ หล็ก

แทงแมเหล็ก เหรยี ญบาท ลวด ตะปู......................................................................................................................................... ยางลบ ผา เชด็ หนา.........................................................................................................................................

......................................................................................................................................... .........................................................................................................................................

ÊÃ»Ø ¼Å

จากการทํากิจกรรม พบวา บรเิ วณรอบ ๆ แทง แมเ หลก็ มี สนามแมเ หล็ก.....................................................................
ทาํ ให ดงึ ดดู วตั ถุที่เปนสารแมเหลก็ ได เชน แทง แมเหลก็ เหรียญบาท ลวด ตะปู......................................................................................................................
...................................................................................................................................................

77

˹ٵͺ䴌
1. ขีด ✓ ใตภ าพวตั ถทุ ี่แมเ หลก็ สามารถดงึ ดูดได

1) ✓……………………… 2) ……………………… 3) ✓………………………

2. ตอบคาํ ถามตอ ไปนี้
1) วตั ถทุ แ่ี มเ หลก็ ดงึ ดดู ไดแ ละวตั ถทุ แี่ มเ หลก็ ดงึ ดดู ไมไ ด มคี วามแตกตา งกนั
อยางไร
วัตถุที่แมเหล็กดึงดูดไดจะมีสารแมเหล็กเปนสวนประกอบ ซ่ึงโลหะบางชนิดเปน.........................................................................................................................................................................................................................................................................
สารแมเหลก็ เชน เหลก็ นกิ เกิล พลวง สวนวัตถุที่แมเหลก็ ดึงดดู ไมได จะไมมีสารเฉฉบลบั ย
.........................................................................................................................................................................................................................................................................

แมเ หล็กเปน สว นประกอบ เชน ไม พลาสติก ยาง กระดาษ.........................................................................................................................................................................................................................................................................

2) วตั ถบุ างอยา งมสี ว นทแี่ มเ หลก็ ดงึ ดดู ไดแ ละวตั ถบุ างอยา งมสี ว นทแี่ มเ หลก็
ดึงดดู ไมไ ด เพราะเหตใุ ด

วตั ถบุ างอยา ง เชน กรรไกร แตล ะสว นของกรรไกรผลติ จากวสั ดหุ ลายประเภท เชน.........................................................................................................................................................................................................................................................................
ใบมดี กรรไกร ทาํ จากโลหะทม่ี สี ารแมเ หลก็ เปน สว นประกอบ จงึ ถกู แมเ หลก็ ดงึ ดดู ได.........................................................................................................................................................................................................................................................................
สวนดามกรรไกร ทาํ จากพลาสติกจึงไมถ ูกแมเ หล็กดึงดูด.........................................................................................................................................................................................................................................................................

3. เม่ือนําแมเหล็กไปวางที่จอโทรทัศน แมเหล็กไมดึงดูดจอโทรทัศน แสดงวา

โทรทัศนไ มใชสารแมเ หลก็ นกั เรยี นเห็นดว ยหรือไม เพราะเหตใุ ด

(แนวคาํ ตอบ) ไมเ หน็ ดว ย เพราะสว นประกอบของโทรทศั นแ ตล ะสว นผลติ จากวสั ดหุ ลาย......................................................................................................................................................................................................................................................................................
ประเภท บางสว นเปน วสั ดทุ แ่ี มเ หลก็ ดงึ ดดู ได เชน แผงวงจรอเิ ลก็ ทรอนกิ ส แตบ างสว น......................................................................................................................................................................................................................................................................................
เปน วตั ถทุ แี่ มเ หลก็ ดงึ ดดู ไมไ ด เชน จอโทรทศั น จงึ สรปุ ไมไ ดว า โทรทศั นไ มใ ชส ารแมเ หลก็......................................................................................................................................................................................................................................................................................

78

2. áçáÁà‹ ËÅç¡

¡¨Ô ¡ÃÃÁ·èÕ 2 áçÃÐËÇ‹Ò§áÁà‹ ËÅ¡ç ทักษะกระบวนการ
ทางวทิ ยาศาสตรท ี่ใช
¨´Ø »ÃÐʧ¤ 1. การสงั เกต
1. สังเกตและระบุทศิ ทางทข่ี วั้ แทง แมเ หล็กช้ไี ป 2. การทดลอง
2. สงั เกตและอธิบายแรงแมเหล็ก 3. การพยากรณ
4. การลงความเหน็ จากขอ มูล
5. การตคี วามหมายขอมลู และลงขอสรปุ

3. สงั เกต พยากรณ และระบผุ ลของขวั้ แทง แมเ หลก็ เมอ่ื นาํ แทง แมเ หลก็ มาเขา ใกลก นั

µÍŒ §àµÃÕÂÁµÍŒ §ãªŒ

1. แทง แมเ หลก็ 2 แทง
2. เชือกฟาง 1 เสน
3. เขม็ ทศิ 1 อนั (ครคู วรสอนสญั ลกั ษณบ นเขม็ ทศิ ใหน กั เรยี นเขา ใจกอ นทาํ กจิ กรรม) เฉฉบลับย
4. ไมยาว 1 เมตร 1 อัน
5. ตะปู 1 ตัว

µÍ¹·Õè 1

Åͧ·Òí ´Ù

1. แบง กลมุ จากนนั้ นาํ เชอื กฟางมามดั บรเิ วณกงึ่ กลางของแทง แมเ หลก็ 1 แทง
โดยเหลอื ปลายเชอื กอกี ดา นไว

2. วางไมพาดกบั โตะ 2 ตัว แลว นาํ ปลายเชือกทีเ่ หลอื ไวม าผูกกับไม
3. ใชน ้ิวหมุนแทง แมเ หลก็ ทแี่ ขวนอยู 2 รอบ เม่ือแทงแมเ หลก็ หยุดหมนุ สังเกต

การชข้ี องปลายแทงแมเหลก็
4. นําปลายแทง แมเ หล็กทม่ี ีสญั ลักษณมาเปรียบเทยี บกบั สัญลกั ษณท ศิ บนเขม็ ทศิ

แลว บนั ทกึ ผล
5. รวมกันอภิปรายและสรปุ ผลการทดลองเกี่ยวกบั ทิศทางท่ขี วั้ แมเหลก็ ชไ้ี ป

79

µÍ¹·èÕ 2

1. รวมกันคาดคะเนวา ถานําตะปูเขา ใกลแทงแมเหล็กทกุ ดานจะเกดิ อะไรขึ้น
2. ทดลองเพอ่ื ตรวจสอบผลการคาดคะเน โดยแขวนแทง แมเ หลก็ ใหล อยอยเู หนอื พน้ื

(เหมอื นตอนท่ี 1) แลว นาํ ตะปเู ขา ใกลแ ทง แมเ หลก็ ทกุ ดา น สงั เกต แลว บนั ทกึ ผล
3. รว มกนั อภปิ รายและสรุปผลการทดลองเก่ียวกับแรงแมเ หล็ก

เฉฉบลบั ย

µÍ¹·Õè 3

1. รวมกันพยากรณวา เม่ือนําแทงแมเหล็กทั้ง 2 แทง มาวางใกลกันผลจะเปน
อยา งไร แลว บนั ทกึ ผล

2. ทําการทดลองเพื่อตรวจสอบผลการพยากรณ โดยนําแทงแมเหล็ก 2 แทง
มาวางใกลกัน สังเกตการเปล่ยี นแปลง แลว บันทึกผล

3. รวมกนั อภิปรายและสรปุ ผลการทดลองเก่ียวกบั แรงระหวางแทงแมเ หลก็ แลว
นาํ เสนอผลการทดลองหนาชนั้ เรียน

80

º¹Ñ ·¡Ö ¢ŒÍÁÙÅ µÍ¹·Õè 1

ระบปุ ญหา : ขัว้ แทงแมเหลก็ จะช้ไี ปทางทิศใด
สมมติฐาน : (แนวคาํ ตอบ) แทงแมเหล็กมี 2 ขว้ั คอื ข้ัวเหนอื จะชีไ้ ปทางทศิ เหนอื และข้ัวใต.............................................................................................................................................................................................................................................................

จะชีไ้ ปทางทิศใต.............................................................................................................................................................................................................................................................

µÒÃÒ§ บันทึกการทํากิจกรรม (แนวคาํ ตอบ)

สญั ลักษณข ว้ั แมเ หล็ก การคาดคะเน ผลการทดลอง
N
เหนือ N........................................................................................... ...........................................................................................

S ใต S........................................................................................... ...........................................................................................

เฉฉบลบั ย

ÊÃ»Ø ¼Å

จากการทํากจิ กรรม พบวา แทง แมเหล็กแตล ะแทง มี 2 ขัว้ คือ ขวั้ เหนือ..............................................
ใชสัญลกั ษณ N และ ขั้วใต ใชสัญลกั ษณ S โดยขว้ั เหนอื.............................................
...................................................................... .................................

จะชี้ไปทางทิศ เหนือ เสมอ และข้วั ใตจ ะชไ้ี ปทางทศิ ใต เสมอ.................................................................
......................................................

81

µÍ¹·Õè 2

ระบุปญ หา : ถา นาํ ตะปเู ขา ใกลแทง แมเหล็กทุกดา นจะเกดิ อะไรขน้ึ
สมมติฐาน : (แนวคําตอบ) ถาบริเวณรอบแทงแมเหล็กมีสนามแมเหล็ก เม่ือนําวัตถุที่เปน.............................................................................................................................................................................................................................................................

สารแมเหล็กเขา ใกลจะเกิดแรงดึงดดู.............................................................................................................................................................................................................................................................

µÒÃÒ§ บันทึกการทาํ กจิ กรรม (แนวคาํ ตอบ)

นาํ ตะปูเขา ใกล การคาดคะเน ตรงกบั ทค่ี าด
ผลการทดลอง คะเนใชหรอื ไม

ใช ไม

บรเิ วณขัว้ เหนือ ตะปูถกู ดงึ ดูด ตะปถู กู ดงึ ดูด ✓...................................................................... ......................................................................

เฉฉบลับย บรเิ วณขว้ั ใต ตะปูถกู ดึงดูด ตะปูถกู ดึงดูด ✓...................................................................... ......................................................................

บรเิ วณเกอื บถงึ ตะปูถกู ดงึ ดูด ตะปถู กู ดงึ ดดู เลก็ นอ ย ✓...................................................................... ......................................................................
ขวั้ แทง แมเ หลก็

บรเิ วณกง่ึ กลาง ตะปูถูกดงึ ดูด ตะปไู มถ ูกดงึ ดูด...................................................................... ...................................................................... ✓
แทง แมเ หลก็

ÊÃ»Ø ¼Å
จากการทาํ กจิ กรรม พบวา รอบ ๆ แทงแมเ หลก็ จะมี สนามแมเ หล็ก........................................................................................
ทสี่ ง อํานาจออกไปรอบขว้ั โดยทีต่ าํ แหนงปลายแทงแมเหล็กจะมีอํานาจ สงู สุด........................................
และจะลดนอ ยลงเมอื่ ถัดเขา มา และไมแ สดงอาํ นาจแมเหล็กตรง กึง่ กลาง....................................................................
แทงแมเหล็ก

82

µÍ¹·Õè 3

ระบปุ ญ หา : หากนาํ แทงแมเ หลก็ 2 แทง เขาใกลก ันผลจะเปนอยางไร
สมมตฐิ าน : (แนวคาํ ตอบ) ถา นาํ แทง แมเ หลก็ 2 แทง เขา ใกลก นั อาจดงึ ดดู กนั หรอื ผลกั กนั.............................................................................................................................................................................................................................................................

µÒÃÒ§ บันทกึ การทาํ กิจกรรม (แนวคาํ ตอบ)

การทดลอง ตรงกบั ท่คี าด
การคาดคะเน ผลการทดลอง คะเนใชหรือไม

ใช ไม

ดงึ ดดู กัน ดงึ ดดู กัน ✓........................................................... ...........................................................

ผลักกนั ผลกั กนั........................................................... ........................................................... ✓ เฉฉบลบั ย

ผลักกนั ผลกั กัน........................................................... ........................................................... ✓

ดงึ ดูดกัน ดึงดูดกนั........................................................... ........................................................... ✓

ÊÃ»Ø ¼Å

จากการทาํ กิจกรรม พบวา เม่ือวางแทงแมเ หล็ก โดยหนั ขัว้ ตา งกนั......................................................................
เขาใกลกันจะเกิด และเมื่อวางแทงแมเ หลก็ โดยหันแรงดึงดดู กนั............................................................. ขว้ั เหมอื นกนั........................................................

เขา ใกลกันจะเกิด แรงผลกั กัน................................................................................................................................................................................................................................................

83

˹µÙ ͺ䴌
1. ขีด ✓ ลงในชอ ง หนาคําตอบท่ถี กู ตอ ง

1) แทงแมเ หล็ก 2 แทง จะเกดิ แรงดงึ ดดู เมอื่ วางแทง แมเหลก็ ในลกั ษณะใด

✓✓
2) แทงแมเหล็ก 2 แทง จะเกดิ แรงผลักเม่อื วางแทงแมเ หล็กในลกั ษณะใด

✓✓

2. ดภู าพ แลวบอกขั้วแมเ หล็ก

เฉฉบลบั ย

1) ขว้ั ใต (S) ขั้วเหนอื (N).............................................................................................................. 2) ขัว้ ใต (S) ขวั้ เหนือ (N).............................................................................................................

3. นักเรียนจะเลือกใชสิ่งใดในการหาทิศทางระหวางแทงแมเหล็กหรือเข็มทิศ

เพราะเหตใุ ด

(แนวคําตอบ) เข็มทิศ เพราะเปนเคร่ืองชี้บอกทิศ มีเข็มเปนแมเหล็ก ปลายขางหน่ึง......................................................................................................................................................................................................................................................................................
ชไ้ี ปทางทศิ เหนือเสมอ ซึ่งมีความแมนยาํ ในการบอกทศิ มากกวา แทงแมเ หลก็......................................................................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................................................................

84

¡Ô¨¡ÃÃÁ½ƒ¡·Ñ¡ÉÐ

º··èÕ 1

1. ขีด ✓ ลงใน ภาพวัตถทุ แ่ี มเ หล็กดึงดูดได แลวตอบคาํ ถาม

✓

✓✓ เฉฉบลบั ย

วตั ถใุ ดบางที่มีสวนประกอบของสารแมเหลก็

กุญแจ ฝาจบี ตะปเู กลยี ว........................................................................................................................................................................................................................................................................................

วัตถุใดบา งทีไ่ มมสี ว นประกอบของสารแมเหลก็

กระดมุ หลอด บลอ็ กไม........................................................................................................................................................................................................................................................................................

2. ระบุขว้ั แมเ หลก็ ลงในชองวางใหต รงกบั ผลของแรงแมเ หลก็ ท่ีแสดง

1) N S N S……………….. ……………….. 2) N S S……………….. ……………….. ……………….. N
แรงดึงดูด แรงผลกั

3) N S………. 4) N………. NS

S N………. ………. S………. 85

แรงดงึ ดูด แรงผลัก

3. ดภู าพ แลวตอบคําถาม

1) เม่ือนําบริเวณกลางแทงแมเหล็กเขาใกลลวดเสียบกระดาษ แทงแมเหล็ก
จะสามารถดึงดูดลวดเสียบกระดาษไดห รือไม เพราะเหตุใด
ไมไ ด เพราะบรเิ วณกลางแทงแมเหล็กไมมีแรงดงึ ดูด จงึ ไมสามารถดึงดดู ลวดเสยี บ...........................................................................................................................................................................................................................................................................

2) บกรระิเดวาณษใขด้ึนขมาอไงดแ ทงแมเหล็กสามารถดึงดูดลวดเสียบกระดาษไดมากที่สุดเฉฉบลบั ย
...........................................................................................................................................................................................................................................................................

เพราะเหตุใด
บรเิ วณขว้ั แมเ หลก็ เพราะมแี รงดงึ ดดู มากทส่ี ดุ ทาํ ใหส ามารถดงึ ดดู ลวดเสยี บกระดาษ...........................................................................................................................................................................................................................................................................

ไดจ าํ นวนมาก...........................................................................................................................................................................................................................................................................

4. บอกวธิ ีการนาํ สมบัตขิ องแมเ หล็กมาใชป ระโยชน 3 วิธี
(แนวคาํ ตอบ)........................................................................................................................................................................................................................................................................................

1) นาํ มาตดิ ประตตู เู ยน็ โดยนาํ แมเ หลก็ ใสไ วท ป่ี ระตตู เู ยน็ แลว หมุ ดว ยแผน ยาง ทาํ ใหป ระตู........................................................................................................................................................................................................................................................................................

ตเู ยน็ ปด สนทิ ปอ งกนั ความเย็นไหลออก........................................................................................................................................................................................................................................................................................

2) ใชทาํ ไขควง เพื่อใหไขควงดูดตดิ ตะปคู วงเพือ่ ความสะดวกในการไข........................................................................................................................................................................................................................................................................................

3) ใชคัดแยกวตั ถุท่ีเปนสารแมเหลก็ ออกจากวตั ถุอื่น ๆ........................................................................................................................................................................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................................................................................................

86 ประโยชนข องแมเ หลก็

https://www.aksorn.com/interactive3D/RB341

·¡Ô¨ŒÒ·¡ÒÃÂáÁÒäԴ¢¹Ñé ÊÙ§

พิจารณาขอ มลู ทก่ี าํ หนด แลว ตอบคําถาม

แม็คและแอนชวยกันหาวิธีนําแทงแมเหล็กเขาใกลเข็มทิศอันหน่ึงท่ีวางอยูบนโตะ
ดังภาพ เม่ือวางแทงแมเหล็กเขาใกลเข็มทิศแลว ทิศทางการชี้ของเข็มทิศจะ
ตองคงเดิม

áÁš¤ àÃÒ¨ÐàÅ×Í¡ ©Ñ¹Ç‹ÒàÃÒµŒÍ§´Ù·ÔÈ·ÕèÍÂÙ‹
áÁ‹àËÅš¡áººä˹´Õ µíÒá˹‹§º¹à¢šÁ·ÔÈ¡‹Í¹¹Ð
áŌǵŒÍ§ÇÒ§µÃ§ä˹
Ç‹ÒªéÕä»·ÔÈä˹

N เฉฉบลับย

W
E

s

ใหนักเรียนวาดภาพการนําแทงแมเหล็กเขาใกลเข็มทิศ เพ่ือชวยแกปญหาของ
แม็คและแอน พรอมบอกเหตผุ ล (แนวคาํ ตอบ)

N เลือกใชแมเ หล็กแบบ ทรงสเ่ี หลยี่ ม....................................................................
จาํ นวนแทง แมเหล็กทใ่ี ช แทง1........................................
E เหตุผลการวางแทง แมเ หลก็ เนื่องจาก...........................................
W
เขม็ ทศิ ชไ้ี ปทางทศิ เหนอื จงึ นาํ แทง แมเ หลก็ ขวั้ ใต..................................................................................................................................................
s วางดานเหนือเข็มทิศ ทําใหเกิดแรงดึงดูด..................................................................................................................................................
ระหวางเข็มทิศกับแทงแมเหล็กเปนผลใหเข็ม..................................................................................................................................................
(วาดภาพ) ทศิ ช้ที ศิ ทางเดิม..................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

87

·º·Ç¹ ·ÒŒ Â˹Nj ¡ÒÃàÃÕ¹ÌÙ

วง ลอ มรอบคําตอบทถี่ กู ตองท่ีสดุ

1. ขอใดกลา วเกย่ี วกับแมเ หลก็ ไมถูกตอง
ก. แมเหล็กสามารถดงึ ดดู ตะปไู ด
ข. แมเ หล็กขั้วเดยี วกันจะมแี รงผลกั กัน
ค. แมเ หล็กสามารถดงึ ดูดโลหะบางชนดิ ได
ง. แมเหล็กสามารถดงึ ดูดกระปอ งน้าํ อัดลมได

2. ถา ใชแทง แมเหลก็ คัดแยกวัตถจุ ะสามารถคดั แยกวตั ถุชนิดใดออกจากกันได
ก. คัดแยกตะปูออกจากประแจ
ข. คดั แยกยางออกจากพลาสตกิ
ค. คัดแยกขวดแกวออกจากขวดพลาสติก
เฉฉบลบั ย ง. คดั แยกกระปอ งเหลก็ ออกจากแกนกระดาษทชิ ชู

3. ใชแทงแมเ หล็กดึงดดู วสั ดุ 3 ชนิด ไดผลดงั ตาราง

วัสดุ ผลการใชแทงแมเ หลก็ ดงึ ดดู
ดึงดูด ไมด ึงดดู
A✓
B✓
C✓

ขอ ใดกลา วถงึ วสั ดุ A B และ C ตามลําดบั ไดถูกตอ ง
ก. ลวด โซ และตะปู
ข. ตะปู แกว และลวด
ค. ชอ น ตะปู และผายาง
ง. กระปอ งอะลมู ิเนยี ม ชอน และกระเบอื้ ง

88

4. นาํ แทง แมเ หลก็ 2 แทง มาทดลองเพอื่ ระบขุ วั้ แมเ หลก็ แตล ะแทง ไดผ ลดงั ตาราง

การทดลอง ผลการทดลอง

a Ab B เกิดแรงผลัก

B ba A เกดิ แรงดึงดดู

ขอใดกลาวถงึ ข้วั แมเ หล็กถูกตอง
ก. ขวั้ A = ขว้ั เหนือ ขว้ั b = ข้วั ใต
ข. ขวั้ a = ขัว้ เหนอื ขวั้ B = ขวั้ ใต
ค. ขวั้ A = ขั้วใต ขั้ว B = ข้ัวเหนอื
ง. ขวั้ a = ขวั้ ใต ขวั้ b = ขวั้ เหนอื

5. แทงแมเหลก็ มีแรงอยกู ช่ี นดิ อะไรบาง เฉฉบลบั ย

ก. 1 ชนิด มแี รงดึงดูด ข. 1 ชนดิ มแี รงผลัก
ค. 2 ชนดิ มีแรงดึงดดู กบั มแี รงผลัก ง. ถูกทงั้ ก. และ ข.

6. ถา นาํ กระดาษสมดุ มาคน่ั ระหวา งแทง แมเ หลก็ กบั ตะปู จะเกดิ เหตกุ ารณใ นขอ ใด
ก. แทงแมเหล็กดึงดูดตะปู ข. แทงแมเหล็กไมดึงดดู ตะปู
ค. แทง แมเหลก็ ผลักตะปู ง. ถกู ทกุ ขอ

7. ขอ ใดไมใ ชส มบัติของแมเ หลก็
ก. มคี วามแข็งกวา เหล็กกลา จงึ ใชใ นการกอ สราง
ข. สามารถดดู สารแมเ หลก็ จึงใชแยกทองแดงได
ค. ข้วั เหนอื ชี้ไปทางทิศเหนือและขั้วใตชี้ไปทางทิศใตเสมอ
ง. ภายนอกแทง แมเ หลก็ จะมเี สน แรงแมเ หลก็ มที ศิ พงุ ออกจากขวั้ เหนอื วน
เขา หาขวั้ ใต

89

8. จากภาพ แรงในภาพใดทําใหว ัตถเุ คลอื่ นท่ีตา งจากภาพอื่น
123

ก. ภาพที่ 1 ข. ภาพท่ี 2
ค. ภาพท่ี 3 ง. ภาพที่ 1 และ 3

9. จากคาํ ตอบขอ 8. แรงนนั้ มีผลตอ การเคลื่อนทขี่ องวตั ถอุ ยา งไร
ก. ทาํ ใหวัตถเุ คลือ่ นท่ี
ข. ทาํ ใหวตั ถุเคล่ือนทชี่ าลง
ค. ทาํ ใหว ตั ถุหยดุ การเคลอ่ื นที่
ง. ทําใหว ตั ถเุ ปล่ยี นทิศทางการเคล่ือนท่ี
เฉฉบลับย 10. วตั ถุขอใดไดร บั แรงกระทาํ แลว เคล่ือนท่ีเขาหาตวั

ก. นิกดงึ ประตู ข. พีเตะลกู ฟตุ บอล
ค. เอใชค อนตอกตะปู ง. ตายผลกั บานหนา ตาง

11. วตั ถุใดเคลอื่ นทโ่ี ดยไมเ ปล่ียนทศิ ทาง
ก. ใบไมท ล่ี อยวนอยูในสระ
ข. โยนกอนหนิ ขึน้ ไปบนทองฟา
ค. ลูกบอลถกู เลยี้ งเพ่ือหลบคแู ขง
ง. ลกู ขนไกทถี่ กู ตีใหเคลื่อนทีข่ ามตาขา ยไปยงั ฝายตรงขาม

12. ขอ ใดไมใ ชผลจากแรงโนม ถวงของโลก
ก. ฝนตกลงสูพน้ื ดนิ ข. แจกนั ตกลงมาแตก
ค. ฟา ผาลงตนไมใ หญ ง. มนษุ ยย นื อยูบนพื้นผิวโลก

90

13. ขอใดกลา วถูกตอ ง
ก. การผลกั เปนการออกแรงกระทาํ ใหส งิ่ นัน้ เคล่อื นท่เี ขาหาตัว
ข. การดึง เปนการออกแรงกระทาํ ใหส ่ิงนนั้ เคล่อื นท่อี อกจากตวั
ค. แรงสมั ผสั เปนการออกแรงของวตั ถุหนึ่งกระทาํ ตอวัตถุหน่ึง
ง. แรงไมสมั ผสั เปนการท่ไี มมีแรงมากระทาํ ตอ วัตถทุ ําใหว ัตถหุ ยดุ น่งิ

14. พจิ ารณากิจกรรมตอ ไปน้ี
1. เอกเลนวา วทส่ี วนสาธารณะ
2. ฝนตลี กู วอลเลยบ อลขามตาขา ยไปยังฝายตรงขาม
3. ฟว ทดสอบการรอ นของเคร่ืองบนิ กระดาษ
4. ปยุ เปดประตรู ถยนตเ พื่อหยบิ สง่ิ ของทล่ี ืมไวในรถ
บุคคลในขอใดทําใหวัตถเุ ปลย่ี นแปลงการเคล่อื นทจี่ ากแรงดึงทั้งหมด
ก. ฝนและฟว ข. เอกและปยุ
ค. ฟว ปุย และเอก ง. ปุย เอก และฝน เฉฉบลบั ย

15. พจิ ารณาเหตุการณตอไปน้ี
1. ฟา ผา ตนไมใ หญกลางทงุ
2. เคร่อื งบนิ กระดาษกําลงั รอนลงพ้ืน
3. ลมพายุปะทะหนารถยนต
4. ลูกฟุตบอลเคลอื่ นไปขา งหนาหลังถูกเตะ
เหตกุ ารณในขอใดเกดิ ขน้ึ จากแรงไมส ัมผสั
ก. เหตกุ ารณที่ 1. และ 4. ข. เหตุการณท่ี 2. และ 3.
ค. เหตกุ ารณท่ี 3. และ 1. ง. เหตกุ ารณที่ 1. และ 2.

ไดค ะแนน 15คะแนนเต็ม

91

ẺºÑ¹·¡Ö ¼ÅÊÑÁÄ·¸·ìÔ Ò§¡ÒÃàÃÂÕ ¹
ประจําวชิ า วิทยาศาสตรและเทคโนโลยี ป.3 เลม 1

เคร่อื งมือวัดและแสดงผลการเรยี นรู คะแนน ผลการประเมนิ

ทบทวนทายหนว ยการเรียนรทู ่ี 1 เต็ม ได ผาน ไมผาน
ทบทวนทายหนวยการเรยี นรทู ่ี 2
ทบทวนทา ยหนว ยการเรยี นรูท ่ี 3 15 ……………………
ทบทวนทายหนวยการเรียนรทู ่ี 4
15 ……………………
คะแนนทง้ั หมด
15 ……………………
เฉฉบลบั ย
15 ……………………
เกณฑการประเมิน
60
ผาน
- ไดค ะแนนตงั้ แตคร่ึงหนง่ึ ของคะแนนเตม็ เกณฑการตดั สินระดับคณุ ภาพ

ชว งคะแนน ระดับคะแนน ระดับคุณภาพ

53-60 4 ดีมาก
ดี
45-52 3
พอใช
36-44 2 ปรับปรุง

ตํา่ กวา 36 1

ไมผาน
- ไดคะแนนไมถ ึงคร่งึ หนงึ่ ของคะแนนเตม็

ขอเสนอแนะ

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงช่ือ ………………………………………………………………….

( )………………………………………………………………..

/ /92 ……………………. …………………… …………………..