องค์ความรู้การขจัดปัญหาความยากจน

สญั จร

โครงการจัดการความรู้งานพฒั นาชมุ ชน
ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๕

กิจกรรมที่ ๒ การสง่ เสรมิ การเรียนรแู้ ละการจัดการความรู้ระดับพืน้ ท่ี

กจิ กรรมยอ่ ยที่ ๒.๑ KM สญั จร การจดั การความรู้ชมุ ชน

งานวชิ าการ
ศนู ยศ์ ึกษาและพฒั นาชมุ ชนชลบรุ ี

สถาบนั การพฒั นาชมุ ชน

คำนำ

กำรจัดกำรควำมรูใ้ นงำนพัฒนำชุมชน คือ กระบวนกำรรวมองค์ควำมรูท้ ่ีมีอยู่ใน
องค์กร ซงึ่ กระจำยอยู่ในทุกคน ในทุกพ้ืนท่ี มำพัฒนำให้เป็นระบบท่ีทุกคนในองค์กรสำมำรถเข้ำถึง
ได้ เพ่ือกำรแลกเปล่ียนเรยี นรูแ้ ละนำไปใช้ให้บรรลุเป้ำหมำยในกำรพัฒ นำงำน พัฒนำคน และ
พัฒนำองค์กรไปสู่กำรเป็นองค์กรแห่งกำรเรยี นรู้ ที่สำมำรถขับเคล่ือนงำนด้วยองค์ควำมรูไ้ ด้อย่ำง
แท้จรงิ

เอกสำรสรุปเล่มน้ีเป็นกำรรวบรวมองค์ควำมรู้ และจัดเก็บองค์ควำมรูจ้ ำกชุมชน
ต้นแบบท่ีมีผลงำนเชิงประจักษ์ด้ำนกำรบรหิ ำรจัดกำรในกำรแก้ไขปัญหำในชุมชนในด้ำนต่ำง ๆ
ได้เป็นผลสำเรจ็ เพ่ือเป็นแนวทำงในกำรแก้ไขปัญหำและพัฒนำต่อยอดงำนพัฒนำชุมชน มำบอก
เล่ำเรอ่ ื งรำวในรูปแบบกระบวนกำรจัดกำรควำมรู้ และในส่วนขององค์ควำมรูท้ ี่เกิดขึ้น โดยกำร
นำเสนอภำพที่ชดั เจนขององค์ควำมรูม้ ำขับเคลื่อนงำนให้เกิดกำรเปล่ียนแปลงไปในทำงที่ดีขึ้นและ
เปน็ ทีย่ อมรบั ของสังคม ภำคีเครอื ขำ่ ยกำรพัฒนำ

กำรจัดกำรควำมรู้ใน งำนพัฒ นำชุมชนให้ผ่ำนข้อจำกัดหลำยประกำรภำยใต้
สถำนกำรณ์ กำรเปล่ียน แปลงของยุค New Normal ในคร้ังน้ี สำเร็จได้เป็นอย่ำงดี ทีมงำน
ขอขอบคุณเจ้ำขององค์ควำมรูท้ ุกท่ำน ทีม KM จังหวัดและอำเภอ ตลอดจนผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
กับกระบวนกำรจัดกำรควำมรูใ้ นครง้ั น้ีที่ได้รว่ มกันขับเคลื่อนจนเกิดองค์ควำมรเู้ พ่ือกำรพัฒนำงำน
เลม่ นี้ ซงึ่ จะเปน็ ประโยชนใ์ นกำรพัฒนำงำน พัฒนำคน และพัฒนำองคก์ รต่อไป

ศูนยศ์ ึกษำและพัฒนำชมุ ชนชลบุร ี
สถำบันกำรพัฒนำชมุ ชน
กรมกำรพัฒนำชุมชน
กรกฎำคม ๒๕๖๕

สารบัญ หน้า

ส่วนท่ี 1 บทนา 1
ทมี่ าและความเปน็ มา
๕
ส่วนท่ี 2 สรุปผลการดาเนินกิจกรรม ๗
๒.๑ อาเภอพระสมุทรเจดีย์ จงั หวัดสมุทรปราการ ๙
2.1.๑ ขอ้ มูลทั่วไป ๑๗
๒.๑.๒ การขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชว่ งวัยฯ ๑๘
2.๑.๓ ความสาเรจ็ และความเปล่ยี นแปลงท่ีเกิดขึ้น ๒๐
๒.๑.๔ บทบาทของผูน้ าชมุ ชน ๒๑
๒.๑.๕ บทบาทของภาคประชาสังคม ๒๒
๒.๑.๖ รูปแบบโมเดลทส่ี ามารถเป็นแบบอยา่ งได้ทเี่ ป็นรปู ธรรม ๒๒
๒.๒ อาเภอวังน้าเยน็ จังหวัดสระแกว้ ๒๕
๒.๒.๑ ขอ้ มลู ทั่วไป ๒๖
๒.๒.๒ ปญั หาความยากจนแยกตาม ๕ มิติ ๒๙
๒.๒.๓ การแกไ้ ขปญั หาโดยใชเ้ มนูแก้จน ๓๖
๒.๒.๔ ผมู้ สี ่วนเก่ียวขอ้ ง/เครอื ข่ายในการแกไ้ ขปัญหา ๓๗
๒.๒.๕ การทบทวนหลังการปฏิบตั ิ
๒.๒.๖ ความสาเรจ็ ท่ีเกดิ ข้ึน

ส่วนที่ ๑

ทมี่ าและความสาคัญ
องค์การสหประชาชาติ (United Nations : UN) ให้ความสาคัญกับการแก้ปัญหาความ

ยากจน โดยมี sustainable development goals : SDGs เป็นทิศทางในการพัฒนา ประกอบด้วย 17
เป้าหมายสาคัญ ครอบคลุมระยะเวลา 15 ปี เพื่อแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน ประเทศไทยประสบปัญหาความ
ยากจนที่สั่งสมมานานและมีแนวโนม้ ท่จี ะมคี วามซบั ซอ้ นมากยิ่งข้นึ เพราะความแตกต่างสถานะทางเศรษฐกิจ
ระหวา่ งคนจนและคนรวย ที่ส่งผลให้เกิดความยากลาบากในการดาเนินชวี ติ ของประชากรท่ีจดั อยู่ในกลุ่มของ
คนยากจน รวมถึงการขาดโอกาสท่ีจะพัฒนาคุณภาพชีวติ ในหลาย ๆ ด้าน โดยความยากจนครอบคลุมไปถึง
การขาดแคลนทีอ่ ยู่อาศัย การขาดโอกาสในการเข้าถึงบรกิ ารสาธารณสุข การขาดโอกาสด้านการศึกษา และ
การทางาน ซง่ึ ส่งผลต่อการพัฒนาในระดับประเทศ

ด้วยรฐั บาลเล็งเห็นถึงความสาคัญในการแก้ไขปัญหาความเหล่ือมล้าและความยากจนของ
ประชาชนในทุกมิติ เพ่ือให้ประชาชนมีคุณภาพชีวติ และความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นในทุกช่วงวัย จงึ มีคาสั่งให้จัดต้ัง
ศูนย์อานวยการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชว่ งวัยอยา่ งยงั่ ยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
(ศจพ.) เพ่ือเป็นกลไกเชิงนโยบายในการดาเนินการแก้ไขปัญหาความยากจน ลดความเหลื่อมล้า และการ
พัฒนาคนทุกช่วงวยั เพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหาและการพัฒนาท่ีเกี่ยวข้องอย่างบูรณาการเป็นรูปธรรมและ
ยั่งยืนได้ในทุกพื้นท่ีทั่วประเทศ โดยใช้ระบบ TPMAP (Thai People map and Analytics Platform)
ซ่ึงเป็น Big Data ของภาครฐั ที่สามารถระบุได้ว่ากลุ่มเป้าหมายน้ันอยู่ท่ีไหน มีปัญห าในมิติอะไรบ้าง เช่น
การศกึ ษา สุขภาพ ความเป็นอยู่ การเข้าถงึ ภาครฐั การเงนิ ซงึ่ ข้อมูลท่ีได้จะเป็นประโยชนก์ ับผู้กาหนดนโยบาย
และหน่วยงานแก้ไขปัญหาในพ้ืนที่ให้สามารถออกนโยบายแก้ไขปัญหาได้ตรงจุด เพ่ือนาไปสู่การบรรลุ
วสิ ัยทัศน์ “ประเทศมคี วามมั่นคง ม่ังคั่ง ย่ังยืน เป็นประเทศพัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามหลักปรชั ญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง” ได้อย่างเปน็ รูปธรรม

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 1

กระทรวงมหาดไทย ดาเนินการขับเคลื่อนการดาเนินงานขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุก
ช่วงวัยอย่างย่ังยืน ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ให้บรรลุเป้าหมายอย่างมีประสิทธภิ าพ ภายใต้
อุดมการณ์ “พัฒนาคุณภาพชีวติ พิชิตความยากจน พัฒนาคนทุกช่วงวัย” โดยมีศูนย์อานวยการขจัดความ
ยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอยา่ งยง่ั ยืน ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) และมกี ารแต่งตั้ง
คณะกรรมการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชว่ งวัยอย่างย่ังยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
(ศจพ.) มีการจดั ต้ังกลไกในระดับต่าง ๆ ได้แก่

1. ศูนย์อานวยการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างย่ังยืน ตามหลักปรชั ญา
ของเศรษฐกจิ พอเพียงจงั หวดั และกรุงเทพมหานคร (ศจพ.จ. และ ศจพ.กทม.)

2. ศูนย์อานวยการปฏิบัติการขจดั ความยากจน และพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างย่ังยืนตาม
หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งอาเภอ และเขตในกรงุ เทพมหานคร (ศจพ.อ. และ ศจพ.ข.)

3. ทมี ปฏบิ ัติการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างยั่งยนื ตามหลักปรชั ญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงในระดับพ้ืนที่ หากมองลึกลงไปถึงสาเหตุความยากจนนั้น แบ่งออกเป็ น 2 ปัจจัย
คือ 1) ปัจจยั ภายในตัวบุคคล คอื สง่ิ ท่ีประชาชนต้องสัมผสั ในวถิ ีชวี ติ ประจาวัน เชน่ ค่านยิ มปญั หาการวา่ งงาน
ปัญหาเรอ่ ื งต้นทุนการผลิต การขาดที่ดินทากิน รวมถึงการไม่รูช้ ่องทางในการจัดจาหน่ายสินค้า ทาให้ต้อง
พง่ึ พาพ่อค้าคนกลาง 2) ปัจจัยภายนอกตัวบุคคล ที่เกิดจากระบบโครงสรา้ งทางเศรษฐกิจ ทาให้เกดิ ชอ่ งว่าง
ทางรายได้ ระหว่างประชาชนในเมืองและชนบทมีมากข้ึน ซงึ่ ความยากจนมักถูกวัดจากระดับรายได้หรอื ระดับ
การบรโิ ภคของบุคคลได้ การแก้ปญั หาความยากจนอย่างเป็นรปู ธรรมนั้น จาเป็นต้องมุ่งเน้นการเสรมิ สรา้ งให้
ตัวบุคคลและชุมชนท้องถิ่นมีการพึ่งพาตัวเอง ส่งเสรมิ การประกอบอาชีพให้มีรายได้เพียงพอในการ
ดาเนินชวี ติ อยา่ งยงั่ ยนื

โดยใช้ข้อมูลจากระบบบรหิ ารจัดการข้อมูลการพัฒนาคนแบบชี้เป้า (Thai People Map
and Analytics Platform : TPMAP) ซง่ึ ในปัจจุบันมีกลไกการทางานศนู ย์อานวยการขจัดความยากจนและ
พฒั นาคนทุกชว่ งวยั อย่างยัง่ ยืนตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง แบ่งเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ระดับจงั หวัด
โดยจัดตั้งศูนย์อานวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืน ตามหลักปรชั ญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงจังหวัด และกรุงเทพมหานคร (ศจพ.จ. และ ศจพ.กทม.) รวม 77 ศูนย์ ระดับอาเภอ โดย
จดั ตั้งศนู ยอ์ านวยการปฏบิ ัติการฯ อาเภอ และเขตในกรุงเทพมหานคร (ศจพ.อ. และ ศจพ.ข.) รวม 928 ศนู ย์
และระดับปฏิบัติการ โดยจดั ตั้งทีมปฏบิ ัติการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงในระดับพื้นที่ รวม 7,245 ทมี โดยมีการจดั ตั้งทีมพ่ีเล้ียงเพ่อื ดูแล ติดตามการ
แก้ปัญหาความยากจนของครวั เรอื นอยา่ งใกลช้ ิด

กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย จึงได้น้อมนาหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
มาเป็นกลไกสาคัญในการแก้ไขปัญหาความยากจน ลดความเหลื่อมล้า และพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่าง
บรู ณาการในทกุ พื้นท่ีทวั่ ประเทศ ภายใต้หลักการ ‘End poverty in all its forms everywhere’ ขจดั ความ
ยากจนทุกรูปแบบในทุกพ้นื ที่ เปน็ การวางเป้าหมายเพ่ือลดความยากจนในมิติต่าง ๆ ครอบคลุมคนทุกเพศทุก
วัย ตามยุทธศาสตรช์ าติ 20 ปี (พ.ศ.2561 – 2580) ท่ีให้ความสาคัญการพัฒนาคนทุกช่วงวัยสรา้ งโอกาส
และความเสมอภาคทางสังคม รวมถึงลดความเหลื่อมล้าด้วยการสรา้ งหลักประกันทางสังคมแบบมุ่งเป้า
ในการพัฒนาและขับเคลื่อนประเทศไปสู่วสิ ัยทัศน์ “ประเทศไทยมีความม่ันคง ม่ังค่ัง ย่ังยืน เป็นประเทศ
ทพ่ี ฒั นาแลว้ ด้วยการพฒั นาตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง”
โดยการวัดความยากจนในระบบ TPMAP จะเป็นการนาดัชนีความยากจนหลายมติ ิระดับประเทศ (National
MPI) มาประยุกต์ใช้ โดยใช้ข้อมลู TPMAP 5 มิติ ได้แก่ มิติด้านสุขภาพ มิติด้านรายได้ มิติด้านความเป็นอยู่

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 2

มิติด้านการศึกษา และด้านการเข้าถึงบรกิ ารภาครฐั โดยมีแนวทางการขบั เคลื่อนผ่าน 4 แนวทาง 1 เง่อื นไข
การพัฒนา ดังน้ี (1) การเติมเต็มข้อมูลให้ครอบคลุมประเด็นการพัฒนาทุกมิติและทุก พ้ืนที่ในประเทศ
(2) รว่ มแก้ไขปัญหาในระดับบุคคล/ครวั เรอื น ด้วยการลงพ้ืนท่ีแก้ไขปัญหาความยากจนในกลุ่มเป้าหมายท่ี
ต้องเรง่ ให้ความช่วยเหลือ ท้ังกลุ่มเป้าหมายในระบบ TPMAP ท่ีมีปัญหาความยากจนใน 5 มิติ ได้แก่
มิติสุขภาพ มิติความเป็นอยู่ มิติการศึกษา มิติรายได้ และมิติการเข้าถึงบรกิ ารภาครฐั จานวน 983,316 คน
กลุ่มคนท่ี ตกหล่นจากระบบ (exclusion error) และกลุ่มคนเปราะบาง เพ่ือให้กลุ่มเป้าหมายสามารถอยู่
รอดและดารงชีพอยู่ได้ (3) รว่ มแก้ไขปัญหาและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืน โดยให้ ศจพ. ทุกระดับ
รว่ มกับทีมปฏิบัติการฯ และภาคีการพัฒนาที่เกี่ยวข้อง วเิ คราะห์ข้อมูลเพื่อนาไปสู่การกาหนดนโยบาย
ยุทธศาสตร์ แนวทาง มาตรการ และให้ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องแปลงนโยบายไปสู่การปฏิบัติท่ีสอดคล้องกับ
สถานการณ์และข้อเท็จจรงิ ของกลุ่มเป้าหมายและบรบิ ทของแต่ละพื้นท่ีต่อไป (4) รว่ มติดตาม ตรวจสอบ
และประเมินผล ภายใต้เง่อื นไขการพัฒนา โดยใช้ระบบ TPMAP เป็นเครอ่ ื งมือสนับสนุนการแก้ไขปัญหา
ความยากจนและการพฒั นาคนทุกชว่ งวัยได้อยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ

จงั หวัดสมุทรปราการ และจงั หวดั สระแก้ว ได้ใหค้ วามสาคญั ในการแก้ไขปัญหาความยากจน
ให้กับประชาชนท่ีเราอาจเรยี กว่า กลุ่มเปราะบาง จงึ เป็นจุดเรม่ ิ ต้นของการแก้ไขปัญหาความยากจน ซ่งึ ไม่ได้
หมายถึงเพียงแค่มิติด้านเศรษฐกิจ แต่หมายความรวมถึงความเดือดรอ้ นด้านต่าง ๆ ที่ประชาชนไม่สามารถ
แก้ไขได้ ด้วยตนเอง ซ่ึงมีเจตนาเพ่ือให้ทุกคนมีชีวติ ความเป็นอยู่ท่ีดีขึ้น เป็นที่มาของการขับเคล่ือน
ศูนย์อานวยการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชว่ งวยั อยา่ งย่ังยืนตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
(ศจพ.) มีเป้าหมายสาคัญ คือ “การแก้ปัญหาความยากจนแบบพุ่งเป้าแต่ ละครัวเรอื น” โดยกลไกการ
ดาเนินงานต้ังแต่ระดับนโยบายถึงระดับปฏิบัติในพื้นท่ี ได้แก่ ระดับจงั หวัด ผ่านศูนย์อานวยการขจัดความ
ยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงจังหวัด (ศจพ.จ.)
ระดับอาเภอ ผ่านศูนย์อานวยการปฏิบัติการ ฯ อาเภอ (ศจพ.อ.) และระดับปฏิบัติการ ผ่านทีมปฏิบัติการ ฯ
ในระดับพื้นที่ (ทีมตาบล) โดยมี “ทีมพ่ีเล้ียง” เข้าไปรับทราบปัญ หา หาทางแก้ไข จัดทาแผนร่วมกับ
ทุกครวั เรอื นยากจนในทุกหมู่บ้าน/ชุมชน และสนับสนุนให้ครวั เรอื นมีการวางแผน/แก้ปัญหาตรงตามสภาพ
ปัญหาท่ีกาลังเผชิญ เมื่อทราบปัญหาครบแล้ว จะรายงาน ศจพ.อาเภอ เพ่ือบู รณาการความช่วยเหลือ
โดยหน้าท่ีในการแก้ปัญหาเป็นของทุกกระทรวง ทุกหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง ในการแก้ไขปัญหาตามอานาจ
หน้าที่และงบประมาณของหน่วยงาน ให้เสรจ็ สิ้นในระดับอาเภอตามแนวทางการแก้ไขปัญหารวม 5 ด้าน
หรอื เรยี กอีกช่ือหนึ่งว่า “5 เมนูแก้จน” ได้แก่ 1) ด้านสุขภาพ 2) ด้านความเป็นอยู่ 3) ด้านการศึกษา
4) ด้านรายได้ และ 5) ท่ีต้องดาเนินการวเิ คราะห์ปัญหาและหาแนวทางการแกไ้ ข ตามหลัก 4 ท คือ ทัศนคติ
ทักษะ ทรพั ยากร และทางออก โดยให้ครวั เรอื นมีส่วนรว่ มในการวเิ คราะห์ การคิด ตามสภาวะแวดล้อมที่
สามารถทาได้ และไม่เป็นการบงั คบั ให้ครวั เรอื นทาการเข้าถงึ บรกิ ารภาครฐั โดยหากเป็นปัญหานอกเหนือจาก
แนวทางดังกลา่ ว ให้ส่วนราชการ หน่วยงานที่เกีย่ วขอ้ ง ดาเนนิ การแก้ไขตามอานาจหนา้ ที่

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 3

ส่วนที่ ๒

ผลการดาเนินกิจกรรม
กรมการพัฒนาชุมชน โดยสถาบันการพัฒนาชุมชน เป็นหนว่ ยงานหลักที่มีบทบาทหน้าท่ีใน

การขับเคล่ือนการจดั การความรูข้ องกรมการพัฒนาชุมชน ต้ังแต่ปี ๒๕๔๙ โดยกาหนดทิศทางการจัดการ
ความรู้ เพอ่ื ให้เกิดประโยชนใ์ นการพัฒนาคน พัฒนางาน และพฒั นาองค์กร เพื่อเป็นการกระต้นุ และผลักดัน
การจดั การความรูข้ องบุคลากรกรมการพัฒนาชมุ ชนให้นาการจดั การความรู้ มาปฏิบตั ิจนเป็นกิจวัตร ส่งเสรมิ
ให้เกิดการแบ่งปันแลกเปลี่ยน เรยี นรู้ ส่งเสรมิ การถอดองค์ความรูท้ ่ีสามารถเป็นต้นแบบ พรอ้ มทั้งสมารถ
นามาปฏิบัติได้จรงิ ตลอดจนการสรา้ งเครอื ข่ายความรว่ มมือ ด้านการจัดการความรูร้ ะหว่างหนว่ ยงานภายใน
และต่อยอดองค์ความรใู้ นงานพัฒนาชุมชน

สถาบนั การพัฒนาชุมชน โดยกลุ่มงานจดั การความรู้ รว่ มกับศูนยศ์ ึกษาและพฒั นาชุมชนชลบุร ี
ดาเนิ น การขับ เค ล่ือน โครงการจัด การความรู้งานพั ฒ น าชุม ชน ป ระจาปี งบ ป ระม า ณ พ .ศ . ๒ ๕ ๖ ๕
กิจกรรมที่ ๒.๑ KM สัญจร การจัดการความรูช้ ุมชน โดยการคัดเลือกพ้ืนที่ดาเนินการกิจกรรม KM สัญจร
ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน จานวน 2 ชุมชน โดยพิจารณาจากชมุ ชน ในพื้นท่ีให้บรกิ ารของศูนย์ศึกษาและ
พัฒนาชุมชน ท่ีมีการขับเคล่ือนงานในประเด็นสาคัญตามนโยบายหรอื ทิศทางของกรมการพัฒนาชุมชน
โดยให้ความสาคัญกับการขจดั ปญั หาความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรชั ญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง เป็นลาดับแรก หรอื การพัฒนาพ้ืนทตี่ ้นแบบการพัฒนาคุณภาพชวี ติ ฯ ศูนย์ผู้นา จติ อาสา
หรอื การพัฒนาผูน้ าการเปลยี่ นแปลง ฯ

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 4

อาเภอพระสมุทรเจดีย์ จงั หวัดสมุทรปราการ

“พระสมุทรเจดีย์งามสงา่ ด่านหน้าป้อมพระจุลจอมเกลา้ ชุมชนเก่าบ้านสาขลา
เมืองทา่ นิวอัมสเตอรด์ ัม อรอ่ ยเลิศลา้ พุทราไทย แหล่งประมงใหญช่ ายทะเล”

อาเภอพระสมุทรเจดีย์ เป็นอาเภอหน่ึงในจงั หวัดสมุทรปราการ ช่ือของอาเภอน้ีได้มาจาก
พระสมุทรเจดีย์ (พระเจดีย์กลางน้า) ซงึ่ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยโปรดเกล้าฯ ให้สรา้ งข้ึนบน
เกาะกลางแม่น้าเจ้าพระยาเมื่อปี พ.ศ. 2370 บรเิ วณปากแม่น้าเจ้าพระยาของอาเภอน้ี เป็นท่ีต้ังของป้อม
พระจุลจอมเกล้า สรา้ งข้ึนในปี พ.ศ. 2436 และได้ใช้เป็นที่ม่ันในการรบกับเรอื รบฝรง่ั เศสในวกิ ฤตการณ์
ร.ศ. 112 (ในปีเดียวกัน) นอกจากน้ีในบรเิ วณใกล้เคียง ทางกองทัพเรอื ยังได้นาเรอื รบหลวงแม่กลองซึ่ง
อนุรกั ษไ์ ว้มาจดั แสดงด้วย ที่ต้ังและอาณาเขตติดต่อ

ทศิ เหนือ ติดต่อกบั เขตบางขนุ เทยี น เขตทุ่งครุ (กรงุ เทพมหานคร) และอาเภอพระประแดง
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอาเภอเมืองสมุทรปราการ มีแนวก่ึงกลางแม่น้าเจา้ พระยาเป็นเสน้ แบ่งเขต
ทศิ ใต้ จรดอา่ วไทย
ทศิ ตะวันตก ติดต่อกับเขตบางขุนเทยี น (กรุงเทพมหานคร) มคี ลองขุนราชพนิ ิจใจเป็นเสน้ แบ่งเขต
อาเภอพระสมทุ รเจดียแ์ บ่งการปกครองออกเป็น 5 ตาบล 42 หมู่บา้ น ได้แก่
๑. ตาบลนาเกลอื ๘ หมู่บา้ น
๒. ตาบลบา้ นคลองสวน ๔ หมูบ่ ้าน
๓. ตาบลแหลมฟา้ ผ่า ๑๓ หมบู่ า้ น
๔. ตาบลปากคลองปลากด ๔ หมู่บา้ น
๕. ตาบลในคลองบางปลากด ๑๓ หมูบ่ ้าน

สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 5

ตาบลแหลมฟ้าผ่า อาเภอพระสมุทรเจดีย์

ตาบลแหลมฟ้าผ่า เป็นชุมชนเก่าแก่มีประวัติการต้ังชุมชนมายาวนาน เป็นชุมชนชายทะเล
อา่ วไทย บรเิ วณปากแม่น้าเจา้ พระยา ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชพี ประมงชายฝ่ ังมาตั้งแต่ต้ังเดิม และยัง
เป็นจุดขนถ่ายสินค้าทางเรอื ท่ีสาคัญจากการพบซากเรอื บรรทุกสินค้าและภาชนะต่าง ๆ เชน่ ถ้วย ชาม ไห
เครอ่ ื งประดับต่าง ๆ จานวนมากบรเิ วณชายฝ่ ังทะเลบ้านขุนสมุทรจีน แต่ต่อมาเม่ือสภาพภูมิอากาศที่
เปลี่ยนแปลง มีลมมรสุมพัดกระหน่าชายฝ่ ังทะเลอย่างรุนแรง เกิดการกัดเซาะผืนดินชายฝ่ ังสูญหายไปเป็น
จานวนมาก จนประชาชนไม่สามารถอาศัยอยู่ได้ ประกอบกับทางราชการได้เวนคืนท่ีดินบรเิ วณปากแม่น้า
เจา้ พระยาบางส่วนเพ่ือใชใ้ นราชการ ประชาชนบางส่วนจงึ ได้อพยพ เข้ามาอาศัยอยู่ตามบรเิ วณรมิ ฝ่ ังคลอง
ต่าง ๆ ซง่ึ มีอยูห่ ลายสายในพ้ืนท่ี

ในอดีตพื้นที่ตาบลแหลมฟ้าผ่า ถือเป็นจุดยุทธศาสตรท์ ี่สาคัญของประเทศไทย โดยตั้งอยู่
ปากแม่น้าเจ้าพระยา จึงเป็นที่ตั้งของป้อมปราการท่ีมีประวัติศาสตรก์ ารสู้รบเพ่ือป้องกันประเท ศจากลัทธิ
การล่าอาณานิคมของชาติตะวันตก โดยในปี ๒๔๗๕ สถานการณไ์ ทยกับประเทศมหาอานาจตะวันตกมีความ
ตึงเครยี ด พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจา้ อยู่หัว จงึ ทรงมีพระบรมราชโอการให้ปรบั ปรุงและซอ่ มแซม
ป้ อ ม ป ราก ารท่ี ต าบ ล แ ห ล ม ฟ้ าผ่ า ให้ มี ค วาม ทั น ส มั ย โด ย ก ารจัด ซื้ อ ปื น ห ลุ ม ห รอื ปื น เสื อ ห ม อ บ
(DISAPPEARING GUN) ขนาด ๑๕.๒ มิลลิเมตร จากประเทศอังกฤษ ซึ่งนับเป็นปืนใหญ่ท่ีทันสมัยท่ีสุดใน
ขณะน้ันเข้าประจาการ โดยในวันท่ี ๑๐ เมษายน ๒๔๓๖ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจา้ อยู่หัว ได้เสด็จ
พระราชดาเนินด้วยเรอื พระท่ีนง่ั มหาจกั ร ีมายังปากแม่น้าเจา้ พระยา เพ่ือทอดพระเนตรภูมิฐานป้อม ตลอดจน
ทรงทดลองยิงปืนด้วยพระองค์เอง เหล่าเสนาบดีในขณะน้ันจงึ ได้ลงความเห็นให้ป้อมที่ตาบลแหลมฟ้าผ่า
มชี อ่ื ว่า “ปอ้ มพระจลุ จอมเกล้า”

ในวันที่ ๑๓ กรกฎาคม ๒๔๓๖ (ร.ศ.๑๑๒) ป้อมพระจุลจอมเกล้า ได้มีส่วนรว่ มสาคัญในการปกป้องอธปิ ไตย
ครง้ั สาคัญของชาติ โดยได้ต่อสู้กับเรอื รบของฝรง่ั เศสที่พยายามจะรกุ ล้าสนั ดอนปากแม่น้าเจ้าพระยา เพ่ือจะ
เข้ามายังกรุงเทพมหานคร ซึ่งถือเป็นเหตุการณ์ท่ีสาคัญอีกเหตุการณ์หน่ึงในประวัติศาสตรก์ ารป้องกัน
อธปิ ไตยของชาติไทย

ปัจจุบันพื้นท่ีป้อมพระจุลจอมเกล้าบางส่วนได้รบั การอนุรกั ษ์และปรับปรุงให้เป็นสถานท่ี
ทอ่ งเท่ียวที่สาคัญของจังหวัดสมทุ รปราการ และยังเป็นคาขวญั ประโยคแรกของจงั หวดั สมุทรปราการ ซึง่ ถือ
เป็นความภาคภูมิใจของชาวตาบลแหลมฟ้าผา่ อีกท้ังเป็นท่ีตั้งของหน่วยทหารที่สาคัญของกองทพั เรอื เชน่ อู่
ทหารเรอื พระจุลจอมเกลา้ กองเรอื ทุ่นระเบิด โรงเรยี นส่ือสารและรงเรยี นไฟฟ้าอิเลก็ ทรอนิกสท์ หารเรอื

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 6

๑. สภาพทว่ั ไป
บ้านคลองยายหลี หมู่ที่ ๑๒ ตาบลแหลมฟ้าผ่า อาเภอพระสมทุ รเจดีย์ จงั หวดั สมุทรปราการ

ตั้งอยู่ติดกบั อ่าวไทย บรเิ วณปากแม่นา้ เจ้าพระยาฝ่ งั ตะวนั ออก ไปตามแนวฝ่ ังทะเลยาวกว่า ๑๓ กโิ ลเมตร จน
ติดเขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร สภาพพื้นที่เป็นท่ีราบลุ่มที่เกิดจากการทับถมของดินตะกอนปากน้า
พืน้ ท่ีส่วนใหญ่จงึ มีลักษณะเป็นป่าชายเลน ประกอบกับมีลาคลองที่เช่ือมต่อกับแมน่ ้าเจ้าพระยาและอ่าวไทย
หลายสาย จึงยังคงมีความอุดมสมบูรณ์ไปด้วยสัตว์น้านานาชนิด จึงทาให้ตาบลแหลมฟ้าผ่าเป็นแหล่ง
เพาะเล้ียงสัตว์น้าชายฝ่ ังทะเลที่สาคัญ เช่น กงุ้ ปูทะเล หอยแครง หอยแมลงภู่ ซึ่งถือเป็นอาชีพหลักที่สาคัญ
ของคนในพ้ืนท่ี

ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเพาะเลี้ยงสัตว์น้าชายฝ่ ังทะเล บางส่วนเป็น
ขา้ ราชการทหารเรอื และบางสว่ นรบั จา้ งในโรงงานอุตสาหกรรมและสถานประกอบการในพื้นทข่ี ้างเคียง

การค มน าคม ๖ ๐ เป อ ร์เซ็น ต์ ใน พื้ น ที่ ใช้ก ารสั ญ จรท างเรอื มี ลาคล องท่ี ส าคั ญ คื อ
คลองตาเพ่มิ คลองยายหลี คลองขุนสมุทร คลองแหลมใหญ่

เส้นทางทางบกที่สาคญั คอื ถนนสุขสวัสด์ิ - ปอ้ มพระจุลฯ , ถนนสุขสวสั ด์ิ - นาเกลอื
ภูมิประเทศ ลักษณะพื้นที่เป็นที่ราบลุ่มมีน้าทะเลท่วมถึงเมื่อถึงฤดูน้าหลากน้าทะเลจะไหล
เข้าพ้ืนท่ีจึงทาให้น้าเค็มปกคลุมพื้นท่ีส่วนใหญ่ เน่ืองจากพ้ืนท่ีอยู่ติดอ่าวไทยและมีคลองจานวนมาก ราษฎร
ส่วนใหญ่ปลกู บ้านเรอื นอาศัยอยูต่ ามรมิ คลอง จงึ เปน็ เสน้ ทางคมนาคมทางน้าในการเดินทางไปมา
จานวนครวั เรอื นและประชากร หมู่ที่ ๑๒ บ้านคลองยายหลี จานวน ๒๐๘ ครวั เรอื น จานวน
ประชากร รวม ๗๖๖ คน แยกเปน็ ชาย ๓๘๕ คน หญงิ ๓๘๑

๒. สภาพเศรษฐกิจ
๒.๑ อาชพี
ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมง พ้ืนที่ทาการเกษตร ประกอบด้วย การเล้ียงกุ้งธรรมชาติ

เลี้ยงปู เลี้ยงหอย และทาการประมงชายฝ่ งั ทะเล
ด้านอตุ สาหกรรม สว่ นมากรบั จา้ งในโรงงานอตุ สาหกรรมเปน็ ส่วนใหญ่

๓. สภาพสังคม
๓.๑ การศึกษา
ไม่มสี ถานศกึ ษาในพ้นื ท่ี ไปเรยี นโรงเรยี นบ้านขุนสมุทรจนี หมทู่ ่ี ๙

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 7

๓.๒ สถาบันและองค์กรการศาสนา
ศาลเจ้าหลวงพ่อศักด์ิสิทธิ์ เป็นความเชื่อ และเป็นท่ียึดเหนี่ยวจิตใจของประชาชนในชุมชน

และใกลเ้ คียง
๓.๓ สาธารณสุข

ไม่มีสถานบรกิ ารสาธารณสุขในพื้นที่ ใช้บรกิ ารสถานบรกิ ารพ้ืนที่ใกล้เคียง โรงพยาบาล
สง่ เสรมิ สขุ ภาพตาบลแหลมฟา้ ผ่า ต้ังอยหู่ มทู่ ี่ ๙
๔. การบรกิ ารพ้ืนฐาน
๔.๑ การคมนาคม

สภาพการคมนาคมของชุมชน ส่วนใหญ่เป็นทางน้า ประชาชนอาศัยเรอื เป็นพาหนะเดินทาง
สัญจรไปมา ส่วนการคมนาคมทางบกมถี นนสายหลักเพียง ๒ สาย คือ ๑) ถนนสายสขุ สวสั ด์ิ - นาเกลือ
๒) ถนนสายสขุ สวสั ด์ิ - ป้อมพระจลุ

แหลง่ น้าธรรมชาติ มีคลองยายหลี
๔.๒ การไฟฟ้า

ระบบไฟฟา้ เขา้ ถึงทุกครวั เรอื น
๕. ข้อมูลอ่ืน ๆ

ทรพั ยากรธรรมชาติในพ้ืนที่
ทรพั ยากรดิน สภาพท่ัวไปเปน็ โคลน เนอ่ื งจากพน้ื ทเ่ี ป็นป่าชายเลนจงึ ไมเ่ หมาะสมสาหรบั การ

เพาะปลกู
ทรพั ยากรน้า ในพน้ื ทบ่ี ้านคลองยายหลี มีลาคลองเช่อื มต่อกับแม่น้าเจา้ พระยา และคคู ลอง

ใหญน่ อ้ ยอกี เป็นจานวนมาก ประกอบทั้งพื้นที่บางส่วนอยู่ติดกับทะเลด้านอ่าวไทย จงึ เปน็ แหลง่ ท่ีทาให้
เกิดทรพั ยากรธรรมชาติ จาพวก กงุ้ หอย ปู ปลา ทาให้ราษฎรสามารถมีรายได้จากทรพั ยากรประเภทนี้
และในขณะเดียวกัน พ้ืนทีซ่ ง่ึ มีสภาพของนา้ เปน็ นา้ เค็ม จงึ ขาดแคลนน้าจดื ในการอปุ โภค - บรโิ ภค
๖. ศักยภาพของชุมชนและพ้ืนท่ี
การรวมกลุ่มของประชาชน (กลมุ่ วสิ าหกิจชมุ ชน)

๑) กลุ่มพฒั นาอาชพี
๒) กลมุ่ ผูป้ ระกอบอาชพี ประมง

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 8

การขบั เคลื่อนการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชว่ งวัยอยา่ งยง่ั ยืนตามหลักปรชั ญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง สาหรบั การปฏิบัติงานในระดับพื้นที่ เป้าหมายการพัฒนาอยา่ งยั่งยืน (SDGs)

๑. รว่ มเติมเต็มข้อมูลในระบบ TPMAP ให้ครอบคลุมประเด็นการพัฒนาทุกมิติและทุกพื้นที่
ในอาเภอพระสมุทรเจดีย์ ซงึ่ ขับเคลื่อนในลักษณะคณะกรรมการบรหิ ารศูนย์อานวยการขจดั ความยากจนและ
พัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงอาเภอพระสมุทรเจดีย์ (ศจพ.อ.
พระสมุทรเจดีย์) โดยมีนายอาเภอพระสมุทรเจดีย์เป็นประธาน มีนายกเทศมนตร/ี นายกองค์การบรหิ ารส่วน
ตาบลทุกแห่ง กานัน ผู้ใหญ่บ้านทุกหมู่บ้าน เป็นกรรมการ และมีพัฒนาการอาเภอพระสมุทรเจดีย์ และ
ท้องถ่ินอาเภอพระสมุทรเจดีย์ เป็นกรรมการและเลขานุการ ท้ังนี้มีการจัดประชุม ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์
เดือนละ ๑ ครงั้ เพ่ือรว่ มกันเติมเต็มข้อมูลในระบบ TPMAP ให้ครอบคลุมประเด็นการพัฒนาทุกมิติและทุก
พื้นทีใ่ นอาเภอพระสมทุ รเจดีย์

๒. รว่ มแก้ไขปัญหาในระดับบุคคล/ครวั เรอื น โดยการค้นหาเป้าหมายวกิ ฤตและเย่ียมบ้าน
(Knock Knock) และจาแนกกลุ่มเป้าหมายออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ กลุ่มเป้าหมายในระบบ TPMAP
กลุ่มคนท่ีตกหล่นจากระบบ (Exclusion Error) และกลุ่มครวั เรอื นเปราะบาง ซ่ึง ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์
จะมอบหมายทีมปฏิบัติการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอ ย่างย่ังยืนตามหลักปรชั ญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงในระดับพื้นท่ี และทีมพ่ีเลี้ยง ในการเข้าไปค้นหาเป้าหมายวกิ ฤตและเย่ียมบ้าน ท้ังน้ี
ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์ จะทาการออกแบบการจัดเก็บข้อมูลให้ง่ายและเป็นประโยชน์มากท่ีสุดในการ
ดาเนินงาน และสรา้ งกลุ่มไลนใ์ นการสง่ ต่อภาพถ่าย พิกัด และขอ้ มลู ครวั เรอื นขจดั ความยากจนและพฒั นาคน
ทุกชว่ งวัยอย่างย่ังยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเม่ือได้ภาพถ่าย พิกัด และข้อมูลครวั เรอื น
ดังกลา่ วแล้ว กรรมการและเลขานุการทีมปฏบิ ัติการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชว่ งวยั อยา่ งยง่ั ยืนตาม
หลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงในระดับพื้นท่ี ประกอบด้วยพัฒนากรประจาตาบล และปลัดเทศบาล
ตาบล/ปลัดองค์การบรหิ ารส่วนตาบลทุกแห่ง จะนาข้อมูลดังกล่าว นาเข้าไปในระบบ TPMAP และรวบรวม
จดั ลาดับความวกิ ฤติ นาเสนอกับ ศจพ.อ.พระสมทุ รเจดีย์ ต่อไป

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 9

๓. รว่ มแก้ไขปัญหาและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างย่ังยืน โดยใช้ระบบ TPMAP วเิ คราะห์
ข้อมูลนาไปสู่การกาหนดนโนบาย ยุทธศาสตร์ แนวทาง มาตรการ ให้สอดคล้องกับสภาพปัญหา จากการ
ดาเนินการตามข้อ ๒. จะพบเป้าหมายวกิ ฤต ท่ีจาเป็นต้องดาเนินการอย่างเรง่ ด่วน ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์
จึงมีการประชุม เมื่อวันศุกรท์ ี่ ๘ เมษายน ๒๕๖๕ ณ ห้องประชุมศูนย์ดารงธรรม ชั้น ๑ ที่ว่าการอาเภอ
พระสมทุ รเจดีย์ จงั หวดั สมทุ รปราการ โดยพจิ ารณารว่ มแกไ้ ขปัญหาและพัฒนาคนทกุ ชว่ งวยั อย่างยงั่ ยืน ดังน้ี

๓.๑ กาหนดเป้าหมายวกิ ฤตอย่างมากรว่ มกัน ซึ่งจากท่ี ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์
มอบหมายทีมปฏิบัติการฯ และทีมพ่ีเลี้ยง ในการเข้าไปค้นหาเป้าหมายวกิ ฤตและเย่ียมบ้าน ตามข้อ ๒.
แล้วนั้น จะพบครวั เรอื นเป้าหมาย มิติที่อยู่อาศัย ที่หนักท่ีสุด คือ ครวั เรอื นนางพยุง สังข์เจรญิ บ้านเลขที่
137 บ้านคลองยายหลี หมทู่ ่ี ๑๒ ตาบลแหลมฟ้าผา่ ซง่ึ บา้ นพักเดิมประสบเหตุไฟไหม้ ลูกชาย 2 คนตาบอด
และลูกชายอีกคนตากาลังจะมองไม่เห็น มีอาชีพเย็บจาก ได้รบั ความเมตตาจากพระมงคลญาณวกิ รม
เจ้าอาวาสวัดคู่สรา้ ง ให้เช่าท่ีของวัดคู่สรา้ งในการปลูกบ้าน โดย ศจพ .อ.พระสมุทรเจดีย์ ได้ดาเนินการ
ขออนุญาตจากพระผู้รบั มอบอานาจแทนเจ้าอาวาสวัดคู่สรา้ ง ปลูกสรา้ งบ้านในที่ดินธรณีสงฆ์ของวัดคู่สรา้ ง
โดยนายอาเภอพระสมุทรเจดีย์ ได้ขอความรว่ มมือองค์การบรหิ ารส่วนตาบลในคลองบางปลากด ในการ
ออกแบบเขียนแปลนบ้าน ปร.4/5 ครวั เรอื นของนางพยงุ สงั ขเ์ จรญิ ให้เหมาะสมกบั สภาพพ้ืนท่ี ประโยชน์การ
ใชส้ อย ความปลอดภยั ของผูอ้ าศยั ท่ีเปน็ ผ้สู งู อายุ ผพู้ กิ ารทางสายตา

๓.๒ การบูรณาการรว่ มกนั ระหว่างศูนย์ช่วยเหลอื ประชาชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
และศูนย์ปฏิบัติการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างย่ังยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง (ศจพ.เทศบาล/อบต.) ซงึ่ เป็นการขยายเครอื ข่ายการทางานขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ ง
วัยอย่างย่ังยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในระดับองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินของอาเภอ
พระสมุทรเจดีย์ และนาครวั เรอื นเป้าหมายขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างย่ังยืนตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง มาให้ความช่วยเหลือในศูนย์ช่วยเหลือประชาชนขององค์กรปกครองส่วน
ท้องถ่นิ ทั้งน้ี นายอาเภอพระสมทุ รเจดีย์ ได้มีการประชุมมอบนโนยาย ยทุ ธศาสตร์ แนวทาง มาตรการในการ
ดาเนินงาน กับนายกเทศมนตร/ี นายกองค์การบรหิ ารส่วนตาบลทุกแห่ง และท้องถิ่นอาเภอพระสมุทรเจดีย์
ได้จดั ประชุมแจง้ แนวทาง มาตรการในการดาเนินงาน กับปลัดเทศบาลตาบล/ปลัดองค์การบรหิ ารส่วนตาบล
ทุกแห่ง และให้กาหนดให้การขับเคล่ือนการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง เปน็ “วาระเทศบาลตาบล” หรอื “วาระองค์การบรหิ ารสว่ นตาบล”

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 10

๓.๓ การจดั ตั้งกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ท้ิงกัน” จากข้างต้น จะพบครวั เรอื นเป้าหมาย
มติ ิทอ่ี ยู่อาศัย ทห่ี นกั ท่ีสุด ตามข้อ ๓.๑ แต่ระเบียบของทางราชการไม่สามารถเติมเต็มในส่วนท่ีประชาชนขาด
ได้อย่างแท้จรงิ และไม่มีงบประมาณในการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างยั่งยืนตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ทาง ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์ จึงจัดต้ังกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ทิ้งกัน”
โดยมีวตั ถุประสงค์ เพื่อขับเคลื่อนการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างย่ังยืนตามหลักปรชั ญา
ของเศรษฐกจิ พอเพียง แก้ไขปัญหาความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวยั และเติมเต็มในสว่ นทป่ี ระชาชนขาด
โดยอาศัยกลไกทุกภาคส่วนในการบูรณาการการปฏิบัติการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่าง
ย่งั ยนื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง และให้ประชาชนในอาเภอพระสมุทรเจดีย์ พ้นจากความยากจน
และมคี วามสุขได้อย่างย่ังยนื

๓.๓.๑ อาเภอพระสมุทรเจดีย์ โดย ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์ มีการจัดต้ังกองทุน
“คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ทิ้งกัน” ต้ังอยู่ท่ี สานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอพระสมุทรเจดีย์ ช้ัน 3 ท่ีว่าการอาเภอ
พระสมุทรเจดีย์ ตาบลแหลมฟ้าผ่า อาเภอพระสมุทรเจดีย์ จังหวัดสมุทรปราการ รหัสไปรษณีย์ ๑0๒๙๐
โดยมีหนังสือแสดงการจดทะเบียนจัดต้ั งกองทุนคนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ท้ิงกัน อาเภอพระสมุทรเจดีย์
จังหวัดสมุทรปราการ เพ่ือขับเคล่ือนการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างย่ังยืนตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง อาเภอพระสมทุ รเจดีย์ จงั หวัดสมุทรปราการ ทะเบียนเลขท่ี 00๑

๓.๓.๒ คณะกรรมการกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ทิ้งกัน” โดยทาง ศจพ.อ.
พระสมุทรเจดีย์ ได้แต่งต้ังคณะกรรมการกองทนุ ฯ จากภาคส่วนต่าง ๆ ของอาเภอพระสมุทรเจดีย์ ซง่ึ มหี น้าที่

๑) รว่ มบรหิ ารกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ทิ้งกัน” เพื่อขับเคลื่อนการ
ขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอยา่ งย่งั ยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

๒) จดั หาทุน เพ่ือนาไปแก้ไขปัญหาความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัย
และเติมเต็มในส่วนท่ีประชาชนขาด โดยอาศัยกลไกทุกภาคส่วนในการบูรณาการการปฏิบัติการขจัดความ
ยากจนและพฒั นาคนทุกชว่ งวัยอยา่ งย่ังยนื ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 11

๓) ส่งเสรมิ ให้ประชาชนในอาเภอพระสมุทรเจดีย์ พ้นจากความยากจนและ
มีความสขุ ได้อย่างยงั่ ยนื

๔) ปฏิบัติงานอ่ืนๆ ตามท่ีศูนย์อานวยการขจัดความยากจนและพัฒนาคน
ทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนการขจัด
ความยากจนและพัฒ นาคนทุกช่วงวัยอย่างย่ังยืนตามหลักปรัชญ าของเศรษฐกิจพอเพียง (อขจพ .)
ศูนย์อานวยการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทกุ ชว่ งวยั อย่างย่งั ยืนตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
จังหวัด (ศจพ.จ.) และศูนย์อานวยการปฏิบัติการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างย่ังยืนตาม
หลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งอาเภอ (ศจพ.อ.) มอบหมาย

๓.๓.๓ สาหรบั การดาเนินงานกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ท้ิงกัน” มีการกาหนด
ระเบียบข้อบังคับของกองทุน โดยอาศัยอานาจตามพระราชบัญญัติระเบียบบรหิ ารราชการแผ่นดิน พ.ศ.
๒๕๓๔ มาตรา ๖๕ ประกอบกับคาส่ังคณะกรรมการขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทุกชว่ งวยั อย่างย่ังยืนตาม
หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ท่ี ๑/2564 เรอ่ ื ง จดั ต้ัง ศจพ. ในระดับจงั หวดั และระดับต่าง ๆ ลงวันท่ี ๘
เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๔ ตามผนวก ข และมติท่ปี ระชมุ ศจพ.จ. ครงั้ ท่ี ๑/๒๕๖๔ เม่ือวันท่ี ๘ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๖๔
มอบหมายให้ ศจพ.อ. โดยนายอาเภอ ในฐานะประธาน ศจพ.อ. มีอานาจลงนามในคาส่ัง ระเบียบข้อบังคับ
เพื่อให้เกิดการพัฒนาและกลไกขับเคล่ือนการขจดั ความยากจนและความเหล่ือมล้า รวมถึงการพัฒนาคนทุก
ช่วงวัยในระดับพื้นที่ และเพ่ือให้การดาเนินการดังกล่าวเป็นไปอย่างบูรณาการ มีประสิทธภิ าพ และเกิด
ประโยชนส์ ูงสุดต่อประชาชน

๓.๓.๔ การเปดิ บญั ชีกองทุน “คนพระสมทุ รเจดีย์ ไม่ท้ิงกนั ” โดยขอความอนุเคราะห์
ผ้จู ดั การธนาคารออมสิน สาขาพระสมุทรเจดีย์ เปิดบญั ชใี นนาม “กองทุนคนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ทิ้งกนั ”และให้
ผู้มอี านาจลงนามเบกิ –ถอนเงนิ จานวน 2 ใน 3 ราย ทุกครงั้ ประกอบด้วย

1) นางอาภรณ์ วมิ ลรตั นชยั ศิร ิ ตาแหนง่ พัฒนาการอาเภอฯ
2) นางพรทิพย์ เดชะทศั น์ ตาแหน่ง ท้องถ่ินอาเภอฯ
3) นายมานพ เข็มเลก็ ตาแหนง่ ปลัดอาเภอ
๓.๓.๕ ผ้าป่าสมทบกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ทิ้งกัน” จากเหตุผลการจัดตั้ง
กองทุน “คนพระสมทุ รเจดีย์ ไม่ทิ้งกนั ” ทีว่ า่ ระเบยี บของทางราชการไม่สามารถเติมเต็มในส่วนท่ปี ระชาชนขาด
ได้อย่างแท้จรงิ และไม่มีงบประมาณในการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างยั่งยืนตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง จึงนาไปสู่การจัดการทอดผ้าป่าสามัคคีเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนและ
พัฒนาคนทุกช่วงวัย สมทบกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ทิ้งกัน” เม่ือวันจันทร์ ท่ี ๙ พฤษภาคม ๒๕๖๕
ณ วัดใหญ่ หมทู่ ี่ 3 บ้านบางปลากด ตาบลในคลองบางปลากด อาเภอพระสมุทรเจดีย์ จงั หวดั สมทุ รปราการ
๑) ดาเนินการหาประธานฝ่ายสงฆ์ ในการทอดผ้าป่าสามัคคีสมทบกองทุน
“คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ท้ิงกัน” เพื่อขับเคลื่อนการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างย่ังยืนตาม
หลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงของอาเภอพระสมุทรเจดีย์ โดยนายขจติ เวช แก้วน้อย นายอาเภอพระ
สมทุ รเจดีย์ ในฐานะประธาน ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์ พรอ้ มด้วยนายละเอียด สนั่นทุ่ง ปลัดอาเภอหวั หนา้ กลุ่ม
งานบรหิ ารงานปกครอง นางอาภรณ์ วมิ ลรตั นชยั ศิร ิพัฒนาการอาเภอพระสมทุ รเจดีย์ นางพรทิพย์ เดชะทัศน์
ท้องถ่ินอาเภอพระสมุทรเจดีย์ ในฐานะกรรมการและเลขานุการใน ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์ นายสุรนิ ทร์
เทศกิจ และนายวรพงษ์ เหล็กเพ็ชร นักวชิ าการพัฒนาชุมชน สานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอพระสมุทรเจดีย์
รว่ มเข้าพบกับพระมหาวทิ ูร ธมฺมโชโต, ป.ธ.8, ดร.เจ้าคณะอาเภอพระสมุทรเจดีย์ และพระมหากิตติศักดิ์
สิรวิ ฑฺฒโก, ป.ธ.3, ดร.เลขานุการเจ้าคณะอาเภอพระสมุทรเจดีย์ เพ่ือขอความอนุเคราะห์จากท่านรบั ผ้าป่า

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 12

และเป็นประธานฝ่ายสงฆ์ ในการทอดผ้าป่าสามัคคีดังกล่าว ทั้งน้ี อาเภอพระสมุทรเจดีย์ ได้สนับสนุนการ
ดาเนินงานโครงการวดั ประชา รฐั สรา้ งสุข ของมหาเถรสมาคม อันเป็นโครงการท่ีมีเป้าหมายเพ่ือพัฒนาวัด
ใหเ้ ป็นสถานทส่ี ัปปายะ เปน็ ศูนยก์ ลางการเรยี นรใู้ นการพฒั นาคนให้มีคณุ ภาพท้ังสุขภาพกาย สุขภาพจติ และ
เป็นศูนย์กลางของชุมชนตามวถิ ี 5ส ตลอดมา และกาลังจะดาเนินการตามการลงนามบันทึกข้อตกลงความ
รว่ มมือ บทบาทในการเกื้อหนุนระหว่างวัดและชุมชนให้มีความสุขอย่างยั่งยืน ซึ่งเป็นการบูรณาการความ
รว่ มมือระหว่างฝ่ายสาธารณสงเคราะห์ ของมหาเถรสมาคม กระทรวงมหาดไทย และสถาบันเทคโนโลยีพระ
จอมเกล้าเจา้ คุณทหารลาดกระบงั ในการกาหนดพื้นท่ีและเป้าหมายการพัฒนาของชมุ ชน รว่ มกันสรา้ งพ้ืนที่
ต้นแบบและพัฒนาคุณภาพชีวติ ตามหลักทฤษฎีใหม่ประยุกต์สู่ “เขตพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียง” พร้อมท้ัง
ขบั เคล่ือนและชว่ ยเหลอื สงั คมให้เกดิ ความสขุ อย่างย่ังยนื

๒) ดาเนินการหาเจ้าภาพทอดผ้าปา่ สามัคคีเพื่อแก้ไขปัญหาความ
ยากจนและพฒั นาคนทกุ ชว่ งวัย สมทบกองทนุ “คนพระสมุทรเจดีย์ ไมท่ ้ิงกัน”

(๑) ขอความอนุเคราะห์ต้ังต้นผ้าป่าสมทบกองทุนฯ ณ
สานักงานท่ีดินจงั หวัดสมุทรปราการ สาขาพระสมุทรเจดีย์ สานักงานกลุ่มงานบรหิ ารงานปกครอง สานักงาน
กลุ่มงาน/ฝ่ายทะเบียนและบัตร สานักงานสัสดีอาเภอพระสมุทรเจดีย์ สานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอ
พระสมทุ รเจดีย์ และองค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ ทกุ แหง่ ในอาเภอพระสมทุ รเจดีย์

(๒ ) เชิญ ชวน บรษิ ัท ห้ าง ร้าน ภาคเอกชน ทุ กแห่ ง
ในพ้ืนที่อาเภอพระสมุทรเจดีย์ รว่ มเป็นเจา้ ภาพทอดผ้าป่าสามัคคีเพื่อแก้ไขปญั หาความยากจนและพัฒนาคน
ทุกชว่ งวยั สมทบกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ท้ิงกนั ”

(๓) อาเภอพระสมุทรเจดีย์ จดั ประชุมกานัน ผู้ใหญ่บ้าน
ทกุ หมู่บา้ น เพือ่ ซกั ซอ้ มแนวทางการขบั เคลือ่ นศนู ย์อานวยการขจดั ความยากจนและพฒั นาคนทกุ ชว่ งวยั อย่าง
ย่ังยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผ่านระบบ ThaiQM ณ ห้องประชุมอาเภอพระสมุทรเจดีย์
ชน้ั 4 ทว่ี ่าการอาเภอพระสมุทรเจดีย์ จงั หวดั สมุทรปราการ ท้ังนี้ ได้ขอเชญิ รว่ มเป็นเจา้ ภาพทอดผา้ ป่าสามคั คี
เพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยสมทบกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ทิ้งกัน” และ
กาหนดยอดผ้าป่าเบ้ืองต้นของแต่ละตาบล

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 13

(๔) นางพิทยา จันทรจ์ นี ประธานชมรมกานัน ผู้ใหญ่บ้าน
อาเภอพระสมุทรเจดีย์ รว่ มกับคณะกรรมการหมู่บ้าน ในฐานะทีมปฏิบัติการฯ และทีมพ่ีเล้ียง จดั ขบวนและ
เดินเชญิ ชวนประชาชนรว่ มเป็นเจา้ ภาพทอดผ้าป่าสามัคคีเพ่ือแก้ไขปัญหาความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ ง
วัยสมทบกองทนุ “คนพระสมทุ รเจดีย์ ไม่ทิ้งกัน” ในพ้ืนทอี่ าเภอพระสมุทรเจดีย์ จงั หวัดสมทุ รปราการ

๓) อาเภอพ ระสมุท รเจดี ย์ ลงขันทอดผ้ าป่ าสามัค คี
เพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยสมทบกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ท้ิงกัน” โดย
นายขจติ เวช แก้วน้อย นายอาเภอพระสมุทรเจดีย์ เป็นประธานฝ่ายฆราวาส พรอ้ มด้วยหัวหน้าส่วนราชการ
อาเภอพระสมุทรเจดีย์ ผู้บรหิ ารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กานัน ผู้ใหญ่บ้าน ทุกหมู่บ้าน ทีมปฏิบัติการใน
ระดับพื้นท่ี และทีมพี่เล้ียง รวมถึงผู้มีจิตศรทั ธา รว่ มทอดผ้าป่าสามัคคีเพ่ือแก้ไขปัญหาความยากจนและ
พัฒนาคนทุกช่วงวัยสมทบกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ท้ิงกัน” ณ วัดใหญ่ หมู่ที่ 3 บ้านบางปลากด
ตาบลในคลองบางปลากด อาเภอพระสมทุ รเจดีย์ จงั หวัดสมุทรปราการ ทั้งน้ี พระมหาวทิ รู ธมฺมโชโต, ป.ธ.๘,
ดร.เจา้ คณะอาเภอพระสมุทรเจดีย์ เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ หลังจากพิจารณาผ้าป่าแล้วได้คืนผา้ ป่าใหก้ ับอาเภอ
พระสมุทรเจดีย์ นาไปแก้ไขปัญหาความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัย และเติมเต็มในส่วนที่ขาดเหลือใน
การชว่ ยเหลือประชาชน โดยอาศัยกลไกทุกภาคส่วนในการบูรณาการการปฏิบัติการขจดั ความยากจนและ
พัฒนาคนทุกช่วงวยั อย่างยง่ั ยนื ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง และให้ประชาชนในอาเภอพระสมุทร
เจดีย์ พ้นจากความยากจนและมีความสุขได้อย่างย่ังยืน ท้ังนี้ เจา้ คณะอาเภอพระสมุทรเจดีย์ ได้มอบปัจจัย
สมทบ จานวน 10,000 บาท เพื่อให้อาเภอนาไปดาเนินการช่วยเหลือครวั เรอื นยากจนในอาเภอพระสมุทร
เจดีย์ต่อไป ซ่ึงผ้าป่าสามัคคีเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยสมทบกองทุน “คนพระ
สมุทรเจดีย์ ไม่ทิ้งกัน” เป็นการระดมทุนทรพั ยข์ องผู้มีจติ ศรทั ธา เข้ามารว่ มไม้รว่ มมือ ช่วยเหลือเก้ือกูลกันทุก
ภาคสว่ น ถือว่าเปน็ การสรา้ งบญุ ด้วยการสงเคราะห์ครอบครวั ผู้ยากไรใ้ ห้มคี วามสุข และทุกคนท่ีรว่ มทาบญุ ก็มี
ความสขุ สบายใจ ท่ีได้ชว่ ยเหลือแบ่งปันเพอื่ นมนุษย์ ผู้ด้อยโอกาสกว่า ได้มีความเป็นอยทู่ ีด่ ีข้ึน การทอดผ้าใน
วันนี้ มยี อดท้ังสน้ิ 217,169 บาท (สองแสนหน่ึงหม่นื เจด็ พันหน่ึงรอ้ ยหกสิบเก้าบาทถ้วน)

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 14

๒.๔ ร่วมติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผล โดยใช้ระบบ TPMAP ผ่านกลไก ๒ ระดับ
ได้แก่ ระดับอาเภอ โดย ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์ ซ่ึงนายอาเภอพระสมุทรเจดีย์ ในฐานะประธาน ศจพ.อ.พระ
สมุทรเจดีย์ พัฒนาการอาเภอพระสมุทรเจดีย์ และท้องถ่ินอาเภอพระสมุทรเจดีย์ ในฐานะกรรมการและ
เลขานุการ ศจพ.อ.พระสมทุ รเจดีย์ จะลงพ้ืนทรี่ ว่ มกบั นายกเทศมนตร/ี นายกองค์การบรหิ ารสว่ นตาบล กานนั /
ผูใ้ หญ่บ้าน ในฐานะ ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์ ในการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผล เพื่อให้เกดิ การพฒั นา
และกลไกขับเคล่ือนการขจดั ความยากจนและความเหล่ือมล้า รวมถึงการพัฒนาคนทุกช่วงวัยในระดับพ้ืนที่
และเพื่อให้การดาเนินการดังกล่าวเป็นไปอย่างบูรณาการ มีประสิทธภิ าพ และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อ
ประชาชน

ส่วนในระดับปฏิบัติการ โดยทีมปฏิบัติการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่าง
ย่ังยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงในระดับพื้นที่ และทีมพี่เลี้ยง ของอาเภอพระสมุทรเจดีย์
ซ่ึงประกอบด้วยปลัดอาเภอ ผู้ประสานงานประจาตาบล ในฐานะหัวหน้าทีมฯ กานัน/ผู้ใหญ่บ้าน ในฐานะทีม
ปฏิบัติการฯ และพัฒนากรประจาตาบล และปลัดเทศบาลตาบล/ปลัดองค์การบรหิ ารส่วนตาบล ในฐานะ
กรรมการและเลขานุการทีมปฏบิ ตั ิการฯ จะติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผล ในระดับครวั เรอื น แล้วรายงาน
ศจพ.อ.พระสมุทรเจดีย์ โดยมีการจดั ประชุม เดือนละ ๑ ครั้ง เพ่ือเต็มในส่วนที่ประชาชนขาด ซึ่งอาศัยกลไก
ทุกภาคส่วนในการบูรณาการการปฏิบัติการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างย่ังยืนตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 15

นายวันชยั คงเกษม ผู้ว่าราชการจงั หวัดสมุทรปราการ พรอ้ มด้วย นายชัยพจน์ จรูญพงศ์
รองผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรปราการ นายเจนเจตน์ เจนนาวนิ รองผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรปราการ
นายประทีป นทีทววี ัฒน์ ปลัดจงั หวัดสมุทรปราการ และนายขจิตเวช แก้วน้อย น ายอาเภอพระสมุทรเจดีย์
ตรวจเยี่ยมครวั เรอื นเป้าหมายตามโครงการขจัดความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างย่ังยืนตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ศจพ.) ณ ศาลาอเนกประสงค์ปากทางเข้า องค์การบรหิ ารส่วนตาบล
แหลมฟ้าผา่ อาเภอพระสมทุ รเจดีย์

นางสาวปภาดา เศรษโกศล นักวชิ าการแรงงานชานาญการ หัวหน้าฝ่ายส่งเสรมิ และบรกิ าร
จัดหางาน พรอ้ มด้วยนางสาวอรอนงค์ ภูบัวเงนิ และนายกฤตยันต์ บุญเกิด นักวชิ าการแรงงาน สานักงาน
จัดหางานจังหวัดสมุทรปราการ ลงพ้ืนเก็บข้อมูลครวั เรอื นเป้าหมาย วเิ คราะห์ตามแนวทาง 4 ท โดยให้
ครวั เรอื นมสี ่วนรว่ มในการแก้ปญั หาของตนเอง ณ พน้ื ที่อาเภอพระสมุทรเจดีย์ จงั หวดั สมุทรปราการ

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 16

ความสาเรจ็ และการเปล่ียนแปลงท่ีเกิดขึ้น
ครวั เรอื นเป้าหมาย
นางพยุง สังขเ์ จรญิ ครวั เรอื นเป้าหมาย มิติท่ีอยู่อาศัย ที่หนักที่สุด ได้รบั การช่วยเหลือการ

สรา้ งท่ีอยู่อาศัย จากกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ท้ิงกัน” โดยคณะกรรมการบรหิ ารศูนย์อานวยการขจัด
ความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงอาเภอพระสมุทร
เจดีย์ (ศจพ.อ.พระสมทุ รเจดีย)์

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 17

บทบาทของผู้นาชุมชน

บทบาทของผู้ นาชุมชนในการขับเคล่ือนการแก้ไขปั ญ ห าความยากจน เร่มิ จากการ
สารวจข้อมูล เข้าถึงทุกครวั เรอื นและสอบถามเพื่อค้นหาข้อมูลและสภาพปัญหา เพ่ือให้ได้ข้อมูลที่เป็นจรงิ
วเิ คราะห์ข้อมูลรว่ มกันกับคณะกรรมการหมู่บ้าน และส่งต่อข้อมูลให้กับห น่วยงานที่เก่ียวข้องกาหนดแนว
ทางการชว่ ยเหลือและแก้ไขปัญหา ปัญหาทเ่ี จอและเปน็ ปัญหาหลักคือทีอ่ ยู่อาศัยไม่ม่นั คง ไมม่ ีที่ดินเป็นของ
ตัวเอง เอกสารสิทธหิ์ าย และท่ีดินปลูกสรา้ งท่ีอยู่อาศัยเป็นที่ราชพัสดุอยู่ในการดูแลของอู่ทหารเรอื พระ
จุลจอมเกล้า ซึ่งในการท่ีจะต่อเติม ปรบั ปรุง ซ่อมแซม และออกบ้านเลขท่ี ต้องไปขออนุญาตทาให้เพ่ิม
กระบวนการและขน้ั ตอน สง่ ผลใหผ้ ู้ท่ีอยู่อาศยั ลาบากในการดาเนินชวี ติ และการเขา้ ถงึ บรกิ ารภาครฐั

ชุมชนมีการช่วยเหลือ โดยการส่งต่อข้อมูลขอความช่วยเหลือจากองค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถ่ินในพ้ืนที่ กรณี มีครวั เรอื นทป่ี ระสบปญั หาบ้านชารุด ในส่วนท่ีชุมชนช่วยชุมชนเองคือการใชท้ ุนชุมชนท่ี
มีอยู่มาช่วยเหลือ เช่น ทุนที่เป็นเงนิ จากกองทุนหมู่บ้านมาช่วยเหลือผู้ได้รบั ผลกระทบด้านท่ีอยู่อาศัยในการ
ซ่อมแซม ซ่งึ โดยพ้ืนฐานของคนในชุมชนจะช่วยเหลือ เผื่อแผ่ เกื้อกูลกันอยู่ด้วย ท้ังในยามสุข และตกทุกข์
ได้ยาก และมีการส่งเข้ารว่ มโครงการ “บ้านพอเพียง” โดยการดาเนินการจะบูรณาการร่วมกันหลาย ๆ
หนว่ ยงาน

ภาคีการพัฒนามีส่วนในการขับเคลอ่ื นการแก้ไขปญั หาความยากจน โดยท้องถิ่นอาเภอได้มี
หนังสือชีแ้ จงแนวทางและเรง่ รดั ไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ กระบวนการต่อไปคือการลงพื้นท่ี
ตรวจสอบข้อมูล และตรวจสอบเอกสิทธต์ิ ่าง ๆ ท่เี ก่ยี วข้อง เชน่ กรณีการชว่ ยเหลอื ผู้ได้รบั ผลกระทบด้านที่อยู่
อาศัยบ้านไม่มั่นคง แต่ทั้งนี้ต้องให้เป็นไปตามเง่อื นไข ระเบียบ กฎหมาย ท่ีเกี่ยวข้อง โดยสานักงานพัฒนา
ชุมชนอาเภอได้สรุปข้อมูลในแต่ละมิติและส่งต่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อให้ทราบกลุ่มเป้าหมาย
เป็นใครบ้างท่ีจะต้องได้รบั การช่วยเหลือในแต่ละมิติ ปัญหาต่าง ๆ เช่น การกินอาหาร การใช้ยา การจัด
บ้านเรอื น เพื่อให้หน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องได้เข้าไปดูแล ให้คาแนะนา ให้ความรู้ เพ่ือที่จะให้กลุ่มเป้าหมาย
สามารถที่จะแก้ไขปัญหาเองได้ ในส่วนปัญหาสาคัญ เชน่ ที่อยู่อาศัยและรายได้ ทั้งนี้เกิดจากการท่ีได้สารวจ
ขอ้ มูลจรงิ นาขอ้ มลู มาวเิ คราะห์ และตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลอกี ครงั้ เพ่ือความถูกต้อง รวมถึงการนา
ปัญหามาจัดลาดับความสาคญั ของปัญหา ถ้าเป็นปัญหาท่ีเบาบางกส็ ามารถแกไ้ ขได้ทันที ในส่วนปัญหาที่เป็น
ปัญหาหลกั และสาคัญต้องนาเขา้ ท่ีประชมุ และกลัน่ กรองข้อมูลเปน็ รายครวั เรอื นที่จะต้องใหก้ ารชว่ ยเหลือ

จดุ เรม่ ิ ต้นของการจดั ตั้งกองทุน “คนพระสมทุ รเจดียไ์ ม่ทิ้งกนั ” เกดิ จากปญั หาจากระบบของ
ทางราชการที่ไม่เพียงพอและระเบียบ กฎหมายไม่เอื้ออานวย ในการให้การช่วยเหลือผู้ได้รบั ผลกระทบ เชน่
การซ่อมแซมท่ีอยู่อาศัย ประกอบกับพื้นท่ีก็เจอปัญหาที่หลากหลาย ถ้าจัดท้ังเป็นกองทุนจะสะดวกต่อการ
บรหิ ารจัดการ โดยเปิดโอกาสให้คนในอาเภอพระสมุทรเจดีย์ได้ช่วยเหลือกันในนามของผ้าป่าตามกาลัง
ศรทั ธาคนละ 5 บาท 10 บาท หลาย ๆ คนก็สามารถเป็นกองใหญ่ท่ีจะมาช่วยเหลือชาวบ้านได้ บรกิ ารจัดการ
ด้วยระเบียบของกองทุน มีระบบบัญชี มีคณะกรรมการบรหิ ารกองทุน โดยนายอาเภอพระสมุทรเจดีย์เป็น
ประธาน และมีคณะกรรมการตรวจอสอบ การเบิกจ่าย ระบบภาษี และการหารายได้เข้ากองทุน และมีการ
ประชมุ สรุปผลการดาเนินงานของกองทุนทกุ เดือน

การขับเคลื่อนกองทุนฯ โดยชุดปฏิบัติการระดับตาบล และ ศจพอ.ระดับอาเภอ โดยการ
ประชาสัมพันธผ์ า่ นกานันผู้ใหญ่บ้าน หนว่ ยงานราชการ รฐั วสิ าหกิจ เอกชน กล่มุ องค์กรต่าง ๆ ได้จัดต้ังผ้าป่า
ระดับตาบล และนาผ้าป่าไปทอดถวายรว่ มกันที่วัดใหญ่ ใชร้ ะยะเวลา 1 เดือน ในการดาเนินกิจกรรม ได้ยอด

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 18

ผ้าป่ า 2 แ สน ก ว่าบ าท แ ต่ ก อ งทุ น น้ี ยังเปิ ด รับ บ ร จิ าค ต่ อ เนื่ อ งโด ย ก ารดู แ ล ขอ งธน าค ารอ อ ม สิ น
ในรูปแบบ QR Code ซ่ึงได้มีการประชาสัมพันธอ์ ย่างต่อเนื่อง หรอื ติดต่อผ่านกานันผู้ใหญ่บ้านในพ้ืนที่
ใกล้เคียงได้ และกองทุนนี้ เป็นนโยบายของท่านนายอาเภอถึงแม้ว่าท่านจะไม่ได้ดารงตาแหน่งนายอาเภอ
พระสมุทรเจดีย์แล้ว กองทุนน้ีจะถกู ส่งมอบไว้เป็นทุนสาหรบั คนพระสมุทรเจดีย์ทุกคน และจะต้องสานต่อให้
เปน็ ไปตามระเบียบของกองทนุ ต่อไป

หลังจากที่ได้จัดผ้าป่าแล้วครวั เรอื นแรกที่ได้รบั การชว่ ยเหลือจากกองทุนคือ ครวั เรอื นของ
นางพยุง สังข์เจรญิ อายุ 70 ปี ครวั เรอื นท่ีตกเกณฑ์ในมิติท่ีอยู่อาศัยเนื่องจากไฟไหม้ท่ีอยู่อาศัยได้รบั ความ
เสียหายทั้งหลัง ส่งผลให้ไม่มีที่อยู่อาศัยต้องอาศัยเพิงพัก ประกอบด้วยลูกชาย 3 คน ซ่ึงลูกชาย 2 คน
เป็นผู้พิการทางสายตา แต่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ และลูกชายอีก 1 คนกาลังจะกลายเป็นคนพิการทาง
สายตาเช่นกัน ใช้ชีวติ แบบพ่ึงพาตนเองยึดอาชีพเย็บใบจากหาเลี้ยงครอบครวั กองทุนฯ สนับสนุนการ
สรา้ งบา้ นให้ จานวน 1 หลัง สรา้ งในทดี่ ินของวดั คู่สรา้ งโดยทาสญั ญาเชา่

สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 19

บทบาทภาคประชาสังคม

นางสาวตุ๊กตา ตะเพียรทอง เลขานุการสภาองค์กรชุมชนตาบลในคลองบางปรากด
สภาองค์กรชุมชนมีภารกิจส่วนหนึ่งในคือการทางานในพ้ืนที่ ตามมาตรา ๒๑ ในเรอ่ ื งปัญหาส่ิงแวดล้อม
คุณภาพชีวติ ปัญหาความยากจนกับชาวบ้าน เรม่ ิ ต้นคือสภาองค์กรชุมชนต้องไปเก็บข้อมูลกลุ่มเปราะบางท่ี
อยู่ในพนื้ ที่ตาบลในคลองบางปรากด จากนั้นนาข้อมูลมาวเิ คราะห์ สังเคราะห์รว่ มกัน เพื่อให้ทราบปัญหาว่ามี
เรอ่ ื งอะไรบ้าง เชน่ ปัญหาสุขภาพ ส่งต่อให้ภาคีทที่ างานรว่ มกนั ในส่วนเรอ่ ื งท่ีอยอู่ าศัย สถาบันพัฒนาองค์กร
ชมุ ชนท่ีเข้ามาให้การสนับสนุนในเรอ่ ื งของการซ่อมแซมบ้าน เกณฑ์ในการซ่อมบ้านคือ ผ้ปู ่วยติดเตียง หรอื ผู้
ยากจนที่มีรายได้น้อย ให้ผไู้ ด้รบั ผลกระทบได้มีบ้านอาศัยท่ดี ีข้ึน และมีคุณภาพชีวติ ที่ดีขึ้น กิจกรรมที่เข้าไปมี
ส่วนรว่ มของครวั เรอื นนางพยงุ สังข์เจรญิ ส่วนท่ี ๑ การซ่อมแซมบ้านเพื่ออยอู่ าศัย ส่วนที่ ๒ วเิ คราะห์สาเหตุ
ของปัญหาความยากจนและค้นหาปัญหาความต้องการ เดือดรอ้ นอะไร ยากจนเพราะไม่มีอาชพี ไม่มีรายได้
ไม่มีอาชพี เสรมิ ไม่มีความรูเ้ รอ่ ื งการประกอบอาชพี เราก็จะเข้าไปส่งเสรมิ ให้เขามีอาชพี และมีรายได้ ส่วนท่ี ๓
ส่งต่อข้อมูลและต่อยอดความช่วยเหลือจากส่วนราชการ เช่น สานักงานพัฒนาสังคมและความม่ันคง
ของมนุษย์จังหวัด สานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอ จังหวัดโดยการนาข้อมูลมาวเิ คราะห์ข้อมูลจากหลายๆ
หนว่ ยงาน ซง่ึ เปน็ ข้อมลู ชุดเดียวกัน การทางานรว่ มกันจะทาให้การทางานไม่ซา้ ซอ้ นกัน เพราะทกุ หนว่ ยงานใช้
ขอ้ มูลชุดเดียวกัน เวลาชว่ ยเหลือจะได้ตรงเป้า เวลาลงพื้นท่ีในการดาเนินการชว่ ยเหลือจะทาให้แก้ไขปัญหา
ได้ตรงจดุ นค่ี ือส่งิ ทีจ่ ะทาต่อไปในอนาคต

ส่ิงท่ีทางสภาองค์กรชุมชนได้ให้การช่วยเหลือไปแล้ว ไม่ได้ทาแล้วปล่อยทิ้ง มีกลับลงไป
ติดตาม ดูแล สอบถามหลังจากการได้รบั การช่วยเหลือ ตามสภาพ ตามอัตภาพ ว่าหลังจากได้รบั การ
ชว่ ยเหลือแล้วมีชวี ติ ความเป็นอยู่อย่างไร และสิ่งท่ีครวั เรอื นที่ได้รบั การช่วยเหลือตอบกลับการมาคือการมี
ชีวติ ความเป็นอยู่และคุณภาพชวี ติ ที่ดีขึ้น ขอบคุณชุดทางาน ไม่ว่าจะเป็นจิตอาสา หน่วยงานราชการ กานัน
ผู้ใหญ่บ้าน ภาคีที่มีส่วนรว่ ม แล้วก็สอบถามเก็บข้อมูลเพ่ิมเติมว่าเขาจะอยู่อย่างไร จะประกอบอาชีพอะไร
ต้องการใหช้ ่วยเหลือด้านไหนเพ่ิมไหม เช่น ด้านอาชพี ซกั ชวนมาเรยี นรูแ้ ละประกอบอาชีพ คือเป็นการสรา้ ง
อาชีพให้เขาแต่ต้องดูด้วยว่าอาชีพน้ันเขาสามารถท่ีจะทาได้ไหม อย่างเช่น เขาบอกว่าเขาไม่มีความรูเ้ ร่อื ง
อาชีพเลย เราก็ต้องไปดูอาชีพที่เหมาะสมสาหรบั เขา ถ้าเขาทาได้ก็จะสามารถสรา้ งอาชีพได้ แต่ถ้าเขาไม่
สามารถก็ต้องส่งต่อการชว่ ยเหลือ เพราะปญั หาหลักๆ ในการสรา้ งอาชพี คอื งบประมาณ เราต้องดคู วามพรอ้ ม
ของหนว่ ยงานที่จะไปชว่ ยเหลอื และดคู วามพรอ้ มของกลมุ่ เป้าหมายทจี่ ะได้รบั การชว่ ยเหลือด้วย

สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 20

รูปแบบโมเดลที่สามารถเป็นต้นแบบให้กับหน่วยงานอ่ืนได้ที่เปน็ รูปธรรม
อาเภอคลองเขื่อน จงั หวัดฉะเชิงเทรา ได้นาองคค์ วามรูก้ ารดาเนินการขจัดความยากจนและ

พัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในลักษณะการจัดต้ั งกองทุน
“คนพระสมทุ รเจดีย์ ไมท่ ้ิงกัน” และการดาเนนิ การทอดผ้าป่าสามคั คีเพื่อแก้ไขปญั หาความยากจนและพัฒนา
คนทุกชว่ งวัย สมทบกองทุน “คนพระสมุทรเจดีย์ ไม่ท้ิงกัน” ของอาเภอพระสมุทรเจดีย์ ไปดาเนินการขจัด
ความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในลักษณะการ
จดั ต้ังกองทุน “อาเภอคลองเข่อื นจะไม่ท้ิงใครไวข้ ้างหลัง” และการดาเนินการทอดผ้าปา่ สามัคคี สมทบกองทุน
"อาเภอคลองเขื่อนจะไม่ทิ้งใครไวข้ ้างหลัง" เพ่ือแก้ไขปัญหาความยากจนและพัฒนาคนทุกช่วงวัย ในวันที่ 3
มิ ถุ น าย น 2 5 6 5 เว ล า 0 9 .3 0 น . ณ ห อ ป ระชุ ม อ า เภอ ค ล อ งเขื่ อ น ที่ ว่ าก าร อ า เภ อ ค ล อ งเขื่ อ น
จงั หวัดฉะเชงิ เทรา ซง่ึ ถอื ได้วา่ มรี ูปแบบโมเดลทีส่ ามารถเปน็ ต้นแบบให้กบั หนว่ ยงานอ่ืนได้ที่เปน็ รูปธรรม

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 21

อาเภอวังนา้ เย็น จงั หวัดสระแก้ว

“วังนา้ เย็นมพี ระบรมสารรี กิ ธาตลุ า้ ค่า แดนถา้ นา้ ตกสวย
รา่ รวยพืชเศรษฐกิจ แหล่งผลิตนมโค เติบโตด้วยรูร้ กั สามัคคี”

ชุมชนประสบผลสาเรจ็ ในการขจดั ความยากจนและพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างย่ังยืน ตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

ขอ้ มูลท่ัวไปของชุมชน

ชอื่ ชุมชน บา้ นชยั ณรงค์ หมทู่ ี่ 11 ตาบลวังนา้ เยน็ อาเภอวงั นา้ เยน็ จงั หวดั สระแกว้
ชอื่ -สกุล นางสมคดิ คงฉมิ ตาแหนง่ ผู้ใหญ่บา้ นชยั ณรงค์

ข้อมูลพ้ืนฐานของชุมชน
ประวัติหมู่บ้าน ความเป็นมาของหมู่บ้าน เมื่อปี 2523 นายชาญชัย ศรศี ิลป์ และ

นายณรงค์ ปราณีวฒั น์ เป็นผู้นาชาวบ้าน จานวน 13 ครวั เรอื น จากบ้านโคกสะอาด ตาบลหนองกุง
ก่ิงอาเภอโนนคูณ จังหวัดศรสี ะเกษ มาจับจองซ้ือท่ีดินทากิน ในบรเิ วณน้ี และอาศัยอยู่รวมกัน
เป็นกลุ่มบ้าน เรยี กว่า กลุ่มศรสี ะเกษ ซงี่ อยู่ในเขตการปกครองของบ้านทรพั ย์นิยม หมู่ท่ี 2 ตาบล
วังน้าเย็น อาเภอวังน้าเย็น จังหวัดสระแก้ว ต่อมาเม่ือปี 2531 ได้มีประชากรย้ายเข้ามามากขึ้น
จึงขอแยกเขตการปกครอง ออกจากบ้านทรพั ย์นิยม จัดต้ังหมู่บ้านใหม่ เป็นหมู่ท่ี 11 ตาบลวังน้าเย็น
อาเภอวังน้าเย็น และเปล่ียนชอื่ จากกลุ่มบ้านศรษี ะเกษ เป็นบ้านชยั ณรงค์ มีผู้ใหญ่บ้านคนแรกคือ
นายกุล พงเกษ “ ชยั ณรงค์ ” มาจากช่ือของคน 2 คน ซง่ึ เป็นผู้นาหมู่บ้าน คือ นายชาญชัย ศรศี ิลป์
และนายณรงค์ ปราณีวัฒน์ เพอ่ื เปน็ เกยี รติจงึ ใชช้ อ่ื ท้งั 2 คน เปน็ ชอ่ื ของหม่บู า้ น

การปกครองหมู่บ้าน

บ้าน ชัย ณ รงค์อ ยู่ ใน เขตก ารป กค รอ งขอ งอ งค์ การบรหิ ารส่วน ต าบ ล วังน้ าเย็ น

มีผใู้ หญ่บา้ นรวมถงึ ปจั จุบนั จานวน 3 คน ได้แก่

1. นายกลุ พงเกษ ดารงตาแหน่งระหวา่ งปี 2531- 2540

2. นายออ่ นจนั ทร์ ต้นจนั ดี ดารงตาแหน่งระหว่างปี 2540- 2546

3. นางสมคดิ คงฉมิ ดารงตาแหนง่ ระหวา่ งปี 2546-ปัจจุบนั

เบอรโ์ ทรศัพท์ 0890881712

ลักษณะทีต่ ั้งของหมู่บ้าน

พ้นื ทเ่ี ปน็ ที่ราบใช้ทาไร่ อยหู่ ่างจากทวี่ า่ การอาเภอวังน้าเยน็ ไปทางทิศใต้ระยะทาง 4.5

กโิ ลเมตร

- ทศิ เหนอื ติดกับ หมทู่ ี่ 2 ตาบลวังนา้ เย็น

- ทิศใต้ ติดกับ หมู่ที่ 4 ตาบลตาหลังใน

- ทิศตะวันออก ติดกบั หมทู่ ี่ 7 ตาบลวงั น้าเยน็

- ทิศตะวันตก ติดกบั หม่ทู ่ี 12 ตาบลวงั น้าเยน็

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 22

โครงสรา้ งพื้นฐาน
วดั 1 วัด คอื วดั ชยั ณรงค์

โครงสรา้ งทางสังคม
กลมุ่ อาชพี กลมุ่ สัมมาชพี ทาไมก้ วาดดอกหญ้า กลุ่มปลูกผกั กลมุ่ ทอผา้ และทอเสื่อ

ผลิตภณั ฑช์ ุมชนไมก้ วาดดอกหญ้า ผกั ชฝี รง่ั ผา้ ทอมอื และเสอ่ื บา้ นชยั ณรงค์
ครวั เรอื นและประชากรเปา้ หมาย

เป็นหมู่บา้ นขนาดเลก็ ส่วนใหญ่ยา้ ยมาจาก จงั หวัดศรสี ะเกษ จงั หวัดอุดรธานี และ
จังหวัดสุรนิ ทร์ ปัจจุบันบ้านชยั ณรงค์ มีประชากรอาศัยอยู่จานวน 114 ครวั เรอื น ประชากรรวม
316 คน แบ่งเป็นเพศชาย 160 คน เพศหญิง 156 คน การประกอบอาชีพ ประชากรในหมู่บ้าน
ส่วนใหญป่ ระกอบอาชพี ทาไร่ และเล้ียงโคนม โคเน้ือ

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 23

สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 24

ทุนชุมชน

ทุนทางกายภาพ มีเสน้ ทางการคมนาคมสะดวก หมบู่ า้ นอยไู่ มไ่ กลจากตัวอาเภอมากนกั
ไฟฟา้ นา้ ประปา มีครบ มีอินเตอรเ์ นต็ ประชารฐั

ทุนทางธรรมชาติ มดี ินท่อี ดุ มสมบูรณ์ มีคลองธรรมชาติทนี่ า้ ไหลผา่ นตลอดปี สภาพอากาศดี
ไม่รอ้ นหรอื หนาวเกนิ ไป มีป่าไม้ทีย่ งั คงอุดมสมบรู ณ์

กองทุนชุมชน มเี งนิ กองทนุ หมู่บ้าน มเี งนิ กองทนุ กข.คจ มีเงนิ กลุ่มออมทรพั ย์เพือ่ การผลิต
ทุนสังคม มนุษย์ ประชาชนในหมู่บา้ นมีความสามคั คี มีจติ อาสาชว่ ยเหลือซงึ่ กนั และกนั มกี าร
บรจิ าคส่ิงของชว่ ยเหลือผู้ตกทุกข์ได้ยาก ประชาชนในหมู่บ้านมีความสนใจใกล้เคียงกันและมีความ
เช่ือประเพณีในทางเดียวกัน ประชาชนในหมู่บ้านมีความสัมพันธก์ ันอย่างไม่เป็นทางการ ทุนมนษุ ย์
คนในชุมชนมีทกั ษะในการทอผา้ และทอเส่ือ และมีทกั ษะในการทาการเกษตร

ปญั หา จาแนกแยกตาม 5 มิติ

ครวั เรอื นตัวอย่างในการขจดั ปัญหาความยากจนฯ ตกเกณฑ์ด้านรายได้ นายบญุ ล้วน ชยั สน
บ้านเลขท่ี 28 หมู่ที่ 11 ต.วังน้าเย็น ตกเกณ ฑ์ด้านรายได้เฉลี่ยต่ากว่า 38,000 บาท/คน/ปี
ครวั เรอื นอาศัยอยกู่ นั ท้ังหมด 3 คน โดยมีนายบุญล้วน ชยั สน เปน็ หัวหนา้ ครวั เรอื น มีภรรยาท่พี กิ าร
เดินไม่ได้ และลูกชายอีก 1 คน ซ่ึงรายได้ส่วนใหญ่มาจากนายบุญล้วน เพราะลูกชายต้องคอยดูแล
แมท่ ่เี ดินไม่ได้ การหารายได้เพยี งคนเดียวมาจุนเจือให้คนในครวั เรอื นทงั้ 3 คนเปน็ ความยากลาบาก
มากของครอบครวั น้ี อกี ท้ังนายบุญลว้ นกเ็ รม่ ิ มาอายมุ าก รา่ งกายเรม่ ิ ไมแ่ ข็งแรง และจติ ใจเรม่ ิ ท้อแท้

การแก้ปัญหา ความยากจน พัฒนาคนทุกชว่ งวัยแบบพุ่งเป้า ในระดับพื้นท่ี

นางสมคิด คงสิม ผู้ใหญบ่ ้านชยั ณรงค์ รว่ มจดั ทาแผนรายครวั เรอื น ตามหลัก ๔ ท ดังน้ี
ทักษะ ได้ประสานหน่วยงานภาคีท่ีเกี่ยวขอ้ งเข้ามาให้ความรูพ้ ัฒนาทักษะด้านอาชพี

ให้กับครวั เรอื นเปา้ หมาย เชน่ การเลยี้ งปลาดกุ เลี้ยงไกไ่ ข่ ปลูกผกั สวนครวั จาหน่าย เพราะเคยเล้ยี ง
ไกพ่ นั ธุพ์ นื้ บ้าน และเคยเล้ียงหมูมาก่อน นายบญุ ล้วน ชยั สน มคี วามรดู้ ้านนี้

ทัศนคติ ช่วงแรกนายบุญลว้ น ชัยสน มีทัศนคติท่ีเป็นลบ มองโลกในแงร่ า้ ย ท้อแท้
สิ้นหวัง ไม่อยากมีชวี ติ อยู่ต่อไป เนื่องจากปญั หาที่รุมเรา้ มาพรอ้ มๆกัน ทั้งปัญหาการเงนิ และปัญหา
สุขภาพของภรรยา หลังจากที่ทีมพ่ีเล้ียง ทีมปฏิบัติการฯ และ ศจพ.อ. ลงพ้ืนที่มาเยี่ยมเยียน ทาให้
นายบุญล้วน ชัยสน มีทัศนคติที่ดีขึ้นมีกาลังใจในการดารงชีวติ มากข้ึน เนื่องจากมีหลายหน่วยงาน
เขา้ มาชว่ ยเหลอื เสรมิ กาลังใจให้สามารถอยไู่ ด้อย่างมคี วามสขุ

ทรพั ยากร นายบุญล้วน ชัยสน มีโรงสขี ้าวขนาดเลก็ จงึ มีราขา้ วทีเ่ หลือจากการสขี า้ ว
มีพื้นท่ีข้างบ้านท่ีไม่ได้ทาประโยชน์อะไร เนื่องจากทุกวันต้องออกไปรบั จา้ ง จึงประสานหน่วยงาน
เกีย่ วข้องในพน้ื ที่ ปรบั ปรงุ พัฒนาทรพั ยากรที่มีอยู่ให้สามารถสรา้ งรายได้เพือ่ เล้ยี งชพี

ทางออกครวั เรอื น ผู้นาชุมชน ทีมพ่ีเลี้ยง ทีมปฏิบัติการฯ และ ศจพ.อ. ได้เชื่อมโยง
หน่วยงานภาคีให้ เข้ามา ชว่ ยเหลือดูแล ลงพ้ืนท่ีแล้วรว่ มกันหาทางออกโดยการที่นายอารยันต์ ท่าใหญ่
นายอาเภอวังน้าเยน็ ได้มอบเครอ่ ื งอปุ โภคบรโิ ภคท่จี าเป็น ประมงอาเภอและปศุสัตวอ์ าเภอนาไก่พนั ธุ์

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 25

พนื้ บ้านและปลาดุกมาให้เลี้ยง เนอื่ งจากครวั เรอื นนี้มีราขา้ วที่สามารถเป็นอาหารของสัตว์ได้ เกษตร
อาเภอมาสอนการปรงุ ดินใหเ้ หมาะแก่การปลกู พืชสวนครวั และนาเมล็ดพันธุผ์ กั มาให้ เทศบาลเมือง
วังน้าเย็นเข้ามาปรบั ปรงุ พ้นื ทีท่ ่ีจะใชใ้ นการเพาะปลูกผกั สวนครวั สาธารณสุขอาเภอได้เข้ามาแนะนา
การดแู ลผู้ปว่ ยทไี่ มส่ ามารถเดินได้ กองทุนหมู่บา้ นและคนในชุมชน รว่ มกันบรจิ าคเงนิ มอบใหเ้ ปน็ ทุน
ในการประกอบอาชพี และรว่ มแรงรว่ มใจกันเก็บกวาดบ้านให้นา่ อยู่ เสรมิ คุณภาพชีวติ ให้สามารถมี
ชวี ติ อยู่ได้อยา่ งมีความสุข

ผลของการแก้ไขปัญหา สิง่ แรกท่ีเห็นได้ คือรอยย้ิมของนายบุญล้วน ชยั สน ท่ีได้รบั
มอบกาลังใจจากหลายๆภาคส่วน คุณภาพชวี ติ ของครอบครวั นี้ดีข้ึนสามารถลดรายจ่ายในครวั เรอื น
ได้ และในอนาคตน่าจะมีรายได้เพิ่มข้ึน เม่ือใช้กระบวนการอย่างนี้แล้วครวั เรอื นจะหายจนไม่เป็น
ภาระของสังคม

การแก้ไขปัญหาโดยใชเ้ มนูแก้จนตามมิติความขัดสน 5 มิติความขัดสน

(1) ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ

เล้ียงปลาดุก

ปลูกผักสวนครวั
สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 26

(2) การศึกษาและทักษะที่จาเป็น ทาอาหารปลา ปลูกผักสวนครวั และ เล้ียงปลาดุก
สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 27

(๓) การเขา้ ถึงบรกิ าร ความชว่ ยเหลือ และการมีส่วนรว่ มในสังคม
สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 28

ทาอย่างไรบา้ ง ในขัน้ ตอนของ
1. การอยู่รอด 2.พอเพียง และ 3.การยั่งยืน
1) การอยู่รอด วางแผนจดั ปรบั ผังท่อี ยอู่ าศัยในการพัฒนาพืน้ ที่ และพัฒนาคณุ ภาพ

ชวี ติ ทุกมิติ เรม่ ิ จากเรอ่ ื งปากทอ้ ง มคี วามมน่ั คงทางอาหาร โดยการปลกู ผักสวนครวั เลยี้ งปลา
2) พอเพียง สนับสนุนให้นาพักสวนครวั ท่ีปลูก ปลาดุก ไก่ท่ีเล้ียงไว้ มารับประทาน

ภายในครวั เรอื น เหลือจากรบั ประทานก็แบ่งปันให้เพื่อนบ้าน เป็นการลดรายจา่ ย และกินใชอ้ ย่าง
พอเพยี ง

3) ยั่งยืน นาผลผลิตที่ได้จากการปลูกผกั สวนครวั ปลาดุก ไก่ ท่เี หลือจากรบั ประทาน
ภายในครวั เรอื น และแบง่ ปนั เพือ่ นบ้านแล้ว ไปจาหนา่ ยให้กับรา้ นคา้ ภายในชุมชน ทาให้มีรายได้เพิ่ม
ให้กับครวั เรอื น มีความเป็นอยู่ท่ีดีข้ึน สามารถพ่ึงพาตนเองได้ รว่ มดูแลและพัฒนาส่ิงแวดล้อม ไม่
ทาลายสง่ิ แวดลอ้ ม เกดิ เป็นความยง่ั ยืนต่อไป
ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง/เครอื ขา่ ยในการแก้ไขปัญหา

ระดับจงั หวัด
ผู้ว่าราชการจังหวัดสระแก้ว ให้ทุกอาเภอสารวจครวั เรอื นที่มีสภาพบ้านท่ีไม่มั่นคงถาวร
เพื่อใหก้ ารแกไ้ ขปัญหาได้เกดิ ผลอย่างเปน็ รปู ธรรม หาชอ่ งทางให้ครวั เรอื นยากจน “ทาอยา่ งไร ถึงจะ
เขา้ ถึงสวัสดิการของรฐั ได้” และประกาศวาระจงั หวัดสระแกว้ เรอ่ ื งการขจัดความยากจนและพัฒนา
คนทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อประชาสัมพันธใ์ ห้ทุกภาคส่วน
ได้รบั ทราบ พรอ้ มทัง้ มอบหมายให้อาเภอดาเนนิ การจดั ต้ัง “ทีมพเ่ี ล้ียง” ติดตาม ดูแลครวั เรอื นอย่าง
ใกล้ชิดและบันทึกกิจกรรมการให้ความช่วยเหลือบุคคล/ครวั เรอื นเป้าหมาย ในระบบ Logbook
มอบหมายปลัดจังหวัดสระแก้ว รว่ มกับ ศจพ.อ.เยี่ยมให้กาลังใจครวั เรอื น และมอบเครอ่ ื งอุปโภค
บรโิ ภค

สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 29

พัฒนาชุมชนจังหวัดสระแก้ว จัดประชุมคณะกรรมการบรหิ ารศูนย์อานวยการขจดั ความ
ยากจนและพฒั นาคนทกุ ชว่ งวัยอย่างยัง่ ยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งจงั หวัดสระแก้ว
(ศจพ.จ.) รบั รองข้อมูลครัวเรอื นเป้าหมายฯ ท่ีผ่านการ Re X-ray ครัวเรอื นเป้าหมาย TPMAP
จังหวัดสระแก้ว ส่งต่อข้อมูล ขับเคล่ือน การให้ความชว่ ยเหลือฯ ตาม “วาระจังหวัดสระแก้ว ขจัด
ความยากจน และพัฒนาคนทุกชว่ งวัยอย่างย่ังยืน”

หัวหน้าสานักงานจังหวัดสระแก้ว ในฐานะเลขานกุ ารคณะกรรมการบรหิ ารศูนย์อานวยการ
ขจัดความยากจนฯ จงั หวัดสระแก้ว ตรวจสอบข้อมูลครวั เรอื นเป้าหมายรว่ มกันสนับสนุนการจดั ทา
แผนพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ งบประมาณ กฎระเบยี บ เพื่อให้เกดิ การคลีค่ ลาย ครอบคลุมการพัฒนาและ
การดาเนินการ

ระดับอาเภอ
นายอาเภอวังนา้ เย็น หัวหน้าคณะทางานฯ ศจพ.อ. มอบหมายแบง่ งานคณะทางานฯและภาคี

เพ่ือช่วยเหลือครวั เรอื นเป้าหมาย และ แต่งตั้งทีม “พ่ีเล้ียง” เพื่อเป็นกลไกสาคัญในการขับเคล่ือน
การขจดั ความยากจนฯ ในระดับพืน้ ที่

ปลัดอาเภอ ดูเรอ่ ื งของแผนพัฒนาอาเภอทาให้มองเห็นการพัฒนาของพื้นที่วังน้าเย็นว่าจะ
เป็นไปในทศิ ทางไหน ทุกหน่วยงานต้องให้ความสาคญั ชาววงั นา้ เย็นจะต้องมคี ุณภาพชวี ติ ที่ดีขึ้น

สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 30

สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 31

พัฒนาการอาเภอ

1. ศจพ.อ. โดยเลขานุการคณะทางานฯ (สพอ.) รวบรวบสภาพปญั หาและจาแนกประเภท
ครวั เรอื นนาเข้าทป่ี ระชุม ศจพ.อ. เพอื่ รบั ทราบขอ้ มูลเบอื้ งต้นพรอ้ มประสานคณะทางานฯและ
หน่วยงานท่ีเกยี่ วขอ้ งเพ่ือพิจารณาการให้ความชว่ ยเหลือตามศักยภาพของหนว่ ยงาน

2. ศจพ.อ.โดยเลขาคณะทางานฯ จดั ทาแผนการลงพ้ืนท่ีให้ความชว่ ยเหลอื แจง้ คณะทางานฯ
ทีเ่ กยี่ วขอ้ ง และทีมปฏบิ ัติการ พรอ้ มทมี พเ่ี ลยี้ ง เนน้ การแกไ้ ขปัญหาเป็น 3 ระดับ

ระดับชุมชน : ให้ชุมชนใช้กระบวนการชุมชนช่วยเหลือแก้ไขปัญหาให้เสรจ็ ส้ินใน
ชุมชนในลาดับแรก

ระดับตาบล : บรู ณาการภาคชี ุมชนอน่ื /อบต./เทศบาล ฯลฯ ช่วยเหลือ
ระดับอาเภอ : โดย ศจพ.อ.
สานักงานเกษตรอาเภอวังน้าเย็น รว่ มออกแบบจดั ทาแปลงปลูกพืชผักสวนครวั โดยวาง
ระบบน้าและ ออกแบบแปลง และสนับสนุนพันธุ์ผักสวนครวั เช่น ตะไคร้ มะกรูด มะนาว ผักชีใบ
เล่ือยโดยดาเนินการเป็นข้ันตอนดังน้ี 1. ข้ันเตรยี มการสารวจปัญหา หาแนวทางพัฒนา 2. ขั้น
ปรบั ปรุงพ้ืนท่ีให้เหมาะสมกับการเพาะปลูก โดยมีการวางแผนระบบน้าภายในแปลงและสนับสนุน
วัสดทุ าปุ๋ยหมกั จากแกลบจากน้นั รว่ มกบั ชุมชน จัดทาแปลงปลูกผัก โดยมกี ารสนบั สนุนวสั ดุปรงุ ดิน
ปลกู และ ต้นกล้า เมล็ดพนั ธุผ์ ักสวนครวั ต่อมามีการติดตามให้คาแนะนาวธิ ีการดูแล การเพาะปลูก
พืชผัก พูดคุย ให้กาลังใจ แนะนาการปลูกผักสวนครวั ไว้รบั ประทาน และจาหน่ายให้กับรา้ นค้า
รา้ นอาหารตามสั่งในชมุ ชน

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 32

สานักงานประมงอาเภอวังน้าเย็น ได้มอบพันธุ์ปลาดุกอุยและ ปลาดุกรสั เซีย อย่างละ
150 ตัว อาหารกบเล็ก 2 กก. อาหารดุกเล็ก 2 กก และได้แนะนาวธิ กี ารทาอาหารสาหรบั เลีย้ งปลา
ดุกจากวัสดุ ทมี่ ีในพ้ืนท่ี เชน่ หยวกกล้วยสับ รารวม ปลายขา้ วต้มสุก และปลาป่น แนะนาวธิ กี ารเล้ียง
แหนแดง เพ่ือใชเ้ ป็นอาหารเลย้ี งปลาดกุ ในโอง่

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 33

เทศบาลเมืองวังน้าเย็น มอบเครอ่ ื งอุปโภคบรโิ ภค และนาเครอ่ ื งจกั รขนาดเล็กเข้าปรบั พื้นที่
บรเิ วณหลังบ้านให้เป็นพื้นท่ีปลูกพืชผักสวนครวั ปรบั สภาพหน้าดิน ให้สามารถใช้ประกอบอาชีพ
ทาการเกษตร ปลูกพืชผัก ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง สรา้ งความม่ันคงทางอาหาร ประกอบ
อาชพี เสรมิ สามารถพ่งึ พาตนเองได้

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 34

ปศุสัตว์อาเภอจดั หาพันธไุ์ ก่พื้นเมือง

ผู้ใหญ่บ้าน
คอยสอบถามเย่ยี มเยยี นใหก้ าลังใจและถามความต้องการ ประสานหนว่ ยงานท่เี กยี่ วขอ้ งใน

พ้ืนท่ใี นการสนบั สนุนการขจดั ปญั หาความยากจนใหค้ รวั เรอื นเป้าหมาย เชน่ คณะกรรมการหมู่บา้ น
รว่ มกบั กองกาลงั อส.ของอาเภอ ปรบั ปรุง ทาความสะอาดบรเิ วณหลงั บ้าน สาหรบั ปรบั เปน็ พ้นื ที่
ปลูกพืชผกั สวนครวั ไวร้ บั ประทานเพ่อื ลดรายจา่ ยและปรบั เลา้ หมูเดิมทาเป็นเลา้ ไก่ ตามท่ีครวั เรอื น
ต้องการเลีย้ งไกพ่ ้นื เมอื ง

ระดับตาบล
มีศูนย์ชว่ ยเหลือสังคมตาบล ประชาชนสามารถเข้าถึงบรกิ ารต่างๆ รวมทั้งข้อมูล ข่าวสาร

ด้านสวัสดิการสังคมและสังคมสงเคราะห์ เป็นการให้บรกิ ารท่ีอานวยความสะดวกแก่ประชาชน ลด
ภาระค่าใชจ้ ่ายในการเดินทางไปติดต่อราชการ รวมถงึ เพื่อใหป้ ระชาชนทกุ ชว่ งวัยได้รบั การคุ้มครอง
ทางสังคม ตลอดจนได้รบั การพัฒนาคุณภาพชีวติ ท่ีดี ด้วยการแก้ไขปัญหาได้อย่างเบ็ดเสรจ็ ที่จุด
เดียว (One Stop Service)

สรปุ ผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 35

คนในชุมชนมีส่วนรว่ มในการแก้ไขปัญหาอย่างไร
คณะกรรมการหมู่บ้าน/กองทุนหมู่บ้าน มอบวัสดุในการประกอบอาชพี แก่ครวั เรอื น โดย

มอบพันธุไ์ กพ่ ื้นเมือง ๓0 ตัว เมล็ดพันธุผ์ ัก ผักชไี ทย ต้นมะละกอ และต้นพรกิ ขหี้ นูสวน และเครอ่ ื ง
อปุ โภคบรโิ ภคบางส่วน อสม. รว่ มติดตามและดูแลผ้ปู ว่ ยอย่างสมา่ เสมอ

ผลของการแก้ไขปัญหาเป็นอย่างไร
- สภาพความเปน็ อยดู่ ีข้ึนมาก
- ทาใหค้ รวั เรอื นเปา้ หมาย มีกาลงั ใจในการใชช้ วี ติ อย่ตู ่อไป
- เกดิ ทักษะในการประกอบอาชพี เสรมิ เพิ่มรายได้
- เกดิ ความม่ันคงทางอาหาร
- มรี ายได้จากการขายผลผลติ

การทบทวนหลังปฏิบัติงาน

สิ่งที่คาดหวัง ก่อนการดาเนินโครงการ
ทุกคนทั้งผู้นาชุมชน ทีมพ่ีเลี้ยง ทีมปฏิบัติการฯ และ ศจพ.อ. ต้องการให้ครอบครัวน้ีมี

คุณภาพชวี ติ ที่ดีข้ึน หลุดพ้นจากความยากจน และมีความสุข สามารถชว่ ยขจัดปัญหาความยากจน
ใหก้ บั ครวั เรอื นเป้าหมายอย่างตรงจุด

ผลที่เกิดขึ้น ภายหลังดาเนินโครงการ
สิ่งแรกคือความสุขของครอบครวั น้ีที่ทุกคนสัมผัสได้ รอยย้ิมเสียงหัวเราะท่ีแสดงถึงสุข

การลดรายจา่ ยในครวั เรอื นเนื่องจากได้รบั เครอ่ ื งอุปโภคบรโิ ภคท่ีจาเป็น การมีอาชพี ท่ีมั่นคงมากขึ้น
ครวั เรอื นได้รบั การแกไ้ ขปญั หา คณุ ภาพชวี ติ ดีขนึ้ มกี าลงั ใจในการใชช้ วี ติ ต่อ

ทาไมจงึ เป็นเช่นนั้น
การทางานแบบบูรณาการทุกภาคส่วน รว่ มคิด วางแผน ปฏิบัติตามแผนติดตามผลอย่าง

สมา่ เสมอ ประเมินผล และหาแนวทางแก้ไขปญั หา

ข้อเสนอแนะเพ่ือการพัฒนา
ต่อยอดจากความยั่งยนื สรา้ งทักษะใหม่ ๆ ให้ครวั เรอื นเป้าหมายสามารถสรา้ งความ

ม่งั คั่ง เพือ่ ใหก้ ารดาเนินชวี ติ มคี วามสขุ เหมอื นครวั เรอื นอืน่ ๆ ลดปญั หาความเหลอ่ื มล้า

ความสาเรจ็ เกิดขึ้นได้อย่างไร

ได้เรยี นรูอ้ ะไร
การทางานถ้ามีผู้นาที่ดี (นายอาเภอวังน้าเย็น) ไม่ว่าจะเป็นงานท่ีดูยากขนาดไหน ท้าทาย

เพียงไร หรอื เรง่ ด่วนแทบจะขาดใจก็ประสบความสาเรจ็ ได้ เพราะผู้นาท่ีดีจะนาพาทุกภาคส่วนไปใน
ทิศทางเดียวกนั พูดเรอ่ ื งเดียวกนั และลงมอื ปฏิบัติเรอ่ ื งเดียวกนั

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยท่ี ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 36

ปัญหาและอุปสรรคในการแก้ไขปัญหา เพราะอะไร
การสั่งการท่เี รง่ ด่วน ไม่ชดั เจน แก้ไขข้อสัง่ การได้ตลอดเวลา และไม่มงี บประมาณใน

การช่วยเหลือครวั เรอื นยากจน แต่ต้องการผลงานท่ีเข้าไปช่วยเหลือ ทาให้คนปฏิบัติงานในพ้ืนท่ี
ทางานยากมาก ต้องหาทางรอดให้กบั ตนเองทกุ วถิ ีทาง
ความสาเรจ็ ในการแก้ไขปญั หา เพราะอะไร

เกิดจากการ ไปรบั ทราบปัญหา ชว่ ยหาทางแก้ไข และใหก้ ารสนับสนุนให้ครวั เรอื นมี
การวางแผน/แก้ไขปญั หาตรงตามสภาพปญั หาที่แต่ละครอบครวั กาลังเผชญิ

เกิดจากการบูรณาการความช่วยเหลือจากหน่วยงานท่ีเก่ียวข้อง ทั้ง 5 มิติ หรอื 5
เมนแู ก้จน ได้แก่ การดแู ลสขุ ภาพ การติดตามผปู้ ว่ ย ปรบั ปรงุ ซอ่ มแซมท่ีอยู่อาศัย การฝกึ อาชพี การ
จดั หาท่ีดินทากิน สนับสนนุ เบี้ยผู้พิการ ผูส้ ูงอายุ ให้ผู้ที่ตกหล่นจากระบบ ทีมพี่เล้ยี งจะติดตามการ
แกไ้ ขปญั หาความเดือดรอ้ นของครวั เรอื นยากจนอย่างใกล้ชดิ และต่อเนอื่ ง

ทีมพี่เลี้ยงต้อง จดั ทาแผนรายครวั เรอื น วเิ คราะห์ปัญหาและหาแนวทางการแก้ไข
ตามหลัก 4 ท. คือ ทักษะ ทัศนคติ ทรพั ยากร และทางออก โดยให้ครวั เรอื นมีส่วนรว่ มในการ
วเิ คราะห์ การคดิ ตามสภาวะแวดลอ้ มทีส่ ามารถทาได้ และไมเ่ ป็นการบังคับให้เขาทา

ผู้นาที่ดี และทีมงานทุกระดับที่เข้าใจปัญหา และพรอ้ มที่จะรว่ มกันแก้ไขปัญหาให้
ผ่านพน้ ไปด้วยดี
ความประทับใจในการแก้ไขปัญหา

ทุกภาคส่วนที่เข้ามาแก้ไขปัญ หา มีความรูเ้ ร่อื งใด มีวัสดุอุปกรณ์อะไร หรอื มี
กาลังกาย ทุกคนจะเข้ามาเสนอตัวเพื่อแก้ไขปัญหาต่างๆ และสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุด
ตามความต้องการของครวั เรอื นเปา้ หมาย ครวั เรอื นมที ัศนคติในการใชช้ วี ติ ดีขึ้น มีส่วนรว่ มมากขึน้ มี
แรงในการดารงชพี ต่อโดยพงึ่ พาตนเองเปน็ หลัก

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมยอ่ ยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 37

วางแผนการพัฒนาชุมชนต่อไปอย่างไร
- เพ่ิมทักษะอาชพี สนบั สนนุ ให้ครวั เรอื น ประกอบอาชพี เสรมิ เพ่ิมรายได้ สรา้ งความ

ม่ันคงใหก้ ับครวั เรอื นอย่างยง่ั ยนื การวางแผนรว่ มกนั ของทกุ ภาคสว่ น การบูรณาการงานรว่ มกันทุก
ภาคส่วน การดาเนินงานตามแผน ความสมา่ เสมอในการติดตามของทีมพีเ่ ล้ยี ง การประเมนิ ผล รว่ ม
หาแนวทางแกไ้ ขปญั หาอยา่ งตรงจุด เพิม่ ทักษะอาชพี สนบั สนนุ ใหค้ รวั เรอื น ประกอบอาชพี เสรมิ
เพม่ิ รายได้ สรา้ งความมน่ั คงให้กับครวั เรอื นอยา่ งย่งั ยนื

สรุปผลการดาเนินงาน กิจกรรมย่อยที่ ๒.๑ KM สัญจร การจดั การความรูช้ ุมชน 38

คณะผู้จดั ทำ

ชอื่ เอกสำร สรปุ ผลกำรดำเนินงำนโครงกำรจดั กำรควำมรงู้ ำนพฒั นำชมุ ชน
ปงี บประมำณ พ.ศ. ๒๖๕๖๕
กจิ กรรมที่ ๒ สง่ เสรมิ กำรเรยี นรแู้ ละกำรจดั กำรควำมรูร้ ะดับพ้นื ท่ี
กิจกรรมท่ี ๒.๑ KM สัญจร กำรจดั กำรควำมรชู้ ุมชน

สนับสนุนเนื้อหำ

สำนักงำนพัฒนำชมุ ชนจงั หวดั สมทุ รปรำกำร
สำนักงำนพฒั นำชุมชนอำเภอพระสมุทรเจดีย์
สำนกั งำนพฒั นำชุมชนจงั หวดั สระแกว้
สำนกั งำนพัฒนำชมุ ชนอำเภอวงั น้ำเย็น

รวบรวมขอ้ มูล/พิมพ์/เรยี บเรยี ง
ทีม KM สัญจร ศนู ย์ศึกษำและพัฒนำชมุ ชนชลบรุ ี
นำงสำวดวงพร เลิศลำหวำน นักทรพั ยำกรบุคคลชำนำญกำร
นำงสำวเมทิณี วงคส์ ถติ ย์ นักจดั กำรงำนท่ัวไปชำนำญกำร
ว่ำที่ ร.ต.หญงิ จนั ทรจ์ ริ ำ ปำโท นกั ทรพั ยำกรบคุ คล

ออกแบบปก วำ่ ท่ี ร.ต.หญิง จนั ทรจ์ ริ ำ ปำโท นกั ทรพั ยำกรบคุ คล

วันเดือนปที ผ่ี ลิต ๑๒ กรกฎำคม ๒๕๖๕

ผลิตโดย งำนวชิ ำกำร ศนู ย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนชลบุร ี
สถำบันกำรพฒั นำชมุ ชน กรมกำรพัฒนำชุมชน กระทรวงมหำดไทย
เลขท่ี ๑๖๒ หมูท่ ่ี ๒ ถนนสขุ ุมวทิ ตำบลบ้ำนสวน
อำเภอเมอื งชลบุร ี จงั หวัดชลบรุ ี
โทรศัพท์ ๐ ๓๘๒๗ ๕๒๔๙ โทรสำร ๐ ๓๘๒๗ ๗๒๘

สถำนท่เี ผยแพร่ ศูนยศ์ กึ ษำและพัฒนำชุมชนชลบุร ีสถำบันกำรพฒั นำชมุ ชน
กรมกำรพฒั นำชุมชน กระทรวงมหำดไทย

ศูนยศ์ กึ ษาและพฒั นาชมุ ชนชลบุรี

162 ม.2 ถ.สุขมุ วิท-บา้ นสวน 13 ต.บ้านสวน อ.เมอื ง จ.ชลบรุ ี
โทรศพั ท์ 0-3827-5249 , โทรสาร 0-3827-7728