โมเดลนาสวรรค์

คำนำ

เอกสารรายงานนวตั กรรมโมเดลการบรหิ ารจดั การสถานศึกษา 3S - NASAWAN - 4Q Model
สู่การพัฒนาโรงเรียนคุณภาพ ปีการศึกษา 2565 ฉบับนี้ โรงเรียนบ้านนาสวรรค์ได้จัดทาโมเดลน้ีึ้ึนเพื่อ
เผยแพร่ให้เห็นทิศทางและกรอบการดาเนินงานและแนวทางการพัฒนาโรงเรียนบ้านนาสวรรค์ไปสู่โรงเรียน
คุณภาพึองชมุ ชนและเปน็ โรงเรยี นแม่ึ่ายทไ่ี ด้คุณภาพ

เอกสารฉบับน้ีจัดทาสาเร็จได้รับความร่วมมือ ร่วมใจึองคณะครู คณะกรรมการสถานศึกษา
ผู้ปกครอง นักเรียน และชุมชน ทางโรงเรียนึอึอบพระคุณผู้ที่เก่ียวึ้องทุกท่านมา ณ โอกาสนี้ และหวังเป็น
อย่างยิ่งว่า เอกสารฉบบั น้ีจะเป็นประโยชน์ตอ่ การพฒั นาโรงเรยี นึนาดเล็กท่ีมีบริบทใกลเ้ คยี งกนั สบื ไป

โรงเรยี นบา้ นนาสวรรค์
ปีการศึกษา 2565

สำรบญั

หน้ำ
ึ้อมูลทัว่ ไป............................................................................................................................................................ 1
กลยุทธ์การพัฒนาคุณภาพการจดั การศกึ ษาโรงเรียนบ้านนาสวรรค์…………………………………………………………….. 5
ทมี่ าและความสาคัญึองปญั หา……………………………………………………………………………………..………………………. 6
วัตถุประสงค์……………………………………………………………………………………………………..………………………………….. 7
หลักและทฤษฎที ่ีนามาเปน็ กรอบแนวคดิ ในการสรา้ ง Model……………………………………………………………………… 7
3S - NASAWAN - 4Q Model สกู่ ารพฒั นาโรงเรยี นคุณภาพ............................................................................... 10

1

3S - NASAWAN - 4Q Model สูก่ ารพฒั นาโรงเรียนคุณภาพ

โรงเรียนบา้ นนาสวรรค์ ตาบลนาสวรรค์ อาเภอเมอื งบงึ กาฬ

สานักงานเขตพ้นื ท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาบึงกาฬ

********************************************************

1.ข้อมลู ท่ัวไป
1.1 ประวตั คิ วามเปน็ มา

โรงเรียนบ้านนาสวรรค์ ต้ังข้ึนเมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2502 นายพรรณ พิมพ์ภักดี
นายอาเภอบึงกาฬ แต่งต้ังให้ นายสนอง อนันตทัศน์ เป็นครูใหญ่ นายแสง เนตรวงค์ ผู้ใหญ่บ้าน พร้อม
ด้วยราษฎรหมู่ในบ้านได้ก่อสร้างอาคารเรียนช่ัวคราวขึ้นท่ีโคกบะยาว ทางอาเภอมอบหมายให้ผู้ช่วย
ศึกษาธิการอาเภอบึงกาฬ นายวิชัย โพธิสว่าง มาทาการเปิด ให้ช่ือว่า “โรงเรียนประชาบาลบ้านนาสวรรค์”
เปดิ สอนช้นั ประถมศกึ ษาท่ี 1 ถงึ ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 4

ปัจจุบันโรงเรียนบ้านนาสวรรค์ เปิดทาการเรียนการสอนสอน 2 ระดับ คือ ชั้นระดับ
ปฐมวยั เปดิ สอนช้ันอนบุ าล 2 และชั้นอนบุ าล 3 ระดับประถมศึกษา เปิดสอนชั้นประถมศึกษาปีท่ี 1 ถึง
ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 6 โรงเรียนบ้านนาสวรรค์มี นักเรียนทั้งหมด 390 คน ครู 18 คน (ข้อมูล ณ
วันท่ี 17 พฤษภาคม 2565 )

1.2 ขอ้ มูลสภาพชมุ ชน
1) สภาพชมุ ชนรอบบรเิ วณโรงเรียนมลี กั ษณะเปน็ ชมุ ชนเกษตรกรรม มีประชากรประมาณ 7,783

คน สภาพภูมิประเทศของหมู่บ้าน ทิศตะวันออก ของหมู่บ้านติดลาห้วยซาวมีหนองสาธารณะขนาดใหญ่ คือ
หนองสหนาบมีพ้ืนที่เช่ือมติดกับเขตบ้านโนนสมบูรณ์กับบ้านโนนจาปาทิศตะวันตกมีพ้ืนที่ติดกับบ้านหนองตอ
ทิศใต้ มีพืน้ ท่ตี ดิ กับบา้ นนาเจรญิ ทิศเหนอื มีพ้นื ท่ีติดกับบ้านโคกสวาง

2) อาชีพหลกั ของชมุ ชน คอื เกษตรกรรม(กรีดยางพารา) ปลกู ขา้ ว และ ฐานะทางเศรษฐกิจ /
รายได้โดยเฉล่ียต่อครอบครัว ไม่แน่นอน ประเพณี/ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นที่เป็นที่รู้จักโดยท่ัวไป คือประเพณี
บญุ กฐนิ ประเพณีบญุ ประทายขา้ วเปอื ก ประเพณีบญุ มหาชาติ งานสรงน้าพระใหญ่ งานประเพณีบญุ บั้งไฟ

3) ผู้ปกครองส่วนใหญ่ จบการศึกษาระดับประถมศึกษาปีที่ 6 ประชาชนในหมู่บ้านนับถือศาสนา
พทุ ธ คิดเปน็ รอ้ ยละ 100

4) โอกาสและข้อจากัดของโรงเรยี น
โอกาสของโรงเรียนเน่ืองจากสภาพและบริเวณของโรงเรียนติดกับหมู่บ้าน จึงได้รับความ

ร่วมมอื และความช่วยเหลอื จากชมุ ชนเป็นอยา่ งดี

2

ข้อจากัดของโรงเรียน มีพื้นที่ค่อนข้างมาก และมีต้นไม้เยอะเป็นปัญหาในการปรับปรุงภูมิ
ทัศน์ เรียนส่วนหนึ่งอาศัยกับญาติซ่ึงไม่ใช่บิดามารดา จึงมีปัญหาเรื่องพฤติกรรมและความมีวินัย อัตราการ
เกิดของประชากรนอ้ ยลง ทาใหม้ ีจานวนนักเรยี นมีจานวนน้อยตามลาดบั

1.3 ท่ตี งั้ และอาณาเขต
โรงเรยี นบ้านนาสวรรค์ ต้งั อยู่ที่บ้านนาสวรรค์ หมู่ท่ี 4 ตาบลนาสวรรค์ อาเภอเมืองบึงกาฬ

จังหวัดบึงกาฬ รหัสไปรษณีย์ 38000 สังกัดสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ เปิดสอน
ตั้งแต่ระดับช้ันอนุบาล 1 ถึงระดับช้ันประถมศึกษาปีท่ี 6 เขตพ้ืนท่ีบริการของโรงเรียนคือ บ้านนาสวรรค์
หมู่ที่ 1 บ้านคาแคน หมู่ท่ี 2 บ้านโนนสวาท หมู่ท่ี 3 บ้านหนองแสง หมู่ที่ 4 บ้านแสนสุข หมู่ท่ี 5
ตาบลนาสวรรค์ อาเภอเมอื งบงึ กาฬ จังหวัดบึงกาฬ

Website : https://data.bopp-obec.info/web/?School_ID=1038660212

โรงเรยี นบ้านนาสวรรค์ มเี นือ้ ท่ี 33 ไร่ 3 งาน 19 ตารางวา มอี าณาเขต ดงั นี้
ทศิ เหนือ ติดกบั ถนนทางหลวงชนบท เสน้ หมายเลข 4001
ทศิ ใต้ ติดกบั ทางสาธารณะ ติดกับบ้านหนองแสง
ทิศตะวันออก ตดิ กับ ทางสาธารณะ ติดกบั บ้านหนองแสง
ทิศตะวันตก ติดกบั ทางสาธารณะ โรงเรยี นนาสวรรคพ์ ิทยาคม

แผนทโ่ี รงเรยี น

3

1.4 จานวนข้าราชการครูและจานวนนักเรยี น
ปจั จบุ นั โรงเรียนบ้านนาสวรรค์ เปดิ สอนตงั้ แต่ อนุบาล 2 – ป.6 มีจานวนนักเรียน 390 คน มีครู

18 คน โดยมนี ายสรุ ยิ า ศรีลาวรรณ์ ตาแหน่งผู้อานวยการโรงเรยี น ดังแสดงไดด้ งั ตารางที่ 1 – 2

ตารางท่ี 1 แสดงจานวนนักเรียน ข้อมูล ณ วันท่ี 17 พฤษภาคม 2565

ระดบั ชั้น จานวนนักเรียน (คน) รวม
ชาย หญงิ 39
อนุบาลปีที่ 2 18 21 37
อนุบาลปีที่ 3 76
รวมระดับปฐมวัย 19 18 43
ประถมศกึ ษาปีท่ี 1 37 39 66
ประถมศกึ ษาปที ่ี 2 28 15 53
ประถมศกึ ษาปที ่ี 3 54
ประถมศกึ ษาปที ่ี 4 35 31 58
ประถมศกึ ษาปที ี่ 5 40
ประถมศกึ ษาปีท่ี 6 28 25 314
รวมระดับประถมศึกษา 390
รวมทั้งส้ิน 19 35

24 34

23 17

157 157
194 196

ตารางท่ี 2 แสดงจานวนข้าราชการครแู ละบุคลากรทางการศกึ ษา ขอ้ มูล ณ วันที่ 17 พฤษภาคม 2565

ก. จาแนกตามวฒุ ิ

ปริญญาเอก ปรญิ ญาโท ป.บัณฑติ ปริญญาตรี อนปุ ริญญา ตา่ กวา่ รวม
- 5 - 16 - อนุปรญิ ญา 22

1

4

ข. จาแนกตามวทิ ยฐานะ

เจา้ หนา้ ที่ ครอู ตั รา ลกู จา้ งประ ครผู ้ชู ่วย ค.ศ.1 ค.ศ.2 ค.ศ.3 รวม
ธรุ การ จ้าง จา 5 2 3 8 22
2 1
1

1.5 อาคารเรียนและอาคารประกอบ

รายการ จานวน จานวน ขาด/เกิน หมายเหตุ
ที่มี ท่ีควรมี (เกณฑ์การวเิ คราะหค์ วามขาด)

อาคารเรยี น (หลงั ) 4 ต้ังใหก้ บั โรงเรียนที่ขาดแคลนต้ังแต่ 6

 ห้องเรียน (หอ้ ง) 17 28 11 ห้องเรียนขน้ึ ไป

อาคารประกอบ

 ห้องสว้ ม (ที่) 5 10 5

 บ้านพกั ครู (หลัง) 56 1

 อาคารฝึกงาน (หลงั ) 12 1

 อาคารอเนกประสงค(์ หลงั ) 1 1 - นร.ไม่ < 120 คน

 หอประชมุ (หลงั ) -1 1

 โรงอาหาร (หลัง) 1- -

ครุภณั ฑพ์ นื้ ฐาน

 โทรศพั ท์ (เลขหมาย) 1 <300 คน 1 เลขหมาย เพิม่ ขึ้นอีก 1

เลขหมายในทุก ๆ 300คน

 คอมพวิ เตอร์ (เครอื่ ง) 30

1.6 ข้อมูลสนบั สนุนการดาเนนิ งาน

ปรชั ญาของโรงเรยี น สุ จิ ปุ ลิ

สปี ระจาโรงเรยี น เขียว-เหลือง

ต้นไม้ประจาโรงเรียน ต้นประดู่

คาขวัญของโรงเรยี น เรยี นดี มวี นิ ัย ใจกีฬา

เอกลกั ษณ์ อา่ นออก เขียนได้ ไหว้สวย รวยนา้ ใจ สุขภาพอนามยั ดี

ตราสัญลกั ษณโ์ รงเรยี น

5

กลยุทธก์ ารพัฒนาคณุ ภาพการจดั การศึกษาโรงเรียนบ้านนาสวรรค์

โรงเรียนบ้านนาสวรรค์ ได้ศึกษาวิเคราะห์บริบทที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการประเมินสภาพปัจจุบันของ
โรงเรียนมากาหนดทิศทางและกลยุทธ์ในการจัดการศึกษาในแผนพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา ปีการศึกษา
2564 – 2566 ของโรงเรยี นบ้านนาสวรรค์ ซงึ่ เป็นจุดหมายปลายทางท่ีโรงเรียนต้องการก้าวไปสู่ความสาเร็จ ตาม
สาระสาคัญดงั นี้

วิสยั ทัศน์
โรงเรียนบา้ นนาสวรรค์ ม่งุ บรหิ ารจดั การศกึ ษาให้มคี ุณภาพตามมาตรฐานการศกึ ษาข้นั พ้ืนฐาน ผเู้ รยี น

มที ักษะในศตวรรษที่ 21 บนพนื้ ฐานความเปน็ ไทย โรงเรียนปลอดภัย ภายใต้หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง

พันธกิจ
1. พฒั นาผู้เรียนใหม้ คี ุณภาพตามมาตรฐานการศกึ ษาข้นั พ้ืนฐาน และมีทกั ษะในศตวรรษท่ี 21 บน

พ้นื ฐานความเปน็ ไทย โรงเรียนปลอดภยั ภายใตห้ ลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
2. พฒั นาครูให้มีคุณภาพทางวิชาการตามมาตรฐานวิชาชพี และจรรยาบรรณครู มศี ักยภาพในการใช้

การวิจยั ส่ือ นวตั กรรม และเทคโนโลยี ในการจดั การเรยี นรู้
3. บริหารจดั การการศึกษาดว้ ยระบบคณุ ภาพ
4. พฒั นาสภาพแวดล้อม และแหล่งเรยี นรู้ ภายในโรงเรียน ใหเ้ อื้อต่อการจัดการเรยี นรู้
5. ส่งเสรมิ การมสี ว่ นร่วมของผปู้ กครอง ชมุ ชน และองค์กรอ่ืน ๆ ท่เี กี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชนใน

การพัฒนาโรงเรียน

เป้าประสงค์
1. ผเู้ รยี นมีคุณภาพตามมาตรฐานการศกึ ษาขั้นพ้นื ฐาน และมที ักษะในศตวรรษท่ี 21 บนพน้ื ฐานความ

เป็นไทย โรงเรยี นปลอดภัย ภายใตห้ ลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง
2. ครูมีคณุ ภาพทางวิชาการตามมาตรฐานวชิ าชีพและจรรยาบรรณครู มีศักยภาพในการใช้การวิจัย

สื่อ นวัตกรรม และเทคโนโลยีในการจดั การเรยี นรู้
3. โรงเรียนมีการบรหิ ารจัดการศึกษาดว้ ยระบบคุณภาพ ตามหลักธรรมาภิบาล
4. โรงเรยี นมีสภาพแวดล้อม สภาพแวดลอ้ มและแหลง่ เรยี นรทู้ เ่ี อื้อตอ่ การจัดการเรียนรู้
5. โรงเรียนมีเครอื ขา่ ยร่วมพัฒนาจากผู้ปกครอง ชมุ ชน และองคก์ รอ่ืน ๆ ทีเ่ กี่ยวข้องทงั้ ภาครฐั และ

เอกชนในการพฒั นาโรงเรยี น

6

ค่านิยมโรงเรียน

โรงเรียนบา้ นนาสวรรค์ ได้จัดทาค่านิยมร่วมหรือคา่ นยิ มท่สี รา้ งสรรคข์ ององค์กรขน้ึ

เพื่อเปน็ แนวทางในการปฏิบัติใหเ้ กิดประสิทธภิ าพสูงสดุ คา่ นยิ มองคก์ รของโรงเรยี นมี 5 ประการ คือ

“SMART”

1. Service mind การมจี ิตบรกิ าร

2. Merit การมคี ุณธรรม

3. Advance การพฒั นาตนเอง

4. Result oriented การทางานมุ่งผลสมั ฤทธ์ิ

5. Teamwork การทางานเปน็ ทมี

ท่ีมาและความสาคัญของปญั หา

โรงเรียนบ้านนาสวรรค์ สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ เป็นหน่วยงาน
ทางการศึกษาทมี่ ภี ารกจิ ทสี่ าคัญ มงุ่ พัฒนาผู้เรียนให้เปน็ คนดมี วี ินยั ภมู ใิ จในชาติ สามารถเชี่ยวชาญได้ตาม
ความถนัดของตน และมีความรับผิดชอบต่อครอบครัว ชุมชน สังคม และประเทศชาติ ตามรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560 และจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ ตามเปูาหมาย
ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพ่ิมเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 และแก้ไข
เพม่ิ เตมิ (ฉบบั ท่ี 3) พ.ศ. 2553 และตามมาตรฐานการเรยี นรูข้ องหลักสตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพืน้ ฐาน

โรงเรียนบา้ นนาสวรรค์เป็นโรงเรียนประถมศึกษาขนาดกลาง โดยเปดิ สอนต้งั แตร่ ะดบั ชั้นอนบุ าล 2
ถึงชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี 6 มีจานวนนกั เรยี นในปกี ารศึกษา 2565 จานวน 390 คน จากการศึกษาสภาพ
การบริหารจดั การและผลทเี่ กิดข้ึน การบรหิ ารจดั การของโรงเรยี นพบว่ามีปญั หาที่สาคัญ ดังน้ี

ข้อมูลด้านประชากรในปัจจุบันพบว่าอัตราการเกิดของเด็ก 10 ปี ท่ีผ่านมามีอัตราการเกิดลดลง
อย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้แนวโน้มของจานวนนักเรียนในโรงเรียนลดลง ทาให้ระบบการศึกษาไทย ต้อง
ประสบกับปัญหาในการพัฒนา เชิงคุณภาพ ซ่ึงทางเลือกที่ทีดีอาร์ไอได้นาเสนอคือ การควบรวมโรงเรียน
ขนาดเล็ก ประกอบกับปัจจัยภายนอกคือฐานะทางครอบครัวของนักเรียนมีฐานะค่อนข้างยากจนโดย
สว่ นมาก ปัญหาครอบครัวหยา่ ร้างเด็กนกั เรยี นขาดความอบอุ่น นักเรียนที่มีความพร้อมครอบครัวมีฐานะ
ดีจะส่งบุตรหลานไปเรียนในเมืองหรือโรงเรียนเอกชนท่ีมีช่ือเสียง ทาให้เกิดความเหล่ือมล้าในการจัด
การศกึ ษาขนึ้

7

โรงเรียนบ้านนาสวรรค์ ในฐานะเป็นโรงเรียนคุณภาพประจาตาบลนาสวรรค์ มีสภาพที่ตั้งเป็น
ศูนย์กลางของตาบลนาสวรรค์ โดยมีเขตบริการ 5 หมู่บ้าน ได้เล็งเห็นถึงปัญหาและเปูาหมายในการ
ดาเนินงานในอนาคต ในการที่จะพัฒนาเป็นโรงเรียนคุณภาพที่มีความสามารถจัดการศึกษาในฐานะ
โรงเรยี นแมข่ ่ายประจาตาบลนาสวรรค์ และการพัฒนาคุณภาพโรงเรียนให้เป็นท่ียอมรับเพ่ือดึงนักเรียนให้
กลบั มาเรยี นในท้องถ่ินของตน และกาจัดความเหลื่อมล้าทางการศึกษา โรงเรียนบ้านนาสวรรค์จึงวางแผน
เพื่อพัฒนาโรงเรียนไปสู่โรงเรียนคุณภาพเพื่อตอบโจทย์ปัญหาดังกล่าว จึงได้สร้างโมเดลแนวทางการ
บริหารจัดการโรงเรียนโดยใช้ 3S - NASAWAN - 4Q Model สู่การพัฒนาโรงเรียนคุณภาพ เพื่อใช้เป็น
จดุ เน้นและเหน็ ภาพรวมและทศิ ทางของการบรหิ าร โดยสอดคลอ้ งกบั วิสยั ทัศน์ พนั ธกิจ ของโรงเรยี น

วัตถปุ ระสงค์

1. เพือ่ สรา้ งแนวทางการบรหิ ารจัดการโรงเรียนโดยใช้ 3S - NASAWAN - 4Q Model สู่การพฒั นา
โรงเรยี นคุณภาพ

2. เพือ่ ศึกษาผลการดาเนินงานตามแนวทางการการบรหิ ารจดั การโรงเรียนโดยใช้ 3S - NASAWAN -
4Q Model สู่การพัฒนาโรงเรียนคณุ ภาพ

3. เพ่ือศึกษาความพึงพอใจท่ีมตี อ่ การดาเนินงานตามแนวการบริหารจดั การโรงเรียนโดยใช้ 3S -
NASAWAN - 4Q Model สกู่ ารพฒั นาโรงเรยี นคณุ ภาพ

4. เพอ่ื ศึกษาผลสมั ฤทธท์ิ างการเรยี นของนักเรยี นทีด่ าเนินงานตามแนวการบริหารจดั การโรงเรียน
โดยใช้ 3S - NASAWAN - 4Q Model สกู่ ารพัฒนาโรงเรยี นคณุ ภาพ

หลกั และทฤษฎที นี่ ามาเปน็ กรอบแนวคิดในการสร้าง Model

ทฤษฎรี ะบบ (system theory)
ทฤษฎีระบบ (system theory) หมายถึง กระบวนการที่ทาให้บรรลุผลสาเร็จอย่างมีประสิทธิภาพ
และประสิทธิผลต่อผลลัพธ์ที่กาหนดซึ่งอยู่บนพ้ืนฐานหลักการความต้องการเป็นรูปแบบหนึ่งของการ
แก้ปัญหาเชิงตรรกวิทยาทฤษฎีระบบพื้นฐาน (Basic Systems Theory) ขององค์การซ่ึงมี 4 ส่วน คือ
ปจั จยั ปอู น กระบวนการแปรรูป ผลผลิต และขอ้ มลู ย้อนกลับ
1. ปัจจัยปอู น (Inputs) คือทรัพยากรท่เี ปน็ บุคคล วัสดอุ ปุ กรณ์ เงนิ หรือขอ้ มูลทใี่ ช้ในการผลิตหรอื
การบรกิ าร
2. กระบวนการแปรรปู (Transformation Process) จาการใช้เทคโนโลยีและหน้าท่ใี นทางการ
บริหารตวั ปูอนนาไปสู่กระบวนการแปรรูป ในโรงเรยี นปฏสิ มั พันธร์ ะหวา่ งนักเรียนกบั ครเู ป็นสว่ นหนง่ึ ของ

8

การ แปรรูปหรอื กระบวนการเรียนรู้ ทาใหน้ ักเรยี นกลายเป็นพลเมืองท่มี ีการศึกษา ซ่งึ สามารถทา
ประโยชนใ์ หแ้ กส่ ังคมต่อไป

3. ผลผลิต (Output) ได้แก่ ผลติ ภณั ฑแ์ ละการบรกิ ารขององคก์ าร องค์การทางการศึกษาผลิตและ
แจกจา่ ยความรู้

4. ข้อมูลยอ้ นกลับ (Feedback) คือ สารสนเทศเก่ียวกบั ผลผลิตหรอื กระบวนการขององคก์ าร ซึ่งมี
อทิ ธพิ ลต่อการคดั เลือกตัวปูอนระหว่างวงจรต่อไป ข้อสารสนเทศเช่นนอี้ าจนาไปสกู่ ารเปล่ียนแปลงท้ังใน
กระบวนการแปรรปู และผลผลิตในอนาคต

วงจรคณุ ภาพ (PDCA)
การบริหารงานโดยใช้วงจรคุณภาพ (PDCA) เป็นการทางานทเ่ี ป็นระบบ มีเปูาหมายชัดเจน มีการ
ดาเนนิ ตามแผน มีการตรวจสอบประเมินผล และมีการปรบั ปรุงแก้ไข เป็นวงจรต่อเนื่องเพ่อื ใหบ้ รรลุผล
สาเร็จท่ีคาดหวังและเพื่อแสวงหาสภาพทด่ี ีกว่า วงจรคุณภาพ (PDCA) ประกอบด้วย
ขนั้ ตอนที่ 1 การวางแผน (Plan) ไดแ้ ก่ การเตรยี มการไวล้ ่วงหนา้ เพอ่ื จะทางานให้สาเร็จอย่างมี
ประสิทธิภาพ โดยกาหนดเปาู หมาย จดั ทาแผนตามเปูาหมาย แนวทางการดาเนนิ งาน ระยะเวลา
งบประมาณ ผูร้ ับผดิ ชอบ และการประเมนิ ผล
ขั้นตอนที่ 2 การดาเนินตามแผน (Do) ไดแ้ ก่ การดาเนินงานตอ่ เนื่องจากการวางแผน โดยมีการอบรม
ประชมุ ชแ้ี จง มอบหมายผรู้ บั ผิดชอบ และใหก้ ารสนบั สนุนงบประมาณ ทรพั ยากร บุคลากร และ
ดาเนนิ การนเิ ทศ แนะนา กากับ ตดิ ตาม เพื่อใหง้ านเปน็ ไปตามแผนที่กาหนด
ขน้ั ตอนท่ี 3 การตรวจสอบ (Check) ไดแ้ ก่ การประเมนิ ผลการปฏิบัติตามแผน โดยจดั ให้มีการ
ประเมนิ ผลตามแผนที่กาหนด วิเคราะห์ปญั หาและสาเหตทุ ่ีเก่ยี วขอ้ งจากการเปรยี บเทียบระหวา่ ง
เปูาหมายกบั การดาเนินตามแผน เพือ่ จะทราบว่าต้องปรบั ปรงุ แก้ไขอย่างไร

9

ข้ันตอนท่ี 4 การปรบั ปรุงแกไ้ ข (Act) ได้แก่ การนาผลการวเิ คราะหป์ ัญหาและสาเหตุที่เก่ียวข้องมา
ปรบั ปรุงแก้ไข และหากผลการดาเนนิ งานยงั ไมเ่ ป็นไปตามเปาู หมายก็ต้องปรบั เปลีย่ นวิธกี ารดาเนนิ งาน
ใหมใ่ ห้เหมาะสมในการวางแผนระยะต่อไป แตถ่ า้ ผลการประเมินพบว่างานสาเร็จตามเปูาหมายแล้ว ใน
การวางแผนคร้ังต่อไปต้องปรับเปลีย่ นเปูาหมายให้สูงขึ้นเพื่อใหเ้ กิดการพัฒนา และจดั ทารายงานไว้เป็น
หลักฐาน

แผนภาพเวนน-์ ออยเลอร์
แผนภาพออยเลอร์(Eulerdiagram)เป็นแผนภาพที่ใช้ในการอธิบายความสัมพันธ์ของเซตต่างๆ

โดยให้วงกลมแต่ละวงแทนแต่ละเซตและแสดงความสัมพันธ์ของแต่ละเซตด้วยการครอบซึ่งแสดงความ
เป็นสับเซตการทับซ้อนกันหรือการไม่ทับซ้อนกันซึ่งแสดงว่าทั้งสองเซตไม่มีความสัมพันธ์กัน ลักษณะ
แผนภาพวงกลมเช่นน้ีเช่ือว่าถูกใช้ครั้งแรกโดยนักคณิตศาสตร์ชาวสวิสนามว่าเลออนฮาร์ดออยเลอร์
แผนภาพออยเลอรน์ ้ันมยี ังลักษณะคล้าย คลึงกันกับแผนภาพเวนน์มากในทฤษฎีเซตซึ่งเป็นแขนงหน่ึงของ
คณิตศาสตร์จึงนยิ มใช้แผนภาพประยกุ ต์จากแผนภาพทั้งสองในการอธบิ ายเซตตา่ ง ๆ ให้เข้าใจได้ง่ายย่ิงขึ้น
แผนภาพเวนน์–ออยเลอร์เป็นแผนภาพแสดงความเก่ียวข้องของเซตต่าง ๆ ซ่ึงช่ือที่ใช้เรียกเป็นช่ือของนัก
คณิตศาสตรส์ องคน คอื จอห์น เวนน์ และ เลโอนาร์ด ออยเลอร์

10

3S - NASAWAN - 4Q Model ส่กู ารพัฒนาโรงเรยี นคุณภาพ

ปัจจัย (Input)-3S
1S= Student Development in the 21st Century การพฒั นาผูเ้ รียนให้มที กั ษะ

ในศตวรรษท่ี 21

โรงเรียนมงุ่ เนน้ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะในศตวรรษท่ี 21 น้ันคือ 3R8C
อันได้แก่ 3R อ่านออก,เขยี นได้,คดิ เลขเป็น ซ่ึงทักษะ 3R จัดเป็นทักษะด้านความรู้ (Hard Skills) พื้นฐาน
ที่ทุกคนต้องมี ส่วน 8C น้ันมีทักษะ 8 ทักษะได้แก่ ทักษะการคิดวิเคราะห์ อย่างมีวิจารณญาณและ
สามารถแก้ปัญหาได้ ทักษะการคิดเชิงสร้างสรรค์และการคิดเชิงนวัตกรรม ความเข้าใจในความแตกต่าง
และกระบวนการคิดของแต่ละวัฒนธรรม ความสามารถในการร่วมมือกันทางานเป็นทีม และมีภาวะความ
เป็นผู้นา ทักษะในการส่ือสารข้อมูล และการรู้เท่าทันสื่อ ทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ และความเข้าใจใน
เทคโนโลยีทักษะด้านอาชีพและความสามารถในการเรียนรู้ ความมีเมตตากรุณา มีคุณธรรม รู้จักเห็นอก
เหน็ ใจผูอ้ นื่ รวมไปถงึ การมีระเบยี บวนิ ยั

11

2S= Safety School โรงเรียนปลอดภัย

โรงเรียนมุ่งเน้นการพัฒนาความปลอดภัยในโรงเรียน เพ่ือให้นักเรียนเกิดความปลอดภัยท้ังด้าน
ร่างกายและจิตใจ มีการการจัดสภาพแวดล้อมท่ีเอื้อต่อการมีสุขภาวะที่ดี โดยถือว่าการสร้างความ
ปลอดภัยให้แก่นักเรียนเป็นส่ิงสาคัญ เพราะความปลอดภัยเป็นปัจจัยที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพ
การเรยี นร้ขู องนกั เรียน การพัฒนาทรัพยากรบุคคลให้ประสบผลสาเร็จตามเปูาประสงค์ขึ้นอยู่กับความสุข
และการมชี วี ติ ที่ปลอดภยั โดยยดึ หลกั มาตรการ 3 ป ได้แก่ ปอู งกัน ปลูกฝัง และปราบปราม

3S= Sufficiency School โรงเรยี นพอเพยี ง

โรงเรยี นไดด้ าเนนิ การจัดการเรยี นรู้ โดยนาศาสตร์พระราชา หลักการทรงงาน โดยเฉพาะปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง ของพระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภมู ิพลอดุลยเดช มาประยุกต์ในการจัดการเรียนรู้
ให้กบั ผู้เรยี น โดยมุ่งใหผ้ ูเ้ รียนเกิดความตระหนักและเห็นความสาคัญของความมีเหตุผลความพอประมาณ
การมีภูมิคุ้มกันท่ีดี การทางานบนฐานความรู้คู่คุณธรรม พร้อมกับปลูกฝังนักเรียนตามพระบรมราโชบาย
ด้านการศึกษาของในหลวงรัชกาลท่ี 10 ด้านการศึกษา มีทัศนคติท่ีถูกต้องต่อบ้านเมือง มีพื้นฐานชีวิตที่
มั่นคง – มคี ุณธรรม มีงานทามอี าชพี และเป็นพลเมืองทด่ี ี

ในส่วนปัจจัยนาเข้าทั้ง 3S น้ัน อธิบายโดยใช้แผนภาพเวนน์-ออยเลอร์ เพื่อให้เห็นภาพในส่วนท่ีมี
การบูรณาการร่วมกันของทั้ง 3 กิจกรรมคือส่วนอินเตอร์เซกชันในรูปภาพ ยกตัวอย่างการพัฒนาทักษะ
8C ที่เป็นส่วนหน่ึงของ 1S= Student Development in the 21st Century การพัฒนาผู้เรียนให้มี
ทักษะในศตวรรษท่ี 21 นั้นในส่วนความสามารถในการร่วมมือกันทางานเป็นทีม และมีภาวะความเป็น
ผู้นา ความเข้าใจในเทคโนโลยีทักษะด้านอาชีพและความสามารถในการเรียนรู้ ความมีเมตตากรุณา มี
คุณธรรม รู้จักเห็นอกเห็นใจผู้อ่ืน สามารถพัฒนาผ่านกิจกรรม 3S= Sufficiency School โรงเรียน
พอเพียงได้ และในส่วนของกิจกรรมหลักท้ัง 3 กิจกรรมน้ัน ยังมีกิจกรรมย่อยที่โรงเรียนยังคงต้อง
ดาเนินการ ยกตัวอย่างเช่น ในกิจกรรม 3S= Sufficiency School โรงเรียนพอเพียง นั้นยังคงมีกิจกรรม
ยอ่ ย เชน่ โรงเรยี นวถิ ีพทุ ธ โรงเรียนคณุ ธรรม โดยถือว่าเป็นกิจกรรมย่อยที่ช่วยขับเคล่ือนโรงเรียนพอเพียง
ไปสู่ความสาเรจ็ เปน็ ตน้

12

กระบวนการ (Process)- NASAWAN
N = New Normal วถิ ีใหม่

การปรับเปลี่ยนรูปแบบการศึกษาและการเรียนรู้ของโรงเรียนให้ก้าวเข้าสู่ความเป็น New Normal
หรือก็คือรูปแบบการดาเนินชีวิตวิถีใหม่ โดยสามารถจัดการศึกษาการเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่อง มีคุณภาพ
นักเรียนเรียนรู้ได้ทุกท่ีทุกเวลา โดยโรงเรียนต้องปรับเปลี่ยนประยุกต์การจัดการเรียนรู้ให้เหมาะสมกับ
สภาพการเปล่ยี นแปลงในปัจจบุ ัน หรอื อนาคตอันใกล้ โดยยึดหลักวิธีคิดที่ว่า “ปรับตัวเข้ากับส่ิงแวดล้อม
รูพ้ ร้อมในสถานการณร์ อบดา้ น”

A = Attitude การเสริมสร้างทศั นคตคิ า่ นิยมองค์กร

เป็นกระบวนการสร้างทัศนคติที่ดีต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาโดยสร้างความ
ตระหนกั ให้ผู้มีสว่ นไดส้ ว่ นเสียทกุ ภาคสว่ นมีความรู้และเขา้ ใจกระบวนการพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา
ตลอดถึงมีทัศนคติท่ดี ตี ่อกัน โดยแบง่ เปน็ 3 สว่ นหลัก คอื ส่วนท่ี 1ทัศนคติของผู้ปกครองท่ีมีต่อโรงเรียนต่อ
ครู/ผู้บริหาร ส่วนท่ี 2 ทัศนคติของครูท่ีมีต่อผู้ปกครองต่อโรงเรียน ต่อนักเรียนและต่อผู้บริหาร ส่วนที่ 3
ทัศนคติของผู้บริหารที่มีต่อผู้ปกครองต่อครูและต่อนักเรียน โดยโรงเรียนเช่ือมโยงจากแนวคิดของการให้
ทุกฝุายที่มีส่วนได้ส่วนเสียเข้ามามีบทบาทและมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็นข้อเสนอแนะตลอดถึง
แนวทางในการร่วมพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาร่วมกันเพ่ือเป็นแนวทางในการจัดการศึกษาให้เป็นไป
ตามค่าเปูาหมายตามาตรฐานทก่ี าหนดไว้

S = Suitable environment การจดั สภาพแวดล้อมทเ่ี หมาะสม

การจัดสภาพแวดล้อมท่ีดี ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมเรียนการสอนท้ังในและนอกห้องเรียน ส่งเสริมให้
เกิดการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนท่ีตรงตามจุดประสงค์การเรียนรู้ ส่งเสริมความสามารถของนักเรียน
แต่ละบคุ คล ให้นกั เรยี นเป็นศนู ยก์ ลางของการเรียนการสอน โรงเรยี นซึง่ มีบรรยากาศท่ีดี จะทาให้นักเรียน
และบุคลากรในโรงเรียนเกิดความรู้สึกพอใจภูมิใจ อบอุ่นใจ สบายใจ รู้สึกในความเป็นเจ้าของ และอยาก
มาโรงเรียน โดยโรงเรียนจัดสภาพแวดล้อมตามจุดเน้นท่ีโรงเรียนได้ต้ังไว้ให้มีความพร้อม เพ่ือพัฒนา
นักเรยี นตามจดุ เน้นให้บรรลเุ ปูาหมายที่ต้งั ไว้

A = Accountability ความรบั ผิดชอบโปร่งใสตรวจสอบได้

โรงเรียนบริหารโดยยดึ หลกั ธรรมาภบิ าล มคี วามรบั ผดิ ชอบตระหนกั ในสิทธแิ ละหน้าที่
ความสานึกในความรบั ผิดชอบต่อสงั คม ตอ่ ผู้รบั บรกิ ารโดยยึด “หลักการบริการด้วยใจ Service Mind”
สร้างความไว้วางใจซ่ึงกันและกัน มีการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารและการเข้าถึงข้อมูลที่เป็นประโยชน์

13

ตรงไปตรงมาสะดวก และมีการปรับปรุงกระบวนการทางานให้มีความโปร่งใสและตรวจสอบความถูกต้อง
ได้

W = Work together การทางานรว่ มกันเป็นทีม

การทางานร่วมกันเป็นทีม มีส่วนร่วมและมีเปาู หมายร่วมกัน โดยมีหลักสาคัญก็คือจะต้องมี
การกาหนดเปูาหมายร่วมกนั อยา่ งชัดเจน มกี ารวางแผนงาน ตลอดจนวางระบบการทางานที่ดี ทกุ คนรู้
ภาระหน้าทีข่ องตนเอง มีแรงผลกั ดันรว่ มกัน มกี ารร่วมมอื กนั ชว่ ยเหลอื กนั ส่งเสรมิ กนั ตลอดจนมกี าร
ประเมินผลแก้ไขปัญหารว่ มกัน โดยโรงเรียนมีการแบ่งทีมย่อยตามระบบงาน และจัดทมี ใหเ้ หมาะสมตาม
ความสามารถของสมาชิกในทีม โรงเรยี นจัดใหม้ ีการดาเนนิ การชุมชนแห่งการเรียนร้ทู างวิชาชพี (PLC)
เพ่อื แก้ปญั หาผูเ้ รยี นตามประเด็นปญั หาท่ีพบ หรือการ PLC ในการพัฒนางาน

A = Activity การจัดกิจกรรมการเรยี นรตู้ ามหลกั สตู ร

โรงเรียนจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรแกนกลางของประเทศ โดยมีจุดประสงค์เพ่ือพัฒนา
คุณภาพของผู้เรียนให้เป็นคนดี มีปัญญา มีคุณภาพชีวิตที่ดี มีขีดความสามารถในการแข่งขัน โดยเฉพาะ
อย่างย่งิ การเพมิ่ ศกั ยภาพของผเู้ รยี นให้สูงขนึ้ สามารถดารงชีวิตอย่ไู ด้อย่างมีความสุข บนพื้นฐานของความ
เป็นไทย ความเป็นสากล และพร้อมกับการศึกษาต่อ โดยโรงเรียนได้ดาเนินการจัดหลักสูตรการสอน
ออกเป็น 2 ระดบั คอื 1.หลักสตู รการศกึ ษาปฐมวยั พุทธศกั ราช 2560 2. หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขั้น
พืน้ ฐาน พทุ ธศักราช 2551

N = Network ภาคีเครือข่ายร่วมพฒั นา

โรงเรียนได้ดาเนินกิจกรรม ด้วยความรว่ มมือของคณะครู ผู้นาท้องถน่ิ ชุมชน องค์กรท้องถ่ิน องค์กร
เอกชน เพ่ือส่งเสรมิ การมีส่วนร่วม สร้างโอกาสทางการศึกษา และพฒั นาคุณภาพการศึกษา กระบวนการ
และวธิ กี ารสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ เพ่อื พัฒนาไปสูร่ ะดับของการลงมือทากจิ กรรมร่วมกันเพื่อให้บรรลุ
เปาู หมายรว่ มกนั

ผลผลติ (Output)- 4Q

Quality School โรงเรียนคณุ ภาพ

เป็นโรงเรียนท่ีจัดการเรียนการสอนโดยเน้นผู้เรียนเป็นสาคัญ มีการร่วมมือกันระหว่างบ้าน โรงเรียน
และผู้ปกครอง ภาคีเครือข่าย มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ ผู้ปกครองและชุมชนยอมรับ และมีคุณภาพตาม
เกณฑ์มาตรฐาน โดยปัจจัยที่ทาให้โรงเรียนมีคุณภาพนั้น คือการท่ีนักเรียนมีคุณภาพ ครูมีคุณภาพ
ผู้บริหารมีคุณภาพ เรียกว่ามีความพร้อมทั้งด้านกายภาพและคุณภาพ มีความสามารถในการแข่งขัน
พัฒนาผเู้ รยี นสูศ่ ตวรรษที่ 21

14

Quality Administrator ผูบ้ ริหารคุณภาพ

ผู้บริหารเป็นนักบริหารมืออาชีพ มีจิตเชิงสร้างสรรค์ มีเจตคติท่ีดี มุ่งสร้างความสาเร็จของงาน
ตลอดจนพัฒนาสถานศึกษาใหเ้ ป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ และสร้างสถานศึกษาให้เป็นองค์กรนวัตกรรมยุค
ใหม่ ปรับปรุงผลลัพธ์ของนักเรียนทุกคน สร้างเครือข่ายเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้และความสาเร็จพัฒนาคน
อ่ืนให้เปน็ ผนู้ า สรา้ งโรงเรยี นให้เปน็ องคก์ รแหง่ คณุ ภาพมีความสามารถในการแข่งขันในศตวรรษที่ 21

Quality Teacher ครูคุณภาพ

ครูมีความสามารถพัฒนาผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนของนักเรียนตามหลักสูตรแกนกลางในระดับสูง
จัดการเรียนการสอนโดยยึดนักเรียนเป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ เน้นเรียนการสอนแบบ Active
Learning ครมู กี ารพัฒนาตนเองอยา่ งตอ่ เน่อื ง ประเมนิ ผเู้ รียนจากผลการพัฒนา สร้างสรรค์นวัตกรรมการ
เรยี นการสอนทท่ี นั สมยั รูจ้ ักใช้เทคโนโลยผี นวกเข้ากับเน้ือหาและวธิ สี อนอย่างเหมาะสม พัฒนาผู้เรียนให้มี
ทกั ษะการเรียนรู้ศตวรรษที่ 21 พร้อมคุณธรรมจรยิ ธรรม

Quality Student นกั เรียนคณุ ภาพ

นกั เรยี นมีผลสัมฤทธท์ิ างการเรียนของนักเรยี นตามหลักสตู รแกนกลางในระดบั สูง มีทักษะด้านการคิด
ข้ันสูง มีทักษะการเรียนรู้สืบเสาะค้นหาและนวัตกรรม ทักษะสารสนเทศส่ือเทคโนโลยี ทักษะชีวิตและ
อาชีพ โดยสามารถเติบโตและอยู่รอดในศตวรรษที่ 21 ได้อย่างมีคุณภาพ เป็นพลเมืองดีของชาติและ
พลเมอื งโลก