ราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๕๔ (๒๕๕๖ : ๒๙๘, ๖๖๔, ๑๗๘) ให้ความหมายว่า จด หมายถึง ก าหนด หมายไว้ เขียนไว้ บันทึก หมายถึง จดข้อความเพื่อช่วยความทรงจ าหรือเพื่อเป็น หลักฐาน ข ้ อม ู ล หมายถึง ข้อเท็จจริง หรือสิ่งที่ถือหรือยอมรับว่าเป็นข้อเท็จจริง ส าหรับ ใช้เป็นหลัก อนุมานหาความจริงหรือการค านวณ จากความหมายดังกล่าวสรุปได้ว่า การจดบนัทก ึ ข ้ อม ู ล หมายถึง การเขียนสาระส าคัญที่ได้ จากการรับสาร เพื่อเป็นหลักฐานและใช้ทบทวนความทรงจ า ๑. เพื่อเป็นหลักฐานในการเข้าร่วมกิจกรรมการฟัง การดูหรือการอ่าน ๒. เพื่อสรุปสาระส าคัญของเนื้อหาไว้ทบทวนความทรงจ า ๓. เพื่อรวบรวมข้อมูลส าคัญไว้ใช้ในโอกาสต่อไป
ม ี ขัน้ตอนการจดบันทก ึ ดังน ี้ ๗.๓.๑ เตรียมตัวก่อนจดบันทึก ๑. เตรียมอุปกรณ์ส าหรับจดบันทึกให้พร้อม อุปกรณ์ที่ใช้ ได้แก่ ปากกา ควรเตรียมไว้ ๒-๓ สี เพื่อเน้นข้อความส าคัญให้มีความน่าสนใจ ๒. เตรียมตัวให้พร้อมส าหรับการจดบันทึก ก่อนการจดบันทึกทุกครั้ง ผู้บันทึกควรทบทวน เนื้อหาที่เคยจดไว้เพื่อให้รู้ว่าได้จดถึงไหนแล้ว ๗.๓.๒ การจดบนัทก ึ ข ้ อม ู ล ๑.ฟังและทา ความเข ้ าใจเน ื้อหา เมื่อได้ฟังข้อมูลผู้บันทึกต้องพยายามท าความเข้าใจเนื้อหา จับประเด็นส าคัญของเรื่องให้ได้ ๒. ถามทันทีถ้าไม่เข้าใจ การจดบันทึกจะไม่มีประโยชน์ถ้าผู้จดไม่เข้าใจสาระส าคัญของเนื้อหา ๓.บนัทก ึ ข ้ อม ู ลด ้ วยลายม ื อของตนเอง แม้ในปัจจุบันจะมีเครื่องมือบันทึกข้อมูลที่ทันสมัย เช่น โน้ตบุ๊ก
๗.๓.๓ จดบนัทก ึใหไ้ ด ้ สาระสา คัญครบถ ้ วนสมบร ู ณ ์ ๑. เน ้ นจดบันท ึ กค าสา คัญและแนวค ิ ดของเน ื้อหา โดยพิจารณาว่าข้อมูลไหนเกี่ยวข้องกับ หัวข้อ มากที่สุด ตัวอย่างข้อมูลส าคัญ เช่น ชื่อ ทฤษฎี ค านิยาม วันเดือนปี เป็นต้น ๒. ใช ้ ว ิ ธ ี จดแบบตั้งค าถาม-ค าตอบ เป็นการจดบันทึกที่มีประสิทธิภาพ ช่วยให้ผู้จดเข้าใจ เนื้อหา และจดจ าข้อมูลมากและนานยิ่งขึ้น ๓. ใช้อักษรย่อ โดยปกติคนเราจะพูดได้เร็วกว่าเขียนดังนั้นการใช้ค าย่อในการจดบันทึกจะช่วย ให้จดได้เร็วขึ้น ๔. จดบันทึกให้น่าอ่าน การจดบันทึกควรจดให้เป็นระเบียบ ๗.๓.๔ ทบทวนเน ื้อหาทจ ี่ดบนัทก ึไว ้ ๑. ทบทวนเนื้อหาที่จดบันทึกทุกวัน ๒. ทดสอบความเข้าใจเนื้อหาที่จดบันทึก
๗.๓.๕ เทคน ิ คการจดจา เน ื้อหาทจ ี่ดบนัทก ึ การบันทึกอย่างมีประสิทธิภาพจะมีประโยชน์ก็ต่อเมื่อผู้บันทึกจดจ าแล้วน าไปใช้ประโยชน์ได้ เช่น ใช้สอบ ใช้ท างานต่าง ๆ เป็นต้น มีเทคนิคการจดจ าดังนี้ ๑. จดจ าเนื้อหาทีละบรรทัด ๒. จ าเนื้อหาด้วยการน ามาแต่งเป็นเรื่องราว ๓. ใช้เทคนิคช่วยจ า ๗.๔.๑ การจดแบบ Outline เป็นการจดที่มีรูปแบบชัดเจน เป็นระเบียบ จดเรียงล าดับจากหัวข้อใหญ่ไปสู่หัวข้อย่อย
๗.๔.๒ การจดแบบ Mind Mapping เป็นการจดที่ท าให้เห็นภาพรวมได้ชัดเจน ใช้จดข้อมูลได้หลาย สถานการณ์ ตัวอย่าง การจดแบบ Mind Mapping
๗.๔.๓ การจดแบบ Cornell เป็นการจดที่ใช้ได้ในหลายสถานการณ์ ช่วยให้เราสรุปและประมวล ข้อมูล ได้เป็นสัดส่วนและชัดเจน ตัวอย่าง ร ู ปแบบการจดแบบ Cornell
๗.๔.๔ การจดแบบ Charting เป็นการจดที่แบ่งข้อมูลเป็นคอลัมน์คล้ายตาราง แต่ละคอลัมน์แบ่ง เนื้อหาเป็นหมวดหมู่ไม่ซ ้ากัน ง่ายต่อการท าความเข้าใจและจดจ า ตัวอย่าง การจดแบบ Charting
๗.๔.๕ การจดแบบ Boxing เป็นการจดด้วยเครื่องมือที่ทันสมัยบนแอปพลิเคชัน Good Notes ช่วยให้ แก้ไขเคลื่อนย้ายข้อมูลได้สะดวกในภายหลัง ตัวอย่าง การจดแบบ Boxing