เครื่องมือทางภูมิศาสตร์

เครื่อรื่ งมือมืทางภูมิภู ศ มิ าสตร์

คำ นำ ผู้จัดทำ หวังว่ารายงานเล่มนี้จะช่วยอำ นวยความสะดวกและเป็น ประโยชน์ต่อผู้อ่านที่กำ ลังหาข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องนี้ และนำ ความรูที่ ได้ไปปรับใช้ในการดำ เนินชีวิต หากข้อมูลมีการตกหล่นหรือผิด พลาดประการใด ผู้จัดทำ ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย รายงานเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งในรายวิชา สังคมศึกษา กลุ่มสาระการ เรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โดยมีจุดประสงค์ที่จะศึกษาและรวบรวมเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เพื่อให้ตัวผู้อ่านได้เข้าใจในเครื่องมือทางภูมิศาสตร์และนำ ความรู้ รวมไปถึงสามารถใช้เครื่องมือได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม ผู้จัดทำ ด.ญ.ณัฐณิชา ธรรมชาติ ม.3/7 เลขที่13

ความหมายและความสำ คัญ ประเภทเครื่ีองมือทางภูมิศาสตร์ เข็มทิศ กล้องสามมิติ เครื่องวัดระยะทางในแผนที่ (เคอร์วิมิเตอร์) ลูกโลกจำ ลอง บารอมิเตอร์ การใช้งาน ประโยชน์ การใช้งาน ประโยชน์ การใช้งาน ประโยชน์ การใช้งาน ประโยชน์ การใช้งาน ประโยชน์ 1 สารบัญ หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ 2 3 4 5 6 7

ความสําคัญ • เครื่องมือทางภูมิศาสตร์มีความสําคัญต่อการศึกษาโลกและ ปรากฏการณ์บนโลกอย่างยิ่งเพราะช่วยให้มองเห็นภาพของ โลกได้อย่างชัดเจน เนื่องจากโลกมีพื้ นที่กว้างขวาง ทําให้มี ความหลากหลายทางสภาพภูมิศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมในแต่ละบริเวณ การทําความเข้าใจจึงต้องใช้ เครื่องมือช่วย 2 ความหมายและความสำ คัญ ประเภทเครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ ความหมาย • เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ หมายถึง สิ่งที่ใช้ศึกษาข้อมูลทาง ภูมิศาสตร์ เกี่ยวกับตําแหน่ง ทําเล ที่ตั้ง การกระจาย ขอบเขต ความหนาแน่น และปรากฏการณ์ต่างๆ 1) เครื่องมือประเภทที่ให้ข้อมูล/ความรู้ทางภูมิศาสตร์ 2) เครื่องมือที่เก็บรวบรวมข้อมูลทางภูมิศาสตร

เข็มทิศ ประโยชน์ 3 สามารถอ่านทิศต่างๆได้จากหน้าปัดเข็มทิศ ดังนั้นเข็มทิศจึง เป็นเครื่องมือชี้บอกทิศทางได้อย่างถูกต้อง ซึ่งลูกเสือสามารถ นำ เข็มทิศไปใช้ในกิจกรรมต่างๆได้ เช่น การเดินทางไกล การสำ รวจป่า การผจญภัย การสำ รวจและการเยือนสถานที่ เป็นต้น เข็มทิศ หมายถึงเครื่องมือชี้บอกแนวทิศ ที่มีลูกศรเป็นเข็มแม่เหล็กเป็นตัวชี้ เราสามารถใช้เข็มทิศได้ โดยวางเข็มทิศบนพื้นราบหรือถือเข็มทิศให้อยู่ใน แนวระนาบให้ถูกต้องก่อนมองดูที่หน้าปัดเข็มทิศแล้วค่อย ๆ หมุนปรับให้ หัวลูกศรตรงกับตัวอักษร N ซึ่งแสดงทิศเหนือ เพราะหัวลูกศรทำ จากแม่ เหล็กจะชี้ไปทางทิศเหนือ ( ทิศเหนือแม่เหล็ก) เสมอ เมื่อปรับเข็มตรงกับ ทิศเหนือแล้ว จึงสามารถอ่านทิศได้ เข็มทิศคืออะไรและการใช้ งาน

กล้องสามมิติ กล้องสามมิติ (stereoscope) เป็นเครื่องมือสำ หรับมองภาพสามมิติ กล่าวคือ สามารถมองความสูง-ต่ำ ของภูมิประเทศในลักษณะสามมิติ ประกอบด้วยเลนส์ 2 อัน ซึ่งสามารถปรับให้เท่ากับระยะห่างของสายตาผู้มองได้ ในการมองจะ ต้องวางภาพให้อยู่ในแนวเดียวกันและต้องเป็นภาพที่ทำ การถ่ายต่อเนื่องกัน ซึ่งแต่ละภาพจะมีรายขอบที่ทับกันหรือซ้อนกัน โดยพื้นที่ของภาพในแนว นอนให้ชายขอบของภาพมีพื้นที่ทับซ้อนกันประมาณร้อยละ 60 และในแนว ตั้งร้อยละ 20 กล้องสามมิติที่นิยมใช้กันมี 2 ชนิดคือ กล้องสามมิติแบบพกพา (poket stereoscope) สามารถนำ ติดตัวไปใช้ได้ง่าย แต่ดูภาพได้บริเวณ แคบๆ ส่วนอีกชนิดหนึ่ง คือ กล้องสามมิติแบบกระจกเงา (mirror atereoscope) โดยใช้กระจกเงาสะท้อนภาพทำ ให้เห็นได้เป็นบริเวณกว้าง กว่ากล้องสามมิติแบบพกพา กล้องสามมิติคืออะไรและการ ใช้งาน ประโยชน์ STEREOSCOPE ใช้ช่วยในการมองภาพถ่ายทางอากาศเพื่อ ให้เห็น ภาพสามมิติ 4

เคอร์วิมิเตอร์ ประโยชน์ 5 เคอร์วิมิเตอร์ หรือ เครื่องวัดระยะทางในแผนที่ เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการวัดระยะ ทางหรือความยาวของเส้นในแผนที่ เคอร์วิมิเตอร์ประกอบไปด้วยล้อขนาดเล็กบริเวณปลายด้ามจับด้านล่างและมีหน้าปัด บอกค่าบริเวณกลางด้ามจับ วิธีใช้คือใช้ล้อวิ่งไปตามเส้นตรง เส้นโค้งในแผนที่เพื่อ วัดความยาวของเส้น เครื่องมือนี้ถูกใช้กันมากในการวัด เส้นถนน แม่น้ำ และเส้นอื่น ๆ ที่ปรากฏบนแผนที่ ทั้งนี้เคอร์วิมิเตอร์ยังสามารถบอกเป็นค่าได้ทั้ง เซนติเมตร เมตร กิโลเมตร ไมล์และอื่น ๆ เคอร์วิมิเตอร์คืออะไรและ การใช้งาน เป็นเครื่องมือที่เหมาะสำ หรับวัดระยะทางคดเคี้ยวไปมา และทำ ให้ ค่า ความคาดเคลื่อนน้อย

ลูกโลก ( Globe ) คือหุ่นจำ ลองของโลก สร้างขึ้นด้วยวัสดุต่างๆ เช่นกระดาษอัด พลาสติก หรือยาง มีรูปร่างและสัณฐานทรงกลมมีฐานรองรับ โดยวางลูกโลกให้แกนขั่วโลกเหนือเอียงทำ มุม 23 เศษ 1 ส่วน 2 องศา กับแนวตั้ง ฉาก ตามลักษณะที่โลกหมุนรอบตัวเองและโคจรรอบดวงอาทิตย์ ลูกโลกคืออะไรและการใช้งาน ลูกโลกจำ ลอง ประโยชน์ 1) ศึกษาข้อมูลของประเทศ ทวีป ทะเลและมหาสมุทรเพื่อให้ทราบถึงที่ตั้ง ขนาดรูป ร่างและอาณาเขตติดต่อ 2) ศึกษาเส้นเมริเดียน โดยเฉพาะเส้นเมริเดียนแรก 0 องศา และเส้นเมริเดียน 180 องศา ที่เรียกว่าเส้นเปลี่ยนวันที่ ( Date Line ) 3) ศึกษาเส้นขนาน ( เส้นขนานละติจูด ) โดยเฉพาะตำ แหน่งของเส้นศูนย์สูตร 0 องศา 4) ศึกษาทิศทางการหมุนของโลก โลกหมุนจากทิศตะวันตกไปทิศตะวันออกเมื่อนำ ลูกโลกมาหมุนในทิศทางดังกล่าว ทำ ให้เข้าใจในเรื่อง ปรากฏการณ์รับแสงอาทิตย์ แรก ซึ่งจะเกิดทางด้านตะวันออกของประเทศไทยเสมอ ดังนั้นพื้นที่จังหวัด อุบลราชธานีจึงได้รับแสงสว่างก่อนกรุงเทพ 5) ศึกษาการเรื่องการโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ โดยนำ ลูกโลกมามาหมุนตามวง โคจรรอบดวงอาทิตย์ ซึ่งแต่ละพื้นที่ของโลกจะได้รับแสงอาทิตย์ไม่เท่ากัน ทำ ให้ เข้าใจในเรื่องฤดูกาล 6

บารอมิเตอร์ บารอมิเตอร์คืออะไรและการใช้งาน ประโยชน์ 7 บารอมิเตอร์ (barometer) เป็นเครื่องมือวัดความกดอากาศที่ใช้มากมี 3 ชนิด คือ 1) บารอมิเตอร์แบบปรอท (mercury barometer) เป็นบารอมิเตอร์ มาตรฐานที่ใช้กันอยู่ทั่วไป หน่วยที่ใช้วัดความกดของอากาศ คือ มิลลิเมตรของ ปรอท และมิลลิบาร์ 2) บารอมิเตอร์แบบตลับ หรือแบบแอนิรอยด์ (aneroid barometer) ประกอบด้วยตลับโลหะบางๆ ที่สูบอากาศออกเกือบหมด ตรงกลางตลับมีสปริงต่อ ไปยังคานและเข็มชี้ เมื่อความกดอากาศเปลี่ยนแปลงตลับโลหะจะพองหรือแฟบลง ทำ ให้สปริงดึงเข็มชี้ที่หน้าปัดตามความกดอากาศ 3) บารอกราฟ (barograph) ใช้หลักการเดียวกันกับบอรอมิเตอร์แบบ ตลับ แต่ต่อแขนปากกาให้ไปขีดบนกระดาษกราฟที่หุ้มกระบอกหมุนที่หมุนด้วย นาฬิกา จึงบันทึกความกดอากาศ บารอมิเตอร์ เป็นเครื่องมือตรวจวัดความดันบรรยากาศ สำ หรับวัดค่าความกดดันที่ เกิดจากแรงดันของอากาศ โดยใช้ของเหลวหรือวัสดุแข็งที่สัมผัสโดยตรงกับอากาศ การเปลี่ยนแปลงความกดดัน สามารถนำ ไปพยากรณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพ อากาศในช่วงเวลาสั้น ๆ