หลักการจุดธูปเทียนบูชาพระ

“หลักการจุดธูปเทียนบูชาพระ”



ก ลุ่ ม พิ ธี ก า ร ศ พ ที่ ไ ด้ รั บ พ ร ะ ร า ช ท า น สำ นั ก ง า น วั ฒ น ธ ร ร ม จั ง ห วั ด น ค ร น า ย ก

น า ย ศุ ภั ก ษ ร เ จ ริ ญ ผ ล

เ จ้ า ห น้ า ที่ ป ฏิ บั ติ ง า น พิ ธี ก า ร ศ พ ที่ ไ ด้ รั บ พ ร ะ ร า ช ท า น

หลักการจุดธูปเทียนบูชาพระ

การจุดธูปเทียนเป็นการเริ่มต้นประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา เจ้าภาพ
ควรเป็นผู้จุดธูปเทียนเอง หากเชิญให้บุคคลอื่ นมาเป็นประธานในพิธี ควรเชิญให้ผู้
เป็นประธานนั้นเป็นผู้จุด และการจุดธูปเทียน ให้จุดเทียนทางขวามือของพระพุทธ
รูปก่อน แล้วจึงจุดเล่มทางซ้ายมือ เมื่อจุดเทียนแล้วให้จุดธูปเป็นลำดับต่อไป โดย
รวมธูปทั้ง ๓ ดอกมาจุดต่อกับเทียนเล่มใดก็ได้ จากนั้นจึงปักธูปเรียงทีละดอก จาก
ขวามือพระพุทธรูปไปทางซ้ายมือ ในกรณีที่มีผู้ส่งเทียนชนวน และปักธูปเรียงดอก
ชุบน้ำมันที่ปลายธูปไว้เรียบร้อยแล้ว ประธานจะใช้เทียนชนวนจุดเรียงดอกก็ได้

การจุดธูปเทียนบูชามีหลักในการจุดคือ ต้องจุดเทียนก่อนจุดธูป หากเทียน
มี ๒เล่ม และมีกระถางธูปอยู่ตรงกลาง ให้จุดเล่มที่อยู่ด้านซ้ายมือของผู้จุด
ก่อนแล้วจึงจุดเล่มขวามือ จากนั้นจึงจุดธูป

๑

หลักการจุดธูปเทียนบูชาพระ

ส่วนการบูชาศพนั้นจะใช้ธูปเพียง ๑ ดอก และไม่ต้องจุดเทียนบูชา
แ ต่ ที่ ห น้ า ศ พ จ ะ มีเ ที ย น ห รือ ต ะ เ กี ย ง จุ ด อ ยู่เ พื่ อ ค ว า ม ส ะ ด ว ก ใ น ก า ร จุ ด ธู ป
บูชาศพ

อย่างไรก็ตาม ในงานศพจะมีสถานที่ที่ต้องบูชา ๓ แห่ง คือ
๑.โต๊ะหมู่ตั้งพระพุทธรูป ๒.ตู้พระธรรม (ปกติจะตั้งอยู่ด้านหน้าของ
พระสงฆ์ที่สวดอภิธรรม) และ ๓.บูชาศพ

การจุดเครื่องบูชาทั้ง ๓ แห่ง มี ๒ วิธี และมีความหมายต่าง ๒
กัน คือ
วิธีที่ ๑ จุดธูปเทียนที่โต๊ะหมู่บูชา ที่ตู้พระธรรม และที่ศพ หมายถึงผู้
จุดเป็นผู้บูชาเองทั้ง ๓ แห่ง
วิธีที่ ๒ จุดธูปที่หน้าศพ จุดธูปเทียนที่โต๊ะหมู่บูชา และที่ตู้พระธรรม
หมายถึง ผู้จุดเชิญผู้ตายให้ทำความเคารพบูชาพระพุทธรูปและพระ
ธรรมเมื่อจุดธูปเทียนที่โต๊ะหมู่บูชา หรือที่ตู้พระธรรมให้กราบด้วย
เบญจางคประดิษฐ์ ๓ ครั้ง ผู้อยู่ร่วมพิธี จะต้องพนมมือทุกครั้งที่
ป ร ะ ธ า น พิธีห รือ เ จ้า ภ า พ จุ ด ธู ป เ ที ย น บู ช า พ ร ะ พุ ท ธ รู ป แ ล ะ พ ร ะ ธ ร ร ม

ทั้ ง นี้ ใ น ก า ร จุ ด ธู ป บู ช า ศ พ เ มื่ อ จุ ด แ ล้ ว จ ะ ต้ อ ง ก ร า บ ด้ ว ย
เบญจางคประดิษฐ์สำหรับศพพระภิกษุ หากเป็นศพฆราวาสให้กราบ
ครั้งเดียวไม่แบมือ และผู้จุดเป็นพระภิกษุให้กราบศพ ๓ ครั้งสำหรับ
ศพพระภิกษุ

หลักการจุดธูปเทียนบูชาพระ

สำหรับความหมายของ "เทียนชนวน" พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี
สุรเตโช ป.ธ.๙ ราชบัณฑิต) เจ้าอาวาสวัดราชโอสาราม ได้อธิบายความ
หมายไว้ว่า "เทียนชนวน" คือ เทียนที่จุดไว้เพื่อใช้จุดต่อ

เทียนชนวน เป็นชื่อเรียกเทียนพิเศษที่จัดไว้เพื่อจุดไฟแล้วนำไปจุด
เทียน หรือ ธูปบนที่บูชาอีกต่อหนึ่ง เป็นการอำนวยความสะดวกแก่ผู้ชุด
เทียนธู) บนที่บูชา

เทียนชนวน เป็นหน้าที่ของพิธีกรในงานที่จะต้องจัดหาไว้ เมื่อถึงพิธี
แล้วนิยมให้พิธีกรจุดเทียนชนวนก่อนแล้วส่งให้ประธาน หรือเจ้าภาพใน
พิธี เพื่อจุดเทียนและธูปที่จัดไว้บนแท่นบูชา หรือโต๊ะหมู่ เมื่อจุดเสร็จแล้ว
พิธีกรรับเทียนชนวนมาดับ ในกรณีที่บูชาพระที่บ้าน ผู้บูชาต้องจุดเทียน
ชนวนเอง

ในกรณีจุดเทียนนำบทสวดมนต์ก็ดี จุดเทียนบูชาธรรมก็ดี จุดธูปบูชา
ศ พ ก็ ดี ก็ นิ ย ม ใ ช้เ ที ย น ช น ว น ไ ม่นิ ย ม จุ ด โ ด ย ต ร ง เ ช่น กั น

๓

พอเพียง วินัย สุจริต จิตอาสา

"ใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่าิ รักษาวินัย ไม่ทุจริต จิตอาสา"

กลุ่มพิธีการศพที่ได้รับพระราชทานสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดนครนายก